I SA/Gd 991/16

Referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku Monika Hennig po rozpoznaniu w dniu 19 kwietnia 2017 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku doradcy podatkowego M. M. o przyznanie kosztów nieopłaconej pomocy prawnej w sprawie ze skargi A. K. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej [...] z dnia [...] nr [...] w przedmiocie odmowy rozłożenia na raty zapłaty zaległości podatkowej w podatku dochodowym od osób fizycznych postanawia: odmówić doradcy podatkowemu M. M. przyznania wynagrodzenia za zastępstwo prawne wykonane na zasadzie prawa pomocy. Referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku postanowieniem z dnia 13 października 2016 r. przyznał skarżącemu prawo pomocy w zakresie całkowitym, obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie doradcy podatkowego. Krajowa Rada Doradców Podatkowych wyznaczyła na pełnomocnika skarżącego z urzędu doradcę podatkowego M. M. Pełnomocnik stawił się na rozprawie, podtrzymując skargę i wnosząc o uchylenie zaskarżonej decyzji. Wniósł także o zasądzenie zwrotu kosztów postępowania. Wyrokiem z dnia 8 marca 2017 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku oddalił skargę. Na podstawie art. 250 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2016 r. poz. 718 ze zm.), wyznaczony pełnomocnik otrzymuje wynagrodzenie odpowiednio według zasad określonych w przepisach o opłatach za czynności doradców podatkowych w zakresie ponoszenia kosztów nieopłaconej pomocy prawnej oraz zwrotu niezbędnych i udokumentowanych wydatków. Szczegółowe zasady ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej przez doradcę podatkowego ustanowionego z urzędu reguluje rozporządzenie Ministra Sprawiedliwości z dnia 31 stycznia 2011 r. w sprawie wynagrodzenia za czynności doradcy podatkowego w postępowaniu przed sądami administracyjnymi oraz szczegółowych zasad ponoszenia kosztów pomocy prawnej udzielonej przez doradcę podatkowego z urzędu (Dz. U. Nr 31, poz. 153, dalej jako rozporządzenie). Przepis zawarty w § 4 ust. 2 rozporządzenia stanowi, że wniosek o przyznanie kosztów nieopłaconej pomocy prawnej powinien zawierać oświadczenie, że opłaty nie zostały zapłacone w całości lub w części. Nie ulega wątpliwości, iż z treści powołanego przepisu wynika, że aby Skarb Państwa mógł wypłacić wynagrodzenie wyznaczonemu z urzędu doradcy podatkowemu konieczne jest złożenie przez niego oświadczenia o wskazanej treści, gdyż pozwala to w istocie określić zakres, w jakim wynagrodzenie musi zostać pokryte przez Skarb Państwa. Wymaga przy tym podkreślenia, że brak stosownego oświadczenia nie stanowi uchybienia formalnego, które podlegałoby uzupełnieniu na wezwanie sądu w trybie art. 49 p.p.s.a., gdyż nie jest pismem w rozumieniu art. 45-48 p.p.s.a. Przyjmuje się bowiem, iż oświadczenie że opłaty z tytułu udzielenia pomocy prawnej nie zostały wypłacone w całości lub w części, jest nieodzownym elementem uzasadnienia wniosku o przyznanie kosztów, stanowiącym przesłankę do przyjęcia, że praca pełnomocnika nie została już wynagrodzona. Brak takiego oświadczenia wywołuje skutki materialnoprawne, polegające na utracie prawa do wynagrodzenia. Oświadczenie pełnomocnika o zapłaceniu lub nie opłat za wykonanie czynności w ramach pomocy prawnej przyznanej z urzędu jest elementem konstrukcyjnym wniosku o przyznanie kosztów zastępstwa procesowego i zawarcie tego oświadczenia w treści wniosku warunkuje pozytywne jego rozpatrzenie. Wniosek niezawierający przedmiotowego oświadczenia jest wadliwy i nie może zostać uwzględniony – jako niekompletny nie wywiera zamierzonych skutków prawnych (por. postanowienia NSA z dnia 8 grudnia 2009 r., II GZ 273/09, z dnia 25 marca 2009 r., II FZ 90/09, z dnia 28 sierpnia 2008 r., I OZ 615/08, z dnia 18 czerwca 2008 r., I OZ 390/08, wyrok NSA z dnia 21 czerwca 2006 r., II FSK 862/05, publ. http://orzeczenia.nsa.gov.pl). W niniejszej sprawie wniosek pełnomocnika o zasądzenie zwrotu kosztów postępowania, złożony na rozprawie, nie zawiera oświadczenia, że koszty pomocy prawnej udzielonej skarżącemu z urzędu nie zostały (w całości bądź w części) opłacone przez skarżącego. Reasumując, skoro wniosek pełnomocnika skarżącego o przyznanie kosztów zastępstwa prawnego z urzędu nie zawierał oświadczenia o ich nieuiszczeniu w całości lub w części, to w myśl powołanych wyżej przepisów należało orzec jak w sentencji postanowienia.