I SAB/Gd 9/25

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia NSA Joanna Zdzienicka-Wiśniewska po rozpoznaniu w dniu 30 października 2025 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku D.B. o przywrócenie terminu do wniesienia skargi kasacyjnej od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku z dnia 2 lipca 2025 r. sygn. akt I SAB/Gd 9/25 w sprawie ze skargi D.B. na bezczynność Burmistrza Miasta Rumi w przedmiocie opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi postanawia: odrzucić wniosek o przywrócenie terminu do wniesienia skargi kasacyjnej. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku wyrokiem z dnia 2 lipca 2025 r. sygn. akt I SAB/Gd 9/25, po rozpoznaniu skargi D.B. (dalej "Skarżąca") na bezczynność Burmistrza Miasta Rumi w przedmiocie opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi zobowiązał Burmistrza Miasta Rumi do wydania decyzji w terminie dwóch miesięcy od dnia doręczenia organowi odpisu prawomocnego wyroku wraz z aktami administracyjnymi, stwierdził, że Burmistrz Miasta Rumi dopuścił się bezczynności, która nie miała miejsca z rażącym naruszeniem prawa, a w pozostałym zakresie skargę oddalił. Odpis sentencji wyroku wraz z uzasadnieniem doręczono Skarżącej w dniu 31 lipca 2025 r. W piśmie z dnia 2 sierpnia 2025 r. Skarżąca wniosła o przyznanie prawa pomocy. Prawomocnym postanowieniem z dnia 8 sierpnia 2025 r. sygn. akt I SPP/Gd 178/25 Starszy Referendarz Sądowy przyznał Skarżącej prawo pomocy przez ustanowienie adwokata i odmówił przyznania prawa pomocy przez zwolnienie od kosztów sądowych. W piśmie z dnia 1 września 2025 r. Okręgowa Rada Adwokacka w Gdańsku poinformowała, że pełnomocnikiem z urzędu dla Skarżącej został wyznaczony adw. S.I.. W piśmie z dnia 19 września 2025 r. adw. S.I. złożył oświadczenie, że wykonywane przez niego usługi na zasadzie prawa pomocy wchodzą w zakres prowadzonej przez niego działalności gospodarczej oraz że jest płatnikiem podatku VAT. W dniu 14 października 2025 r. na rachunek bankowy Sądu wpłynęła opłata od skargi kasacyjnej sygn. I SAB/Gd 9/25. W piśmie z dnia 17 października 2025 r. (data stempla pocztowego) Skarżąca reprezentowana przez profesjonalnego pełnomocnika z urzędu złożyła skargę kasacyjną wraz z wnioskiem o przywrócenie terminu do wniesienia skargi kasacyjnej. W uzasadnieniu wniosku pełnomocnik Skarżącej wskazał, że w dniu 9 września 2025 r. otrzymał informację o ustanowieniu go pełnomocnikiem z urzędu dla Skarżącej, kierowaną również do WSA w Gdańsku. Informacja nie wskazywała zagadnienia, do jakiego został umocowany, więc oczekiwał na kontakt ze strony Skarżącej. Pełnomocnik wskazał, że nie mając szczegółowej wiedzy o charakterze, czy etapie toczącego się postępowania nie mógł podejmować żadnych działań w sprawie. Dopiero w dniu 30 września 2025 r. Skarżąca skontaktowała się z pełnomocnikiem przedstawiając istotę problemu. Pełnomocnik podniósł, że z uwagi na powagę i doniosłość czynności przygotowania skargi kasacyjnej oraz obłożenie bieżącymi istotnymi obowiązkami zawodowymi, nie był w stanie wcześniej "zagłębić się w temat" i sporządzić skargi. Pełnomocnik podkreślił swój brak zawinienia oraz ważkość problemu objętego skargą. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku zważył, co następuje: Wniosek o przywrócenie terminu nie zasługuje na uwzględnienie. Zgodnie z treścią art. 85 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz.U. z 2024 r. poz. 935, dalej "p.p.s.a."), czynność podjęta w postępowaniu sądowym przez stronę po upływie terminu jest bezskuteczna. Jednakże sąd, na wniosek strony, która nie dokonała w terminie czynności w postępowaniu sądowym bez swojej winy, postanowi o przywróceniu terminu (art. 86 § 1 p.p.s.a.). Przepisy art. 87 § 1 i 2 p.p.s.a. stanowią zaś, iż pismo z wnioskiem o przywrócenie terminu wnosi się do sądu, w którym czynność miała być dokonana, w ciągu siedmiu dni od czasu ustania przyczyny uchybienia terminu. W piśmie należy uprawdopodobnić okoliczności wskazujące na brak winy w uchybieniu terminu. Przesłankami uzasadniającymi przywrócenie terminu są więc: 1) zachowanie siedmiodniowego terminu do złożenia wniosku, liczonego od daty ustania przyczyny uchybienia terminu, 2) uprawdopodobnienie okoliczności wskazujących na brak winy w uchybieniu terminu, 3) dokonanie - równocześnie ze złożeniem wniosku - czynności, do dokonania której terminowi uchybiono. Według art. 88 p.p.s.a. spóźniony lub z mocy ustawy niedopuszczalny wniosek o przywrócenie terminu sąd odrzuci na posiedzeniu niejawnym. Na postanowienie przysługuje zażalenie. W pierwszej kolejności, aby możliwym było merytoryczne rozpatrzenie wniosku o przywrócenie terminu do wniesienia skargi kasacyjnej, należy ustalić, czy doszło do uchybienia terminu, a zatem konieczne jest wskazanie, kiedy upłynął termin do wniesienia skargi kasacyjnej. Zgodnie z art. 177 § 1 p.p.s.a. skargę kasacyjną wnosi się do sądu, który wydał zaskarżony wyrok lub postanowienie, w terminie trzydziestu dni od dnia doręczenia stronie odpisu orzeczenia z uzasadnieniem. Zgodnie z treścią art. 177 § 3 p.p.s.a. w razie ustanowienia w ramach prawa pomocy adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego po wydaniu orzeczenia, na wniosek złożony przez stronę, której doręcza się odpis orzeczenia z uzasadnieniem sporządzonym z urzędu, albo przez stronę, która zgłosiła wniosek o sporządzenie uzasadnienia orzeczenia, termin do wniesienia skargi kasacyjnej biegnie od dnia zawiadomienia pełnomocnika o jego wyznaczeniu, jednak nie wcześniej niż od dnia doręczenia stronie odpisu orzeczenia z uzasadnieniem. W rozpatrywanej sprawie Skarżącej doręczono wyrok wraz z uzasadnieniem w dniu 31 lipca 2025 r., jednakże 30-dniowy termin do wniesienia skargi kasacyjnej należy liczyć od dnia doręczenia adw. S.I. zawiadomienia o ustanowieniu go pełnomocnikiem z urzędu dla Skarżącej, co nastąpiło w dniu 9 września 2025 r. Tym samym termin do wniesienia skargi kasacyjnej upływał z dniem 9 października 2025 r., co znajduje potwierdzenie w załączonym do pisma Pomorskiej Izby Adwokackiej w Gdańsku podpisanym przez pełnomocnika potwierdzeniu odbioru. Nadanie przez pełnomocnika Skarżącej skargi kasacyjnej w dniu 17 października 2025 r. było uczynione z uchybieniem powyższego terminu do jej wniesienia. Oceniając wniosek o przywrócenie terminu, w świetle przywołanych powyżej przesłanek normatywnych, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku stwierdził, że podlega on odrzuceniu jako spóźniony, wobec przekroczenia siedmiodniowego terminu na jego złożenie. Ustanowiony dla Skarżącej pełnomocnik z urzędu nie dochował wskazanego w art. 87 § 1 p.p.s.a. siedmiodniowego terminu do złożenia wniosku o przywrócenie terminu. W dniu 9 września 2025 r. powziął wiadomość o wyznaczeniu go pełnomocnikiem z urzędu, jednakże nie przedsięwziął żadnych kroków w celu zapoznania się ze stanem sprawy, oczekując na kontakt ze strony Skarżącej. Nawiązanie kontaktu i przekazanie przez Skarżącą informacji o konieczności wniesienia skargi kasacyjnej nastąpiło w dniu 30 września 2025 r. W