II SA/Gd 205/18

WyrokWSA w Gdańsku2018-05-23

Skład orzekający: Jolanta Górska, Janina Guść, Dariusz Kurkiewicz

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy wynajmowanie 15 pokoi w budynku mieszkalnym jednorodzinnym osobom trzecim na podstawie umów najmu długoterminowego stanowi zmianę sposobu użytkowania obiektu budowlanego w rozumieniu przepisów Prawa budowlanego, skutkującą obowiązkiem przywrócenia poprzedniego sposobu użytkowania?
Ratio decidendi
Wynajmowanie 15 pokoi w budynku mieszkalnym jednorodzinnym osobom trzecim, nawet na podstawie umów najmu długoterminowego, stanowi zmianę sposobu użytkowania obiektu budowlanego, ponieważ przekształca funkcję budynku mieszkalnego jednorodzinnego w budynek o charakterze zamieszkania zbiorowego. Taka zmiana, jeśli nie została zgłoszona i powoduje przekroczenie norm hałasu lub innych warunków bezpieczeństwa, uzasadnia nałożenie obowiązku przywrócenia poprzedniego sposobu użytkowania obiektu.
Stan faktyczny
Skarżąca wynajmowała 15 pokoi w budynku mieszkalnym jednorodzinnym osobom trzecim, co zostało uznane przez organy nadzoru budowlanego za zmianę sposobu użytkowania obiektu. Powodem takiej oceny były m.in. przekroczenia norm hałasu w budynkach sąsiednich, wynikające z intensyfikacji użytkowania budynku. Organ I instancji nakazał przywrócenie poprzedniego sposobu użytkowania, a organ II instancji utrzymał tę decyzję w mocy, uchylając jedynie decyzję organu I instancji z powodu błędu literowego. Skarżąca wniosła skargę do WSA, kwestionując zmianę sposobu użytkowania i zarzucając naruszenie przepisów postępowania.
Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku w składzie następującym: Przewodnicząca Sędzia WSA Jolanta Górska (spr.) Sędziowie: Sędzia WSA Janina Guść Sędzia WSA Dariusz Kurkiewicz Protokolant Starszy sekretarz sądowy Katarzyna Gross po rozpoznaniu w dniu 23 maja 2018 r. w Gdańsku na rozprawie sprawy ze skargi A. S.-N. na decyzję Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia 14 lutego 2018 r., nr [...] w przedmiocie przywrócenia poprzedniego sposobu użytkowania obiektu budowlanego oddala skargę. Skarga A. S. – N. na decyzję Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia 14 lutego 2018 r., nr [..], wniesiona została w następujących okolicznościach faktycznych i prawnych sprawy: Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w dniu 27 września 2016 r. przeprowadził wizję lokalną w budynku mieszkalnym jednorodzinnym przy ul. R. w G. (działka nr [..], obręb [..]), podczas której ustalił, że budynek ten stanowiący własność skarżącej, został zrealizowany na podstawie decyzji Prezydenta Miasta z dnia 12 listopada 2013 r., nr [..], jako budynek mieszkalny jednorodzinny w zabudowie szeregowej. Organ stwierdził również, że wykonane w tym budynku roboty budowlane zgodne są z zatwierdzonym projektem budowlanym i rysunkami z nieistotnymi odstępstwami od zatwierdzonego projektu przedłożonymi do zawiadomienia o zakończeniu budowy a także z pismem z dnia 17 marca 2015 r., w którym organ nie wniósł sprzeciwu do zakończenia robót budowlanych wykonanych na podstawie zgłoszenia. Organ ustalił ponadto, że wszystkie pomieszczenia w przedmiotowym budynku użytkowane są jako mieszkalne. Obecny podczas wizji pełnomocnik skarżącej oświadczył, że budynek wynajmowany jest na zasadach najmu długoterminowego - zawartych jest 15 umów najmu na okres 10 - 12 miesięcy. W dniu 11 stycznia 2017 r. pełnomocnik skarżącej nadesłał do Inspektoratu kopie 15 umów wynajmu poszczególnych pokoi w przedmiotowym budynku. W dniu 4 kwietnia 2016 r. Państwowy Powiatowy Inspektor Sanitarny złożył do akt sprawy sprawozdania z badań akustycznych przeprowadzonych w dniu 8 marca 2016 r. w budynkach mieszkalnych jednorodzinnych przy ul. R.