II SA/Gd 147/19

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku w składzie następującym: Przewodnicząca Sędzia WSA Dariusz Kurkiewicz (spr.) Sędziowie: Sędzia WSA Mariola Jaroszewska Asesor WSA Magdalena Dobek-Rak Protokolant Asystent sędziego Krzysztof Pobojewski po rozpoznaniu w dniu 18 września 2019 r. w Gdańsku na rozprawie sprawy ze skargi S. M. na postanowienie Wojewody z dnia 18 grudnia 2018 r. nr [...] w przedmiocie sprostowania oczywistej omyłki w decyzji o zajęciu nieruchomości oddala skargę. Postanowieniem z 18 grudnia 2018 r. Wojewoda utrzymał w mocy postanowienie Starosty K., wykonującego zadanie z zakresu administracji rządowej, z 10 października 2018 r. o sprostowaniu oczywistej omyłki w decyzji Starosty K. nr [..] z 3 października 2018 r. "o potwierdzeniu przesłanek uzasadniających czasowe zajęcie nieruchomości stanowiącej działki nr: 1) [...], położonej w R., gmina D., dla której Sąd Rejonowy w K. IV Wydział Ksiąg Wieczystych prowadzi księgę wieczystą nr [...], oraz 2) [...], położnej w R., gmina D., zapisanej w księdze wieczystej nr [...], prowadzonej przez Sąd Rejonowy w K. IV Wydział Ksiąg Wieczystych, w następujący sposób, że: na stronie nr 1 decyzji, wers 14, słowa "dnia 18 sierpnia 2017 r." zastępuje się słowami: "24 września 2018 r.". Rozpoznając sprawę wskazał organ odwoławczy, że we wniesionym zażaleniu S. M., właściciel działek nr [...] i [...] położonych w R. zarzucił, że organ dokonał sprostowania omyłki, której sprostowanie nie jest dopuszczalne na podstawie art. 113 § 1 k.p.a.. Dalej organ odwoławczy wskazał, że zgodnie z art. 113 § 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (tj. Dz. U. z 2017 r., poz. 1257 ze zm.), zwanej dalej "k.p.a.", organ administracji publicznej, może z urzędu lub na żądanie strony, sprostować w drodze postanowienia błędy pisarskie i rachunkowe oraz inne oczywiste omyłki w wydawanych przez ten organ decyzjach. Jak stwierdził Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie, w wyroku z dnia 4 czerwca 2008 r., sygn. akt II SA/Sz 219/08, "art. 113 § 1 k.p.a. nie zawiera wprawdzie definicji legalnej oczywistej omyłki, ale już z samego potocznego rozumienia tego pojęcia wynika, że chodzi w nim o błąd pisarski lub rachunkowy albo inny lecz zawsze dostrzegalny "na pierwszy rzut oka", ewidentny, łatwo zauważalny i nie wymagający dodatkowych zabiegów myślowych, obliczeń, ustaleń ". Stwierdził Wojewoda, że błędne zapisanie "dnia 18 sierpnia 2017 r.", na stronie nr 1 decyzji, wers 14, w decyzji Starosty K. z 3 października 2018 r., ma charakter wyłącznie oczywistej omyłki pisarskiej i nie wpłynęło na treść podjętego orzeczenia. Z treści dokumentów, znajdujących się w aktach sprawy, w tym we wniosku A S.A. o wydanie decyzji zezwalającej na czasowe zajęcie nieruchomości z dnia 26 września 2018 r., widnieje data 24 września 2018 r. W przedstawionym przez organ I instancji materiale dowodowym znajduje się również pismo Starosty K. z 3 października 2018 r., zatytułowane "zawiadomienie o wszczęciu postępowania", w którym to Starosta pisze o "usunięciu zagrożenia w postaci drzewa leżącego na przewodach linii napowietrznej średniego napięcia nr [...] pomiędzy słupem nr 5 a 6 na skutek silnego wiatru wiejącego w dniach 22 do 24 września 2018 r.", nie wspominając nic o dniu 18 sierpnia 2017 r. W wydanej decyzji Starosty oczywista omyłka polegała na niezamierzonym, błędnym, przekręceniu daty wejścia na nieruchomość w celu usunięcia awarii. Spółka we wniosku z 26 września 2018 r. wyraźnie wskazała datę występowania "silnych wiatrów", które spowodowały awarię w postaci oparcia się "połamanego drzewa" o linię elektroenergetyczną. Zatem nielogiczne jest wskazanie w przedmiotowej decyzji Starosty, daty usunięcia awarii sprzed wystąpienia nagłego rzeczonego zdarzenia. Z dokumentów organu I instancji jasno wynika, że Starosta w toku postępowania, w celu potwierdzenia wystąpienia okoliczności uzasadniających czasowe zajęcie nieruchomości, badał w dacie wskazanej we wniosku Spółki, czy wystąpiło wyżej opisane zdarzenie, czy było ono nagłe i czy przyczyniło się