II SA/Gd 2602/01
WyrokWSA w Gdańsku2005-01-11
Skład orzekający: Stanisław Nowakowski, Andrzej Przybielski, Barbara Skrzycka-Pilch
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy decyzja o ustaleniu warunków zabudowy i zagospodarowania terenu może zostać wydana, jeśli planowana inwestycja, mimo zgodności z miejscowym planem zagospodarowania przestrzennego, narusza przepisy prawa budowlanego dotyczące oświetlenia pomieszczeń i prawa własności stron trzecich?Ratio decidendi
Decyzja o ustaleniu warunków zabudowy i zagospodarowania terenu nie może zostać wydana, jeśli planowana inwestycja, mimo zgodności z miejscowym planem zagospodarowania przestrzennego, narusza przepisy prawa budowlanego dotyczące oświetlenia pomieszczeń i prawa własności stron trzecich. Nawet jeśli miejscowy plan zagospodarowania przestrzennego dopuszcza zabudowę przylegającą do istniejących budynków, to takie rozwiązanie, które prowadzi do zamurowania okien i uniemożliwia korzystanie z lokalu, jest niedopuszczalne i narusza prawo.Stan faktyczny
Skarżący B. i H. H. zaskarżyli decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego utrzymującą w mocy decyzję Burmistrza o ustaleniu warunków zabudowy dla inwestycji usługowej (gastronomiczno-hotelowej) na działce sąsiadującej z ich nieruchomością. Skarżący sprzeciwiali się planowanej zabudowie, argumentując, że spowoduje ona zamurowanie okien w ich istniejących budynkach, co uniemożliwi korzystanie z pomieszczeń. Organy administracji uznały inwestycję za zgodną z miejscowym planem zagospodarowania przestrzennego, który dopuszczał zabudowę przylegającą.Rozstrzygnięcie
Wojewódzki Sąd Administracyjny uchylił zaskarżoną decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego oraz poprzedzającą ją decyzję Burmistrza i zasądził od Samorządowego Kolegium Odwoławczego na rzecz skarżących kwotę 45 zł tytułem zwrotu kosztów postępowania. Sąd orzekł również, że zaskarżone decyzje nie mogą być wykonywane.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Stanisław Nowakowski (spr.) Sędziowie: Sędzia NSA Andrzej Przybielski Sędzia NSA Barbara Skrzycka-Pilch Protokolant: Karolina Wielgosz - Rogocz po rozpoznaniu w dniu 11 stycznia 2005 r. na rozprawie sprawy ze skargi B. i H. H. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia 15 czerwca 2001 r., nr [...] w przedmiocie warunków zabudowy i zagospodarowania terenu 1. uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję Burmistrza z dnia 12 kwietnia 2001 r. nr [...] i zasądza od Samorządowego Kolegium Odwoławczego na rzecz skarżących kwotę 45 zł. (czterdzieści pięć złotych) tytułem zwrotu kosztów postepowania 2. określa, że zaskarżone decyzje nie mogą być wykonywane.
Zaskarżoną decyzją z dnia 15 czerwiec 2001 r. Nr [...] Samorządowe Kolegium Odwoławcze, na podstawie art. 138 § 1 kpa, utrzymało w mocy decyzję Burmistrza z dnia 12 kwietnia 2001 r. w sprawie ustalenia warunków zabudowy i zagospodarowania terenu dla inwestycji na działce nr [...] u zbiegu ulicy J. P. oraz P. K. W. w B. polegającej na zabudowie usługowej o funkcji gastronomiczno - hotelowej.
W ocenie organu odwoławczego projektowane zamierzenie nie narusza ustaleń miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego śródmieścia B., zatwierdzonego uchwałą Nr [...] Rady Miejskiej z dnia 26 listopada 1999r (Dziennik Urzędowy Województwa [...]), bowiem plan ten zakłada realizację nowej zabudowy na działce Nr [...] w formie przyległej do budynku na działce Nr [...] oraz budynku na działce nr [...].
W złożonych odwołaniach strony wnoszą o uchylenie przedmiotowej decyzji i nie wyrażają zgody na planowaną zabudowę, ponieważ jej realizacja na granicy działek spowoduje likwidację okien w pomieszczeniach znajdujących się w istniejących obiektach przylegających bezpośrednio do projektowanej inwestycji na działce Nr [...], co w ocenie organu odwoławczego nie może być przedmiotem niniejszej sprawy.
Organ odwoławczy uważa, że w rozpatrywanej sprawie występuje brak sprzeczności zamiaru inwestycyjnego z planem, ponieważ dla terenu oznaczonego symbolem [...], położonego pomiędzy ul. J. P., ul. W. i P. K. W., znajdującego się w strefie ochrony konserwatorskiej - ustalono funkcję usługowo - mieszkaniową. W tej sytuacji organ pierwszej instancji nie mógł odmówić ustalenia warunków zabudowy i zagospodarowania terenu.
