I SA/Gd 93/14

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Joanna Zdzienicka-Wiśniewska, Sędziowie Sędzia WSA Irena Wesołowska (spr.), Sędzia WSA Ewa Wojtynowska, Protokolant Starszy Sekretarz Sądowy Claudia Kozłowska, po rozpoznaniu w Wydziale I na rozprawie w dniu 4 kwietnia 2014 r. sprawy ze skargi A. D. na postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej z dnia 8 listopada 2013 r., nr [...] w przedmiocie stwierdzenia uchybienia terminu do wniesienia zażalenia oddala skargę. Zaskarżonym postanowieniem z dnia 8 listopada 2013 r. Dyrektor Izby Skarbowej działając na podstawie: art. 228 § 1 pkt 2 i § 2 w zw. z art. 239 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997r. Ordynacja podatkowa (Dz. U. z 2005r. Nr 8, poz. 60 ze zm. – dalej: O.p..) stwierdził, że zażalenie A. D. na postanowienie Naczelnika Urzędu Skarbowego z dnia 29 lipca 2013r., odmawiające uzupełnienia w zakresie rozstrzygnięcia decyzji ustalającej zobowiązanie w podatku dochodowym od osób fizycznych za 2007 r. z tytułu przychodów z nieujawnionych źródeł lub nieznajdujących pokrycia w ujawnionych źródłach, zostało wniesione z uchybieniem terminu. W uzasadnieniu zaskarżonego postanowienia Dyrektor Izby Skarbowej podał, że Naczelnik Urzędu Skarbowego działając na podstawie art. 213 § 5 O.p. postanowieniem z dnia 29 lipca 2013 r. odmówił uzupełnienia w zakresie rozstrzygnięcia decyzji z dnia 14 czerwca 2013 r. ustalającej A. D. zobowiązanie w podatku dochodowym od osób fizycznych za 2007 rok z tytułu przychodów z nieujawnionych źródeł lub nieznajdujących pokrycia w ujawnionych źródłach. Przesyłka zawierająca powyższe postanowienie została wysłana listem poleconym na adres pełnomocnika strony. Zgodnie ze zwrotnym potwierdzeniem odbioru, z uwagi na niemożność doręczenia przesyłki w dniu 1 sierpnia 2013 r. w sposób wskazany w art. 148 § 1 jak i art. 149 Ordynacji podatkowej, pozostawiono ją na okres 14 dni do dyspozycji adresata w placówce pocztowej. Zawiadomienie o pozostawieniu pisma we wskazanym urzędzie pocztowym umieszczono w oddawczej skrzynce pocztowej adresata. Z powodu niepodjęcia pisma w terminie 7 dni, przesyłkę awizowano powtórnie w dniu 9 sierpnia 2013 r. (co wynika z wydruku z systemu Śledzenie przesyłek - Tracking). Pełnomocnik Strony odebrał przesyłkę w placówce pocztowej w dniu 19 sierpnia 2013 r. Organ odwoławczy wskazując na treść art.145 § 2 i art. 150 § 1 pkt 1, art. 150 § 1a O.p. podkreślił, że z tzw. domniemania doręczenia określonego w art. 150 § 2 O.p. wynika, że w sytuacji, gdy przesyłka jest awizowana w prawidłowy sposób, przyjmuje się, że została skutecznie doręczona z upływem 14 dni od daty pozostawienia pierwszego awiza. Dlatego przesyłkę organu I instancji należy uznać za doręczoną pełnomocnikowi strony z dniem 16 sierpnia 2013r., tj. z upływem ostatniego 14 - dnia okresu przechowywania w placówce pocztowej (dzień 15 sierpnia 2013 r. był dniem ustawowo wolnym od pracy). Postanowienie zawierało stosowną klauzulę pouczającą podatnika o terminie i trybie wniesienia zażalenia. Powyższe oznacza., że ustawowy termin do wniesienia zażalenia upływał w dniu 23 sierpnia 2013 r. Zatem, zażalenie wniesione przez pełnomocnika strony w dniu 26 sierpnia 2013 r., zostało wniesione po upływie ustawowego 7-dniowego terminu przewidzianego w treści przepisu art. 236 §2 pkt 1 O.p. W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku A. D., nie zgadzając się z rozstrzygnięciem Dyrektora Izby Skarbowej, wniósł o uchylenie postanowienia Dyrektora Izby Skarbowej, zarzucając mu: - błędną ocenę stanu faktycznego, polegającą na przyjęciu, ze zażalenie na postanowienie Naczelnika Urzędu Skarbowego z dnia 29 lipca 2013 r., doręczone stronie w dniu 19 sierpnia 2013 r., zostało wniesione z naruszeniem 7-dniowego terminu, o którym stanowi przepis art. 236 §2 O.p., - naruszenie przepisu art. 228 §1 pkt 2 i §2 w zw. z art. 239 O.p. poprzez błędne zastosowanie, - naruszenie przepisu art. 150 w zw. z art. 148 i 149 O.p. poprzez błędną interpretację i zastosowanie. W uzasadnieniu skargi podniesiono, że ustalenia organu nie uwzględniają faktu, że w aktach sprawy brak jest jakiegokolwiek dowodu, tak prawidłowego awizowania przesyłki adresatowi, jak i prawidłowego powtórnego awizowania. System śledzenia przesyłek nie jest bowiem prowadzony przez Pocztę Polską. Jednocześnie autor skargi zauważył, że domniemanie doręczenia określone w art. 150 O.p. zachodzi tylko i wyłącznie w wypadku faktycznego niedoręczenia. W stanie faktycznym niniejszej sprawy doręczenie zostało dokonane w dniu 19 sierpnia 2013 r., zatem nie ma podstaw do zastosowania domniemań określonych w art. 150 O.p. i nie ma też podstaw do kwestionowania zachowania terminu do wniesienia zażalenia. Dyrektor Izby Skarbowej w odpowiedzi na skargę, wnosząc o jej oddalenie, podtrzymał dotychczasowe stanowisko w sprawie. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku zważył, co następuje: Na wstępie należy wskazać, że zgodnie z art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 roku - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. nr 153, poz. 1269 z późn. zm.) sąd administracyjny sprawuje kontrolę administracji publicznej przez badanie zgodności zaskarżonych decyzji i postanowień z prawem. W wyniku takiej kontroli decyzja lub postanowienie mogą zostać uchylone w razie stwierdzenia, że naruszono przepisy prawa materialnego w stopniu mającym wpływ na wynik sprawy lub doszło do takiego naruszenia przepisów prawa procesowego, które mogłoby w istotny sposób wpłynąć na wynik sprawy, ewentualnie w razie wystąpienia okoliczności mogących być podstawą wznowienia postępowania (art. 145 § 1 pkt 1 lit. a), b) i c) ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 roku Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - Dz. U. Nr 153, poz. 1270 z późn. zm., określanej dalej jako p.p.s.a.). Z przepisu art. 134 § 1 ustawy p.p.s.a. wynika, że Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą skargi. Jego wykładnia wskazuje, że Sąd ma nie tylko prawo, ale i obowiązek dokonania oceny zgodności z prawem zaskarżonego aktu administracyjnego, nawet wówczas gdy dany zarzut nie został w skardze podniesiony. Z drugiej jednak strony granicą praw i obowiązków Sądu wyznaczoną w art. 134 § 1 p.p.s.a. jest zakaz wkraczania w sprawę nową. Granice te zaś wyznaczone są dwoma aspektami mianowicie: legalnością działań organu podatkowego oraz całokształtem aspektów prawnych tego stosunku prawnego, który był objęty treścią zaskarżonego rozstrzygnięcia. Powyższe oznacza, że Sąd naruszyłby ten przepis jedynie wówczas, gdyby przekroczył określone wyżej granice danej sprawy albo gdyby ograniczył się w ocenie legalności tylko do zarzutów i wniosków skargi. Posiadając tak określony zakres swojej kognicji Sąd uznał, że w ustalonym stanie faktycznym skarga nie zasługuje na uwzględnienie, zaś zaskarżone postanowienie nie narusza prawa, co byłoby podstawą jego wyeliminowania z obrotu prawnego. Dokonując oceny zaskarżonego postanowienia wskazać należy, iż zostało ono wydane z powodu uznania przez organ odwoławczy, że wniesienie przez skarżącego zażalenia nastąpiło z uchybieniem terminu przewidzianego w art. 236 § 2 pkt 1 O.p. Istota sporu sprowadza się zatem do rozstrzygnięcia, czy postanowienie organu I instancji zostało doręczone w dniu 19 sierpnia 2013 r., jak twierdzi pełnomocnik strony skarżącej, czy też w dniu 16 sierpnia 2013 r., jak twierdzi organ odwoławczy, a w rzeczy samej do ustalenia, czy skarżący wniósł w terminie zażalenie. Bezsporne w sprawie jest to, że postanowienie organu I instancji zostało wysłane do pełnomocnika skarżącego pocztą, co oznacza, że jej doręczenie powinno było nastąpić zgodnie z przepisami rozdziału V działu IV O.p., regulującymi zasady doręczania przesyłek w postępowaniu podatkowym. Zgodnie z art. 150 O.p. w przypadku niemożności doręczenia pisma w sposób wskazany w art. 148 § 1 lub 149 powołanej ustawy, dochodzi do zastępczego doręczenia przesyłki. Jeżeli doręczenie pisma (przesyłki) następuje za pośrednictwem poczty, poczta przechowuje pismo przez okres 14 dni w swojej placówce pocztowej ( art. 150 § 1 pkt 1 O.p. ), przy czym zobowiązana jest do dwukrotnego powiadomienia adresata przesyłki o pozostawieniu jej w określonej placówce pocztowej (art.150 § 1a). Powtórne zawiadomienie następuje w razie niepodjęcia pisma w terminie 7 dni. Natomiast zawiadomienie o pozostawaniu pisma w placówce pocztowej umieszcza się w