II SA/Gd 236/14

WyrokWSA w Gdańsku2014-05-28

Skład orzekający: Wanda Antończyk, Janina Guść, Mariola Jaroszewska

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy nałożenie grzywny w celu przymuszenia w maksymalnej wysokości 10 000 zł jest uzasadnione, gdy jest to pierwszy środek egzekucyjny zastosowany wobec zobowiązanego, który uchyla się od wykonania obowiązku rozbiórki?
Ratio decidendi
Sąd uznał, że nałożenie grzywny w celu przymuszenia w maksymalnej kwocie 10 000 zł jest uzasadnione, nawet jeśli jest to pierwszy środek egzekucyjny, pod warunkiem, że organ egzekucyjny prawidłowo ocenił sytuację, uwzględniając długotrwałe uchylanie się zobowiązanego od wykonania obowiązku rozbiórki, specyfikę obowiązku wynikającego z prawa budowlanego (grzywna jest jednorazowa) oraz fakt, że grzywna ta jest środkiem mniej dolegliwym niż wykonanie zastępcze i może zostać umorzona lub zwrócona po wykonaniu obowiązku. Sąd podkreślił, że celem grzywny jest przymuszenie do wykonania obowiązku, a nie represja karna.
Stan faktyczny
Skarżący G. K. i J. K. wnieśli skargę na postanowienie Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego, które utrzymało w mocy postanowienie Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego o nałożeniu na nich grzywny w celu przymuszenia w kwocie 10 000 zł do wykonania obowiązku rozbiórki obiektów budowlanych wzniesionych bez pozwolenia na budowę. Skarżący zarzucili dowolność w ustaleniu wysokości grzywny, brak należytego uzasadnienia oraz naruszenie zasad racjonalnego działania i niezbędności. Organy egzekucyjne uznały, że maksymalna grzywna jest uzasadniona ze względu na długotrwałe uchylanie się skarżących od wykonania obowiązku.
Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Wanda Antończyk Sędziowie: Sędzia WSA Janina Guść Sędzia WSA Mariola Jaroszewska (spr.) Protokolant Starszy sekretarz sądowy Katarzyna Gross po rozpoznaniu w dniu 28 maja 2014 r. w Gdańsku na rozprawie sprawy ze skargi G. K. i J. K. na postanowienie Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru z dnia 14 lutego 2014 r., nr [...] w przedmiocie nałożenia grzywny w celu przymuszenia do rozbiórki obiektu budowlanego oddala skargę. G. K. i J. K. wnieśli do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku skargę na postanowienie Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z 14 lutego 2014 r. nr [[...]] utrzymujące w mocy postanowienie Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego nałożeniu na skarżących grzywny w celu przymuszenia. Zaskarżone postanowienie wydane zostało w następujących okolicznościach faktycznych i prawnych: Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego na podstawie tytułu wykonawczego z dnia 23 listopada 2011 r. wszczął postępowanie egzekucyjne obejmujące obowiązek rozbiórki obiektu budowlanego nietrwale związanego z gruntem wraz z tarasem o konstrukcji drewnianej pełniącego funkcję rekreacji indywidualnej, obiektu budowlanego nietrwale związanego z gruntem o konstrukcji drewnianej pełniącego funkcje natrysku oraz obiektu budowlanego nietrwale związanego z gruntem o konstrukcji drewnianej pełniącego funkcję sanitariatu - wzniesionych bez wymaganego pozwolenia na budowę na terenie działki nr [[...]] położonej w K. Jako podstawę prawną obowiązku wskazano decyzję Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia 23 kwietnia 2009 r. Ostateczne postanowienie w sprawie oddalenia zarzutów przeciwegzekucyjnych J. K., Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego wydał dnia 31 maja 2012 r. Skargę na to postanowienie Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku odrzucił prawomocnym postanowieniem z dnia 19 października 2012 r. sygn. akt II SA/Gd 455/12. Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego postanowieniem z dnia 5 listopada 2013 r., wskazując jako podstawę prawną art. 119, art. 121 § 1, § 2 i § 4 oraz art. 122 ustawy z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji, zwanej dalej "u.p.e.a." (Dz. U. z 2012 r., poz. 1015 ze zm.) nałożył na G. K. oraz J. K. grzywnę w celu przymuszenia do wykonania obowiązku objętego tytułem wykonawczym z dnia 23 listopada 2011 r. w kwocie 10 000 zł i wezwał do jej uiszczenia w terminie 7 dni od daty doręczenia postanowienia. Jednocześnie wezwał do niezwłocznego wykonania obowiązku objętego tytułem wykonawczym stwierdzając, że w przeciwnym wypadku dojdzie do wykonania zastępczego. Organ egzekucyjny, ustalając kwotę nałożonej grzywny w stwierdził, że jest to najwyższa kwota przewidziana przepisami u.p.e.a. Organ wskazał, że zamierza uniknąć w ten sposób dalszego uchylania się zobowiązanych od obowiązku wykonania rozbiórki i jednocześnie doprowadzić do skutecznego wykonania objętego niniejszą egzekucją obowiązku rozbiórki. Organ egzekucyjny dodał, że grzywna w tej kwocie nie przekracza granic wyznaczonych przez zasady ogólne postępowania egzekucyjnego w administracji, a w szczególności zasady racjonalnego działania i zasady niezbędności G. K. i J. K., składając zażalenie na postanowienie organu egzekucyjnego, zarzucili, że jest ono sprzeczne z art. 7 § 2 i § 3 w związku z art. 121 § 2 i § 4 u.p.e.a. oraz z art. 7 k.p.a. Ich zdaniem wysokość grzywny ustalona została w sposób dowolny, podobnie jak wyznaczenie terminu do jej uiszczenia, a uzasadnienie postanowienia jest lakoniczne. Zobowiązani stwierdzili, że nie uchylają się od wykonania obowiązku a organ egzekucyjny nie bierze pod uwagę szeregu postępowań które toczyły się w sprawie egzekwowanego obowiązku, odwlekając termin jego wykonania. Ponadto wskazali, że z uwagi na znaczną odległość od miejsca stałego zamieszkania i porę roku wykonanie rozbiórki jest utrudnione, dlatego wnieśli też o wstrzymanie postępowania egzekucyjnego. Stwierdzili również że wątpliwości interpretacyjne budzi wezwanie do niezwłocznego wykonania obowiązku objętego tytułem wykonawczym, a organ termin wykonania tego obowiązku powinien określić datą. Postanowieniem z 14 lutego 2014 r. Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego utrzymał w mocy postanowienie Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia 5 listopada 2013 r. Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego stwierdził, że w świetle orzecznictwa sądów administracyjnych (wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku z dnia 23 marca 2006 r. sygn. akt II SA/Gd 731/04), ustalając wysokość grzywny w celu przymuszenia na podstawie art. 121 § 2 u.p.e.a. organ nie może przekroczyć granic wyznaczanych przez zasady ogólne postępowania egzekucyjnego w administracji, a w szczególności zasadę racjonalnego działania i zasadę niezbędności. Z zasad tych wynika obowiązek zastosowania przez organ wobec zobowiązanych takiej dolegliwości, która jest niezbędna do realizacji ciążącego na nich obowiązku i zaprzestania stosowania tej dolegliwości w momencie, gdy obowiązek zostanie wykonany w całości. Dodał też, że grzywna nakładana w toku postępowania egzekucyjnego na zobowiązanych nie jest karą ale środkiem przymusu, a z uwagi na specyficzny charakter grzywny w celu przymuszenia - polegający na możliwości jej umorzenia w przypadku wykonania egzekwowanego obowiązku - stanowi ona środek mniej dolegliwy niż ewentualne wykonanie zastępcze, które niewątpliwie wiąże się ze znacznie większymi kosztami dla zobowiązanych. Organ drugiej instancji wskazał, że grzywna w wysokości 10 000 zł nie została nałożona z naruszeniem prawa. W sprawie egzekucji obowiązku objętego tytułem wykonawczym z 23 listopada 2011 r. mogła być nałożona tylko grzywna w wysokości