II SA/Gd 3/12
WyrokWSA w Gdańsku2012-05-09
Skład orzekający: Dorota Jadwiszczok, Wanda Antończyk, Jolanta Górska
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy decyzja o środowiskowych uwarunkowaniach realizacji przedsięwzięcia polegającego na rozbudowie i modernizacji stawów pstrągowych została wydana zgodnie z przepisami prawa ochrony środowiska i postępowania administracyjnego?Ratio decidendi
Sąd uznał, że decyzja Samorządowego Kolegium Odwoławczego utrzymująca w mocy decyzję Wójta Gminy została wydana zgodnie z przepisami ustawy o udostępnianiu informacji o środowisku i jego ochronie oraz przepisami k.p.a. Postępowanie ocenowe, w tym weryfikacja raportu o oddziaływaniu przedsięwzięcia na środowisko, uzgodnienia z organami współdziałającymi oraz udział społeczeństwa, zostały przeprowadzone prawidłowo. Zarzuty skarżących dotyczące wadliwości raportu, braku analizy oddziaływań na obszar Natura 2000, czy naruszeń proceduralnych zostały oddalone jako niezasadne.Stan faktyczny
Inwestor złożył wniosek o wydanie decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach dla rozbudowy i modernizacji stawów pstrągowych o produkcji do 280 ton rocznie w gminie L. W toku postępowania sporządzono raport o oddziaływaniu przedsięwzięcia na środowisko, który był uzupełniany i opiniowany przez organy współdziałające. Strony postępowania, w tym sąsiedzi nieruchomości, zgłaszały liczne uwagi i zarzuty dotyczące wpływu inwestycji na środowisko, w tym na stosunki wodne i obszar Natura 2000. Organ I instancji wydał decyzję środowiskową, którą Samorządowe Kolegium Odwoławcze utrzymało w mocy. Skarżący złożyli skargę do WSA.Rozstrzygnięcie
Oddalił skargę na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia 21 października 2011 r. utrzymującą w mocy decyzję Wójta Gminy z dnia 12 września 2011 r. w przedmiocie środowiskowych uwarunkowań realizacji przedsięwzięcia.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Dorota Jadwiszczok Sędziowie: Sędzia WSA Wanda Antończyk (spr.) Sędzia WSA Jolanta Górska Protokolant Starszy Sekretarz Sądowy Małgorzata Kuba po rozpoznaniu w dniu 25 kwietnia 2012 r. na rozprawie sprawy ze skargi M. R., M. R. i K. S. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia 21 października 2011 r., nr [...] w przedmiocie środowiskowych uwarunkowań zgody na realizację przedsięwzięcia oddala skargę.
Zaskarżoną decyzją z dnia 21 października 2011 r. Nr [...] Samorządowe Kolegium Odwoławcze, po rozpatrzeniu odwołania M. R., R. R. i K. S. od decyzji Wójta Gminy, którą ustalono, po przeprowadzeniu postępowania w sprawie oceny oddziaływania na środowisko, środowiskowe uwarunkowania dla przedsięwzięcia polegającego na rozbudowie i modernizacji stawów pstrągowych przeznaczonych do chowu i hodowli ryb łososiowatych o produkcji do 280 ton rocznie w miejscowości U., na działkach o nr ewidencyjnych [...] w obrębie B. M., gmina L., zaskarżoną decyzję utrzymało w mocy. Decyzja ta wydana została w następujących okolicznościach faktycznych i prawnych:
Wnioskiem z 10 maja 2010 r. F. A., reprezentujący "A" s.c. w B. M., zwrócił się do Wójta Gminy z wnioskiem o wydanie decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach dla przedsięwzięcia polegającego na rozbudowie i modernizacji stawów pstrągowych przeznaczonych do chowu i hodowli ryb typu łososiowatego o produkcji do 280 ton rocznie. Przedsięwzięcie to zaplanowano na działkach [...], obręb B. M. w gminie L. Inwestor zakwalifikował je jako mogące potencjalnie znacząco oddziaływać na środowisko w rozumieniu § 3 ust. 1 pkt 91 oraz § 5 ust. 1 lit. e) rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 9 listopada 2004 r. w sprawie określenia rodzajów przedsięwzięć mogących znacząco oddziaływać na środowisko oraz szczegółowych uwarunkowań związanych z kwalifikowaniem przedsięwzięć do sporządzenia raportu o oddziaływaniu na środowisko (Dz. U Nr 257, poz. 2573 ze zm.). Do wniosku załączono kartę informacyjną przedsięwzięcia, poświadczoną mapę ewidencyjną w skali 1:5000 obejmującą przewidywany teren, na którym realizowane jest przedsięwzięcie i na który będzie oddziaływać oraz wypisy z ewidencji gruntów obejmujące tenże teren. W karcie informacyjnej wskazano, że planowane przedsięwzięcie polegać ma na rozbudowie i modernizacji istniejącego kompleksu "A" s.c., tj. gospodarstwa rybackiego położonego w miejscowości U., w którym prowadzony jest chów i hodowla pstrąga tęczowatego o produkcji rocznej do 250 ton z własnego materiału zarybieniowego. Planowane przedsięwzięcie ma na celu poprawę warunków bytowych ryb w stawach, umożliwienie hodowli własnego stada talarkowego, a także zmniejszenie oddziaływania hodowli na zanieczyszczenie wód pohodowlanych poprzez modernizację systemu oczyszczania. Produkcja roczna po rozbudowanie nie zmieni się znacząco i wyniesie łącznie do 280 ton rocznie przy niezmienionym poborze wody w ilości 300 l/sek., tj. 0,93 tony/l pobieranej wody/sek. W karcie przedstawiono także usytuowanie przedsięwzięcia z uwzględnieniem opisu już istniejącej inwestycji i planowanej modernizacji, scharakteryzowano obecny stan gospodarstwa, a także przedstawiono technologię stosowaną obecnie i planowaną, przedstawiono warianty przedsięwzięcia i przewidywane ilości wykorzystywanej wody, surowców, materiałów, paliw i energii oraz ilości tych substancji wprowadzanych do środowiska przy zastosowaniu rozwiązań chroniących środowisko. Zaprezentowano także obszary, podlegające ochronie na podstawie ustawy z dnia 16 kwietnia 2004 r. o ochronie przyrody, znajdujące się w zasięgu oddziaływania inwestycji.
W zawiadomieniu z 14 maja 2010 r. Wójt Gminy poinformował, w trybie art. 73 ust. 1 i 33 ust. 1 pkt 2 ustawy z dnia 3 października 2008 r. o udostępnianiu informacji o środowisku i jego ochronie, udziale społeczeństwa w ochronie środowiska oraz o ocenach oddziaływania na środowisko (Dz. U. nr 199, poz. 1227 ze zm., powoływana dalej jako u.o.o.ś.) o wszczęciu postępowania administracyjnego i wystąpieniu do organów współdziałających w sprawie wydania decyzji środowiskowej. Informację o wszczęciu postępowania i dane o wniosku umieszczono także w publicznie dostępnym wykazie danych o dokumentach, zawierających informacje o środowisku i jego ochronie.
