II SA/Gd 1252/24

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Jolanta Górska (spr.) Sędzia WSA Dariusz Kurkiewicz Asesor WSA Jakub Chojnacki po rozpoznaniu w Gdańsku w trybie uproszczonym na posiedzeniu niejawnym w dniu 14 maja 2025 r. sprawy ze skargi D. H. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Gdańsku z dnia 8 października 2024 r., nr SKO Gd/4610/24 w przedmiocie świadczenia pielęgnacyjnego 1. uchyla zaskarżoną decyzję a także poprzedzającą ją decyzję Prezydenta Miasta Wejherowa z dnia 28 sierpnia 2024 r., nr SR/ŚP/0-2/2857/2022; 2. zasądza od Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Gdańsku na rzecz skarżącego D. H. kwotę 480 zł (czterysta osiemdziesiąt złotych) tytułem zwrotu kosztów postępowania. Skarga D. H. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Gdańsku z dnia 8 października 2024 r., nr SKO Gd/4610/24, wniesiona została w następujących okolicznościach faktycznych i prawnych sprawy: W dniu 1 marca 2023 r. skarżący złożył wniosek o ustalenie prawa do świadczenia pielęgnacyjnego z tytułu rezygnacji z zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej w związku z opieką nad żoną – M. H., legitymującą się wydanym na stałe w dniu 7 lutego 2023 r. orzeczeniem o znacznym stopniu niepełnosprawności. Decyzją z dnia 5 lipca 2023 r. Prezydent Miasta Wejherowa odmówił przyznania skarżącemu prawa do wnioskowanego świadczenia, wskazując, że niepełnosprawność żony skarżącego istnieje od 31-go roku życia i pozostaje ona w związku małżeńskim, a jej współmałżonek nie legitymuje się orzeczeniem o znacznym stopniu niepełnosprawności, a ponadto wskazując, że brak jest związku przyczynowo - skutkowego pomiędzy rezygnacją przez skarżącego z zatrudnienia a podjęciem opieki nad osobą niepełnosprawną. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Gdańsku decyzją z dnia 20 listopada 2023 r. uchyliło powyższą decyzję i przekazało sprawę do ponownego rozpatrzenia przez organ I instancji, wskazując, że stan faktyczny nie został ustalony w stopniu pozwalającym na rozstrzygnięcie sprawy i materiał dowodowy jest niepełny. Po ponownym rozpatrzeniu sprawy, decyzją z dnia 28 sierpnia 2024 r., nr SR/ŚP/0-2/2857/2022, wydaną na podstawie przepisów ustawy z dnia 28 listopada 2003 r. o świadczeniach rodzinnych (Dz.U. z 2024 r., poz. 323 ze zm.) w zw. z art. 63 ust. 1 ustawy z dnia 7 lipca 2023 r. o świadczeniu wspierającym (Dz.U. z 2023 r., poz. 1429), Prezydent Miasta Wejherowa odmówił przyznania skarżącemu prawa do wnioskowanego świadczenia. Organ uznał bowiem, że brak jest podstaw do przyznania skarżącemu świadczenia pielęgnacyjnego albowiem osoba wymagająca opieki pozostaje w związku małżeńskim a jej małżonek nie legitymuje się orzeczeniem o znacznym stopniu niepełnosprawności. Ponadto, w ocenie organu brak jest związku przyczynowo – skutkowego pomiędzy rezygnacją przez skarżącego z zatrudnienia a podjęciem się przez niego opieki nad żoną. Organ wskazał przy tym, że skarżący posiada wykształcenie podstawowe. Ostatnie zatrudnienie skarżącego trwało od 1 grudnia 2010 r. do 31 lipca 2019 r. Skarżący oświadczył, że zrezygnował z zatrudnienia z powodu konieczności sprawowania opieki nad żoną. Od 1 sierpnia 2019 r. do 31 października 2022 r. skarżący pobierał specjalny zasiłek opiekuńczy w związku z opieką nad żoną. Na wniosek o specjalny zasiłek opiekuńczy złożony na okres zasiłkowy 