I SA/Gd 982/17

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Marek Kraus po rozpoznaniu w dniu 31 lipca 2017 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku K. K. o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji oraz poprzedzającej ją decyzji Naczelnika Urzędu Skarbowego z dnia 21 listopada 2016 r. nr [...] w sprawie ze skargi K. K. na decyzję Dyrektora Izby Administracji Skarbowej z dnia 21 kwietnia 2017 r. nr [...] w przedmiocie podatku od towarów i usług za czerwiec 2013 r. postanawia: odmówić wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji oraz poprzedzającej ją decyzji Naczelnika Urzędu Skarbowego z dnia 21 listopada 2016 r. nr [...]. K. K. (dalej jako "Skarżący") wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku skargę na decyzję Dyrektora Izby Administracji Skarbowej z dnia 21 kwietnia 2017 r. nr [...] utrzymującą w mocy decyzję Naczelnika Urzędu Skarbowego z dnia 21 listopada 2016 r. nr [...] określającą zobowiązanie podatkowe w podatku od towarów i usług za czerwiec 2013 r. w wysokości 20.904 zł. We wniesionej skardze Skarżący zawarł wniosek o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji oraz poprzedzającej ją decyzji organu I instancji. Zdaniem Skarżącego, za wstrzymaniem wykonania decyzji organów podatkowych obydwu instancji przemawia niebezpieczeństwo wyrządzenia Skarżącemu szkody oraz spowodowania trudnych do odwrócenia skutków. Wysokość zaległości podatkowych i odsetek wynikających z decyzji organów podatkowych I oraz II instancji przekracza możliwości płatnicze Skarżącego. Skarżący znajduje się bowiem w trudnej sytuacji finansowej, a zaległość podatkowa jest wysoka. Sytuacja finansowa Skarżącego jest znana organom podatkowym z urzędu, na podstawie zeznań i informacji podatkowych. Skarżący posiada inne zaległości podatkowe z tytułu podatku dochodowego od osób fizycznych oraz z tytułu podatku od towarów i usług. Wobec Skarżącego wszczęto postępowania egzekucyjne, w trakcie których zastosowano środki egzekucyjne, mimo wystąpienia przez Skarżącego z wnioskiem o rozłożenie na raty wszystkich zaległości podatkowych wraz z odsetkami za zwłokę. Skarżący zwrócił też uwagę, że w innych postępowaniach tutejszy Sąd, z uwagi na przyznanie skarżącym prawa pomocy, wstrzymywał wykonanie zaskarżonych aktów. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku zważył, co następuje: Zgodnie z art. 61 § 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t. j. Dz. U. z 2017 r. poz. 1369 ze zm. – dalej w skrócie "p.p.s.a."), sąd może na wniosek skarżącego wydać postanowienie o wstrzymaniu wykonania w całości lub w części aktu lub czynności, o których mowa w § 1, jeżeli zachodzi niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków, z wyjątkiem przepisów prawa miejscowego, które weszły w życie, chyba że ustawa szczególna wyłącza wstrzymanie ich wykonania. Odmowa wstrzymania wykonania aktu lub czynności przez organ nie pozbawia skarżącego złożenia wniosku do sądu. Przepis art. 61 p.p.s.a. wskazuje na szkodę (majątkową, bądź niemajątkową), która nie będzie mogła być wynagrodzona przez późniejszy zwrot spełnionego lub wyegzekwowanego świadczenia, ani też nie będzie możliwe przywrócenie rzeczy do stanu pierwotnego. Będzie to miało miejsce w takich wypadkach, gdy grozi utrata przedmiotu świadczenia, a który wskutek swych właściwości nie może być zastąpiony innym przedmiotem, zaś jego wartość pieniężna nie przedstawiałaby znaczenia dla skarżącego lub