II SA/Gd 211/25

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Katarzyna Krzysztofowicz (spr.) Sędziowie: Sędzia WSA Dariusz Kurkiewicz Asesor WSA Jakub Chojnacki po rozpoznaniu w dniu 21 sierpnia 2025 r. w trybie uproszczonym na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi I. P. na postanowienie Pomorskiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Gdańsku z dnia 7 lutego 2025 r., nr WOP.7722.8.2025.KK w przedmiocie nałożenia grzywny w celu przymuszenia do rozbiórki oddala skargę. I. P. (dalej jako: skarżąca) wniosła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku skargę na postanowienie Pomorskiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Gdańsku (dalej jako: WINB) z 7 lutego 2025 r., nr WOP.7722.8.2025.KK, wydane w przedmiocie nałożenia grzywny w celu przymuszenia do rozbiórki. Skarga została wniesiona w następujących okolicznościach faktycznych i prawnych sprawy: Decyzją Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Wejherowie (dalej jako: PINB) z 5 lutego 2018 r., nr PINB-I-7141/13/14, nałożono na skarżącą obowiązek rozbiórki docieplenia ściany budynku [...] na działce nr [...], obr. [...] w W. przy ulicy Ś. [...] (usytuowanej bezpośrednio przy granicy z sąsiednią działką nr [...] obr. [...] w W.), wykonanego bez wymaganego prawem pozwolenia na budowę. W związku z brakiem wykonania nałożonego obowiązku, upomnieniem z 10 czerwca 2024 r., nr PINB-I-7141/13/14, wezwano skarżącą do wykonania obowiązku z zagrożeniem wszczęcia postępowania egzekucyjnego. Zostało ono doręczone stronie w dniu 15 czerwca 2024 r. W piśmie z dnia 19 czerwca 2024 r., stanowiącym odpowiedź na upomnienie, skarżąca zwróciła się z prośbą o wstrzymanie postępowania ze względu na toczące się postępowania sądowe. Skarżąca w treści pisma przywołała decyzję PINB z 15 czerwca 2021 r., nr PINB-I-7141/13/15 stwierdzającą brak podstaw do nakazania jej w trybie art. 51 ust. 1 pkt 1 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane (Dz.U. z 2024 r., poz. 725 ze zm.), dalej jako Prawo budowlane, rozbiórki docieplenia ściany budynku [...] zlokalizowanej na działce nr [...] obręb [...] w W. przy ul. Ś. [..], usytuowanej bezpośrednio przy granicy z sąsiednią działką nr [..] obręb [...] w W. Następnie, pismem z 24 czerwca 2024 r., skarżąca uzupełniła swoje stanowisko przedstawiając dalsze informacje w sprawie oraz zdjęcie bramy wejściowej na nieruchomości sąsiedniej. Według skarżącej brak dojścia do zaplecza [...] uniemożliwia naprawę szkód wyrządzonych demontażem ocieplenia jak i innych napraw budynku [...] od strony działek nr [..] i nr [...]. PINB wszczął postępowanie egzekucyjne dotyczące przedmiotowego obowiązku, wystawiając tytuł wykonawczy nr PINB.52.1.2024 z dnia 3 grudnia 2024 r., i postanowieniem z 3 grudnia 2024 r., nr PINB.52.1.2024, nałożył na skarżącą grzywnę w wysokości 10.000 zł, której termin płatności ustalił na 28 lutego 2025 r., w celu przymuszenia do wykonania obowiązku rozbiórki docieplenia ściany budynku [...] na działce nr [...] obr. [...] w W. przy ulicy Ś. [...] (usytuowanej bezpośrednio przy granicy z sąsiednią działką nr [...] obr. [...] w W.). Pismem z dnia 2 stycznia 2025 r. skarżąca złożyła zażalenie na powyższe postanowienie wskazując, że sprawa zawisła przed Naczelnym Sądem Administracyjnym