2022/2023 wydana została decyzja odmowna. Jak wynika z zaświadczenia z Ośrodka profilaktyki i rozwiązywania problemów alkoholowych w W. z dnia 16 maja 2023 r. skarżący w dniu 10 lutego 2023 r. ukończył grupę motywacyjną w tym Ośrodku i nie deklaruje chęci dalszej terapii. Z akt sprawy wynika, że wcześniej opiekę nad żoną skarżącego sprawowała jej znajoma i jej siostra. Siostra żony skarżącego oświadczyła jednak, że opiekuje się swoim niepełnosprawnym w stopniu znacznym mężem i sama posiada orzeczeniem o umiarkowanym stopniu niepełnosprawności. Oświadczyła także, że skarżący opiekuje się jej siostrą a ona nigdy nie sprawowała nad nią opieki. Skarżący podczas ubiegania się o świadczenie pielęgnacyjne złożył oświadczenie, zgodnie z którym cały czas wykonuje prace dorywcze. Organ zauważył, że podczas podejmowania prac dorywczych przez skarżącego jego żona pozostaje sama w mieszkaniu bez opieki, co dowodzi tylko i wyłącznie temu, że skarżący ma możliwość podejmowania zatrudnienia choćby w niepełnym wymiarze czasu pracy. Tym samym, w ocenie organu, sprawowana przez skarżącego opieka nad żoną nie jest na tyle absorbująca aby skarżący całkowicie musiał zrezygnować z zatrudnienia. Po rozpoznaniu odwołania wniesionego przez skarżącego, zaskarżoną w niniejszej sprawie decyzją z dnia 8 października 2024 r., wydaną na podstawie art. 17 ust. 1 pkt 4 ustawy z dnia 28 listopada 2003 r. o świadczeniach rodzinnych (Dz.U. z 2024 r., poz. 323) w zw. z art. 63 ust. 1 ustawy z dnia 7 lipca 2023 r. o świadczeniu wspierającym (Dz.U. z 2023 r., poz. 1429), Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Gdańsku utrzymało w mocy decyzję Prezydenta Miasta Wejherowa z dnia 28 sierpnia 2024 r. Uzasadniając wydaną decyzję, Kolegium wskazało, że z akt sprawy wynika, że żona skarżącego zamieszkuje i prowadzi wspólne gospodarstwo domowe ze skarżącym oraz trójką dzieci w wieku 18 lat, 14 lat i 12 lat. Z przeprowadzonego w dniu 24 maja 2023 r. wywiadu środowiskowego wynika, że żona skarżącego w sierpniu 2011 r. przeszła udar i ma niedowład prawostronny, pozostała niesprawna prawa ręka i prawa noga, choruje przewlekle na cukrzycę typu II, schorzenia tarczycy, nadciśnienie tętnicze, zwyrodnienie stawu biodrowego prawego, zaburzenia równowagi, zasłabnięcia, niedowidzenie prawego oka, depresję, bezsenność, ma coraz większe trudności z poruszaniem się. Żona skarżącego nie radzi sobie od około 2016 – 2017 r. Najpierw pomagała jej matka, która zmarła. Od 2019 r. opiekę sprawuje skarżący. Skarżący wykonuje przy żonie takie czynności jak: kąpiel 2-3 razy w tygodniu, mycie włosów, prowadzenie do toalety, smarowanie maściami, podawanie ubrań i pomoc w ubieraniu (np. zakładaniu skarpetek), ćwiczenia fizyczne, włączanie aparatu do masażu, podawanie leków, mierzenie ciśnienia, wykupywanie recept, przygotowanie i podawanie posiłków, towarzyszenie podczas wizyt lekarskich (psychiatra - 1 raz w roku, endokrynolog 2 razy w roku, neurolog - 2 razy w roku, rodzinny - raz na kwartał), na spacerach, załatwianie spraw urzędowych, robienie zakupów, sprzątanie. Zgodnie z aktualną dokumentacją medyczną, pomimo rehabilitacji u żony skarżącego utrzymuje się niedowład połowiczy lewostronny oraz afazja ruchowa, ma zaawansowaną dyskopatię i oczekuje na leczenie operacyjne, pacjentka jest niezdolna do samodzielnej egzystencji. W wywiadzie wskazano, że stan zdrowia