gdyby zachodziło niebezpieczeństwo utraty życia lub zdrowia (por. postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 20 grudnia 2004 r. sygn. akt GZ 138/04, wszystkie przywołane orzeczenia dostępne są w Centralnej Bazie Orzeczeń Sądów Administracyjnych na stronie internetowej http://orzeczenia.nsa.gov.pl). Wskazać należy, że każda decyzja administracyjna nakładająca na jej adresata obowiązek o charakterze pieniężnym pociąga za sobą dolegliwość rodzącą określony skutek faktyczny w finansach zobowiązanego do ich uiszczenia. Nie jest to więc sytuacja, która sama z siebie uzasadnia zastosowanie wyjątkowego rozwiązania prawnego, jakim jest ochrona tymczasowa w postępowaniu sądowoadministracyjnym. Obowiązek o charakterze pieniężnym ma z natury odwracalny charakter. Oznacza to, że w razie jego zrealizowania, a następnie uwzględnienia skargi, objęta zaskarżoną decyzją kwota pieniężna będzie podlegała zwrotowi (por. postanowienie NSA z dnia 23 sierpnia 2011 r. sygn. akt II GSK 1562/11). Jak wielokrotnie podkreślano w orzecznictwie sądów administracyjnych, domagając się wstrzymania wykonania decyzji skarżący musi wykazać, że zachodzi niebezpieczeństwo wyrządzenia tym aktem znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków. Niezbędne jest wskazanie na konkretne okoliczności pozwalające ocenić, czy wstrzymanie wskazanego aktu lub czynności jest zasadne. Podkreślenia wymaga, że wniosek powinien zawierać spójną argumentację, popartą faktami oraz ewentualnie odnoszącymi się do nich dowodami, które uzasadniają wstrzymanie wykonania zaskarżonego aktu. Brak przy tym podstaw, aby żądać od sądu poszukiwania argumentów przemawiających za wstrzymaniem wykonania aktu za samą stronę. Uprawdopodobnienie okoliczności przemawiających za wstrzymaniem wykonania decyzji spoczywa zatem na stronie skarżącej (por. postanowienia NSA z dnia 15 stycznia 2015 r. sygn. akt I OZ 1236/14, z dnia 22 listopada 2004 r. sygn. akt FZ 474/04 oraz z dnia 28 listopada 2012 r. sygn. akt I FSK 1263/12). W postanowieniu z dnia 29 maja 2009 r. w sprawie o sygn. akt I FZ 148/09 Naczelny Sąd Administracyjny stwierdził, że w interesie strony leży takie sformułowanie wniosku o wstrzymanie wykonania aktu lub czynności, by powołane w nim okoliczności wskazywały na zajście w jej przypadku przesłanek z art. 61 § 3 p.p.s.a. oraz poparcie twierdzeń w tym zakresie stosownymi dokumentami. Sąd powinien mieć wiedzę o okolicznościach przemawiających za wstrzymaniem wykonania zaskarżonej decyzji i możliwość ich zweryfikowania, a dostarczenie odpowiednich informacji i dokumentów w tym zakresie obciąża stronę skarżącą. W tym miejscu zauważyć należy, że w początkowym okresie stosowania przepisów p.p.s.a. pojawiały się spory co do przedmiotowego zakresu normy zawartej w końcowej części art. 61 § 3 tej ustawy, jednakże późniejsze orzecznictwo oraz komentatorzy opowiedzieli się za poglądem o możliwości badania w ramach art. 61 § 3 p.p.s.a. nie tylko decyzji zaskarżonej, ale również wcześniejszych decyzji – ściśle związanych z tą zaskarżoną, jako wydanych w granicach tej samej sprawy (por. postanowienia NSA z dnia 16 maja 2005 r. sygn. akt II OZ 363/05, czy z dnia 20 grudnia 2006 r. sygn. akt I FZ 513/06, a także J. P. Tarno w: Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi – Komentarz, Wydawnictwo Prawnicze "LexisNexis", Warszawa 2004 r., s.122 oraz B. Dauter w: Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi – Komentarz, Wydawnictwo Zakamycze 