w wyniku wniesionej przez nią skargi od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku z dnia 6 kwietnia 2023 r. sygn. akt II SA/Gd 25/23. Skarżąca powołała się również na postanowienie Prokuratury Okręgowej w Gdańsku, a także na toczące się przed Sądem Rejonowym w Wejherowie postępowanie w sprawie wykupu gruntu. Postanowieniem z 7 lutego 2025 r. WINB uchylił postanowienie organu I instancji w zakresie dotyczącym terminu do wpłacenia grzywny i terminu do wykonania przedmiotowego (egzekwowanego) obowiązku, i w tym zakresie wyznaczył nowy termin do dnia 30 czerwca 2025 r., zaś w pozostałym zakresie utrzymał zaskarżone postanowienie w mocy. W uzasadnieniu postanowienia WINB przedstawił stan faktyczny sprawy i wskazał, że z uwagi na wymagalność obowiązku, przy jednoczesnym braku wstrzymania wykonania decyzji przez sąd administracyjny, PINB zasadnie podjął działania w świetle przepisów ustawy z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji kierując do skarżącej kolejno: upomnienie, tytuł wykonawczy (niepieniężny) i postanowienie w przedmiocie grzywny. Jak wskazano, postępowanie w sprawie docieplenia zostało wszczęte przez właściwy organ w trybie przepisów art. 50 i 51 Prawa budowlanego. Na przestrzeni kolejnych lat organ I instancji podejmował szereg rozstrzygnięć, które jednak zostały uchylone, a sprawa została przekazana do ponownego rozpatrzenia przez organ nadzoru budowlanego I instancji. Ostatecznie sprawa została zakończona (wydaną w trybie odwoławczym) decyzją WINB nr WOP.7721.157.2016.KK z dnia 24 października 2022 r., która stanowiła rozstrzygnięcie reformatoryjne względem decyzji PINB z 15 czerwca 2021 r. nr PINB-l-7141/13/14. Organ II instancji uznał, że wydanie rozstrzygnięcia reformatoryjnego w trybie odwoławczym pozostaje bez wpływu na kwestię ustalenia właściwości miejscowej organu egzekucyjnego. Właściwym do wszczęcia i następnie prowadzenia postępowania egzekucyjnego był PINB. Odnosząc się do kwestii wysokości nałożonej grzywny organ wskazał, że w świetle okoliczności przedmiotowej sprawy nie ma podstaw do stwierdzenia, iż nałożenie na skarżącą grzywny w maksymalnej wysokości dopuszczalnej kwoty jest nadmiernie dotkliwe. Jej wysokość uwzględnia fakt, że obowiązek rozbiórki dotyczy docieplenia ściany budynku [...] o wymiarach ok. 6,40 m x 1,20 m + 5,50 x 1,20 m. Stan docieplenia (pozostawionego na wysokości od poziomu gruntu ok. 3 m wzwyż) może spowodować zagrożenie bezpieczeństwa ludzi lub mienia bądź zagrożenie środowiska. Wykonanie rozbiórki istniejącego docieplenia ściany budynku [...] miało usunąć tego rodzaju zagrożenie. Grzywna w mniejszej wysokości niewątpliwie nie wzbudziłaby respektu dla poszanowania prawa i nie zmobilizowałaby zobowiązanej do wykonania obowiązku rozbiórki. Jednocześnie, z uwagi na specyficzny charakter grzywny w celu przymuszenia - polegający na możliwości jej umorzenia w przypadku wykonania egzekwowanego obowiązku - stanowi ona środek mniej dolegliwy, niż ewentualne wykonanie zastępcze, które niewątpliwie wiąże się ze znacznie większymi kosztami dla zobowiązanego. WINB wyjaśnił też, że postanowił wyznaczyć nowy termin wykonania obowiązku rozbiórki przedmiotowego docieplenia ściany budynku [...], a także nowy termin do uiszczenia grzywny, z powodu upływu części