W postanowieniu z dnia 3 sierpnia 2010 r., wydanym na podstawie art. 59 ust. 1 pkt 2, art. 78 ust. 1 pkt 2, art. 173 ust. 2 w zw. z art. 64 ust. 1 pkt 2 i ust. 3 i 4 u.o.o.ś., Państwowy Powiatowy Inspektor Sanitarny wyraził opinię, że dla przedmiotowego przedsięwzięcia nie zachodzi potrzeba przeprowadzenia oceny oddziaływania na środowisko. Z kolei, Regionalny Dyrektor Ochrony Środowiska, w postanowieniu z dnia 28 maja 2010 r., wydanym na mocy art. 64 ust. 1 pkt 1 i ust. 3 i 4 u.o.o.ś., wydał opinię, stosownie do której dla przedmiotowego przedsięwzięcia powinien zostać nałożony obowiązek przeprowadzenia oceny oddziaływania na środowisko. Jednocześnie, w postanowieniu tym określono zakres raportu o oddziaływaniu przedsięwzięcia na środowisko (w punkcie 2 postanowienia) w szczególności z uwzględnieniem okoliczności, że inwestycja planowana jest w projektowanym specjalnym obszarze ochrony siedlisk "[...]" PLH [...], a w związku z tym raport powinien zawierać analizę okoliczności istotnych dla tej formy ochrony przyrody (opisanych w postanowieniu w punktach a – f na stronie 2 postanowienia).
O wydaniu powyższych postanowień i ich treści Wójt Gminy poinformował strony (zawiadomieniem z 9 sierpnia 2010 r.), a także społeczeństwo, poprzez umieszczenie informacji na tablicy ogłoszeń Urzędu oraz w publicznie dostępnym wykazie danych (Karta [...]).
Na tym etapie swój udział w postępowaniu w charakterze stron zgłosili: R. R. oraz K. S. (w piśmie z dnia 21 czerwca 2010 r.), powołując się fakt przysługującego im prawa własności sąsiednich w stosunku do inwestycji nieruchomości, znajdujących się w obszarze oddziaływania przedsięwzięcia. W piśmie z dnia 13 lipca 2010 r. R. R. i K. S. wskazali, że jako właściciele działek o nr: [...], sąsiadujących z działkami, na których ma być zlokalizowana inwestycja, kwestionują fakt rzekomego zagwarantowania swobodnego przepływu wody w istniejącym rowie, tzw. rowie sitowym; Wskazali, że z planu sytuacyjnego wynika, że rów ten kończy się na działce nr [...], a powinien biec bezpośrednio do rzeki P.
W postanowieniu z dnia 23 sierpnia 2010 r., wydanym na mocy art. 63 ust. 1 i 4 w zw. z art. 75 ust. 1 pkt 4 oraz art. 68 ust. 2 u.o.o.ś, Wójt Gminy, powołując się na w/w postanowienia opiniujące Inspektora Sanitarnego oraz Regionalnego Dyrektora Ochrony Środowiska, postanowił nałożyć obowiązek przeprowadzenia oceny oddziaływania na środowisko planowanego przedsięwzięcia, polegającego na rozbudowie i modernizacji stawów pstrągowych przeznaczonych do chowu i hodowli ryb łososiowatych o produkcji do 280 ton/rok w miejscowości U., oraz – w punkcie drugim – określił zakres raportu oddziaływania w/w przedsięwzięcia na środowisko, odsyłając do art. 66 u.o.o.ś., formułując jednocześnie w literach a – f szczególne uwarunkowania, jakie należy w raporcie uwzględnić. Wraz z pismem z dnia 24 sierpnia 2010 r. inwestor przedłożył raport o oddziaływaniu przedsięwzięcia na środowisko w zakresie ustalonym w/w postanowieniem. Następnie, w zawiadomieniu z 3 września 2010 r. wójt poinformował strony oraz społeczeństwo (poprzez wywieszenie zawiadomienia na tablicy ogłoszeń Urzędu Gminy i sołectwa oraz umieszczenie jego w publicznie dostępnym wykazie danych o środowisku i jego ochronie) o rozpoczęciu procedury udziału społeczeństwa w podejmowaniu decyzji środowiskowej dotyczącej przedmiotowego przedsięwzięcia wskazując, że dane o wniosku o wydanie decyzji, postanowieniu Wójta nakładającym obowiązek przeprowadzenia oceny oddziaływania przedsięwzięcia na środowisko oraz o raporcie zostały umieszczone w publicznie dostępnym wykazie danych o środowisku i jego ochronie. Ponadto, w trybie art. 33 ust. 1 i 34 u.o.o.ś. wyznaczono 21-dniowy termin do składania uwag i wniosków do przedsięwzięcia, wskazano na miejsce i formę, w jakiej te uwagi i wnioski mogą być składane.