2005 r., s.169). W niniejszej sprawie Skarżący zwrócił się z wnioskiem o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji oraz decyzji organu I instancji, która została wydana w granicach sprawy objętej skargą, stąd podlega badaniu sądu w ramach art. 61 § 3 p.p.s.a. Mając na uwadze treść art. 61 § 3 p.p.s.a. oraz przytoczone poglądy Sąd stanął na stanowisku, że Skarżący nie wykazał, iż w sprawie zaistniały okoliczności uzasadniające wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji oraz poprzedzającej ją decyzji organu I instancji. W uzasadnieniu rozpoznawanego wniosku Skarżący podniósł, że jego sytuacja jest trudna, posiada inne zaległości podatkowe z tytułu podatku dochodowego od osób fizycznych oraz podatku od towarów i usług oraz że wobec Skarżącego wszczęto postępowania egzekucyjne. Skarżący zwrócił też uwagę, że w innych postępowaniach tutejszy Sąd z uwagi na przyznanie skarżącym prawa pomocy wstrzymywał wykonanie zaskarżonych aktów. Analizując wniosek Sąd nie mógł dokonać całościowej oceny sytuacji majątkowej wnioskującego, a zwłaszcza jego aktualnych możliwości płatniczych. Zweryfikowanie przez Sąd tego, czy wykonanie decyzji odbędzie się z uszczerbkiem dla majątku strony skarżącej, prowadząc do powstania znacznej szkody, bądź powodując trudne do odwrócenia skutki, musi odbywać się z uwzględnieniem szczegółowych informacji o sytuacji majątkowej strony, posiadanych przez nią nieruchomościach oraz wartościowych ruchomościach, ich wartości, oszczędnościach i ich wysokości oraz wysokości uzyskiwanych dochodów i ponoszonych wydatków. Niewykazanie przez Skarżącego tych okoliczności nie pozwala na dokonanie oceny, czy wykonanie decyzji spowoduje niebezpieczeństwo wyrządzenia stronie znacznej szkody lub trudnych do odwrócenia skutków. Wysokość wynikającego z decyzji zobowiązania, wynosząca kilkadziesiąt tysięcy złotych, nie stanowi o zasadności wniosku, w sytuacji gdy strona nie zobrazowała Sądowi w pełny sposób, uwzględniający także stan jej posiadania, aktualnej sytuacji majątkowej i osobistej. Jednocześnie rozpoznając wniosek Sąd stwierdził, że w aktach sprawy brak jest danych wyjaśniających aktualną sytuację majątkową strony, co uniemożliwiło Sądowi ustalenie okoliczności istotnych dla rozstrzygnięcia wniosku z urzędu. Niezasadne jest, zdaniem Sądu, odwoływanie się przez Skarżącego do przypadków wstrzymania wykonania w innych sprawach. Wstrzymanie wykonania zaskarżonego aktu jest bowiem każdorazowo uzależnione od aktualnej sytuacji konkretnej strony skarżącej oraz skutków, jakie wykonanie decyzji przyniesie. Sam zaś fakt, że sąd administracyjny w innych postępowaniach uwzględniał wnioski skarżących o wstrzymanie wykonania zaskarżonych przez nich decyzji oznacza jedynie, że ci skarżący wykazali, że w związku z wykonaniem tych decyzji zachodzi niebezpieczeństwo wyrządzenia im znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków. Zaznaczyć także należy, że w sprawach tych składany był wniosek o przyznanie prawa pomocy, który nie został przez Skarżącego złożony w niniejszej sprawie. W rozpoznawanej przez tut. Sąd sprawie Skarżący nie wykazał okoliczności dotyczących wielkości i rodzaju posiadanego majątku. W konsekwencji brak było podstaw do udzielenia wnioskowanej ochrony tymczasowej. Biorąc pod uwagę powyższe Sąd, na podstawie art. 61 § 3 i § 5 P.p.s.a., odmówił Skarżącemu wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji oraz poprzedzającej ją decyzji organu I instancji.