II SA/Gd 124/12

Referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku Agnieszka Dusza-Kasprzyk po rozpoznaniu w dniu 16 kwietnia 2012r.na posiedzeniu niejawnym wniosku P. K. o przyznanie prawa pomocy w sprawie ze jego skargi i K. K. na decyzję Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia 3 stycznia 2012r., nr [...] w przedmiocie rozbiórki obiektu budowlanego postanawia: odmówić wnioskodawcy przyznania prawa pomocy. P. K. wnosząc skargę z K. K. na powyżej opisaną decyzję złożył wniosek o zwolnienie od kosztów sądowych. W złożonym następnie formularzu wskazał, że jego rodzina dysponuje dochodem w wysokości 5512 zł, jednak część dochodu pochłania kredyt zaciągnięty na działalność gospodarczą z miesięczną ratą 2300 zł oraz kredyt na samochód 440 zł miesięcznie. Reszta dochodu jest przeznaczona na opłaty i utrzymanie czteroosobowej rodziny. Wnioskodawca podkreślił, że stan jego zdrowia jest zły, pobiera tego tytułu rentę w wysokości 637 zł. Małżonka wnioskodawcy prowadzi działalność gospodarczą i osiąga dochód w wysokości 4875 zł. Skarżący wraz żoną i dwójką dzieci w wieku szkolnym zamieszkuje w domu swojej matki i ponosi częściowo koszty jego utrzymania. Przedstawiając rachunki wskazano: rachunek za energię elektryczną na kwotę 1497 zł za okres 6 miesięcy, co daje 249 zł miesięcznie, podatek od nieruchomości 349 zł rocznie, miesięcznie 29 zł; gaz 727 zł za miesiąc, woda i odprowadzanie ścieków 118 zł miesięcznie. Łącznie miesięcznie opłaty wynoszą 1123 zł. Wskazując w jakiej wysokości wnioskodawca ponosi opłaty podał: energia 249 zł, podatek 14 zł, gaz 363 zł, woda 59 zł. Łącznie miesięcznie opłaty wynoszą 638 zł. Rozpoznając wniosek o przyznanie prawa pomocy zważono co następuje: Przepis art. 199 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnym (tj. Dz.U. z 2012r. poz. 270), zwanej dalej P.p.s.a., konstytuuje zasadę odpłatności postępowania sądowoadministracyjnego. Wyjątkiem od niej jest możliwość przyznania prawa pomocy, które stosownie do treści art. 245 §1 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi może zostać przyznane stronie w zakresie całkowitym lub częściowym. Przyznanie prawa pomocy w postaci zwolnienia od kosztów sądowych może nastąpić wobec osoby fizycznej, która wykaże że nie jest w stanie ponieść kosztów postępowania sądowego bez uszczerbku w utrzymaniu swoim oraz swojej rodziny (art. 246 § 1 pkt 2 P.p.s.a.). W pierwszej kolejności zauważyć trzeba, że możliwość skorzystania z prawa pomocy jest uwarunkowana od tego, czy strona w należyty sposób wykaże, iż nie jest w stanie ponieść wydatków związanych z tym postępowaniem w całości lub w części. Nieprzypadkowo bowiem ustawodawca w art. 246 § 1 P.p.s.a. posłużył się zwrotem "wykaże". Oznacza to, że to na osobę ubiegającą się o przyznanie prawa pomocy został przerzucony ciężar przedstawienia swojej sytuacji materialnej w taki sposób, aby przekonać o zasadności złożonego wniosku. Instrumentem służącym wyjaśnieniu wątpliwości w tym zakresie jest wezwanie, o którym mowa w art. 255 P.p.s.a. Uzyskanie dodatkowego oświadczenia strony lub dokumentów źródłowych dotyczących jej stanu majątkowego w trybie art. 255 P.p.s.a. służy uzupełnieniu stanu wiedzy sądu o sytuacji strony (por. postanowienie NSA z dnia 28 stycznia 2009 r. sygn. akt II GZ 332/08 – System Informacji Prawniczej Lex nr 551914). Konsekwencją uchylenia się od tego obowiązku lub udzielenia niekompletnych informacji może być odmowa przyznania prawa pomocy (tak orzekł NSA w postanowieniu z dnia 30 lipca 2009 r. sygn. akt I FZ 180/09 – Lex nr 552208 i w postanowieniu z dnia 28 lipca 2009 r. sygn. akt I