[..] i [..] w G., z których wynika, że użytkowanie obiektu położonego przy ul. R. [..] powoduje przekroczenie obowiązujących norm w przedmiocie natężenia dźwięku w budynkach sąsiednich przy ul. R. [..] i [..]. Badania wykazały, że normy powyższe zostały przekroczone zarówno dla pory nocnej jak i dla pory dziennej. W budynku przy ul. R. [..] w G. poziom dźwięku, podczas korzystania z kabiny prysznicowej w łazience na I piętrze w budynku położonym przy ul. R. [..], wynosił 40 dB i przekroczył o 15 dB wartość dopuszczalną dla pory nocnej oraz o 5 dB wartość dopuszczalną dla pory dziennej. W budynku przy ul. R. [..] w G. poziom dźwięku, podczas korzystania z kabiny prysznicowej w łazience na I piętrze w budynku położonym przy ul. R. [..], wynosił 46 dB i przekroczył o 16 dB wartość dopuszczalną dla pory nocnej oraz o 6 dB wartość dopuszczalną dla pory dziennej. Dlatego też, postanowieniem z dnia 28 marca 2017 r., wydanym na podstawie art. 71a ust. 1 ustawy - Prawo budowlane, organ wstrzymał użytkowanie przedmiotowego budynku i zobowiązał skarżącą do przedłożenia, w terminie do dnia 29 września 2017 r., dokumentów, o których mowa w art. 71 ust. 2 Prawa budowlanego. W odpowiedzi, w dniu 29 września 2017 r., skarżąca dołączyła do akt sprawy orzeczenie techniczne dotyczące budynku mieszkalnego w G. przy ul. R. [..]. W rezultacie, decyzją z dnia 10 listopada 2017 r., nr [..], wydaną na podstawie art. 71a ust. 4 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane (Dz.U. z 2017 r., poz. 1332 ze zm.), Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego nakazał A. S. – N. przywrócenie do poprzedniego sposobu użytkowania budynku mieszkalnego jednorodzinnego przy ul. R.[..] w G. Uzasadniając wydane rozstrzygnięcie, organ przedstawił stan faktyczny sprawy i stwierdził, że wskazuje on na zintensyfikowanie dotychczasowego sposobu użytkowania przedmiotowego obiektu. Budynek ten wykorzystywany jest bowiem obecnie w celach mieszkalnych ale przez znacznie większą liczbę osób niż miało to miejsce przed 22 czerwca 2016 r., od kiedy to zaczęto wynajmować w nim pokoje osobom trzecim, tym samym rozpoczynając prowadzenie w budynku jednorodzinnym działalności usługowej polegającej na wynajmie 15 pokoi. Zintensyfikowanie dotychczasowego sposobu użytkowania budynku spowodowało zaś skutki określone w art. 71 ust. 1 ustawy - Prawo budowlane tj. przekroczenie, wynikających z normy PN-87/B-02151/02, dopuszczalnych norm poziomu hałasu dla budynków mieszkalnych jednorodzinnych. Bezsporne w sprawie przy tym jest, że inwestor nie dokonał zgłoszenia zamiaru zmiany sposobu użytkowania obiektu. Powyższe świadczy o tym, że nastąpiła zmiana sposobu użytkowania budynku, o jakiej mowa w art. 71 ust. 1 pkt 2 Prawa budowlanego. Nieprzedłożenie przez skarżącą wszystkich wymaganych postanowieniem z dnia 28 marca 2017 r., dokumentów obligowało organ, jak wyjaśnił, do zastosowania dyspozycji art. 71 ust. 4 Prawa budowlanego i wydania przedmiotowej decyzji. Od decyzji tej skarżąca wniosła odwołanie zarzucając, że wydana została ona na skutek błędnego przyjęcia, że nastąpiła zmiana sposobu użytkowania obiektu budowlanego a także z naruszeniem: - art. 7 w zw. z art. 77 § 1 Kpa - poprzez niepodjęcie wszelkich czynności niezbędnych do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz do załatwienia sprawy, w szczególności okoliczności podniesionych przez skarżącą oraz poprzez niewyczerpujące zebranie i nierozpatrzenie całego materiału dowodowego; - art. 88 § 1 Kpa - poprzez nieprowadzenie postępowania w sposób budzący zaufanie jego uczestników do władzy publicznej; - art. 71 ust. 1 i art. 71a ust. 