żony skarżącego nie budzi wątpliwości, wymaga ona pomocy i opieki osoby drugiej w codziennym funkcjonowaniu. Ze złożonego przez skarżącego w dniu 20 lutego 2023 r. oświadczenia (pod rygorem odpowiedzialności karnej za fałszywe zeznania), wynika, że w okresie od 1 października 2022 r. do 31 grudnia 2022 r. skarżący wykonywał pracę dorywczą, z której otrzymywał dochód w wysokości ok. 2000 zł miesięcznie. Z wywiadu środowiskowego wynika, że w czasie podejmowania przez skarżącego prac dorywczych, opiekę nad jego żoną sprawowała znajoma żony oraz siostra żony. Jednakże, jak oświadczył skarżący podczas wywiadu, siostra żony od stycznia 2023 r. nie ma możliwości pomocy z powodu jej choroby oraz choroby jej męża. Tymczasem, siostra żony w dniu 27 czerwca 2024 r. oświadczyła (pod rygorem odpowiedzialności karnej za złożenie fałszywego oświadczenia), że osobiście nigdy nie sprawowała opieki nad siostrą, gdyż nie ma możliwości zaopiekować się całodobowo i długoterminowo siostrą. Od pięciu lat opiekuje się bowiem swoim niepełnosprawnym mężem, który posiada orzeczenie o znacznym stopniu niepełnosprawności a ponadto ona sama posiada orzeczenie o umiarkowanym stopniu niepełnosprawności. Z powyższego, zdaniem Kolegium, wynika, że skarżący nie podał prawdy w swoich wcześniejszych oświadczeniach. Pomimo sprawowania opieki nad żoną wykonywał prace dorywcze i żona w tym czasie nie pozostawała pod opieką siostry, ale pozostawała sama w domu lub pod opieką dzieci. Prace te były wykonywane systematycznie, przynosiły stały miesięczny dochód. Powyższe wskazuje, że także obecnie skarżący wykonuje prace dorywcze, (bądź też może je wykonywać), gdyż faktyczny zakres opieki nad żoną pozwala na wykonywanie tych prac. Wiele osób godzi opiekę nad niepełnosprawnymi w stopniu znacznym osobami bliskimi z pracą zawodową wykonywaną choćby na część etatu. We wniesionej do Sądu skardze, skarżący wniósł o uchylenie zarówno zaskarżonej decyzji, jak i poprzedzającej ją decyzji organu I instancji, zarzucając naruszenie prawa materialnego poprzez błędną wykładnię art. 17 ust. 1 ustawy o świadczeniach rodzinnych i przyjęcie, że niepodejmowanie pracy zarobkowej przez skarżącego w celu sprawowania opieki nad osobą niepełnosprawną, nie wypełnia przesłanki niepodejmowania lub rezygnacji z zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej w celu sprawowania opieki nad osobą legitymizującą się orzeczeniem o niepełnosprawności ze wskazaniami: konieczność stałej lub długotrwałej opieki lub pomocy innej osobie w związku ze znacznie ograniczoną możliwością samodzielnej egzystencji. W odpowiedzi na skargę, Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Gdańsku wniosło o jej oddalenie, w pełni podtrzymując stanowisko i argumentację przedstawione w zaskarżonej decyzji. Rozpoznając wniesioną skargę, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku zważył, co następuje: Przeprowadzona przez Sąd, na podstawie art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. z 2024 r., poz. 1267) oraz art. 3 § 2 pkt 1 w zw. z art. 135 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przez sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2024 r., poz. 935 ze zm.) - zwanej dalej p.p.s.a., kontrola legalności wykazała, że decyzja Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Gdańsku z dnia 8 października 2024 r., jak i poprzedzająca ją decyzja Prezydenta Miasta Wejherowa z dnia 28 sierpnia 2024 r. wydane zostały z naruszeniem przepisów prawa. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Gdańsku zaskarżoną decyzją z dnia 8 października 2024 r. utrzymało w mocy, wydaną na wniosek skarżącego 1 marca 2023 r., decyzję Prezydenta Miasta Wejherowa z dnia 28 sierpnia 2024 r. o odmowie przyznania skarżącemu prawa do świadczenia pielęgnacyjnego z tytułu rezygnacji z zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej w związku z opieką nad niepełnosprawną w stopniu znacznym żoną. Materialnoprawną podstawę rozstrzygnięć organów obu instancji stanowiły przepisy ustawy z dnia 28 listopada 2003 r. o świadczeniach rodzinnych (Dz.U. z 2023 r., poz. 390 ze zm.) - zwanej dalej u.ś.r., w brzmieniu obowiązującym do dnia 31 grudnia 2023 r., która w art. 17 ust. 1 stanowi, że świadczenie pielęgnacyjne z tytułu rezygnacji z zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej przysługuje: 1) matce albo ojcu, 2) opiekunowi faktycznemu dziecka, 3) osobie będącej rodziną zastępczą spokrewnioną w rozumieniu ustawy z dnia 9 czerwca 2011 r. o wspieraniu rodziny i systemie pieczy zastępczej, 4) innym osobom, na których zgodnie z przepisami ustawy z dnia 25 lutego 1964 r. - Kodeks rodzinny i opiekuńczy ciąży obowiązek alimentacyjny, z wyjątkiem osób o znacznym stopniu niepełnosprawności, - jeżeli nie podejmują lub rezygnują z zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej w celu sprawowania opieki nad osobą legitymującą się orzeczeniem o znacznym stopniu niepełnosprawności albo orzeczeniem o niepełnosprawności łącznie ze wskazaniami: konieczności stałej lub długotrwałej opieki lub pomocy innej osoby w związku ze znacznie ograniczoną możliwością samodzielnej egzystencji oraz konieczności stałego współudziału na co dzień opiekuna dziecka w procesie jego leczenia, rehabilitacji i edukacji. Zgodnie przy tym z treścią art. 17 ust. 5 pkt 2 lit. a u.ś.r., stanowiącego podstawę prawną kontrolowanych w niniejszej sprawie decyzji, świadczenie pielęgnacyjne nie przysługuje, jeżeli osoba wymagająca opieki pozostaje w związku małżeńskim, chyba że współmałżonek legitymuje się orzeczeniem o znacznym stopniu niepełnosprawności. Zgodnie bowiem z treścią art. 63 ust. 1 ustawy z dnia 7 lipca 2023 r. o świadczeniu wspierającym (Dz.U. z 2023 r., poz. 1429) w sprawach o świadczenie pielęgnacyjne i specjalny zasiłek opiekuńczy, o których mowa w ustawie zmienianej w art. 43 w brzmieniu dotychczasowym, do których prawo powstało do dnia 31 grudnia 2023 r., stosuje się przepisy dotychczasowe. Z treści art. 17 ust. 1 u.ś.r. wynika, że o przyznanie świadczenia pielęgnacyjnego skutecznie ubiegać się może jedynie osoba określona w punktach od 1 do 4 tego przepisu, która sprawuje opiekę nad osobą niepełnosprawną (legitymującą się orzeczeniem o znacznym stopniu niepełnosprawności albo orzeczeniem o niepełnosprawności łącznie ze wskazaniami: konieczności stałej lub długotrwałej opieki lub pomocy innej osoby w związku ze znacznie ograniczoną możliwością samodzielnej egzystencji oraz konieczności stałego współudziału na co dzień opiekuna dziecka w procesie jego leczenia, rehabilitacji i edukacji) w takim wymiarze, że w związku z tym rezygnuje lub nie podejmuje zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej, a między obiema tymi okolicznościami zachodzi bezpośredni związek przyczynowy. Przy tym, niewątpliwie przepis art. 17 ust. 1b u.