związku z powyższym pełnomocnik z urzędu nadal dysponował okresem 9 dni, w trakcie których biegł termin na wniesienie skargi kasacyjnej. Nie wskazując żadnych okoliczności uniemożliwiających mu dokonanie powyższej czynności (takimi nie jest bowiem obłożenie profesjonalnego pełnomocnika innymi obowiązkami zawodowymi), adw. S.I. wniósł skargę kasacyjną oraz wniosek o przywrócenie terminu do jej złożenia dopiero w piśmie z dnia 17 października 2025 r., a zatem 17 dni po podjęciu przez Skarżącą kontaktu z pełnomocnikiem. Sąd uznał, że profesjonalny pełnomocnik z urzędu uchybił siedmiodniowemu terminowi na wniesienie rozpoznawanego wniosku o przywrócenie terminu. Udzielenie pomocy prawnej przez pełnomocnika z urzędu powinno zmierzać bezpośrednio do poprawy lub ochrony sytuacji prawnej osoby, której pomoc jest udzielana (zob. postanowienie NSA z 17 września 2012 r. sygn. akt II FZ 727/12). Wyznaczony w niniejszej sprawie pełnomocnik z urzędu powinien podjąć czynności dotyczące udzielenia pomocy prawnej, poprzez zapoznanie się ze stanem sprawy sądowo-administracyjnej oraz ewentualne zajęcie stanowiska bądź podjęcie niezbędnych czynności, bez zbędnej zwłoki. Nieuzasadnione oczekiwanie na kontakt ze strony reprezentowanej strony skarżącej uchybiało oczekiwanemu od pełnomocnika profesjonalizmowi. Takie postępowanie doprowadziło do uchybienia terminu do wniesienia skargi kasacyjnej, a nadto uchybieniu siedmiodniowego terminu do złożenia wniosku o przywrócenie terminu do wniesienia skargi kasacyjnej. Niezależnie od powyższego, Sąd za zasadne uznał również wskazanie, że nawet w sytuacji dochowania terminu do złożenia wniosku o przywrócenie terminu, nie można by uznać, że pełnomocnik uprawdopodobnił okoliczności wskazujące na brak winy w uchybieniu terminu. Zdaniem Sądu pełnomocnik strony braku takiej winy nie uprawdopodobnił. Kryterium braku winy, jako przesłanka zasadności wniosku o przywrócenie terminu, polega na dopełnieniu przez pełnomocnika strony obowiązku dołożenia szczególnej staranności przy dokonywaniu czynności procesowej. Przywrócenie terminu jest więc dopuszczalne wyłącznie w przypadku zaistnienia obiektywnych okoliczności, które mimo dołożenia odpowiedniej staranności udaremniły dokonanie czynności w terminie (por. postanowienie NSA z dnia 12 lutego 2015 r. sygn. akt I OZ 91/15, publ. CBOSA). Zauważyć należy, iż pełnomocnik nie wykazał, ani nie uprawdopodobnił okoliczności, które uniemożliwiłyby dochowanie terminu do skargi kasacyjnej, ani dołożenia szczególnej staranności w prowadzeniu spraw swojego mocodawcy. Wymaga zaś podkreślenia, że kryteria dochowania należytej staranności są jeszcze surowsze w odniesieniu do osób, które z racji wykonywanego zawodu występują jako pełnomocnicy stron (por. m.in. wyrok NSA z dnia 11 sierpnia 1999 r. sygn. akt I SA/Gd 745/98, postanowienie NSA z dnia 3 grudnia 2009 r. sygn. akt II FZ 422/09, postanowienie NSA z dnia 13 września 2012 r. sygn. akt I FZ 33/12, CBOSA). Sąd zauważa, że pełnomocnik Skarżącej nie podniósł żadnych zasługujących na uwzględnienie okoliczności, które skutkowałyby niemożnością złożenia wniosku w ustawowym 7-dniowym terminie od czasu ustania przyczyny uchybienia terminu. Nie można zatem uznać, aby w okresie tym wystąpiły przeszkody uniemożliwiające dokonanie wskazanej czynności. Tym samym wniosek o przywrócenie terminu do wniesienia skargi kasacyjnej należało uznać za spóźniony. Wobec powyższego Sąd, na podstawie art. 88 p.p.s.a., odrzucił spóźniony wniosek o przywrócenie terminu do wniesienia skargi kasacyjnej.