1 w zw. z ust. 4 Prawa budowlanego - poprzez uznanie, że wypełniona została hipoteza tego przepisu tj. doszło do zmiany sposobu użytkowania obiektu budowlanego; - art. 71a ust. 2 Prawa budowlanego - poprzez niesprawdzenie wykonania obowiązków wskazanych przez organ I instancji. Uzasadniając podniesione zarzuty, skarżąca wskazała, że organ nie zweryfikował czy doszło do zmiany intensywności użytkowania w stosunku do decyzji o warunkach szczegółowych zasad zagospodarowania terenu oraz jego zabudowy dla nadbudowy i przebudowy budynku mieszkalnego przy ul. R.[..]. Podniosła także, że organ nie ustalił ile osób w rzeczywistości użytkuje budynek i zbagatelizował fakt wykorzystywania nieruchomości w dalszym ciągu wyłącznie na cele mieszkalne. Skarżąca podkreśliła także, że organ ustalił sprzecznie z informacją możliwą do uzyskania z właściwego Urzędu Skarbowego, że strona nie prowadzi działalności gospodarczej polegającej na najmie pomieszczeń. Skarżąca zarzuciła jednocześnie, że organ nie przedłużył terminu do wykonania zobowiązania nałożonego na stronę mimo błędnego pouczenia o prawie do wniesienia zażalenia i nie wyjaśnił pojęcia zmiany sposobu użytkowania stanowiącej przedmiot niniejszego użytkowania w zakresie ilości osób, jaka maksymalnie może mieszkać w domu jednorodzinnym oraz w zakresie na jaki okres powinny być zawarte umowy najmu aby nie były uznane za najem krótkoterminowy. Skarżąca zarzuciła także, że organ nie wskazał jakie dokładnie warunki określone w pozwoleniu na użytkowanie w rozumieniu art. 71 ust. 1 pkt 2 Prawa budowlanego zostały zmienione lub złamane a także nie odniósł się do żadnego wniosku sformułowanego przez skarżącą w pismach z dnia 22 czerwca 2017 r., 18 lipca 2017 r., 4 września 2017 r. a przede wszystkim z dnia 29 września 2017 r., do którego załączono orzeczenie techniczne przedmiotowego obiektu. Skarżąca podniosła również, że organ nie zweryfikował czy w chwili obecnej, mimo przeprowadzenia przez stronę prac, które znacząco obniżyły poziom hałasu, w dalszym ciągu naruszone są normy hałasu. Zaskarżoną w niniejszej sprawie decyzją z dnia 14 lutego 2018 r., wydaną na podstawie art. 138 § 1 pkt 2 Kpa oraz art. 71a ust. 4 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. - Prawo budowlane (Dz.U. z 2017 r., poz. 1332 ze zm.), Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego uchylił decyzję organu I instancji w całości (punkt 1 decyzji) oraz nakazał A. S. – N. przywrócenie poprzedniego sposobu użytkowania budynku mieszkania jednorodzinnego usytuowanego na działce nr [..] przy ul. R.[..] w G. Uzasadniając wydaną decyzję, organ odwoławczy stwierdził, że z materiału dowodowego sprawy wynika, że skarżąca, będąca właścicielką budynku mieszkalnego w zabudowie szeregowej (kategoria I obiektów budowlanych) położonego przy ul. R.[..] w G., zmieniła, w czerwcu 2016 r., bez wymaganego zgłoszenia, sposób użytkowania tego obiektu z przeznaczeniem na budynek z pomieszczeniami (min. 15 pokoi) wynajmowanymi osobom obcym na podstawie umów (kategoria IV - budynki zakwaterowania turystycznego i rekreacyjnego, jak: hotele, motele, pensjonaty, domy wypoczynkowe, schroniska turystyczne). Budynek mieszkalny jednorodzinny to, zgodnie z art. 3 pkt 2 Prawa budowlanego, budynek wolno stojący albo budynek w zabudowie bliźniaczej, szeregowej lub grupowej, służący zaspokajaniu potrzeb mieszkaniowych, stanowiący konstrukcyjnie samodzielną całość, w którym dopuszcza się wydzielenie nie więcej niż dwóch lokali mieszkalnych albo jednego lokalu mieszkalnego i lokalu użytkowego o powierzchni całkowitej nieprzekraczającej 30% powierzchni całkowitej budynku. Wynajmowanie 15 pokoi (z aneksami kuchennymi i łazienkami lub