ś.r. stanowi, że świadczenie pielęgnacyjne przysługuje, jeżeli niepełnosprawność osoby wymagającej opieki powstała: nie później niż do ukończenia 18. roku życia lub w trakcie nauki w szkole lub w szkole wyższej, jednak nie później niż do ukończenia 25. roku życia. Jednakże, jak słusznie wskazało Kolegium, przepis ten winien być, interpretowany z uwzględnieniem wiążącego, w myśl art. 190 Konstytucji RP, wyroku Trybunału Konstytucyjnego z dnia 21 października 2014 r., sygn. akt K 38/13, z którego wynika, że w odniesieniu do grupy opiekunów osób, których niepełnosprawność wymagająca opieki powstała po ukończeniu 18 roku życia, przesłanka nabycia prawa do świadczenia pielęgnacyjnego utraciła cechę konstytucyjności. W konsekwencji przysługiwanie prawa do świadczenia pielęgnacyjnego tej grupie osób należy rozpatrywać bez wskazanej przesłanki. Organy administracji rozstrzygające o prawie do świadczenia pielęgnacyjnego mają zatem obowiązek procedować w oparciu o przepisy u.ś.r. z wyłączeniem tej części przepisu art. 17 ust. 1b u.ś.r., która z dniem wejścia w życie wyroku Trybunału Konstytucyjnego, tj. w dniu 23 października 2014 r., została ostatecznie uznana za niekonstytucyjną. Skarżący, jako mąż, niewątpliwie jest osobą uprawnioną do otrzymania świadczenia pielęgnacyjnego z tytułu rezygnacji z zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej na podstawie art. 17 ust. 1 pkt 4 u.ś.r. w związku z opieką nad żoną. Na gruncie niniejszej sprawy, wbrew stanowisku orzekających w sprawie organów, nie zachodzi przy tym przesłanka negatywna z art. 17 ust. 5 pkt 2 lit. a u.ś.r., który stanowi, że świadczenie pielęgnacyjne nie przysługuje, jeżeli osoba wymagająca opieki pozostaje w związku małżeńskim, chyba że współmałżonek legitymuje się orzeczeniem o znacznym stopniu niepełnosprawności. W świetle art. 17 ust. 5 pkt 2 lit. a u.ś.r. w sytuacji, gdy osoba wymagająca opieki pozostaje w związku małżeńskim, świadczenie pielęgnacyjne przysługuje jej współmałżonkowi, jako zobowiązanemu w pierwszej kolejności do alimentacji. Dopiero gdy ten ostatni legitymuje się orzeczeniem o znacznym stopniu niepełnosprawności, wówczas opieka spada na osoby zobowiązane do alimentacji w dalszej kolejności, które tym samym stają się uprawnione do świadczenia pielęgnacyjnego (zob. wyrok WSA w Gdańsku z dnia 4 grudnia 2024 r., sygn. akt II SA/Gd 731/24, https://orzeczenia.nsa.gov.pl). Pierwszeństwo współmałżonka przyjęte w przywołanym przepisie wynika z przewidzianej w Kodeksie rodzinnym i opiekuńczym zasady, że obowiązek alimentacyjny małżonka wyprzedza obowiązek alimentacyjny innych zobowiązanych osób. Wskazana w art. 17 ust. 5 pkt 2 lit. a u.ś.r. negatywna przesłanka nie dotyczy małżonka osoby wymagającej opieki, który spełnia określone w art. 17 ust. 1 u.ś.r. warunki uzyskania świadczenia pielęgnacyjnego, lecz dotyczy krewnych osoby dotkniętej niepełnosprawnością, którzy mogliby się ubiegać o to świadczenie w sytuacji, gdy podopieczny pozostaje w związku małżeńskim. Z wzajemnej relacji między art. 17 ust. 1 i art. 17 ust. 5 pkt 2 lit. a u.