oddawczej skrzynce pocztowej lub, gdy nie jest to możliwe, na drzwiach mieszkania adresata, jego biura lub innego pomieszczenia, w którym adresat wykonuje swoje czynności zawodowe, bądź w widocznym miejscu przy wejściu na posesję adresata. W tym przypadku doręczenie uważa się za dokonane z upływem ostatniego dnia okresu, o którym mowa w § 1, a pismo pozostawia się w aktach sprawy ( art. 150 § 2 O.p.). W rozpoznawanej sprawie, wobec braku możliwości doręczenia przesyłki adresatowi, listonosz pozostawił zawiadomienie o pozostawieniu jej w oddawczej skrzynce pocztowej adresata. Przesyłka została awizowana po raz pierwszy w dniu 1 sierpnia 2013 r., co wynika jednoznacznie ze zwrotnego poświadczenia odbioru, a nie wyłącznie z wydruku z systemu Śledzenie przesyłek – Tracking. Powtórne awizo zostało złożone w dniu 9 sierpnia 2013 r. Przy czym fakt powtórnego awizowania potwierdza nie tylko wydruk z systemu śledzenia, a także sam skarżący w uzasadnieniu skargi ("...zgodnie z informacją zawartą w powtórnym zawiadomieniu..."). W tej sytuacji 14-dniowy termin do jej odbioru upłynął, jak zasadnie skonstatował organ odwoławczy, w dniu 16 sierpnia 2013 r. (dzień 15 sierpnia 2013 r. był dniem ustawowo wolnym od pracy), co zadecydowało, że zażalenie zostało wniesione z przekroczeniem ustawowego terminu. Sąd podziela pogląd Naczelnego Sądu Administracyjnego, wyrażony m.in. w postanowieniu z dnia 12 stycznia 2010r., sygn.akt II FSK 1908/09, czy w wyroku z dnia 11 grudnia 2009 r., sygn. akt II FSK 1075/08, że dniem doręczenia zastępczego jest dzień, w którym bezskutecznie upłynął czternastodniowy termin odbioru decyzji prawidłowo złożonej w placówce pocztowej ( § 2 zd.2 art. 150 O.p. ), a nie dzień późniejszego faktycznego wydania jej w tej placówce adresatowi, nota bene z naruszeniem przepisów O.p. Wprowadzona przez ustawodawcę fikcja doręczenia jest w tej sytuacji prawnie skuteczna, to znaczy pociągająca za sobą wszelkie skutki doręczenia, w tym także skutek w postaci rozpoczęcia biegu terminu do wniesienia środka odwoławczego. Nie można bowiem przyjąć, że doręczenie nie nastąpiło, jeśli skarżący nie zgłosi się po jej odbiór w wymaganym przepisami terminie. Przyjęcie odmiennego poglądu, jak trafnie wskazał NSA we wskazanym powyżej wyroku z dnia 11 grudnia 2009 r., sygn. akt II FSK 1075/08, mijałoby się z celem przepisów o doręczeniach w postępowaniu podatkowym. Innymi słowy, okoliczność, że placówka pocztowa faktycznie wydała przesyłkę adresatowi w dniu 19 sierpnia 2013 r. nie może w żadnym razie przesądzać o określeniu dnia doręczenia decyzji w rozumieniu przepisów O.p. Tak byłoby, gdyby pełnomocnik skarżącego odebrał przesyłkę przed upływem czternastodniowego terminu. Reasumując, termin do złożenia zażalenia kończył się z upływem 23 sierpnia 2013 r. W konkluzji powyższego należy podnieść, że w przypadku odebrania przez adresata przesyłki z urzędu pocztowego w okresie 14 dni, na które została ona złożona, datą doręczenia będzie dzień jej faktycznego odbioru stwierdzony pokwitowaniem na zwrotnym potwierdzeniu odbioru, a nie fikcyjna data wynikająca z treści art. 150 § 2 O.p. (por. wyrok Sądu Najwyższego z dnia 10 czerwca 1986 roku, sygn. akt III ARN 7/86 – OSNCP 1987, nr 9, poz. 143). Jednakże w przypadku odbioru tej przesyłki po tej dacie, skutek prawny doręczenia następuje z upływem ostatniego dnia czternastodniowego okresu przechowywania pisma w placówce pocztowej. Z tych więc przyczyn odmienne stanowisko w tej kwestii strony skarżącej nie znajduje oparcia w obwiązujących przepisach. Podkreślenia również wymaga, że strona, która uchybi terminowi do wniesienia środka odwoławczego może, gdy uważa, że nastąpiło to bez jej winy, wnosić o jego przywrócenie. Skarżący jednak z możliwości takiej nie skorzystał i nie złożył wniosku o przywrócenie terminu do wniesienia odwołania. W związku z powyższym organ odwoławczy, wobec braku wniosku strony skarżącej o przywrócenie uchybionego terminu, zobowiązany był w ramach wstępnej kontroli dopuszczalności zażalenia stwierdzić, na podstawie art. 228 § 1 pkt 2 O.p. w zw. z art. 139 O.p. uchybienie terminu do jego wniesienia. Mając powyższe na względzie Sąd oddalił skargę, jako nieuzasadnioną, na podstawie art. 151 P.p.s.a.