terminu wyznaczonego postanowieniem organu I instancji. Na koniec organ zaznaczył, że co do zasady kwestie sporne pomiędzy właścicielami nieruchomości na tle prawa własności lub zobowiązań z tego tytułu, jak również kwestie związane z ewentualnymi roszczeniami w związku z realizacją konkretnej inwestycji, jako kwestie cywilne, są rozpatrywane przez sądy powszechne a nie przez organy nadzoru budowlanego. Natomiast wskazane przez skarżącą dodatkowe okoliczności sprawy, tzn. brak dostępu do części nieruchomości w celu ewentualnego wykonania egzekwowanego nakazu rozbiórki, toczące się przed Sądem Rejonowym w Wejherowie postępowania, czy też działania poodejmowane przez organy ścigania w przedmiocie zarzutu uszkodzenia, zdaniem organu pozostają bez wpływu na ocenę przedmiotowego postępowania egzekucyjnego w administracji, jak również na ocenę zastosowanego środka egzekucyjnego w postaci grzywny. W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku skarżąca wniosła o umorzenie obowiązku wykonania rozbiórki ocieplenia na ścianie budynku [...] w całości oraz umorzenie nałożonej na nią grzywny. W treści uzasadnienia skarżąca wskazała, że wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku z dnia 6 kwietnia 2023 r. został zaskarżony do Naczelnego Sądu Administracyjnego i skarga zostanie rozpatrzona pod koniec 2026 r. Główny Urząd Nadzoru Budowlanego Departament Orzecznictwa pismem z 7 listopada 2023 r., znak DOR.7200.137.2023r.AGP, wszczął postępowanie w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji WINB z 24 października 2022 r. nakazującej rozbiórkę ocieplenia ściany [...] w całości, a Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego - postanowieniem z 7 listopada 2023 r. - zawiesił z urzędu postępowanie w sprawie stwierdzenia nieważności wydanej przez WINB w Gdańsku decyzji do czasu prawomocnego zakończenia postępowania sądowo- administracyjnego w sprawie skargi na tę decyzję. Decyzja WINB jest więc dotknięta wadą skutkującą jej nieważność w świetle prawa. W odpowiedzi na skargę WINB wniósł o jej oddalenie wskazując, że wykonalność decyzji nr WOP.7721.157.2016.KK z 24 października 2022 r. nie została wstrzymana w toczącym się przed Naczelnym Sądem Administracyjnym postępowaniu sądowo-administracyjnym, w związku z tym zasadnie organ I instancji podjął działania w trybie przepisów ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji. W piśmie procesowym z 11 marca 2025 r. skarżąca uzupełniła skargę przedkładając postanowienie Prokuratury Rejonowej w Wejherowie z dnia 11 lutego 2025 r. oraz postanowienie Sądu Rejonowego w Wejherowie z dnia 20 grudnia 2024 r. W postanowieniu Prokuratury Rejonowej w Warszawie z 11 lutego 2025 r. wskazano, że skarżąca wystąpiła pismem z 4 kwietnia 2016 r. do E. M. o zgodę na wejście na nieruchomość sąsiednią w celu wymiany istniejącego docieplenia [...] i wykonania prac remontowych polegających na dociepleniu oraz wymalowaniu [...] od stron północnej. Jako że skarżąca takiej zgody nie uzyskała, jej zdaniem dostarczenie powołanego pisma organom nadzoru dowiodłoby, że ocieplenie jest stare, z lat 70-tych ubiegłego wieku, i nie wymagało zgłoszenia. Ponadto załączyła postanowienie Sądu Rejonowego w Wejherowie z 20 grudnia 2024 r. o sygnaturach: I 1 Co 388/22 i sygn. I Cz 50/24 oddalające