ś.r. wynika zatem, że prawidłowa wykładnia ostatniego z wymienionych przepisów wskazuje na pierwszeństwo współmałżonka w sprawowaniu opieki nad osobą niepełnosprawną i w konsekwencji także w ubieganiu się o prawo do świadczenia pielęgnacyjnego. Natomiast niepełnosprawność współmałżonka osoby wymagającej opieki jest okolicznością uzasadniającą przyznanie prawa do świadczenia pielęgnacyjnego innym członkom rodziny zobowiązanym do alimentacji (por. wyrok NSA z dnia 2 sierpnia 2024 r., sygn. akt I OSK 1880/23, https://orzeczenia.nsa.gov.pl) Nadto, w sprawie niesporne jest, że żona skarżącego legitymuje się orzeczeniem o znacznym stopniu niepełnosprawności, wydanym na stałe przez Powiatowy Zespół ds. Orzekania o Niepełnosprawności w Wejherowie w dniu 7 lutego 2023 r. ze wskazaniem, że wymaga ona stałej lub długotrwałej opieki lub pomocy innej osoby w związku ze znacznie ograniczoną możliwością samodzielnej egzystencji. Jednakże, zdaniem Sądu, dokonana w okolicznościach niniejszej sprawy przez orzekające w sprawie organy ocena, że nie zachodzi związek przyczynowo – skutkowy pomiędzy niepodejmowaniem przez skarżącego zatrudnienia a sprawowaniem przez niego opieki nad żoną – budzi wątpliwości co do jej zasadności, w świetle zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego i przedstawionej w uzasadnieniach kontrolowanych decyzji argumentacji. Przede wszystkim wskazać bowiem należy, że w każdej sprawie o przyznanie świadczenia pielęgnacyjnego istotna jest ocena, czy zakres i rozmiar sprawowanej przez wnioskodawcę opieki nad osobą niepełnosprawną wypełnia ustawowe przesłanki warunkujące przyznanie tego uprawnienia, a więc, czy istnieje związek przyczynowo – skutkowy pomiędzy zakresem sprawowanej opieki a niemożnością podjęcia z zatrudnienia. Czynnikiem wpływającym na zasadność przyznania świadczenia pielęgnacyjnego jest ustalenie, że sprawowanie opieki przez wnioskodawcę w sposób rzeczywisty uniemożliwia podjęcie lub dalsze wykonywanie pracy zarobkowej, gdyż wskazane świadczenie nie jest wynagrodzeniem za opiekę nad niepełnosprawnym lecz swoistą rekompensatą za brak możliwości w związku z tym podjęcia i kontynuowania działalności zarobkowej (por. wyrok NSA z dnia 13 maja 2015 r., sygn. akt I OSK 2820/13, https://orzeczenia.nsa.gov.pl). Z przepisu art. 17 ust. 1 u.ś.r. wynika przy tym, że w przypadku osoby wymagającej opieki, legitymującej się orzeczeniem o znacznym stopniu niepełnosprawności, nie można wyprowadzić imperatywu sprawowania opieki w odpowiednim zakresie jako przesłanki warunkującej przyznanie świadczenia pielęgnacyjnego, negując wymagania dotyczące sposobu i intensywności opieki nad niepełnosprawną osobą, określone w orzeczeniu o niepełnosprawności właściwego organu (zob. wyrok WSA w Gdańsku z dnia 24 marca 2022 r., sygn. akt III SA/Gd 1045/21, https://orzeczenia.nsa.gov.pl). Dla ustalenia przesłanki związku przyczynowo – skutkowego w danym przypadku konieczne jest ustalenie czy rodzaj i ilość czynności z zakresu faktycznie sprawowanej opieki nad osobą niepełnosprawną w stopniu znacznym, wykonywanych przez osobę ubiegającą się o przyznanie świadczenia pielęgnacyjnego, uniemożliwia tej osobie podjęcie i wykonywanie pracy zarobkowej. Ocena charakteru sprawowanej rzeczywiście opieki nad osobą niepełnosprawną nie oznacza przy tym zakwestionowania stanu jej zdrowia. Jednakże, to do organów administracyjnych należy ustalenie, czy w okolicznościach danej sprawy osoba ubiegająca się o świadczenie pielęgnacyjne faktycznie sprawuje nad osobą niepełnosprawną opiekę odpowiadającą warunkom określonym w odpowiednim orzeczeniu o niepełnosprawności (zob. NSA w wyroku z dnia 28 lipca 2022 r., sygn. akt I OSK 1867/21, https://orzeczenia.nsa.gov.pl). Zarówno organy, jak i sąd, nie są uprawnieni w niniejszym postępowaniu do kwestionowania orzeczenia o niepełnosprawności. Przy czym, samo posiadanie orzeczenia nie przesądza o tym, że opiekun osoby legitymującej się takim orzeczeniem, sprawuje opiekę, która uprawnia do przyjęcia związku przyczynowego pomiędzy rezygnacją z pracy a sprawowaniem opieki nad bliską osobą niepełnosprawną. Istnienie tego związku podlega bowiem ocenie w każdej indywidulanej sprawie. Dokonując tej oceny, uwzględnić nadto trzeba, że pod pojęciem "sprawowania opieki", użytym w art. 17 ust. 1 u.ś.r., nie sposób rozumieć wyłącznie czynności związanych bezpośrednio z troską o fizyczny dobrostan bliskiej osoby niepełnosprawnej. Opieka nad chorym bliskim musi spełniać przede wszystkim cechę stałości lub długotrwałości. Niniejsze wyklucza zatem sprawowanie czynności opiekuńczych sporadycznie, nie oznacza to jednak stricte opieki całodobowej (por. wyrok NSA z dnia 2 lutego 2017 r., sygn. akt I OSK 2201/15, https://orzeczenia.nsa.gov.pl). Opiekun musi pozostawać do dyspozycji podopiecznego - udzielając pomocy oraz wykazując ciągłą gotowość niesienia pomocy. Sprawowanie tego rodzaju opieki nie musi natomiast oznaczać, że podopieczny nie może podejmować adekwatnych dla swego stanu zdrowia aktywności, a opiekun musi wykonywać swoje obowiązki bez przerwy, 24 godziny na dobę (zob. wyrok NSA z dnia 28 lipca 2022 r., sygn. akt I OSK 1867/21, https://orzeczenia.nsa.gov.pl). Orzekające w sprawie organy uznały zaś, że w niniejszej sprawie nie zachodzi związek przyczynowo - skutkowy pomiędzy niepodejmowaniem przez skarżącego zatrudnienia a sprawowaniem przez niego opieki nad niepełnosprawną żoną albowiem skarżący podejmuje prace dorywcze a w tym czasie jego żona pozostaje sama w domu bez opieki. Organ I instancji wskazał przy tym, że ostatnie zatrudnienie skarżącego trwało od dnia 1 grudnia 2010 r. do dnia 31 lipca 2019 r., ale skarżący podczas ubiegania się o świadczenie pielęgnacyjne, złożył oświadczenie, którego, jak wskazał organ, kserokopia znajduje się w aktach sprawy, że cały czas wykonuje prace dorywcze. Z kolei, organ II instancji wskazał, że skarżący w okresie od dnia 1 października 2022 r. do dnia 31 grudnia 2022 r. wykonywał pracę dorywczą. Wskazać zaś należy, że w aktach sprawy nie ma oświadczenia skarżącego, o treści wskazanej przez organ I instancji, że skarżący przez cały czas pracuje dorywczo. Wprawdzie, w oświadczeniu z dnia 20 lutego 2023 r. mowa jest o wykonywaniu przez skarżącego prac dorywczych. Jednakże, oświadczenie to niewątpliwie dotyczy uzyskiwania przez niego dochodu w miesiącach od dnia 1 października 2022 r. do dnia 31 grudnia 2022 r. i utrzymywania się w tym okresie ze świadczeń MOPS. Ponadto, w aktach sprawy znajduje się oświadczenie z dnia 24 maja 2023 r., w którym to skarżący stwierdził, że pracę dorywczą podejmował wyłącznie w okresie od października do grudnia 2022 r. Również w wywiadzie środowiskowym przeprowadzonym w dniu 24 maja 2023 r. wskazano, że skarżący podejmował prace dorywcze w okresie od października do grudnia 2022 r. Wskazać zaś należy, że miarodajny dla oceny spełnienia przesłanek przyznania świadczenia pielęgnacyjnego jest stan faktyczny istniejący w dacie złożenia wniosku o świadczenie a także w dacie