najwyższej z możliwych, bowiem tylko taka w ocenie organu rozpatrującego zażalenie, może przyczynić się do wykonania obowiązku. Organ dodał, że decyzja, którą nałożono ten obowiązek jest ostateczna już od ponad dwóch lat, a zobowiązani nie wykonali jeszcze ciążącego na nich obowiązku rozbiórki. W ocenie Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego uprawnione jest domniemanie, że zobowiązani dobrowolnie nie wykonają tego obowiązku. Odnosząc się do zarzutu niesprecyzowana terminu wykonania egzekwowanego obowiązku organ stwierdził, że decyzja będąca jego podstawą podlega wykonania od dnia, w którym stała się ostateczna. W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku zobowiązani twierdzą, że postanowienie Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z 14 lutego 2014 r. wydane zostało z naruszeniem przepisów postępowania: - art. 7 § 2 i 3 w związku z art. 121 § 2 i 4 u.p.e.a., poprzez nałożenie na skarżących grzywny w celu przymuszenia w wysokości 10 000 zł pomimo braku racjonalnych przesłanek do nakładania po raz pierwszy grzywny w maksymalnym wymiarze; - art. 7 i art. 77 § 1 k.p.a. w związku z art. 18 u.p.e.a., poprzez brak należytego uzasadnienia wymierzenia grzywny w celu przymuszenia w maksymalnym wymiarze, co nadaje takiemu rozstrzygnięciu dowolny i arbitralny charakter. Zobowiązani wskazują, że organy w żaden sposób nie uzasadniły twierdzenia o braku woli wykonania obowiązku objętego egzekucją. W ich ocenie nałożenie grzywny w tej wysokości ma charakter represji, a organy pominęły fakt, że w toku toczącego się postępowania zobowiązani korzystali z przysługujących im środków zaskarżenia, co przedłużyło postępowanie. Zdaniem skarżących argumentacja, według której grzywna w mniejszej wysokości niewątpliwie nie wzbudziłaby respektu do poszanowania prawa i nie zmobilizowałaby zobowiązanych do wykonania obowiązku, jest wadliwa. Gdyby zastosować powyższą interpretację ustawodawca ustaliłby bowiem sztywną kwotę grzywny na 10 000 zł, a nie pozostawiał określenie jej wysokości uznaniu administracyjnemu. Skarżący wskazują też, że organ drugiej instancji pominął szereg faktów, które powinny mieć wpływ na rozstrzygnięcie takich jak: nałożenie grzywny pierwszy raz na skarżących, znaczna odległość od ich stałego miejsca zamieszkania, określony upływ czasu związany z zaskarżaniem rozstrzygnięć w toku instancji czy właściwości osobiste i majątkowe skarżących. Według skarżących wymierzając maksymalną kwotę grzywny w niniejszym stanie faktycznym organ administracji przekroczył zasady racjonalnego działania i niezbędności. Ogólnikowe wyjaśnienia takiego postępowania w rzeczywistości uniemożliwiają rzeczywistą kontrolę zaskarżonego postanowienia. Podają, że już w zażaleniu na postanowienie wydane przez organ egzekucyjny wskazywali na brak racjonalnych przesłanek dla zastosowania maksymalnej kwoty grzywny. Przytoczone tam orzecznictwo (np. wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku z dnia 15 kwietnia 2009 r.; sygn. akt II SA/Gd 907/2008) jednoznacznie nakazuje konieczność drobiazgowego uzasadnienia wymierzenia grzywny w określonej wysokości tak aby nie można było zarzucić organowi dowolności w postępowaniu. Uzasadnienie dla zastosowania środka przymusu w maksymalnej wysokości, które zostało zawarte w zaskarżonym rozstrzygnięciu w ocenie skarżących mogłoby zostać zastosowane w każdym stanie faktycznym. Organ drugiej instancji pominął fakt, że grzywna w takiej wysokości właściwie ma charakter kary dla skarżących, dlatego tym bardziej należało precyzyjnie wyjaśnić czym się przejawiała rzekoma uporczywość w ich działaniu. Ogólnikowość twierdzeń zawartych w uzasadnieniu sprawia wrażenie, że organy administracyjne nie przeprowadziły w tym przedmiocie żadnego postępowania