Oceniając zaskarżoną decyzję w ujęciu formalnym, organ ten uznaje, iż czyni ona zadość wymogom, o których mowa w art. 42 ust. 1 ustawy o zagospodarowaniu przestrzennym i z tego punktu widzenia jest decyzją kompletną. Przede wszystkim Kolegium Odwoławcze podkreśla, że zawiera ona, w pkt. 2 (str. 2), szczegółowe warunki ustalone w miejscowym planie zagospodarowania przestrzennego, z których wynika bezspornie, że realizacja nowej inwestycji na działce Nr [...] ma charakter zabudowy zwartej w formie przylegającej do istniejącego budynku na działce Nr [...] i działce Nr [...]. Jest to więc, przesądzenie ustanowione prawem miejscowym.
W skardze do Naczelnego Sądu Administracyjnego skarżący B. i H. H. nie precyzując wniosku podnoszą, że zostali wprowadzeni przez organ pierwszej instancji w błąd na etapie uchwalania miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego, ponieważ zapewniano ich, iż budowa sąsiedniego budynku nie będzie przylegać do ich budynku, a tym samym nie zasłoni dostępu światła. Skarżący podnoszą, że dokonali niedawno wymiany okien na nowe i zamurowanie ich sąsiednią budową uniemożliwi im w ogóle korzystania ze światła dziennego, co oznacza, że pomieszczenia bez okien nie będą nadawać się do zamieszkania.
Odpowiadając na skargę organ odwoławczy wnosi o jej oddalenie podnosząc, że przedmiotowa inwestycja (obiekt gastronomiczno - hotelowy) planowana do realizacji na działce Nr [...] ma charakter zabudowy plombowej zwartej, przylegającej do istniejących budynków na działkach Nr [...] i Nr [...] .
Przedstawiony materiał dowodowy wskazuje, zdaniem organu, bezspornie, iż uchwalenie planu odbyło się przy zachowaniu wymogów proceduralnych, o których mowa w art. 18 ustawy o zagospodarowaniu przestrzennym. Brak jest natomiast w nim dowodów na to, iż skarżący wnosili protesty czy zarzuty do projektu planu, których przyjęcie jest obowiązkiem zarządu miasta i gminy (art. 18 ust.2 pkt 5 w/w ustawy). Tryb i zasady wniesienia protestów oraz zarzutów reguluje art. 23 i art.24 ustawy o zagospodarowaniu przestrzennym, co prowadzi do uznania, że "(...)wniesieniu sprzeciwu odnośnie ustaleń planu zawarte w skardze jest gołosłowne".
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Zgodnie z przepisem art. 97 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Przepisy wprowadzające ustawę - Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (D.U. 02.153.1271 ze. zm.) sprawy, w których skargi zostały wniesione do Naczelnego Sądu Administracyjnego przed dniem 1 stycznia 2004 r. i postępowanie nie zostało zakończone, podlegają rozpoznaniu przez właściwe wojewódzkie sądy administracyjne na podstawie przepisów ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (D.U. Nr 153, poz. 1270 zwana dalej P.p.s.a.).
W myśl art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002r. o ustroju sądów administracyjnych (D.U. Nr 153 poz. 1269) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawa nie stanowi inaczej.
W uzasadnieniu decyzji, które jest bardzo wnikliwe i co do zasady trafne podano także, iż nie uwzględniono odwołania, które podważało zasadność decyzji organu pierwszej instancji z tego powodu, że realizacja inwestycji spowoduje konieczność zamurowania okien. I chociaż wywody, jak zaznaczono, są poprawne – co do zasady - jurydycznie, ale w tej konkretnej sprawie decyzja narusza prawo. Trzeba, bowiem pamiętać, że zawsze chodzi o indywidualną sprawę z zakresu administracji publicznej.
Zgodnie z art. 42 ust. 1 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. o zagospodarowaniu przestrzennym. (Dz. U. z 1999 r. Nr 15, poz. 139 ze zm.) decyzja o ustaleniu warunków zabudowy i zagospodarowania określa:
1) rodzaj inwestycji,
2) warunki wynikające z ustaleń miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego, jeśli dla danego obszaru plan został uchwalony,
3) warunki zabudowy i zagospodarowania terenu wynikające z przepisów szczególnych,
4) warunki obsługi w zakresie infrastruktury technicznej i komunikacji,
5) wymagania dotyczące ochrony interesów osób trzecich,
6) linie rozgraniczające teren inwestycji, wyznaczone na mapie w stosownej skali,
7) okres ważności decyzji.