orzekania przez organy. Nie ma zatem istotnego znaczenia dla niniejszej sprawy fakt, że skarżący podejmował prace dorywcze od października do grudnia 2022 r. Istotne znaczenie ma zaś w tej sprawie ustalenie, czy aktualnie, tj. według stanu z dnia złożenia wniosku o przyznanie świadczenia - 1 marca 2023 r. a także na dzień orzekania przez organy w sprawie, skarżący podejmuje zatrudnienie, czy też nie może w ogóle pracować w związku ze sprawowaniem opieki nad żoną. Tym samym, dokonana przez orzekające w sprawie organy ocena dotycząca braku związku przyczynowo - skutkowego pomiędzy niepodejmowaniem przez skarżącego zatrudnienia a sprawowaniem opieki nad niepełnosprawna żoną z powodu podejmowania przez skarżącego prac dorywczych nie została oparta na materiale dowodowym sprawy i jawi się jako dowolna. Z tego zaś powodu nie mogła stanowić uzasadnienia dla odmowy przyznania skarżącemu wnioskowanego świadczenia. Z uwagi na powyższe, zdaniem Sądu, kontrolowane w niniejszej sprawie rozstrzygnięcia wydane zostały z naruszeniem przepisów postępowania, tj. art. 7, art. 77 § 1 i art. 80 k.p.a. Zgodnie bowiem z art. 7 k.p.a. w toku postępowania organy administracji publicznej stoją na straży praworządności, z urzędu lub na wniosek stron podejmują wszelkie czynności niezbędne do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz do załatwienia sprawy, mając na względzie interes społeczny i słuszny interes obywateli. Stosownie przy tym do treści art. 77 § 1 k.p.a. organ administracji publicznej jest obowiązany w sposób wyczerpujący zebrać i rozpatrzyć cały materiał dowodowy. W świetle zaś art. 80 k.p.a. organ administracji publicznej ocenia na podstawie całokształtu materiału dowodowego, czy dana okoliczność została udowodniona. Nie może być przy tym uznana za zgodną z prawem decyzja administracyjna wydana bez wyjaśnienia okoliczności faktycznych objętych hipotezą przepisów mających w sprawie zastosowanie (zob. wyrok NSA z dnia 23 września 2020 r., sygn. akt II OSK 1241/20, https://orzeczenia.nsa.gov.pl). Niewyjaśnienie lub niedostateczne wyjaśnienie stanu faktycznego sprawy może prowadzić do wydania wadliwej decyzji. Zakres i przedmiot postępowania wyjaśniającego determinują przepisy prawa materialnego, bowiem to normy prawa materialnego przesądzają o przedmiocie sprawy i okolicznościach prawnie istotnych (zob. wyrok NSA z dnia 19 maja 2021 r., sygn. akt I OSK 251/21, https://orzeczenia.nsa.gov.pl). Mając powyższe na uwadze, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku, działając na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a i c w zw. z art. 135 p.p.s.a., uwzględnił skargę i uchylił zarówno zaskarżoną decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Gdańsku z dnia 8 października 2024 r., jak i poprzedzającą ją decyzję Prezydenta Miasta Wejherowa z dnia 28 sierpnia 2024 r. Rozpoznając ponownie sprawę, orzekające w sprawie organy, stosownie do treści art. 153 p.p.s.a., przeprowadzą postępowanie wyjaśniające z uwzględnieniem przedstawionej powyżej oceny. O kosztach postępowania Sąd orzekł zaś na podstawie art. 200 i art. 205 § 2 p.p.s.a., zasądzając od Kolegium na rzecz skarżącego kwotę 480 zł, na którą składa się wynagrodzenie pełnomocnika. Sąd orzekł w niniejszej sprawie na posiedzeniu niejawnym w postępowaniu uproszczonym, zgodnie z treścią art. 119 pkt 2 p.p.s.a., na zgodny wniosek obu stron.