II SA/Gd 264/15

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Wanda Antończyk po rozpoznaniu w dniu 22 października 2015 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi A. W. na decyzję Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia 8 kwietnia 2015 r., nr [...] w przedmiocie rozbiórki obiektu budowlanego postanawia: odmówić skarżącej przywrócenia terminu do złożenia wniosku o sporządzenie uzasadnienia wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku z dnia 9 września 2015 r., sygn. akt II SA/Gd 264/15. W dniu 7 października 2015 r. skarżąca wniosła o przywrócenie terminu do złożenia wniosku o sporządzenie uzasadnienia wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku z dnia 9 września 2015 r., sygn. akt II SA/Gd 264/15, oddalającego jej skargę na opisaną wyżej decyzję Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego. W treści wniosku skarżąca wyjaśniła, że o wyznaczeniu terminu na dzień 9 września 2015 r. został zawiadomiona. Złożyła wniosek o przesunięcie terminu rozprawy, który nie został uwzględniony. Termin rozprawy zbiegł się z urlopem skarżącej poza granicami kraju. Wyjaśniła, że w dniu 5 października 2015 r. dowiedziała się o wydaniu wyroku w dniu 9 września 2015 r., natomiast w Wydziale Informacji Sądowej Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku została pouczona, że termin złożenia wniosku o sporządzenie wyroku wynosi 7 dni, w związku z czym upłynął. W związku z powyższym wnosi o przywrócenie terminu. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zgodnie z art. 86 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 roku - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. z 2012 roku, poz. 270 ze zm.), sąd na wniosek strony postanowi przywrócenie terminu, jeżeli bez swojej winy nie dokonała ona w terminie czynności w postępowaniu sądowym. Stosownie do art. 87 ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi pismo z wnioskiem o przywrócenie terminu wnosi się do sądu, w którym czynność miała być dokonana w ciągu siedmiu dni od czasu ustania przyczyny uchybienia terminu. W piśmie tym należy uprawdopodobnić okoliczności wskazujące na brak winy w tym uchybieniu. Z przepisu tego wynika ponadto, że równocześnie z wnioskiem strona powinna dokonać czynności, której nie dokonała w terminie. Przywrócenie uchybionego terminu ma zatem charakter wyjątkowy i może nastąpić jedynie wtedy, gdy strona w sposób przekonujący zaprezentowaną argumentacją uprawdopodobni brak swojej winy i jednocześnie wskaże, że wystąpiła niezależna od niej przyczyna uchybienia terminu oraz że przyczyna ta istniała przez cały czas, aż do wniesienia prośby o przywrócenie terminu. Z kolei brak winy strony w dokonaniu czynności procesowej ma miejsce wtedy, gdy istnieje przeszkoda uniemożliwiająca zachowanie terminu i gdy strona nie może usunąć tej przeszkody przy użyciu największego w danych okolicznościach wysiłku. Kryterium braku winy, jako przesłanka przywrócenia terminu, wiąże się zatem z obowiązkiem strony do zachowania szczególnej staranności przy prowadzeniu własnych spraw, w tym przy dokonywaniu czynności procesowych. Przywrócenie terminu nie jest więc dopuszczalne, gdy strona dopuściła się chociażby lekkiego niedbalstwa, przy przyjęciu obiektywnego miernika staranności, jakiej można wymagać od osoby należycie dbającej o swoje interesy. Wskazuje się w orzecznictwie i doktrynie, że o braku winy w niedopełnieniu obowiązku zachowania terminu do dokonania czynności procesowej można mówić tylko w przypadku stwierdzenia, że dopełnienie obowiązku stało się niemożliwe z powodu przeszkody nagłej, niezależnej od woli skarżącego i nie dającej się przezwyciężyć (np. przerwa w komunikacji, nagła choroba, która nie pozwoliła na wyręczenie się inną osobą, powódź, pożar itp.). Art. 141 § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.) stanowi, że uzasadnienie wyroku, którym skarga została oddalona, sporządza się na wniosek strony złożony w terminie siedmiu dni od ogłoszenia orzeczenia albo doręczenia odpisu jego sentencji. Zatem termin do złożenia wniosku o sporządzenie uzasadniania wyroku w niniejszej sprawie upłynął w dniu 16 września 2015 r. Z akt niniejszej sprawy wynika, że w dniu 30 lipca 2015 r. skarżącej doręczone zostało zawiadomienie o wyznaczeniu na 9 września 2015 r. terminu rozprawy w niniejszej sprawie. Wniosek skarżącej z dnia 27 sierpnia 2015 r. o zmianę terminu rozprawy, jako nieusprawiedliwiony, nie został uwzględniony. We wniosku tym skarżąca wskazała bowiem jedynie, że w dniu 9 września 2015 r. nie będzie obecna w Gdańsku. Informację o odmowie zmiany terminu rozprawy doręczono skarżącej w dniu 14 września 2015 r. Wniosek o przywrócenie terminu skarżąca złożyła natomiast w dniu 7 października 2015 r. Z powyższego wynika przede wszystkim, że skarżąca była zawiadomiona o terminie rozprawy. W zawiadomieniu tym (wice: k. 49 akt sądowych) zawarto między innymi pouczenie, że niestawiennictwo stron nie wstrzymuje rozpoznania