do powstania szkody, którą usunięto dnia 24 września 2018 r. Skargę na powyższe postanowienie złożył S. M. zarzucając naruszenie: 1. art. 113 § 1 k.p.a. poprzez uznanie, że błędne zapisanie "dnia 18 sierpnia 2017 r." w decyzji Starosty K. z dnia 3 października 2018 r. ma charakter wyłącznie oczywistej omyłki pisarskiej, 2. art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a. polegające na utrzymaniu w mocy przez organ II instancji decyzji organu I instancji pomimo naruszenia przez ww. decyzję przepisu art. 113 § 1 k.p.a. Uzasadniając wniosek o uchylenie obu wydanych w sprawie rozstrzygnięć zgodził się skarżący ze stanowiskiem Wojewody, że k.p.a. nie zawiera definicji legalnej oczywistej omyłki pisarskiej. Dalej podkreślił, że oczywista omyłka pisarska to widoczne, wbrew zamierzeniu organu, niewłaściwe użycie wyrazu, widocznie mylna pisownia, widoczne, niezamierzone opuszczenie jednego lub więcej wyrazów. Inne oczywiste omyłki to omyłki stojące na równi z błędami pisarskimi, polegające na tym, że w decyzji wyrażono coś, co widocznie jest niezgodne z myślą wyrażoną niedwuznacznie przez organ, a zostało wypowiedziane przez przeoczenie, niewłaściwy dobór słowa. Sprostowanie na podstawie art. 113 § 1 k.p.a. nie może jednak prowadzić do merytorycznej zmiany orzeczenia i to nawet wówczas, gdy zaistniały rozbieżności pomiędzy treścią rozstrzygnięcia, a uzasadnieniem wyrażającym wolę organu konkretnego rozstrzygnięcia. W opisywanym przypadku Starosta zmienił datę zaistnienia przesłanek uzasadniających czasowe zajęcie nieruchomości w trybie art. 126 ust. 5 w zw. z art. 126 ust. 1 ustawy o gospodarce nieruchomościami. Wskazał, że przesłanki te miały miejsce w innym dniu niż w pierwotnie wydanej decyzji. Zwraca skarżący uwagę, że organ wskazał, że data występowania silnych wiatrów, na którą powołał się wnioskodawca powinno mieć w tym wypadku znaczenie pierwszorzędne. W ocenie skarżącego w dniu 24 września 2018 r. nie miało miejsce w miejscowości położenia nieruchomości takie zjawisko meteorologiczne. Nie ma na to żadnych dowodów oprócz zdjęcia, które złożył wnioskodawca. Jednocześnie takie zjawisko miało miejsce w dacie 18 sierpnia 2017 r. i zostało powszechnie udokumentowane. Skoro zaś w dniu 24 września 2018 r. nie zachodziły przesłanki do wydania decyzji, zaś zachodziły w dniu 18 sierpnia 2017 r., to zdaniem skarżącego data w pierwotnej decyzji była prawidłowa. Trudno mówić również o oczywistości błędu, w przypadku, gdy sprostowanie skutkowałoby wydaniem decyzji bez przeprowadzenia postępowania dowodowego. Jednocześnie utrzymanie w mocy zaskarżonego postanowienia ma oczywisty wpływ na wynik sprawy, gdyż fałszywie wskazuje, że w dniu 24 września 2018 r. miały miejsce zjawiska atmosferyczne, które miały mieć postać siły wyższej. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku zważył, co następuje: Stosownie do treści art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2018 r. poz. 2107 ze zm.) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości poprzez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem (legalności), jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Zaskarżone postanowienie jest prawidłowe, a zarzuty skargi nie mogą odnieść skutku. Przedmiotem skargi jest postanowienie wydane na podstawie art. 113 § 1 k.p.a. tj. postanowienie o sprostowaniu oczywistej omyłki pisarskiej w treści decyzji Starosty K. nr [...] z 3 października 2018 r. "o potwierdzeniu przesłanek uzasadniających czasowe zajęcie nieruchomości stanowiącej działki nr: 1) [...], położonej w R., gmina D., dla której Sąd Rejonowy w K. IV Wydział Ksiąg Wieczystych prowadzi księgę wieczystą nr [...], oraz 2) [...], położnej w R., gmina D., zapisanej w księdze wieczystej nr [...], prowadzonej przez Sąd Rejonowy w K. IV Wydział Ksiąg Wieczystych, w taki sposób, że: na stronie nr 1 decyzji, wers 14, słowa "dnia 18 sierpnia 2017 r." zastąpiono słowami: "24 września 2018 r." Jak wynika z treści zaskarżonego postanowienia omyłka ta polegała na błędnym oznaczeniu dnia, kiedy dokonano czasowego zajęcia nieruchomości należących