możliwością korzystania z nich) jest usługą świadczoną na całej powierzchni użytkowej budynku przy ul. R. [..], nominalnie jednorodzinnego, w rzeczywistości zamieszkania zbiorowego. Ustalony stan faktyczny ewidentnie narusza obowiązującą normę prawną. Działalność usługowa na powierzchni przekraczającej 30% powierzchni całkowitej budynku mieszkalnego jednorodzinnego w zabudowie szeregowej radykalnie zmieniła warunki bezpieczeństwa pożarowego, higieniczno – sanitarne, ochrony środowiska, wielkość oraz układ obciążeń w tym budynku i jego otoczeniu, wypełniając przesłankę zmiany sposobu użytkowania obiektu budowlanego. W sytuacji tej organ zobowiązany był uruchomić procedurę przewidzianą w art. 71a ust. 1 pkt 1 i 2 i prawidłowo postanowieniem z dnia 28 marca 2017 r. wstrzymał użytkowanie budynku i nałożył na skarżącą obowiązek przedstawienia do dnia 29 września 2017 r. niezbędnych dokumentów, których skarżąca nie przedłożyła. Powyższe obligował zaś organ do zastosowania dyspozycji art. 71a ust. 4. Jednakże, jak wskazał organ odwoławczy, decyzję organu I instancji należało uchylić ze względu na błąd literowy popełniony przez organ I instancji w pierwszym członie nazwiska skarżącej jak i w wydanym w toku postępowania postanowieniu. Organ zauważył przy tym, że obydwa dokumenty zostały skutecznie doręczone pełnomocnikom strony zobowiązanej, który nie zakwestionował dwóch faktów: że strona, którą reprezentuje nie zgłosiła w Urzędzie Miejskim zmiany sposobu użytkowania budynku i że nie wykonała obowiązku nałożonego postanowieniem organu I instancji. Odnosząc się do zarzutów odwołania organ wyjaśnił zaś, że aspekt semantyczny wynajmowania osobom obcym, w drodze cywilnej umowy, 15 pokoi w budynku mieszkalnym jednorodzinnym (usługi bądź działalność gospodarcza) nie ma znaczenia w postępowaniu z zakresu nadzoru budowlanego. Z kolei, przypisywanie funkcji mieszkalnej każdemu obiektowi, który zaspokaja potrzeby mieszkalne osób w nim przebywających nie znajduje potwierdzenia w stanach faktycznych i prawnych. Poziom emitowania hałasu jest zaś tylko jednym z warunków bezpieczeństwa użytkowego, badanych przy zmianie sposobu użytkowania obiektu budowlanego lub jego części i sam w sobie nie przesądza o zaistnieniu takiej zmiany. Błędne pouczenie strony co do prawa złożenia zażalenia na postanowienie o wstrzymaniu użytkowania obiektu budowlanego oraz nałożeniu obowiązku przedstawienia w wyznaczonym terminie określonych dokumentów w istocie nie może szkodzić stronie, która zastosowała się do tego pouczenia ale w niniejszej sprawie termin ten wynosił 6 miesięcy a strona nie przeznaczyła czasu na niedopuszczalne zaskarżenie, ponieważ zażalenie sporządził ówczesny profesjonalny pełnomocnik strony. W aktach nie ma ponadto wniosku o przedłużenie terminu. We wniesionej do Sądu skardze skarżąca domagała się uchylenia zaskarżonej decyzji i umorzenia postępowania, zarzucając, że decyzja organu odwoławczego wydana została z naruszeniem: - art. 7 w zw. z art. 77 § 1 Kpa - poprzez niepodjęcie wszelkich czynności niezbędnych do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz do załatwienia sprawy, w szczególności okoliczności podniesionych przez skarżącą oraz poprzez niewyczerpujące zebranie i nierozpatrzenie całego materiału dowodowego; - art. 10 § 1 Kpa - poprzez uniemożliwienie stronie udziału w postępowaniu odwoławczym i wypowiedzenia się co do zebranych dowodów i materiału oraz zgłoszonych żądań; - art. 8 § 1 Kpa - poprzez nieprowadzenie postępowania w sposób budzący zaufanie jego uczestników do władzy publicznej; - art. 107 § 1 Kpa w zw. z art. 140 Kpa - poprzez nieokreślenie w decyzji rozstrzygnięcia nadającego się do wykonania; - art. 71 ust. 1 