sprawy, jak również pouczenie o warunkach sporządzenia uzasadnienia przez sąd administracyjny, terminie złożenia wniosku w tym zakresie oraz o konsekwencjach niezgłoszenia wniosku w terminie. Skoro skarżąca zapoznała się z zawiadomieniem o terminie rozprawy oraz dołączonych do niego pouczeń, to należy przyjąć, że bez względu na to, czy skarżąca mogła być obecna na terminie rozprawy, czy też takiej możliwości nie miała, rozprawa mogła być przeprowadzona i wydany mógł zostać wyrok. Przy ocenie winy lub jej braku w uchybieniu terminowi do dokonania czynności procesowej należy brać pod rozwagę nie tylko okoliczności, które uniemożliwiły stronie dokonanie tej czynności w terminie, ale także okoliczności świadczące o podjęciu lub niepodjęciu działań mających na celu zabezpieczenie się w dotrzymaniu terminu (por. postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 22 stycznia 2014 r., sygn. akt II OZ 10/14, Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych, http://orzeczenia.gov.pl). Skarżąca – w rozpoznawanym wniosku - nie podała żadnych okoliczności, które wskazywałyby na istnienie rzeczywistej przeszkody w dochowaniu terminu do złożenia wniosku o sporządzenie uzasadnienia wyroku. Podała jedynie, że termin rozprawy w dniu 9 września 2015 r. zbiegł się z terminem jej urlopu poza granicami kraju. Nie wynika z wniosku, że jej pobyt poza granicami kraju miał miejsce również w okresie biegu tego terminu to jest w dniach 10-16 września 2015 r. Wskazać należy, że skoro już najwcześniej w dniu 27 sierpnia 2015 r. (data złożenia pisma z prośbą o zmianę terminu rozprawy), skarżąca wiedziała o planowanym terminie urlopu, to okoliczność ta nie stanowi nagłej, nieprzewidzianej przeszkody w złożeniu wniosku o sporządzenie uzasadnienia wyroku w ustawowym terminie. Wyjazd poza granicę kraju nie uniemożliwia bowiem dokonywania czynności procesowych w toczącym się postępowaniu. Sama zaś nieobecność na terminie rozprawy, z uwagi na otrzymanie odpowiedniego pouczenia, nie uniemożliwiało skarżącej złożenia wniosku w terminie. Zgodnie z art. 34 ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi strony mogą działać przed sądem osobiście lub przez pełnomocników. Zgodnie z art. 35 § 1 tej ustawy pełnomocnikiem strony może być adwokat lub radca prawny, ale także małżonek, rodzeństwo, wstępni lub zstępni strony oraz osoby pozostające ze stroną w stosunku przysposobienia. Pełnomocnictwo może być: 1) ogólne – do prowadzenia spraw przed sądem administracyjnym; 2) do prowadzenia poszczególnych spraw; 3) do niektórych tylko czynności w postępowaniu. Ponadto oddanie pisma w polskim urzędzie konsularnym jest równoczesne z wniesieniem go do sądu. Skarżąca nie wykazała, że wystąpiła jakakolwiek przeszkoda w posłużeniu się inna osobą w celu złożenia wniosku o sporządzenie uzasadnienia wyroku w terminie albo - w sytuacji nieobecności w kraju – w złożeniu wniosku w polskim urzędzie konsularnym. Skoro skarżąca, znała termin rozprawy, mogła nawet telefonicznie dowiedzieć się o wydanym rozstrzygnięciu, a następnie podjąć określone czynności procesowe, przestrzegając terminów do dokonania czynności. Zachowanie skarżącej należy oceniać jako brak dochowania przez skarżącą należytej staranności w dbaniu o własne interesy. Naczelny Sąd Administracyjny kategorycznie stwierdził, że nie uzasadniają przywrócenia uchybionego terminu okoliczności takie, jak: dopuszczenie się choćby lekkiego niedbalstwa przez stronę (wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 8 stycznia 2002 roku, sygn. akt II SA/Wr 1329/01, niepubl.); niedostateczna staranność w prowadzeniu własnych spraw (postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 10 lutego 2000 roku, sygn. akt SA/Sz 1117/99, niepubl.). Na nagły charakter przeszkody, uniemożliwiającej dopełnienie obowiązku, wskazuje się również w innych, licznych orzeczeniach sądów. Przykładowo można jedynie wymienić: postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 25 września 1998 roku, sygn. akt SA/Łd 575/98 (Baza Orzeczeń LEX nr 36221); wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 13 października 1999 roku, sygn. akt III SA 1436/99 (Baza Orzeczeń LEX nr 40057); wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 25 maja 1998 roku, sygn. akt IV SA 2162/96 (Baza Orzeczeń LEX nr 43285); wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 20 maja 1998 roku, sygn. akt I SA/Ka 1718/96 (Baza Orzeczeń LEX nr 33415); postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 8 lipca 2008 roku, sygn. akt II OZ 712/08 (Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych, http://orzeczenia.nsa.gov.pl). Mając powyższe na uwadze Wojewódzki Sąd Administracyjny uznał, że nie było podstaw do przywrócenia terminu, skoro skarżąca nie uprawdopodobniła braku winy w uchybieniu terminu do wniesienia skargi. W tym stanie rzeczy Wojewódzki Sąd Administracyjny - na podstawie art. 86 § 1 ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, postanowił jak w sentencji.