zażalenie E. M. na zarządzenie o zwrocie wniosku wydane w postępowaniu w przedmiocie egzekucji świadczenia niepieniężnego. W piśmie procesowym z 25 marca 2025 r. skarżąca uzupełniła skargę o uzasadnienie postanowienia Sądu Rejonowego w Wejherowie z 20 grudnia 2024 r., sygn. I 1 Co 388/22 i sygn. I Cz 50/24. W piśmie procesowym z 6 czerwca 2025 r. skarżąca podkreśliła, że organ zignorował postanowienie Prokuratury Rejonowej w Wejherowie o umorzeniu śledztwa w zakresie przestępstwa polegającego na skuciu powierzchni ściany [...]. Ocieplenie zostało skute w całości, zatem nakładanie na nią wysokiej grzywny za niewykonanie obowiązku rozbiórki ocieplenia jest nieuzasadnione. Strona wniosła o umorzenie postępowania. W piśmie procesowym z 1 lipca 2025 r. z kolei skarżąca sprostowała skargę wskazując na nieistnienie obowiązku skucia ściany ocieplenia budynku [...], gdyż zostało ono skute w całości i w dacie wystawienia tytułu wykonawczego (3 grudnia 2024 r.) nie istniało, co wynika z postanowienia Prokuratury Rejonowej w Wejherowie z 11 lutego 2025 r., znak 4003-4.Ds.2764/24. W piśmie z 31 lipca 2025 r. skarżąca uzupełniła skargę o postanowienie PINB z 7 lipca 2025 r., nr PINB.52.1.2024, oddalające zarzuty w przedmiocie postępowania egzekucyjnego oraz o treść zażalenia strony na to postanowienie. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku zważył, co następuje: Skarga jest niezasadna. Zgodnie z art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2024 r., poz. 1267) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem. Stosownie do art. 3 § 2 pkt 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2024 r., poz. 935 ze zm.), dalej jako "p.p.s.a.", kontrola działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne obejmuje orzekanie w sprawach skarg na postanowienia wydane w postępowaniu egzekucyjnym i zabezpieczającym, na które przysługuje zażalenie. W wyniku takiej kontroli akt może zostać uchylony w razie stwierdzenia, że naruszono przepisy prawa materialnego w stopniu mającym wpływ na wynik sprawy lub doszło do takiego naruszenia przepisów prawa procesowego, które mogłoby w istotny sposób wpłynąć na wynik sprawy, ewentualnie w razie wystąpienia okoliczności mogących być podstawą wznowienia postępowania (art. 145 § 1 pkt 1 lit. a), b) i c) p.p.s.a.). Z kolei z art. 134 § 1 p.p.s.a. wynika, że sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną, co oznacza, że Sąd ma prawo i obowiązek dokonania oceny zgodności z prawem zaskarżonego aktu administracyjnego, nawet wówczas, gdy dany zarzut nie został w skardze podniesiony. Przedmiotem kontroli sądowej w niniejszej sprawie było postanowienie Pomorskiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Gdańsku z 7 lutego 2025 r., którym utrzymano w mocy postanowienie Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Wejherowie z 3 grudnia 2024 r. nakładające na skarżącą grzywnę w celu przymuszenia do wykonania obowiązku rozbiórki docieplenia ściany budynku [...] na działce nr [...] obr. [...] w W. przy ulicy Ś. [...] (usytuowanej bezpośrednio przy granicy z sąsiednią działką nr [...] obr. [...] w W.). oraz uchylające to postanowienie w zakresie terminu uiszczenia grzywny i terminu wykonania obowiązku niepieniężnego, co do których organ odwoławczy ustalił nowe