II SA/Gd 236/11

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Katarzyna Krzysztofowicz Sędziowie: Sędzia WSA Tamara Dziełakowska Sędzia WSA Jolanta Górska (spr.) Protokolant Starszy Sekretarz Sądowy Agnieszka Szczepkowska po rozpoznaniu w dniu 18 stycznia 2012 r. na rozprawie sprawy ze skargi R. R. i R. R. na decyzję Wojewody z dnia 6 grudnia 2010 r., nr [...] w przedmiocie zatwierdzenia projektu budowlanego i udzielenia pozwolenia na budowę postanawia oddalić wnioski: A Spółki z ograniczoną odpowiedzialnością w L., K. W., E. S., A. K., A. Ł., A. S., P. S. o dopuszczenie do udziału w sprawie w charakterze uczestników postępowania. Starosta decyzją z 9 września 2009 r. zatwierdził projekt budowlany i udzielił spółce A z siedzibą w W. pozwolenia na budowę parku elektrowni wiatrowych "U." – kategoria obiektu XXIX, linii kablowych SN i nn oraz rurowania (kanalizacji teletechnicznej) dla światłowodów na terenie Farmy Elektrowni Wiatrowej – kategoria obiektu XXVI – zlokalizowanej na działkach wymienionych w tejże decyzji w obrębie S. w gminie U. oraz w obrębie B. L. w gminie S. oraz w obrębie K. w gminie S. wraz z infrastrukturą. Wojewoda decyzją z 1 grudnia 2009 r. umorzył postępowanie odwoławcze wszczęte na skutek odwołań R. R. i R. R. od przedmiotowej decyzji starosty z uwagi na wniesienie odwołania przez osoby, które nie zostały zakwalifikowane przez organ I instancji jako strony postępowania. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku wyrokiem z 29 lipca 2010 r. w sprawie II SA/Gd 177/10 uchylił powyższą decyzję. W uzasadnieniu tego wyroku Sąd stwierdził, że biorąc pod uwagę charakter inwestycji i jej oddziaływanie, zwłaszcza cechy akustyczne oraz fakt bezpośredniego sąsiedztwa inwestycji z nieruchomościami skarżących - brak jest podstaw prawnych do przyjęcia, aby skarżący, jako właściciele działek sąsiadujących, nie legitymowali się statusem stron w niniejszej sprawie o wydanie pozwolenia na budowę elektrowni wiatrowych. Sąd wskazał, aby przy ponownym rozpoznaniu sprawy organ odwoławczy uwzględnił rozważania Sądu dotyczące wykładni dyspozycji art. 28 ust. 2 w zw. z art. 3 pkt 20 ustawy – Prawo budowlane i w zw. z art. 28 k.p.a., co skutkować będzie uznaniem skarżących jako stron przedmiotowego postępowania. Po ponownym rozpoznania sprawy Wojewoda decyzją z 6 grudnia 2010 r. utrzymał zaskarżoną decyzję w mocy. R. R. i R. R. wnieśli do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku skargę na powyższą decyzję. W toku postępowania sądowoadministracyjnego z wnioskami o dopuszczenie do udziału w sprawie w charakterze uczestników postępowania na podstawie art. 33 § 2 ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi wystąpili: spółka B. z siedzibą w L., K. W., E. S., A. K., A. Ł., A. S. i P. S.. Uzasadniając wniosek spółka B. z siedzibą w L. w piśmie z dnia 19 września 2011r. wyjaśniła, że na mocy umowy zawartej ze spółką A zobowiązała się do zaprojektowania i wybudowania farm wiatrowych w miejscowościach S. i M.. Ewentualne unieważnienie decyzji o pozwoleniu na budowę uniemożliwi kontynuowanie prac i naraża spółkę oraz inwestora na ogromne koszty oraz utratę zysku, a tym samym wynik postępowania dotyczy interesu prawnego spółki. K. W. stwierdziła natomiast, że jest właścicielką działki nr [...], która bezpośrednio graniczy z działką nr [...] należącą do H. Z., która wnosiła o dopuszczenie do udziału w sprawie. Nadto wskazała, że skoro skarżący R. R. i R. R. mają prawo być stroną, to ona też powinna