W piśmie z dnia 3 września 2010 r. Wójt wystąpił do Regionalnego Dyrektora Ochrony Środowiska o uzgodnienie warunków realizacji niniejszego przedsięwzięcia.
W piśmie z dnia 24 września 2010 r. R. R. i K. S. sformułowali uwagi do raportu o oddziaływaniu na środowisko analizowanego przedsięwzięcia. W uwagach tych wskazano, że:
- raport sporządzony został w sposób powierzchownie poprawny formalnie, jednak głębsza analiza jego treści ukazuje wady, błędy i niedopowiedzenia, które mogą mieć bardzo negatywny wpływ na środowisko, jeśli wydana zostanie decyzja zgodnie z wnioskiem inwestorów,
- inwestor celowo nie uwzględnił w granicach planowanej inwestycji działek o nr [...], chcąc wykluczyć z postępowania autorów uwag (którzy bez wskazania tych działek – nie graniczą bezpośrednio z inwestycją),
- raport przedstawia błędne wyliczenia w zakresie ładunków zanieczyszczeń w kg/dobę po procesie redukcji i przed redukcją. Autorzy uwag zaprezentowali własne wyliczenia, znacznie odbiegające od tych, które wyliczono w raporcie (zdaniem autorów uwag – w raporcie wartości te znacznie zaniżono),
- wskazano, charakteryzując istniejący w km 4=181 rzeki P. kamienno-faszynowy próg piętrzący, że wartość przepływu biologicznego jest kilkunastokrotnie mniejsza od podawanego w raporcie, na dowód czego załączono zdjęcia wykonane 17 lipca 2008 r. i 19 kwietnia 2010 r.,
- zarzucono, że w raporcie nie omówiono rodzajów i ilości wytwarzanych odpadów na etapie budowy,
- zakwestionowano analizę z raportu dotyczącą szaty roślinnej. Zdaniem autorów uwag jest mało prawdopodobne, by w rzece Prądzona występował włosienicznik krążolistny, który jest charakterystyczny dla wód stojących. Prawdopodobnie w raporcie pomylono ten ostatni gatunek z włosienicznikiem rzecznym, który jest charakterystyczny dla siedliska [...] "Nizinne i podgórskie rzeki ze zbiorowiskami włosieniczników". Zdaniem autorów uwag, rzeka P. w rejonie planowanej inwestycji jest siedliskiem [...],
- w raporcie nie ma analizy ilościowej w zakresie wyliczeń ładunków zanieczyszczeń wnoszonych do rzeki P.; brak też oceny skumulowanej w tym zakresie,
- zakwestionowano metodykę prac i analiz stosowanych w raporcie z uwagi na fakt braku opisu tej metodyki w treści tego dokumentu,
- zarzucono zbagatelizowanie znaczenia inwestycji z punktu widzenia potencjalnego źródła konfliktów, zwłaszcza w zakresie pobierania przez inwestorów, bez wymaganego pozwolenia wodnoprawnego, wód z rowu sitowego,
- wskazano na konieczność objęcie stałym monitoringiem wdrażanym obecnie przez główny inspektorat Ochrony Środowiska i Instytut Ochrony Przyrody Polskiej Akademii Nauk w K.
W konkluzji zawnioskowano o "odrzucenie raportu".