Linie rozgraniczające teren inwestycji nie mogą być w oczywistej kolizji z prawem budowlanym. Już na etapie ustalenia warunków zabudowy i zagospodarowania terenu należało określić czy planowana inwestycja nie naruszy postanowień rozporządzenia Ministra Gospodarki Przestrzennej i Budownictwa z dnia 14 grudnia 1994 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie (Dz. U. z 1999 r. Nr 15, poz. 140 i Nr 44, poz. 434, z 2000 r. Nr 16, poz. 214 oraz z 2001 r. Nr 17, poz. 207), które obowiązywało w dacie wydania decyzji. Planowana inwestycja, aczkolwiek – jak wynika z ustaleń organu – zgodna z miejscowym planem zagospodarowania przestrzennego, także co do bezpośredniego przylegania do budynku sąsiedniego, nie mogłaby być zrealizowana z powodu naruszenie §§ 13 i 57 ust. 1 i 2 (Pomieszczenie przeznaczone na pobyt ludzi powinno mieć zapewnione oświetlenie dzienne, dostosowane do jego przeznaczenia, kształtu i wielkości, z uwzględnieniem warunków określonych w § 13 oraz w ogólnych przepisach bezpieczeństwa i higieny pracy).
W pomieszczeniu przeznaczonym na pobyt ludzi stosunek powierzchni okien, liczonej w świetle ościeżnic, do powierzchni podłogi powinien wynosić, co najmniej 1:8, natomiast w innym pomieszczeniu, w którym oświetlenie dzienne jest wymagane ze względów na przeznaczenie - co najmniej 1:12. Oczywiste jest, że nie jest dopuszczalne, zarówno w miejscowym planie zagospodarowania przestrzennego, ani w żadnym innym akcie prawnym niższej rangi niż ustawa, wprowadzenie takich rozwiązań, które w istocie mają zobowiązać stronę do zamurowania okien, tylko z tego powodu, że na przyległej działce ma zostać zrealizowany pawilon handlowy, który te okna całkowicie zasłoni.
To prawda, że Samorządowe Kolegium Odwoławcze nie odbiega w niniejszej sprawie od dotychczasowego orzecznictwa, jakie wynika z wyroków Naczelnego Sądu Administracyjnego. Nie gdzie indziej jak właśnie w OZ NSA w Gdańsk (wyrok z dnia 18 grudnia 2000 r. II SA/Gd 2286/98 LEX nr 46458) sformułowano określenie, iż decyzja ustalająca warunki zabudowy jest swoistą promesą otwierającą drogę do uzyskania pozwolenia na budowę. Jednakże promesa ma to do siebie, że spełnia wszelkie kryteria uzyskania decyzji pozwalającej na budowę. Nie jest natomiast decyzja ustalająca warunki zabudowy i zagospodarowania terenu promesą do pozwolenia na budowę, jeżeli w sposób ewidentny do pozwolenia na budowę nie doprowadzi. Zgadzając się ze stanowiskiem Kolegium Odwoławczego, że sprawy budowlane należą już do etapu dalszego, czyli do postępowania w kwestii pozwolenia na budowę, to jednak w sprawie tak oczywistej nie można było "udawać", że jest dobrze i, że to organ architektoniczno – budowlany ten problem musi rozwiązać.
Skarżący oczywiście mogli i powinni w drodze zarzutu podważać ustalenia miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego, o ile ten narusza w sposób oczywisty prawo budowlane i prawo własności skarżących. Jednakże skoro tego nie uczynili to zawsze jeszcze mogą podważać plan (po uprzednim wezwaniu do usunięcia naruszenia prawa przez uchwałę) w trybie skargi z art. 101 ustawy z dnia 8 marca 1990 r. o samorządzie gminnym (Dz. U. z 2001 Nr 142, poz. 1591), co powinno być przedmiotem udzielenia skarżącemu informacji z art. 9 kpa. Nadto skarżący podnoszą, że zapewniano ich, iż budowa sąsiednia będzie realizowana w takiej odległości, iż nie zasłoni dostępu światła.
Należy podkreślić z całą mocą, że w tej sprawie Sąd nie odchodzi od dotychczasowej linii orzecznictwa, a jedynie stwierdza, że tak oczywiste naruszenia prawa budowlanego jak i prawa własności skarżącego nie może skutecznie prowadzić do wydania decyzji ustalającej warunki zabudowy i zagospodarowania terenu, bowiem decyzja ta nie pozwala żadną miarą na realizacje inwestycji, jaka została w niej określona.
Przy ponownym rozpoznaniu sprawy organ winien mieć na uwadze, że realizowana inwestycja nie może przylegać do ściany, gdzie są okna lokalu skarżących, ponieważ w ten sposób uniemożliwia korzystanie z lokalu.
Sąd orzekł na podstawie art. 152 P.p.s.a., że zaskarżona decyzja nie może być wykonywana. Jest to konsekwencja uznania, że decyzja na tym etapie rozstrzygnięcia (do czasu uprawomocenia się wyroku) musi być traktowana tak, jak decyzja organu pierwszej instancji (art. 130 § 1 kpa).
Z tych więc względów Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku, na podstawie art. 145 § 1 pkt. 1 lit. a) i c) oraz art.200 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270) orzekł, jak w sentencji wyroku.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 22.07.2026. · Źródło