zostać uwzględniona jako strona. Wskazała, że inwestycja objęta pozwoleniem na budowę jest korzystna zarówno dla mieszkańców, jak i całej gminy. W wyniku ewentualnego stwierdzenia nieważności decyzji wieś S. straci wiele korzyści. Wnioskująca chciałaby mieć możliwość zajęcia stanowiska w sprawie jako mieszkanka gminy. W piśmie z dnia 18 października 2011r. stwierdziła natomiast, że jest właścicielką działki nr [...] w obrębie geodezyjnym S. Posiada interes prawny do wzięcia udziału w sprawie, gdyż w pobliżu jej działki – na działce [...] mają stanąć dwie siłownie wiatrowe. Jej działka znajduje się w takiej samej odległości od turbin jak działka H. Z. i dlatego uważa, że jej nieruchomość znajduje się obszarze oddziaływania obiektów budowlanych objętych pozwoleniem na budowę. Z kolei na rozprawie w dniu 18 stycznia 2012r. oświadczyła ona, że jej działka położona jest w odległości kilkuset metrów od wiatraka. W piśmie z dnia 14 września 2011r. E. S. – właściciel działki nr [...], A. K. – właściciel działki nr [...] oraz A. S. - właściciel działki nr [...], wskazując na wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku z 29 lipca 2010 r. w sprawie II SA/Gd 177/10, wnieśli o dopuszczenie ich do udziału w sprawie jako właścicieli nieruchomości znajdujących się w bezpośrednim sąsiedztwie planowanych wiatraków. W piśmie z dnia 14 października 2011r. wyjaśnili oni, że odległość działki nr [...] od wiatraka wynosi 100m, odległość działki nr [...] wynosi około 250m, zaś odległość działki nr [...] około 100m. Nadto wskazana została jeszcze jedna działka stanowiąca własność A. S. oznaczona nr [...], która znajduje się w odległości 85m od wiatraka. P. S. w piśmie z dnia 14 września 2011r. wskazał, że jest właścicielem działki nr [...] znajdującej się w sąsiedztwie planowanych wiatraków, skutkiem czego powinien uczestniczyć w postępowaniu na prawach strony. Powołał się również na wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku z 29 lipca 2010 r. w sprawie II SA/Gd 177/10. A. Ł. w piśmie z dnia 19 września 2011r. wskazała, że podpisała umowę ze spółką A na przejazd tymczasowy na działce [...] położonej w M. Z tytułu tej umowy czerpie korzyści finansowe i ewentualne unieważnienie decyzji o pozwoleniu na budowę będzie jej bezpośrednio dotyczyć. Działka nr [...] położona jest poza obrębem parku wiatrowego, jednakże skoro R. R. została uznana za stronę, to jej również przysługują takie same prawa do uczestniczenia w postępowaniu. W piśmie z dnia 18 października 2011r. stwierdziła, że jako właścicielka działki nr [...] w obrębie geodezyjnym M. posiada interes prawny do udziału w sprawie, gdyż w pobliżu jej działki - na działce nr [...] ma stanąć siłownia wiatrowa. Skarżąca R. R. wniosła o oddalenie wniosków spółki B z siedzibą w L., K. W. i A. Ł.. Skarżący R. R. wniósł o oddalenie wniosku spółki B z ograniczoną odpowiedzialnością z siedzibą w L.. Uczestniczka postępowania spółka C z siedzibą w S. wniosła o uwzględnienie wyłącznie wniosku spółki B z siedzibą w L. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zgodnie z treścią art. 33 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ( Dz. U. Nr 153, póz. 1270 ze zm.) osoba, która brała udział w postępowaniu administracyjnym, a nie wniosła skargi, jeżeli wynik postępowania sądowego dotyczy jej interesu prawnego, jest uczestnikiem tego postępowania na prawach strony. Zgodnie natomiast z § 2 tego artykułu udział w charakterze uczestnika może zgłosić również osoba, która nie brała udziału w postępowaniu administracyjnym, jeżeli wynik tego postępowania dotyczy jej interesu prawnego, a także organizacja społeczna, o której mowa w art. 24 § 5, w sprawach innych osób, jeżeli sprawa dotyczy zakresu jej statutowej działalności. Z powyższych przepisów wynika, że są uczestnicy postępowania sądowego z mocy prawa (§ 1) oraz uczestnicy postępowania dopuszczeni do udziału w postępowaniu przez sąd (§ 2). Spółka B z siedzibą w L., K. W., E. S., A. K., A. Ł., A. S. i P. S. nie są uczestnikami niniejszego postępowania z mocy prawa, jako że nie brali oni udziału w postępowaniu administracyjnym. Zdaniem Sądu brak jest również podstaw do dopuszczenia tych osób do udziału w sprawie na podstawie art. 33 § 2 ustawy. Osoba, która nie brała udziału w postępowaniu administracyjnym może zostać dopuszczona przez Sąd do udziału w sprawie w charakterze uczestnika postępowania na podstawie art. 33 § 2 ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi pod warunkiem, że wynik tego postępowania sądowego dotyczy jej interesu prawnego. Również art. 28 Kpa ustala generalną zasadę, że stroną w postępowaniu administracyjnym jest każdy, czyjego interesu prawnego lub obowiązku dotyczy postępowanie albo kto żąda czynności organu ze względu na swój interes prawny lub obowiązek. Należy mieć jednak na uwadze, że przedmiotem niniejszego postępowania jest zbadanie zgodności z prawem decyzji dotyczącej zatwierdzenia projektu budowlanego i udzielenia spolce A z siedzibą w W. pozwolenia na budowę parku elektrowni wiatrowych "[...]". Z art. 28 ust. 2 ustawy z dnia 7 lipca 1994r. Prawo budowlane (tekst jednolity Dz. U. z 2010r., nr 243, poz.1623 ze zm.) wynika natomiast, że stronami w postępowaniu w sprawie pozwolenia na budowę są: inwestor oraz właściciele, użytkownicy wieczyści lub zarządcy nieruchomości znajdujących się w obszarze oddziaływania obiektu. Mówiąc o obszarze oddziaływania obiektu należy przytoczyć definicję ustawową zawartą w art. 3 pkt 20 Prawa budowlanego. Mianowicie obszar oddziaływania obiektu jest to teren wyznaczony w otoczeniu obiektu budowlanego na podstawie przepisów odrębnych, wprowadzających związane z tym obiektem ograniczenia w zagospodarowaniu tego terenu. Celem art. 28 ust.2 Prawa budowlanego jest niewątpliwie zawężenie kręgu stron w postępowaniu w sprawie pozwolenia na budowę jedynie do wymienionych tam podmiotów, dla których planowana inwestycja może powodować ograniczenia w zagospodarowaniu ich nieruchomości przy czym ograniczenie to wynikające z przepisów odrębnych musi godzić w konkretne uprawnienia tych podmiotów do zagospodarowania ich nieruchomości. Odnosząc się do pojęcia obszaru oddziaływania obiektu i jego definicji zawartej w art. 3 pkt 20 Prawa budowlanego wskazać należy, że w przepisie tym chodzi o wszelkie przepisy, które wymuszają jakiekolwiek ograniczenia w zagospodarowaniu terenu z powodu istnienia w sąsiedztwie innego obiektu budowlanego. Będą to więc z pewnością przepisy techniczno-budowlane. Przepisami odrębnymi wprowadzającymi związane z obiektem budowlanym ograniczenia w zagospodarowaniu terenu położonego w otoczeniu obiektu są także np. przepisy z zakresu zagospodarowania przestrzennego czy ochrony środowiska (tak Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z dnia 22 stycznia 2008 r. w sprawie II OSK 1892/06 opublikowanym w Centralnej Bazie Orzeczeń i Informacji o Sprawach na stronie www.nsa.gov.pl).). W ocenie Sądu w postępowaniu sądowym dotyczącym zatwierdzenia projektu