terminy. Podstawą prawną kontrolowanych postanowień były przepisy ustawy z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (Dz. U. z 2023 r., poz. 2760 ze. zm.), dalej jako "u.p.e.a.". Należy więc wyjaśnić, że istotą postępowania egzekucyjnego w administracji jest przymusowe wykonanie obowiązków wymienionych w art. 2 u.p.e.a. w przypadku uchylania się zobowiązanego od wykonania tych obowiązków. Zgodnie z art. 15 § 1 u.p.e.a. egzekucja administracyjna może być wszczęta, jeżeli wierzyciel, po upływie terminu do wykonania przez zobowiązanego obowiązku, przesłał mu pisemne upomnienie, zawierające wezwanie do wykonania obowiązku z zagrożeniem skierowania sprawy na drogę postępowania egzekucyjnego oraz inne dane niezbędne do prawidłowego wykonania obowiązku przez zobowiązanego, chyba że przepisy szczególne stanowią inaczej. Postępowanie egzekucyjne może być wszczęte dopiero po upływie 7 dni od dnia doręczenia tego upomnienia. Stosownie zaś do art. 26 § 1 u.p.e.a. postępowanie egzekucyjne wszczyna się na wniosek wierzyciela o wszczęcie egzekucji administracyjnej i na podstawie wystawionego przez niego tytułu wykonawczego, sporządzonego według ustalonego wzoru. Wierzyciel będący jednocześnie organem egzekucyjnym wszczyna postępowanie egzekucyjne z urzędu poprzez podpisanie albo opatrzenie pieczęcią, o której mowa w art. 26e § 1 pkt 4 albo 5, wystawionego przez siebie tytułu wykonawczego. Jak bezspornie wynika z akt sprawy, skarżąca jest adresatem decyzji PINB z 5 lutego 2018 r. nakazującej jej – oraz drugiemu współwłaścicielowi, który w momencie wszczęcia postępowania egzekucyjnego utracił tytuł prawny do działki nr [...] – rozbiórkę docieplenia ściany budynku [...] na działce nr [...], obr. [...] w W., przy ul. Ś. [...] (usytuowanej bezpośrednio przy granicy z sąsiednią działką nr [...], obr. [..] w W.), wykonanego bez wymaganego prawem pozwolenia na budowę. Z uzasadnienia tej decyzji wynika, że sprawa samowolnego docieplenia budynku [...] toczy się przed organami nadzoru budowlanego od 2014 r. Organ ustalił też, że ww. obowiązek nie został wykonany, choć okoliczność tę strona kwestionowała zarówno w zażaleniu, jak i w skardze oraz licznych pismach składanych w toku postępowania sądowoadministracyjnego, gdzie wskazywała, iż w momencie wszczęcia postępowania egzekucyjnego sporne ocieplenie zostało już usunięte. Odnosząc się do tej kwestii należy wskazać, że nieistnienie obowiązku oraz wygaśnięcie obowiązku w całości albo w części mogą stanowić zarzuty w sprawie egzekucji administracyjnej na podstawie art. 33 § 2 pkt 1 i 5 u.p.e.a., nie zaś podstawę zażalenia na postanowienie o zastosowaniu środka egzekucyjnego i w dalszej kolejności skargi do sądu. Norma art. 122 § 3 u.p.e.a. kreuje bowiem rozdzielność środków prawnych służących adresatowi postanowienia, o którym mowa w art. 122 § 1 i 2 tej ustawy, tj. zgłoszenia zarzutów i wniesienia zażalenia w sprawie prowadzenia postępowania egzekucyjnego (art. 33 i 34) oraz prawo wniesienia zażalenia na postanowienie o nałożeniu grzywny. Natomiast środki prawne w postępowaniu egzekucyjnym w administracji powinny zostać oparte na zasadzie wyłączności rozumianej w ten sposób, że jednego rodzaju przesłanka powinna umożliwiać określonemu podmiotowi wniesienie jednego rodzaju środka prawnego. Z