OZ 744/09 – Lex nr 552504). Przenosząc wskazane wyżej spostrzeżenia na grunt niniejszej sprawy wskazać przyjdzie, że analiza treści złożonego wniosku a także nadesłanych na wezwanie dokumentów nie pozwoliła przyjąć, że skarżący znajduje się w sytuacji wykluczającej możliwość poniesienia kosztów postępowania sądowego – a zwłaszcza wpisu od skargi. Analiza rachunków bankowych skarżącego prowadzi do wniosku, że wpływa tam jedynie renta skarżącego. Analiza rachunków bankowych małżonki skarżącego wskazuje, że posiada ona dwa rachunki związane z prowadzeniem działalności. Na dzień 29 lutego 2012 r. na rachunku w Banku Millenium stan konta był zerowy, natomiast na rachunku w Banku BZ WBK saldo było ujemne na poziomie 59 321 zł. Dokonując zestawienia obu rachunków dochodzi się do wniosku, że ujemne saldo na rachunku w BZ WBK jest konsekwencją przelania z tego rachunku na konto w Banku Millenium środków w wysokości 44 857 zł w dniu 10 listopada 2011 r. celem całkowitej spłaty zadłużenia w Banku Millenium w wysokości 44 492 zł. Ponadto na uwagę zasługuje dokonana wpłata gotówkowa na rachunek w BZ WBK przez P. K. w wysokości 8500 zł w dniu 24 lutego 2012r. a której to wpłacie nie towarzyszyła wypłata z żadnego innego rachunku. Wnioskodawca nie złożył także oświadczenia o nieposiadaniu pojazdu mechanicznego. Wnioskodawca wskazał, iż z dochodu rodziny spłacany jest kredyt z wysokości 2300 zł miesięcznie zaciągnięty w związku z prowadzeniem działalności gospodarczej. Jednak z analizy rachunków bankowych taki kredyt i konieczność takiej spłaty nie wynika. Nie przedstawiono także umowy kredytowej, która potwierdziłaby istnienie takiego kredytu. Wnioskodawca w formularzu wskazał, iż dochód z działalności prowadzonej przez jego żonę wynosi 4875 zł miesięcznie, zaś na podstawie książki przychodów i rozchodów jego małżonka wskazała, że działalność w 2012 r. przyniosła stratę w wysokości 2488 zł. Przenosząc wskazane wyżej spostrzeżenia na grunt niniejszej sprawy wskazać przyjdzie, że analiza treści złożonego wniosku a także nadesłanych na wezwanie dokumentów nie pozwoliła przyjąć, że skarżący znajduje się w sytuacji wykluczającej możliwość poniesienia kosztów postępowania sądowego – a zwłaszcza wpisu od skargi. Złożone przez stronę skarżącą na druku PPF oświadczenie będąc sprzeczne z nadesłanymi obecnie dokumentami (posiadanie dochodu na poziomie prawie 5 tys. zł przy wykazywaniu straty przez małżonkę skarżącego) i przedstawiające obraz sytuacji majątkowej strony skarżącej dalece odbiegający od wynikającego z przedstawionych dokumentów ( wpłata gotówkowa dokonana przez skarżącego) dowodzi jedynie tego, że strona skarżąca w sposób wybiórczy zaprezentowała swoją sytuację materialną ukrywając przy tym wysokość osiąganych dochodów przez rodzinę. Referendarz sądowy nie jest zobowiązany do samodzielnego prowadzenia dochodzenia w sytuacji, gdy dane umożliwiające pełną ocenę stanu majątkowego strony są przez nią pomijane, mimo istniejącego po jej stronie obowiązku ich dokładnego przedstawienia (por. postanowienie NSA z dnia 24 marca 2011 r., sygn. akt I GZ 48/11 – LexPolonica nr 2597023). Oceniając zaś zasadność wniosku strony skarżącej w oparciu o wyjawione przez nią okoliczności przy świadomości tego, że są one przedstawione wybiórczo nie można uznać aby strona skarżąca wykazała, iż poniesienie przez nią kosztów sądowych niniejszego postępowania spowoduje uszczerbek w kosztach utrzymania koniecznego dla niej i jej rodziny. Wobec powyższego, referendarz sądowy działając na podstawie art. 258 § 2 pkt 7 P.p.s.a. i art. 246 § 1 pkt 2 P.p.s.a. orzekł jak w sentencji postanowienia.