budowlanego i udzielenia pozwolenia na budowę udział może zgłosić jedynie osoba z kręgu wyznaczonego przepisem art. 28 ust. 2 Prawa budowlanego. W niniejszej sprawie istotne znaczenie ma również fakt, że Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku orzekał już w przedmiotowej sprawie. W wyroku z 29 lipca 2010 r. w sprawie II SA/Gd 177/10 Sąd dokonał bowiem wykładni dyspozycji art. 28 ust. 2 w zw. z art. 3 pkt 20 ustawy – Prawo budowlane i w zw. z art. 28 Kpa. W szczególności zaś Sąd stwierdził, że w ramach ustalania kręgu podmiotowego w sprawie o pozwolenie na budowę na potrzeby konkretnej inwestycji obowiązkiem organu jest każdorazowo ustalenie wszystkich przepisów odrębnych, które wprowadzają ograniczenia w zagospodarowaniu danego terenu i na ich podstawie - wyznaczenie terenu w otoczeniu projektowanego obiektu budowlanego. Wyznaczenie takiego obszaru w oparciu o powyższe przesłanki winno nastąpić, jak już wskazano powyżej, biorąc pod uwagę funkcję, formę, konstrukcję projektowanego obiektu i inne jego cechy charakterystyczne oraz sposób zagospodarowania terenu znajdującego się w otoczeniu projektowanej inwestycji, a także oddziaływanie na środowisko. O wyznaczeniu tego obszaru decydują zatem indywidualne cechy obiektu budowlanego, powiązane z analizą jego przeznaczenia i sposobu zagospodarowania terenu oraz wpływu na sąsiednie nieruchomości. Sąd wskazał przy tym, że przy dokonywaniu oceny czy dana osoba legitymuje się statusem strony w niniejszej sprawie o wydanie pozwolenia na budowę elektrowni wiatrowych sprawie należy wziąć pod uwagę charakter inwestycji i jej oddziaływanie, zwłaszcza cechy akustyczne oraz fakt bezpośredniego sąsiedztwa inwestycji z nieruchomościami. Zgodnie z treścią art. 153 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ocena prawna i wskazania co do dalszego postępowania wyrażone w orzeczeniu sądu wiążą w sprawie ten sąd oraz organ, którego działanie lub bezczynność było przedmiotem zaskarżenia. Przez ocenę prawną rozumie się wyjaśnienie istotnej treści przepisów prawnych i sposobu ich zastosowania w rozpoznanej sprawie. Dlatego też rozpoznając wnioski o dopuszczenie do udziału w sprawie Sąd uwzględnił zawarte w wyroku z 29 lipca 2010 r. w sprawie II SA/Gd 177/10 rozważania dotyczące wykładni art. 28 ust. 2 w zw. z art. 3 pkt 20 ustawy – Prawo budowlane i w zw. z art. 28 Kpa. Zaskarżona w niniejszej sprawie decyzja została wydana po stwierdzeniu zgodności projektu budowlanego z miejscowym planem zagospodarowania przestrzennego dla lokalizacji Parku Wiatrowego Nr [...] w miejscowościach M. - S. w gminie U. uchwalonym przez Radę Gminy uchwałą z dnia 29 września 2006 r. Nr [...] (Dz. Urz. Woj. [...]). Zgodnie z treścią § 4 ust. 2 pkt 3 lit a-d tej uchwały w celu umożliwienia właściwej eksploatacji, zapewnienia warunków bezpieczeństwa oraz ochrony środowiska wyznaczono wokół projektowanych elektrowni wiatrowych strefy techniczne. Linie rozgraniczające teren strefy technicznej ustala się w odległości 55 m od osi wieży poszczególnej elektrowni wiatrowej. Teren strefy technicznej winien być wolny od obiektów i obszarów objętych ochroną, o których mowa w § 4 ust. 2 pkt 1. Jako przeznaczenie podstawowe terenu strefy technicznej ustala się rolnicze wykorzystanie gruntów. W granicach strefy technicznej obowiązuje zakaz zabudowy nie związanej z budową i eksploatacją elektrowni wiatrowych, w tym również zabudowy związanej z produkcją rolniczą. Nie ulega wątpliwości, że powyższe przepisy miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego wprowadzają ograniczenia w zagospodarowaniu terenu z powodu istnienia w sąsiedztwie innych obiektów budowlanych, jakimi są elektrownie wiatrowe. Ustalenia miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego, mające walor norm prawa miejscowego powszechnie obowiązujących na danym terenie (art. 14 ust. 8 ustawy z dnia 27 marca 2003 r. o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym), określają bowiem granice korzystania z nieruchomości i wraz z innymi przepisami prawa kształtują wykonywanie prawa własności nieruchomości (art. 6 ust. 1 ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzenny). Przy rozpoznawaniu złożonych wniosków Sąd posługiwał się załączonym do projektu budowlanego rysunkiem nr [...] przedstawiającym zespół elektrowni wiatrowych U. [...] oraz odległości projektowanych wiatraków od sąsiednich działek i zabudowy mieszkaniowej. Na rysunku tym zostały zaznaczone projektowane lokalizacje poszczególnych elektrowni wiatrowych oraz strefy techniczne zgodnie z miejscowym planem zagospodarowania przestrzennego. Wnioskodawcy spółka B z siedzibą w L., K. W., E. S., A. K., A. Ł., A. S. i P. S. nie są właścicielami nieruchomości przeznaczonych pod budowę elektrowni wiatrowych ani też znajdujących się w strefie technicznej elektrowni wiatrowych objętych zaskarżoną w niniejszej sprawie decyzją. W ocenie Sądu wnioskujący o dopuszczenie do udziału nie wykazali, że inwestycja może powodować ograniczenia w zagospodarowaniu ich nieruchomości wynikające z przepisów odrębnych, które godzą w ich konkretne uprawnienia do zagospodarowania ich nieruchomości. W szczególności zaś nie wynika to z przytoczonych przez nich okoliczności. Przede wszystkim stwierdzić należy, że nie jest wystarczające powołanie się w tym zakresie na wydany w przedmiotowej sprawie wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku z 29 lipca 2010 r. w sprawie II SA/Gd 177/10. Wyrok ten dotyczył bowiem wyłącznie uznania skarżących R. R. i R. R. za strony postepowania o udzielenie pozwolenia na budowę elektrowni wiatrowych. Podkreślić przy tym należy, że nie jest możliwe dopuszczenie do udziału w sprawie jakiejkolwiek osoby tylko na tej podstawie, że jest właścicielem nieruchomości sąsiadującej z nieruchomością osoby, która została uznana za stronę. Ogólne powołanie się na sąsiedztwo nie jest wystarczające wobec treści przytoczonych powyżej przepisów, a zwłaszcza art. 28 ust.2 Prawa budowlanego, tym bardziej, że według niekwestionowanych w toku postępowania twierdzeń samych wnioskujących, ich nieruchomości znajdują się w odległości kilkuset metrów od projektowanych elektrowni wiatrowych. Również chęć wypowiedzenia się w sprawie inwestycji z racji zamieszkiwania w miejscowości, dla której zamierzenie to ma przynieść korzyści, nie może mieć żadnego znaczenia przy rozpoznawaniu wniosku o dopuszczenie do udziału w sprawie w charakterze uczestnika postępowania. Wreszcie obawa przyszłego projektanta i wykonawcy robót objętych pozwoleniem na budowę co do skutków finansowych, jakie może spowodować ewentualne uchylenie zaskarżonej decyzji, stanowi jedynie interes faktyczny. To samo dotyczy korzyści finansowych uzyskiwanych na podstawie zawartej z inwestorem umowy na przejazd tymczasowy przez działkę pozostającą poza obszarem oddziaływania inwestycji. Z tych wszystkich względów Sąd na podstawie art. 33 § 2 ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi oddalił wnioski jako bezzasadne.