uwagi zatem na alternatywne ujęcie środków prawnych służących stronie, tj. zarzutów oraz zażalenia na postanowienie o nałożeniu grzywny, grzywna nie może być w postępowaniu zainicjowanym zażaleniem kwestionowana poprzez podnoszenie okoliczności związanych z egzekucją nałożonego obowiązku (zob. m.in. wyrok WSA w Gdańsku z 2 października 2024 r., sygn. akt II SA/Gd 370/24, dostępny w Centralnej Bazie Orzeczeń Sądów Administracyjnych, https://orzecznia.nsa.gov.pl, dalej CBOSA). Wobec tego, w ramach kontroli postanowienia o nałożeniu grzywny weryfikacji nie podlega sama dopuszczalność egzekucji administracyjnej, właściwość organu egzekucyjnego czy też stopień wykonania obowiązku. Dlatego też kwestie dotyczące nieistnienia przedmiotu obowiązku czy kwestie cywilne związane z prawem do nieruchomości, na której stoi budynek [...], nie mogły być przedmiotem rozważań Sąd w niniejszym postępowaniu, ani stanowić podstawy do podważenia legalności wydanych w sprawie rozstrzygnięć. Niemniej jednak - analizując czy istniała podstawa do wszczęcia postępowania egzekucyjnego, tj. czy obowiązek rozbiórki docieplenia budynku [...] nie został zrealizowany, należy wskazać, że z przedłożonych przez skarżącą dokumentów można wywieść jedynie, iż obowiązek ten, jeżeli istotnie został wykonany, to tylko częściowo. Jak wynika bowiem z prawomocnego wyroku tut. Sądu z 6 kwietnia 2023 r., sygn. akt II SA/Gd 25/23 ze skargi na decyzję WINB z 24 października 2022 r., nr WOP.7721.157.2016.KK nakazującą po raz kolejny skarżącej rozbiórkę istniejącego docieplenia ściany budynku [...], część docieplenia do wysokości około 3 m ponad ziemią została w 2022 r. usunięta. Powyższe koresponduje z ustaleniami, jakich dokonano w postępowaniu nr 4063-4.Ds.2764.2024 prowadzonym przez Prokuraturę Rejonową w Wejherowie (vide: postanowienie z 11 lutego 2025 r. załączone do pisma skarżącej z 11 marca 2025 r.), lecz nie oznacza, że obowiązek wynikający z decyzji PINB z 5 lutego 2018 r. został wykonany. Zarówno w postanowieniu Prokuratury, jak i ww. wyroku podano bowiem, że docieplenie nie zostało usunięte w całości – na dzień 24 października 2022 r., tj. dzień wydania kontrolowanej w wyroku II SA/Gd 25/23 decyzji WINB oraz dzień 11 lutego 2025 r., tj. dzień wydania przez prokuraturę postanowienia, istniało na wysokości od 3 m wzwyż na ścianie budynku [...], niewątpliwie zaś również ta część podlega obowiązkowi rozbiórki. Postępowanie egzekucyjne wszczęto 3 grudnia 2024 r., a więc po wydaniu postanowienia przez Prokuraturę, która ustaliła dalsze istnienie części docieplenia. Przechodząc dalej stwierdzić trzeba, że organ także wystosował do zobowiązanej upomnienie w dniu 10 czerwca 2024 r., a wobec dalszego braku wykonywania obowiązku w dniu 3 grudnia 2024 r. wystawił tytuł wykonawczy, zatem spełnione zostały formalne przesłanki do zastosowania środka egzekucyjnego. Natomiast sama grzywna w celu przymuszenia to środek egzekucyjny mający zastosowanie w przypadku przymusowej realizacji obowiązków o charakterze niepieniężnym (art. 1a pkt 12 lit. b tiret pierwsze u.p.e.a). Grzywnę w celu przymuszenia nakłada się, gdy egzekucja dotyczy spełnienia przez zobowiązanego obowiązku znoszenia lub zaniechania albo obowiązku wykonania czynności, a w szczególności czynności, której z powodu jej