i art. 71a ust. 1 w zw. z ust. 4 Prawa budowlanego - poprzez uznanie, że wypełniona została hipoteza tego przepisu tj. doszło do zmiany sposobu użytkowania obiektu budowlanego; - art. 71a ust. 2 Prawa budowlanego - poprzez niesprawdzenie wykonania obowiązków wskazanych przez organ I instancji. Uzasadniając podniesione zarzuty, skarżąca odwołała się do argumentów przedstawionych w odwołaniu. W odpowiedzi na skargę Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego wniósł o jej oddalenie w pełni podtrzymując stanowisko i argumentację zawartą w zaskarżonej decyzji. Dodatkowo, organ podkreślił, że w niniejszej sprawie nie przeprowadził postępowania w trybie art. 136 Kpa a adnotacja na końcu uzasadnienia zaskarżonej decyzji, dotycząca dwóch pism złożonych przez uczestnika postępowania w postępowaniu odwoławczym, uznanych za stanowisko strony w sprawie nie świadczy o zmianie stanu materiału dowodowego, co zresztą potwierdza treść uzasadnienia decyzji. W piśmie procesowym z dnia 18 maja 2018 r. uczestnik postępowania L. B. wniósł o oddalenie niniejszej skargi jako oczywiście bezzasadnej. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku zważył, co następuje: Zaskarżona decyzja Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia 14 lutego 2018 r. jest zgodna z prawem. Zebrany w sprawie, w sposób wyczerpujący, materiał dowodowy uprawniał orzekające w sprawie organy do uznania, że doszło do zmiany sposobu użytkowania budynku przy ul. R. [..] w G. Okoliczność ta wynika zarówno z protokołu oględzin przeprowadzonych przez organ I instancji w dniu 27 września 2016 r. w obecności pełnomocnika skarżącej, jak i z dokumentów dołączonych do akt sprawy przez skarżącą, jej pełnomocnika, uczestnika postępowania oraz Państwowego Powiatowego Inspektora Sanitarnego. Ustalenia te są pełne, nie budzą zastrzeżeń i nie wymagają jakiegokolwiek dodatkowego postępowania wyjaśniającego w tym zakresie, tym bardziej, że stan faktyczny sprawy jest bezsporny. Spór dotyczy natomiast jego prawnej oceny. Art. 71 ust. 1 pkt 2 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. - Prawo budowlane (DZ.U. z 2017 r., poz. 1332) stanowi, że przez zmianę sposobu użytkowania obiektu budowlanego lub jego części rozumie się w szczególności: podjęcie bądź zaniechanie w obiekcie budowlanym lub jego części działalności zmieniającej warunki bezpieczeństwa pożarowego, powodziowego, pracy, zdrowotne, higieniczno - sanitarne, ochrony środowiska bądź wielkość lub układ obciążeń. Zmiana sposobu użytkowania budynku, o której mowa w art. 71 ust. 1 pkt 2 Prawa budowlanego może być spowodowana nie tylko przeprowadzeniem robót budowlanych w budynku, lecz także faktyczną zmianą sposobu jego użytkowania (zob. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 15 lutego 2018 r., sygn. akt II OSK 3220/17, https://orzeczenia.nsa.gov.pl). Przez zmianę sposobu użytkowania obiektu lub jego części należy rozumieć nie tylko przeznaczenie obiektu do innego rodzaju użytkowania, lecz także zintensyfikowanie dotychczasowego sposobu użytkowania obiektu, jeżeli wywołuje to skutki określone w art. 71 (por. wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 29 czerwca 2005 r., sygn. akt VII SA/Wa 476/05, https://orzeczenia.nsa.gov.pl). Budynek przy ul. R. [..] w G. jest budynkiem mieszkalnym jednorodzinnym w zabudowie szeregowej. Został on przebudowany na podstawie decyzji Prezydenta Miasta z dnia 12 listopada 2013 r. udzielającej skarżącej pozwolenia na roboty budowlane dotyczące przebudowy budynku jednorodzinnego. Po wykonaniu robót budowlanych skarżąca zawiadomiła o zakończeniu przebudowy Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego, który nie zgłosił sprzeciwu do