dowodowego. Nadto, cytując fragment uzasadnienia do wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi z dnia 15 listopada 2007 r. sygn. akt II SA/Łd 651/07 twierdzą, że uzasadnienia postanowień organów obu instancji nie spełniają wymogów uzasadnienia uznania administracyjnego. Zarzucając powyższe skarżący wnoszą o uchyleniu zaskarżonego postanowienia oraz postanowienia organu pierwszej instancji i zasądzenie na ich rzecz kosztów postępowania. W odpowiedzi Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego wniósł o oddalenie skargi podtrzymując stanowisko zajęte w zaskarżonym postanowieniu. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku zważył, co następuje: Przepis art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. nr 153, poz. 1269) stanowi, że sąd administracyjny sprawuje, w zakresie swej właściwości, kontrolę pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawa nie stanowi inaczej. W świetle powołanego przepisu wojewódzki sąd administracyjny w zakresie swojej właściwości ocenia zaskarżoną decyzję administracyjną (postanowienie) z punktu widzenia jej zgodności z prawem materialnym i przepisami postępowania administracyjnego, według stanu faktycznego i prawnego obowiązującego w dacie wydania tej decyzji (postanowienia). Kontrolując zaskarżone postanowienie w świetle kryterium legalności sąd uznał, że skarga nie zasługuje na uwzględnienie. Wbrew zarzutom skargi organy administracji obu instancji rozstrzygając sprawę dokonały prawidłowych ustaleń faktycznych, prowadziły postępowanie w zgodzie z przepisami ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji, a w oparciu o poczynione ustalenia sformułowały prawidłowe wnioski i zastosowały właściwe przepisy prawa. Podstawą prawną zakwestionowanych w skardze rozstrzygnięć był przepis art. 119 oraz art. 121 § 2 i 4 ustawy z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (Dz. U. z 2012 r., poz. 1015 ze zm.). Organ egzekucyjny zobowiązany był do zastosowania w niniejszej sprawie środków przewidzianych w ustawie o postępowaniu egzekucyjnym w administracji, ponieważ skarżący G. K. i J. K. nie wykonali nałożonego na nich ostateczną decyzją administracyjną obowiązku rozbiórki obiektu budowlanego z tarasem nietrwale związanego z gruntem pełniącego funkcję rekreacji indywidualnej, obiektu budowlanego nietrwale związanego z gruntem pełniącego funkcję natrysku oraz obiektu budowlanego nietrwale związanego z gruntem pełniącego funkcję sanitariatu, wybudowanych bez pozwolenia na budowę na działce nr [[...]] w K., gmina K. Zgodnie z art. 6 § 1 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji, w razie uchylania się zobowiązanego od wykonania obowiązku, wierzyciel powinien podjąć czynności zmierzające do zastosowania środków egzekucyjnych, a takimi środkami w postępowaniu dotyczącym obowiązków o charakterze niepieniężnym są grzywna w celu przymuszenia, wykonanie zastępcze, odebranie rzeczy ruchomej, odebranie nieruchomości, opróżnienie lokali i innych pomieszczeń, przymus bezpośredni (art. 1a pkt 12 lit. b). Z uwagi na charakter obowiązku podlegającego egzekucji administracyjnej w niniejszej sprawie organ egzekucyjny miał możliwość zastosowania jedynie dwóch środków egzekucyjnych spośród wymienionych wyżej: grzywny w celu przymuszenia lub wykonania zastępczego. Zgodnie z dyspozycją art. 119 tej ustawy, grzywnę w celu przymuszenia nakłada się, gdy egzekucja dotyczy spełnienia przez zobowiązanego obowiązku znoszenia lub zaniechania albo obowiązku wykonania czynności, a w szczególności czynności, której z powodu jej charakteru nie może spełnić inna osoba za zobowiązanego (§ 1). Grzywnę nakłada się, jeżeli nie jest celowe zastosowanie innego środka egzekucji o charakterze niepieniężnym (§ 2). W tej sytuacji organ egzekucyjny