do skarżącego celem usunięcia awarii na napowietrznej linii energetycznej. Była ona wynikiem błędu przy komputerowej obróbce tekstu w edytorze. W orzecznictwie Naczelnego Sądu Administracyjnego podkreśla się, że instytucja sprostowania decyzji nie może prowadzić do zmiany merytorycznej orzeczenia, ani też do zmiany istotnych ustaleń faktycznych sprawy. Oczywistość błędu pisarskiego, rachunkowego czy też innego wynikać powinna bądź z natury samego błędu, bądź z porównania rozstrzygnięcia z uzasadnieniem, z treścią wniosku czy też innymi okolicznościami (por. np. wyroki NSA z dnia 5 lipca 2017 r., sygn. II GSK 3047/15, LEX nr 2320776 i z dnia 24 listopada 2017 r., sygn. II OSK 232/17, LEX nr 2598539). W ocenie Sądu warunki te w okolicznościach niniejszej sprawy zostały spełnione. Zarówno w sentencji decyzji Starosty K. z 3 października 2018 r. (oprócz wersu 14), jak i w uzasadnieniu decyzji określono prawidłowo datę kiedy miało miejsce wejście na teren nieruchomości skarżącego celem usunięcia przewróconego drzewa z napowietrznej linii energetycznej. Dotyczy to części uzasadnienia zawierającej opis postępowania w sprawie, jak również części prawnej decyzji Starosty K.. W decyzji wielokrotnie wskazuje się, że chodzi o dzień 24 września 2018 r.. Biorąc pod uwagę całokształt okoliczności, a przede wszystkim oceniając kompleksowo treść decyzji Starosty z 3 października 2018 r. nie budzi wątpliwości, że wniosek A S.A. dotyczył zezwolenia na wejście na teren nieruchomości skarżącego w dniu 24 września 2018 r. Powołana tylko w jednym miejscu komparycji decyzji błędna data nie podważa prawidłowości i jednoznacznego wskazania tak przedmiotu postępowania, jak również treści podjętego rozstrzygnięcia. Wadliwy zapis daty niewątpliwie znalazł się w komparycji decyzji wyłącznie na skutek oczywistej omyłki pisarskiej przy edycji komputerowej wersji tekstu. Na konieczność takiej kompleksowej oceny całości decyzji zwrócił uwagę Naczelny Sąd Administracyjny w uzasadnieniu wyroku z dnia 20 lutego 2019, sygn. II OSK 821/17 (dostępny w internetowej bazie orzeczeń sądów administracyjnych): "Skarżący kasacyjnie błędnie argumentują, że błąd w prawidłowym określeniu numeru działki, co do której orzeczony został nakaz rozbiórki, nie może mieć charakteru oczywistej omyłki. Pogląd ten nie powinien być rozważany w oderwaniu od realiów konkretnej sprawy administracyjnej. Z jednej strony sprostowanie decyzji w tej materii nie może prowadzić do wykreowania nowego obowiązku kosztem tego, który powinien być zrealizowany. Z drugiej strony, jeżeli z całokształtu akt sprawy wynika, której działki dotyczy prowadzone postępowanie, to błąd numeryczny nie powinien stać na przeszkodzie wszczęciu postępowania egzekucyjnego. W takim wypadku błąd nieistotny, noszący znamiona omyłki pisarskiej, uniemożliwiałby doprowadzenie do stanu zgodności z prawem istniejącego stanu faktycznego. W rozpoznawanej sprawie od samego jej początku nie ulegało wątpliwości, że jej przedmiotem jest ocena legalności wybudowania domku letniskowego, znajdującego się na działce o nr [....], położonej w obrębie wsi Z., gm. P. Zawiadomienie o takiej treści zostało skierowane do wszystkich stron postępowania na etapie jego wszczęcia. Wszystkie podmioty miały zatem świadomość tego, jaki jest przedmiot sprawy. Dlatego zaistniała omyłka pisarska mogła zostać sprostowana w trybie art. 113 § 1 k.p.a., ponieważ w rzeczywistości miała ona charakter przypadkowy. Innymi słowy, sprostowanie decyzji nie spowodowało modyfikacji w postaci nałożenia obowiązku na podmiot, w stosunku do którego powinność ta nie miała zaistnieć". W świetle powyższych rozważań nieuzasadniony jest zarzut naruszenia art. 113 § 1 k.p.a. i brak jest podstaw do uchylenia zaskarżonego postanowienia, które odpowiada prawu. Natomiast nie może odnieść skutku w postaci uchylenia skarżonego postanowienia polemika skarżącego co do podstaw wydania decyzji z 3 października 2019 r.. Ponadto co do tej kwestii wypowiedział się Sąd w sprawie o sygnaturze II SA/Gd 146/19. Wobec powyższego skargę oddalono na podstawie art. 151 p.p.s.a.