użytkowania, informując o tym pismem z dnia 17 marca 2015 r. Zgodnie z art. 3 pkt 2a ustawy - Prawo budowlane budynek mieszkalny jednorodzinny to budynek wolno stojący albo budynek w zabudowie bliźniaczej, szeregowej lub grupowej, służący zaspokajaniu potrzeb mieszkaniowych, stanowiący konstrukcyjnie samodzielną całość, w którym dopuszcza się wydzielenie nie więcej niż dwóch lokali mieszkalnych albo jednego lokalu mieszkalnego i lokalu użytkowego o powierzchni całkowitej nieprzekraczającej 30% powierzchni całkowitej budynku. W toku przeprowadzonego postępowania wyjaśniającego ustalono zaś, że od dnia 22 czerwca 2016 r., 15 pokoi (z aneksami kuchennymi i łazienkami lub możliwością korzystania z nich) w budynku przy ul. R. [..] w G. wynajmowanych jest osobom trzecim a zatem użytkowany jest jako obiekt przeznaczony do okresowego pobytu ludzi. Stan taki istniał także w dniu rozstrzygania sprawy przez organ odwoławczy. Takie wykorzystanie budynku przy ul. R. [..] w G. nie jest zgodne z tym, który wynika z pozwolenia na budowę. Użytkowanie pomieszczeń przeznaczonych na stały pobyt ludzi i prowadzenie w tych pomieszczeniach, pełniących funkcję sypialną, odrębnych gospodarstw domowych, wskazuje, że budynek ten w istocie pełni funkcję budynku zamieszkania zbiorowego (zob. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia15 lutego 2018 r., sygn. akt II OSK 3220/17, https://orzeczenia.nsa.gov.pl). Zgodnie bowiem z § 3 ust. 5 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie, budynek zamieszkania zbiorowego to budynek przeznaczony do okresowego pobytu ludzi, w tym m.in. hotel, motel, pensjonat albo dom wypoczynkowy. Zauważyć w tym miejscu należy, że prawodawca konstruując definicję budynku zamieszkania zbiorowego nie wprowadził dolnego limitu osób, których przebywanie w określonym budynku warunkuje zaliczenie go do tego rodzaju obiektu (zob. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 15 lutego 2018 r., sygn. akt II OSK 3220/17, https://orzeczenia.nsa.gov.pl). Niewątpliwie, podjęcie w budynku przy ul. R.[..] w G. takiej działalności modyfikuje warunki bezpieczeństwa pożarowego, zdrowotne, higieniczno - sanitarne, wielkość bądź układ obciążeń (zob. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 15 lutego 2018 r., sygn. akt II OSK 3220/17, https://orzeczenia.nsa.gov.pl). Pojęcia "budynek zamieszkania zbiorowego" oraz "budynek mieszkalny jednorodzinny" mają różne znaczenie prawne na gruncie przepisów techniczno - budowlanych określonych w rozporządzeniu Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie a zwłaszcza z uwagi na bezpieczeństwo pożarowe. W świetle § 207 ust. 1 i § 209 ust. 2 rozporządzenia budynki mieszkalne są zaliczane do kategorii ZL IV (pkt 4), zaś zamieszkania zbiorowego - ZL V (pkt 5), o ile przeznaczone są do jednoczesnego przebywania do 50 osób niebędących stałymi użytkownikami. Z mocy § 213 rozporządzenia, wymagania dotyczące klasy odporności pożarowej budynków określone w § 212 rozporządzenia, nie dotyczą budynków mieszkalnych jednorodzinnych do trzech kondygnacji nadziemnych. Wymagania te dotyczą zaś zawsze budynków zamieszkania zbiorowego. Zmiana kategorii zagrożenia ludzi oznacza zmianę warunków bezpieczeństwa pożarowego, o której mowa w art. 71 ust. 1 pkt 2 ustawy – Prawo budowlane (zob. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 5 grudnia 2017 r., sygn. akt II OSK 2935/17, https://orzeczenia.nsa.gov.pl). Powyższe potwierdzają także dołączone do akt sprawy przez Państwowego Powiatowego Inspektora Sanitarnego sprawozdania z badań akustycznych przeprowadzonych w dniu 8 marca 2016 r. w sąsiednich budynkach mieszkalnych jednorodzinnych przy ul. R. [..] i [..] w G., z których wynika, że użytkowanie obiektu położonego przy ul. R. [..], stanowiącego fragment tejże zabudowy szeregowej, powoduje przekroczenie obowiązujących norm w przedmiocie natężenia dźwięku w budynkach sąsiednich przy ul. R. [..] i [..]