winien był rozważyć zasadność zastosowania środków przewidzianych w ustawie w celu przymuszenia zobowiązanych do wykonania obowiązku rozbiórki. Z zasad postępowania egzekucyjnego w administracji, określonych w art. 7 § 2 ustawy (zasada racjonalnego działania) oraz w art. 7 § 3 ustawy (zasada niezbędności), wynika obowiązek organu egzekucyjnego zastosowania wobec zobowiązanego środka o takiej dolegliwości, która jest niezbędna do realizacji ciążącego na nim obowiązku i zaprzestania stosowania tej dolegliwości w momencie, gdy obowiązek ten zostanie spełniony. W niniejszej sprawie organy egzekucyjne obu instancji dokonały właściwego wyboru środka egzekucyjnego w postaci grzywny w celu przymuszenia, jako środka najmniej uciążliwego dla zobowiązanych pomimo tego, że został określony w najwyższej wysokości przewidzianej przez ustawę. Dopiero brak skuteczności grzywny w celu przymuszenia winien być podstawą do zastosowania innego środka egzekucyjnego w postaci wykonania zastępczego. Podkreślić należy, że zgodnie z art. 125 § 1 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji w razie wykonania obowiązku przewidzianego w tytule wykonawczym, nałożone, a nieuiszczone lub nieściągnięte grzywny w celu przymuszenia podlegają umorzeniu. Nadto, zgodnie z art. 126 tej ustawy, uiszczona lub ściągnięta grzywna może być w uzasadnionych przypadkach zwrócona w części lub całości. Unormowania te wskazują, że środek egzekucyjny w postaci grzywny jest, co do zasady, środkiem o charakterze łagodniejszym od wykonania zastępczego. W przypadku zastosowania tego drugiego środka, zobowiązany do dokonania rozbiórki zostaje bowiem, zgodnie z art. 127 i 133 § 1 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji, obciążony pełnymi kosztami wykonania zastępczego. W niniejszej sprawie egzekucja dotyczy trzech obiektów budowalnych nietrwale związanych z gruntem, niestanowiących budynków, zatem ustalenie wysokości grzywny powinno było nastąpić na podstawie art. 121 § 2 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji. Przepis ten stanowi, że z zastrzeżeniem § 5, każdorazowo nałożona grzywna nie może przekraczać kwoty 10 000 zł, a w stosunku do osób prawnych i jednostek organizacyjnych nieposiadających osobowości prawnej kwoty 50 000 zł. Przepis ten określa górną granicę grzywny. Organ wymierzając grzywnę na tej podstawie działa w granicach uznania administracyjnego. Uznanie to nie oznacza jednak dowolności, organ winien zatem wskazać przesłanki, jakimi kierował się określając wysokość nałożonej grzywny. Organ winien wziąć pod uwagę takie okoliczności sprawy, jak postępowanie zobowiązanego po orzeczeniu nakazu rozbiórki, przyczyny niewykonania rozbiórki, upływ czasu, w jakim zobowiązany zwleka z wykonaniem nałożonego na niego obowiązku. Rozważając tę kwestię sąd uznał, że organy egzekucyjne prawidłowo określiły wysokość grzywny, kierując się przede wszystkim w okolicznościach przedmiotowej sprawy zapewnieniem skuteczności tego środka egzekucyjnego oraz charakterem nałożonego obowiązku. Wysokość wymierzonej grzywny mieści się w granicach wskazanych przez art. 121 § 2 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji i została prawidłowo uzasadniona w zaskarżonym postanowieniu. Według sądu dokonana przez organy ocena nie nosi cech dowolności. Grzywna, aby odniosła pożądany skutek w postaci realnego przymuszenia zobowiązanego do wykonania obowiązku, powinna być nałożona przez organ egzekucyjny w odpowiedniej wysokości, tak aby jej dolegliwość zmobilizowała zobowiązanego do realizacji nakazu rozbiórki. Celem nałożenia grzywny jest między innymi uniknięcie konieczności sięgania do następnego dolegliwszego środka egzekucyjnego, jakim jest wykonanie zastępcze. Zgodnie z art. 121 § 4 