charakteru nie może spełnić inna osoba za zobowiązanego (art. 119 § 1 u.p.e.a.). Grzywnę nakłada się również, jeżeli nie jest celowe zastosowanie innego środka egzekucji obowiązków o charakterze niepieniężnym (art. 119 § 2 u.p.e.a.). Grzywnę w celu przymuszenia nakłada organ egzekucyjny, który doręcza zobowiązanemu: 1) odpis tytułu wykonawczego zgodnie z art. 32; 2) postanowienie o nałożeniu grzywny (art. 122 § 1 u.p.e.a.). Postanowienie o nałożeniu grzywny powinno zawierać: 1) wezwanie do uiszczenia nałożonej grzywny w oznaczonym terminie z pouczeniem, że w przypadku nieuiszczenia grzywny w terminie zostanie ona ściągnięta w trybie egzekucji administracyjnej należności pieniężnych; 2) wezwanie do wykonania obowiązku określonego w tytule wykonawczym w terminie wskazanym w postanowieniu, z zagrożeniem, że w razie niewykonania obowiązku w terminie będą nakładane dalsze grzywny w tej samej lub wyższej kwocie, a w przypadku obowiązku wynikającego z przepisów prawa budowlanego lub z zakresu bezpieczeństwa i higieny pracy będzie orzeczone wykonanie zastępcze. Co istotne, jak podkreśla się w orzecznictwie, grzywna w celu przymuszenia nie jest karą, lecz formą nacisku mającą na celu skłonienie zobowiązanego - poprzez dolegliwość finansową - do określonego zachowania się. Stąd nie ma tutaj zastosowania wyrażona w prawie karnym zasada miarkowania, nakazująca dostosowanie wysokości nałożonej grzywny do możliwości finansowych zobowiązanego, przy czym grzywna powinna być na tyle dolegliwa, aby zmusiła zobowiązanego do wykonania obowiązku, gdyż tylko wtedy jej zastosowanie jest uzasadnione. Sytuacja majątkowa zobowiązanego i jego możliwości płatnicze mają znaczenie o tyle, o ile pozwalają ocenić skuteczność tego środka egzekucyjnego (zob. wyroki NSA: z 29 czerwca 2022 r. sygn. akt II OSK 471/20, z 10 stycznia 2018 r. sygn. akt II OSK 956/17, z 7 grudnia 2011 r. sygn. akt II OSK 1822/10, CBOSA). Ze względu na to, dokonując wyboru środka egzekucyjnego organy egzekucyjne powinny więc każdorazowo mieć na uwadze przedmiot, zakres oraz charakter nałożonego obowiązku, a ponadto kierować się nie tyle niedogodnościami zobowiązanego, co skutecznością egzekucji. Analizując zaś katalog środków egzekucyjnych dla obowiązków o charakterze niepieniężnym, zawarty w art. 1a pkt 12 lit. b ustawy, należy stwierdzić, że grzywna w celu przymuszenia jest najłagodniejszym z tych środków, w szczególności w kontekście środka, jakim jest wykonanie zastępcze. Zarówno w doktrynie, jak i w orzecznictwie sądowoadministracyjnym wskazuje się bowiem, że nie tylko koszty wykonania zastępczego, które obciążają zobowiązanego, ale również możliwość umorzenia, zwrotu (w całości lub w części) uiszczonej lub ściągniętej grzywny, czyni ją środkiem mniej uciążliwym od środka, jakim jest wykonanie zastępcze (por. wyrok NSA z 10 września 2024 r. sygn. akt II OSK 838/23 i powołane tam orzecznictwo, CBOSA). Ponadto, zgodnie z art. 125 § 1 u.p.e.a. w razie wykonania obowiązku określonego w tytule wykonawczym, nałożone, a nieuiszczone lub nieściągnięte grzywny w celu przymuszenia podlegają umorzeniu. Natomiast w myśl art. 126 tej ustawy na wniosek zobowiązanego, który wykonał obowiązek, grzywny uiszczone lub ściągnięte w celu przymuszenia mogą być w uzasadnionych przypadkach zwrócone w