. Badania wykazały, że normy powyższe zostały przekroczone zarówno dla pory nocnej jak i dla pory dziennej. W budynku przy ul. R. [..] w G. poziom dźwięku, podczas korzystania z kabiny prysznicowej w łazience na I piętrze w budynku położonym przy ul. R. [..], wynosił 40 dB i przekroczył o 15 dB wartość dopuszczalną dla pory nocnej oraz o 5 dB wartość dopuszczalną dla pory dziennej. W budynku przy ul. R. [.] w G. poziom dźwięku, podczas korzystania z kabiny prysznicowej w łazience na I piętrze w budynku położonym przy ul. R. [..], wynosił 46 dB i przekroczył o 16 dB wartość dopuszczalną dla pory nocnej oraz o 6 dB wartość dopuszczalną dla pory dziennej. Dokonanie przez skarżącą przeróbek, mających na celu wyeliminowanie stwierdzonego przekroczenia norm hałasu, nie wpływa na ocenę, że nastąpiła zmiana sposobu użytkowania przedmiotowego budynku. Hałas był tylko jednym z aspektów zintensyfikowania użytkowania przedmiotowego budynku świadczących o zmianie sposobu użytkowania w rozumieniu przepisu art. 71 ust. 1 pkt 2 ustawy Prawo budowlane. Niewątpliwie bowiem, użytkowanie budynku zamieszkania zbiorowego powoduje większe uciążliwości dla terenu sąsiedniego niż użytkowanie budynku mieszkalnego jednorodzinnego, nawet przez liczną rodzinę, co słusznie zauważył organ odwoławczy. Niesporne w sprawie jednocześnie jest, że skarżąca nie dokonała zgłoszenia zamiaru zmiany sposobu użytkowania obiektu. Prawidłowo zatem organ I instancji wszczął procedurę określoną w art. 71a ustawy - Prawo budowlane i postanowieniem z dnia 28 marca 2017 r. wstrzymał użytkowanie przedmiotowego obiektu i nałożył na skarżącą obowiązek przedstawienia w terminie do dnia 29 września 2017 r. dokumentów, o których mowa w art. 71 ust. 2. Z uwagi zaś na to, że w odpowiedzi skarżąca przedłożyła jedynie orzeczenie techniczne dotyczące przedmiotowego budynku przy ul. R. [..] w G., organ zobowiązany był wydać decyzję na podstawie art. 71a ust. 4. Zgodnie bowiem z tym przepisem w przypadku niewykonania w terminie obowiązku, o którym mowa w ust. 1, albo dalszego użytkowania obiektu budowlanego lub jego części, pomimo jego wstrzymania, albo zmiany sposobu użytkowania obiektu budowlanego lub jego części, pomimo wniesienia sprzeciwu, o którym mowa w art. 71 ust. 3-5, organ nadzoru budowlanego, w drodze decyzji, nakazuje przywrócenie poprzedniego sposobu użytkowania obiektu budowlanego lub jego części. Sąd ocenił jedocześnie, że w toku postępowania nie doszło do naruszenia przepisów postępowania w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Rozpoznając sprawę, organy orzekające dokonały prawidłowych i jednoznacznych ustaleń faktycznych, które znajdują potwierdzenie w zgromadzonym w sprawie materiale dowodowym. Ustalenia te były niezbędne i wystarczające do podjęcia rozstrzygnięcia w sprawie. Orzekając w sprawie, organy procedowały w zgodzie z przepisami postępowania administracyjnego oraz prawidłowo powołały i zastosowały przepisy Prawa budowlanego. Uzasadnienie zaskarżonej decyzji spełnia wymogi art. 107 § 3 Kpa, a także odpowiada wynikającej z art. 11 Kpa zasadzie przekonywania. Ponadto, jako niezasadny, Sąd ocenił zarzut naruszenia przez organ odwoławczy art. 10 Kpa. Zgodnie z tym przepisem organy prowadzące postępowania obowiązane są zapewnić stronom czynny udział w każdym jego stadium, a przed wydaniem decyzji umożliwić im wypowiedzenie się co do zebranych dowodów i materiałów oraz zgłoszonych żądań (§ 1). Prawidłowo przeprowadzone