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji, w przypadku egzekucji dotyczącej spełnienia przez zobowiązanego obowiązku wynikającego z przepisów prawa budowlanego, grzywna w celu przymuszenia jest jednorazowa. Wymierzając grzywnę organ musi zatem uwzględnić, że środek ten, z uwagi na jednokrotność zastosowania, powinien być odpowiednio dolegliwy, aby zapewnić jego skuteczność. Podkreślić w tym miejscu trzeba, że działka, na której wybudowane zostały przedmiotowe obiekty budowlane znajduje się w kompleksie [[...]] Parku Krajobrazowego, którego teren podlega szczególnej ochronie. Względy społeczne uzasadniały zatem, by organy nadzoru budowlanego zastosowały wszelkie dostępne środki w celu przymuszenia zobowiązanych do jak najszybszego wykonania rozbiórki wzniesionych samowolnie obiektów budowlanych, z którą jak wskazują okoliczności skarżący zwlekali. Organ egzekucyjny ustalając wysokość grzywny uwzględnił długotrwałe powstrzymywanie się skarżących od wykonania rozbiórki. Decyzja nakazująca rozbiórkę przedmiotowych obiektów budowlanych wydana została bowiem w dniu 23 kwietnia 2009 r. Następnie decyzja ostateczna z dnia 27 lipca 2010 r. podtrzymująca nakaz rozbiórki stała się prawomocna za przyczyną wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku z dnia 20 stycznia 2011 r. oddalającego skargę na nakaz rozbiórki. Od wydania wyroku do chwili wystawienia przez organ egzekucyjny tytułu wykonawczego i wszczęcia egzekucji upłynęło 11 miesięcy, w trakcie których pomimo ostatecznego i prawomocnego nakazu rozbiórki skarżący nie podjęli żadnych faktycznych działań zmierzających do wykonania zobowiązania. Wskazane okoliczności uprawniały organy do wniosku, że skarżący uporczywie uchylają się od wykonania nałożonego na nich obowiązku, czego nie usprawiedliwia korzystanie z przysługujących im uprawnień procesowych do zaskarżania wydawanych w sprawie rozstrzygnięć. Z okoliczności sprawy nie wynika, by brak wykonania nałożonego obowiązku był od skarżących niezależny, bo z całą pewnością nie świadczy o tym odległość dzieląca ich miejsce zamieszkania od działki nr [[...]] w K., czy też warunki pogodowe. Przy tym zauważyć należy, że wykonanie rozbiórki obiektów, które nie są trwale związane z gruntem, nie jest związane ze szczególnymi trudnościami. Wbrew twierdzeniom skarżących nałożona grzywna nie ma charakteru represji karnej, a jej jedynym celem jest przymuszenie zobowiązanych do wykonania orzeczonego nakazu. Skarżący mają obowiązek uiścić nałożoną grzywnę, ale mogą się z tego obowiązku zwolnić poprzez wykonanie orzeczonego nakazu rozbiórki. Wówczas zastosowanie znalazłaby dyspozycja przepisu art. 125 § 1 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji, zgodnie z którą w razie wykonania obowiązku określonego w tytule wykonawczym, nałożone, a nieuiszczone lub nieściągnięte grzywny w celu przymuszenia podlegają umorzeniu na wniosek zobowiązanego. Nadto, zgodnie z art. 126 tej ustawy, uiszczona lub ściągnięta grzywna, na wniosek zobowiązanego, który wykonał obowiązek, może być w uzasadnionych przypadkach zwrócona w 75% lub w całości. Skarżący, jeżeli wykonają nakaz rozbiórki, mogą zatem domagać się zwrotu znacznej części lub całości uiszczonej kwoty. Odnosząc się do zarzutów skargi wyjaśnić należy, że nałożenie grzywny w celu przymuszenia po raz pierwszy nie jest okolicznością uzasadniającą jej obniżenie, albowiem z nakazu wynikającego z art. 121 § 4 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji grzywna w celu przymuszenia jest jednorazowa, jeżeli egzekucja dotyczy spełnienia przez zobowiązanego obowiązku wynikającego z przepisów prawa budowlanego. Z taką sytuacją mamy do czynienia w przedmiotowej sprawie. Podkreślić również należy, że sytuacja rodzinna i majątkowa zobowiązanych nie podlega rozważaniu