wysokości 75% lub w całości. To od zobowiązanego zależy zatem, czy wykona nałożony obowiązek, a w konsekwencji, czy poniesie koszty nałożonej grzywny. Powyższe powoduje, że grzywna jest najłagodniejszym z dostępnych środków egzekucyjnych przy egzekucji obowiązków o charakterze niepieniężnym, co realizuje zasadę stosowania środka najmniej uciążliwego dla zobowiązanego (art. 7 § 2 u.p.e.a.). Natomiast, aby omawiany środek nabrał charakteru dyscyplinującego i realizował zasadę celowości egzekucji (art. 7 § 2 u.p.e.a.), nałożona grzywna powinna być na tyle wysoka, aby w ocenie zobowiązanego nieopłacalne było jej uiszczenie tylko dla odłożenia w czasie realizacji nakazanego obowiązku. Mając to na uwadze Sąd uznał, że orzeczona grzywna jest odpowiednia i adekwatna do zaniechań, jakich dopuszcza się skarżąca, która od 2018 r. nie wywiązała się z obowiązku nałożonego na nią przez PINB. Jej wysokość uwzględnia wagę naruszenia (rodzaj przepisów, które narusza oraz wpływ na zdrowie i życie mieszkańców budynku, na którym znajduje się docieplenie i budynków sąsiednich), a także czas trwania naruszenia prawa oraz czas uchylania się przez zobowiązaną od wykonania obowiązku rozbiórki. To pozwoliło ustalić wysokość grzywny, która będzie na tyle dotkliwa dla zobowiązanej, że przymusi ją do respektowania nałożonego na nią obowiązku. Zasadne wobec tego było wymierzenie grzywny w najwyższej wysokości, jaka możliwa jest do nałożenia jednorazowo, tj. 10.000 zł (art. 122 § 2 u.p.e.a.). Natomiast ani sytuacja finansowa, ani rodzinna i życiowa zobowiązanej nie mają wpływu na fakt nałożenia grzywny ani na jej wysokość. Grzywna musi stanowić bowiem pewne zagrożenie finansowe, bo tylko w takiej sytuacji spełni swoją rolę, to jest rolę ekonomicznego zagrożenia, które niejako zmotywuje do wykonania zobowiązania. Również kwestie związane z postępowaniami cywilnymi pozostają bez wpływu na wysokość grzywny, jak i pozostałe zarzuty skarżącej dotyczące istoty samowoli i obowiązku rozbiórki, które mogą być podnoszone w postępowaniu przed organem nadzoru, a nie organem egzekucyjnym. Z tych względów Sąd uznał, że wydane w sprawie postanowienia odpowiadają prawu, w szczególności zawierają wszystkie elementy, o których mowa w art. 122 § 2 u.p.e.a. Także przeprowadzone przez organy postępowanie należy uznać za prawidłowe, gdyż w jego toku należycie wyjaśniono stan faktyczny sprawy i istotne dla rozstrzygnięcia okoliczności (w szczególności to, że skarżąca nadal nie wykonała w pełni obowiązku nałożonego decyzją z 5 lutego 2018 r.), w konsekwencji czego wykazano, że zostały spełnione przesłanki zastosowania grzywny w celu przymuszenia oraz wymierzenia jej w konkretnej wysokości. Oceny tej nie zdołały natomiast podważyć zarzuty podniesione w skardze i pismach procesowych składanych przez skarżącą, co wynika z poczynionych przez Sąd rozważań. Biorąc pod uwagę powyższe Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku oddalił skargę na podstawie art. 151 p.p.s.a. jako niezasadną. Sprawę rozpoznano w trybie uproszczonym na posiedzeniu niejawnym na podstawie art. 119 pkt 3 p.p.s.a., zgodnie z którym sprawa może być rozpoznana w tym trybie jeżeli przedmiotem skargi jest m.in. postanowienia wydane w postępowaniu egzekucyjnym i zabezpieczającym, na które służy zażalenie.