postępowanie wyjaśniające wymaga, by materiał dowodowy, na podstawie którego rozpatrywana jest sprawa, znajdował się w aktach postępowania oraz by strona miała możliwość zapoznania się z całym materiałem dowodowym i wyrażenia swojego stanowiska w sprawie (zob. wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku z dnia 27 kwietnia 2017 r, sygn. akt III SA/Gd 228/17, LEX nr 2291361). Zapewnienie stronie czynnego udziału w postępowaniu oznacza, że organ administracji jest zobowiązany do informowania strony z odpowiednim wyprzedzeniem o dokonywanych czynnościach procesowych (zob. np. tezę pierwszą wyroku NSA z dnia 12 września 2000 r., sygn. akt III SA 1082/00, LEX nr 47981). Jednocześnie, w orzecznictwie sądowym ugruntowany jest pogląd, podzielany także przez Sąd w niniejszym składzie, że zarzut naruszenia postanowień art. 10 § 1 Kpa przez niezawiadomienie strony o zebraniu materiału dowodowego oraz możliwości wypowiedzenia się i składania wniosków może odnieść skutek wówczas, gdy stawiająca go strona wykaże, iż zarzucane uchybienie uniemożliwiło jej dokonanie konkretnych czynności procesowych. Na stronie stawiającej zarzut spoczywa zatem ciężar wykazania istnienia związku przyczynowego między naruszeniem przepisów postępowania a wynikiem sprawy (por. m.in. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 17 maja 2016 r. sygn. akt I OSK 1994/14, LEX nr 2108318; z 24 listopada 2015 r., sygn. akt II OSK 747/14, LEX nr 2108802; z dnia 2 lutego 2011 r., sygn. akt I OSK 575/10, LEX nr 1070853). Skarżąca nie wykazała zaś, aby tak sytuacja miała miejsce w niniejszej sprawie, ograniczając się jedynie do podniesienia formalnego zarzutu w tym zakresie, a jak wskazał w odpowiedzi na skargę organ odwoławczy w toku postępowania odwoławczego wpłynęło jedynie pismo uczestnika postępowania, które zostało uznane za stanowisko strony w sprawie. W ocenie Sądu w sprawie niniejszej nie ma znaczenia czy skarżąca prowadzi działalność gospodarczą, czy też nie, ani też w jaki sposób reguluje zobowiązania podatkowe związane w wynajmem pokoi w przedmiotowym budynku, jako że kwestie nie mają znaczenia dla stwierdzonej faktycznej zmiany sposobu użytkowania budynku przez skarżącą, a poza tym nie należą do właściwości organów nadzoru budowlanego. W sprawie bezsporne jednakże jest, że skarżąca zleciła spółce A. zarządzanie przedmiotową nieruchomością w zakresie wynajmu pokoi. Wyjaśnić przy tym należy, że w sprawie brak było podstaw do ustalania ile osób maksymalnie może mieszkać w budynku jednorodzinnym, ani też na jaki okres powinny zostać zawarte umowy najmu aby nie zostały uznane za najem krótkoterminowy. W sprawie istotne znaczenie miało jedynie, że obiekt skarżącej jest budynkiem mieszkalnym jednorodzinnym w zabudowie szeregowej, który nie jest użytkowany w sposób zgodny z jego przeznaczeniem, jako że skarżąca wynajmowała na pobyt czasowy odrębnych 15 pokoi znajdujących się w tym budynku. Stan taki istniał w dacie wydawania zaskarżonej decyzji. Okoliczność, że przed przebudową budynek był również wynajmowany nie ma także znaczenia dla rozstrzygnięcia sprawy. Wobec niewykonania obowiązków wynikających z wydanego w sprawie postanowienia nakazanie przywrócenia poprzedniego sposobu użytkowania było konieczne. Wbrew zarzutom skarżącej, decyzja w tym zakresie jest zrozumiała i wykonalna. Skarżąca ma bowiem przywrócić poprzedni sposób użytkowania, a więc zgodny z przeznaczeniem, obiektu budowlanego – budynku mieszkalnego jednorodzinnego. Dlatego też, na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2017 r. poz. 1369 ze zm.), Sąd oddalił skargę jako bezzasadną.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 28.07.2026. · Źródło