przy określaniu wysokości grzywny. W orzecznictwie sądowoadministracyjnym przyjmuje się bowiem, że w świetle art. 121 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji organ nie ma obowiązku uzasadniania wysokości zastosowanej grzywny możliwościami finansowymi zobowiązanego, bowiem zobowiązany może się uwolnić od zapłacenia grzywny, wykonując ciążący na nim obowiązek (por. wyroki Naczelnego Sądu Administracyjnego: z dnia 16 lutego 2005 r., OSK 1148/04; z dnia 1 czerwca 2005 r., OSK 1140/04, dostępne na stronie www.orzeczenia.nsa.gov.pl). Sąd uznał, że organ odwoławczy prawidłowo uzasadnił wysokość orzeczonej grzywny, uwzględniając istotne okoliczności sprawy. Grzywna w celu przymuszenia nałożona w przedmiotowej sprawie na skarżących w wysokości 10 000 zł spełnia wymogi ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji. Wybór tego środka egzekucyjnego, jak również wysokość nałożonej grzywny, odpowiadają rodzajowi nałożonego obowiązku, zostały umotywowane w uzasadnieniu zaskarżonego postanowienia, a argumentacja organu w tym zakresie zasługuje na akceptację. Odnosząc się natomiast do zarzutu braku określenia w postanowieniu o nałożeniu grzywny w celu przymuszenia terminu, w jakim wezwanie do wykonania obowiązku określonego w tytule wykonawczym powinno zostać zrealizowane, sąd aprobuje także stanowisko organu wyrażone w zaskarżonej decyzji. Zdanie zawarte w postanowieniu organu pierwszej instancji o treści: "Jednocześnie wzywa się do wykonania obowiązku określonego w tytule wykonawczym w terminie niezwłocznym" odpowiada wymaganiom art. 122 § 2 pkt 2 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji. Oznaczenie "w terminie niezwłocznym" spełnia bowiem wymóg wskazania terminu w postanowieniu, o jakim mowa w tym przepisie. Jak zauważył Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z dnia 30 grudnia 2013 r., sygn. akt I OSK 3197/13 (dostępny na stronie www.orzeczenia.nsa.gov.pl) a sąd orzekający w niniejszej sprawie stanowisko to podziela, pojęcie "niezwłocznie" należy rozumieć jako "tak szybko, jak jest to jest możliwe", a zatem przyjęcie takiego określenia terminu wykonania obowiązku przez zobowiązanego nie może być traktowane jako brak tego elementu postanowienia o nałożeniu grzywny. NSA wyjaśnił przy tym, że pojęcie "niezwłocznie" zostało również użyte przez ustawodawcę na określenie terminu, jaki ma organ prowadzący postępowanie na załatwienie sprawy w warunkach określonych w art. 35 § 2 k.p.a., wywodząc, że skoro ustawodawca dopuszcza ten sposób określenia terminu na wykonanie obowiązku w ustawie, to również dozwolone jest posłużenie się tą metodą na wskazanie terminu, jaki ma zobowiązany na wykonanie ciążącego na nim obowiązku, w postanowieniu o nałożeniu grzywny (art. 122 § 2 pkt 2 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji). Stanowisko podobne do przedstawionego, chociaż inaczej uzasadnione, zajął Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku w wyroku z dnia 17 marca 2011 r., sygn. akt II SA/Gd 781/10 (dostępny j.w.). W konsekwencji sąd orzekający w niniejszej sprawie nie podziela odmiennego poglądu tych wojewódzkich sądów administracyjnych, które określenie "niezwłoczne" oceniają jako nieczyniące zadość warunkom postanowienia, o których mowa w art. 122 § 2 pkt 2 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (zob. wyroki: Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 23 stycznia 2008 r., sygn. V SA/Wa 2307/07; Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Białymstoku z dnia 2 czerwca 2011 r., sygn. akt II SA/Bk 162/11, dostępne j.w.) Mając powyższe na względzie Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.) oddalił skargę jako niezasadną.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 22.07.2026. · Źródło