Na wezwanie Regionalnego Dyrektora Ochrony Środowiska z dnia 1 października 2010 r. inwestor przedłożył uzupełnienie nr 1 do raportu, opracowane w październiku 2010 r., w którego treści autorzy raportu wskazali, że:
- uzyskanie wnioskowanej decyzji środowiskowej poprzedza wystąpienie z wnioskiem o wydanie decyzji o warunkach zabudowy i zagospodarowania ternu dla przedmiotowego przedsięwzięcia,
- inwestycja została wybudowana na podstawie projektu budowlanego zatwierdzonego decyzją o pozwoleniu na budowę z dnia 19 sierpnia 1998 r. oraz pozwolenia wodnoprawnego z 21 kwietnia 1998 r. wydanego przez Wojewodę, które nadal obowiązuje. Wskazano, że zasilanie stawów następować będzie z wód pochodzących z rowu sitowego, z uwzględnieniem modernizacji sposobu poboru wód,
- opisano rodzaj i ilości powstających na terenie obiektów odpadów, a także sposoby pozbywania się i utylizacji poszczególnych rodzajów odpadów,
- wykonane badania włosieniczników z rzeki P. wskazują, że należą one do gatunku włosienicznika skąpopręcikowego, który jest gatunkiem wskaźnikowym dla siedliska [...] – Nizinne i podgórskie rzeki ze zbiorowiskami włosieniczników,
- opisano wnioski płynące z analizy flory makrolitów dla odcinka rzeki P. kilometr powyżej i poniżej zrzutu. Podkreślono przy tym, że nie jest możliwe przedstawienie skumulowanego oddziaływania inwestycji na wskazane w tej części raportu siedliska, gdyż na rzece P. działa aktualnie co najmniej 10 nielegalnych hodowli pstrąga tęczowego o różnej skali produkcji. Hodowle te pozostają poza jakąkolwiek kontrolą administracyjną, a w związku z tym brak jest danych opisujących parametry ich działalności, wpływające na stan środowiska,
- opisano rodzaje siedlisk przyrodniczych o charakterze torfowiskowym i łąkowym, występujących na obszarze inwestycji, zaliczanych do szczególnie cennych i priorytetowych, według przepisów rozporządzenia Ministra Środowiska z dnia 13 kwietnia 2010 r. w sprawie siedlisk przyrodniczych oraz gatunków będących przedmiotem zainteresowania wspólnoty, a także kryteriów wyboru obszarów kwalifikujących się do uznania lub wyznaczenia jako obszar Natura 2000,
- opisano wpływ poboru wody z rowu sitowego na charakter istniejących siedlisk. Wskazano, że wpływ ten na siedliska łąkowe jest zerowy. Podkreślono też, że przedmiotowy rów nie jest prawnie rowem melioracji wodnych szczegółowych i nie figuruje w stosownym rejestrze urządzeń wodnych,
- przedstawiono wyniki prognozy emisji substancji biogennych z hodowli na podstawie wielkości ładunków zanieczyszczeń pochodzących z paszy granulowanej pochodzących od producentów pasz oraz z Instytutu Rybactwa Śródlądowego w O. (dla okresu letniego i zimowego). Z powyższych obliczeń wynika, że dopuszczalne prawem wielkości przyrosty zanieczyszczeń na wodach wylotowych z gospodarstwa zostaną zachowane zarówno w okresie letnim jak i zimowym.
Informację o uzupełnieniu raportu Wójt Gminy podał do publicznej wiadomości wywieszając obwieszczenie na tablicy ogłoszeń Urzędu i sołectwa oraz na stronie internetowej BIP oraz ekoportal (por. obwieszczenie z 15 listopada 2010 r.).
W stosunku do uzupełnionego raportu sformułowane zostały przez R. R. i K. S. uwagi – w piśmie z dnia 1 grudnia 2010 r. W treści tego pisma wskazano, że aktualnie inwestor prowadzi działalność bez pozwolenia wodnoprawnego, bowiem pozwolenie z dnia 21 kwietnia 1998 r. wydane przez Wojewodę zostało uchylone w decyzji z dnia 14 maja 2008 r., wydanej na podstawie art. 36 a ust. 2 ustawy – Prawo budowlane. Wskazano jednocześnie, że w odniesieniu do planowanej inwestycji integralną częścią pozwolenia wodnoprawnego na jej realizację powinno być pozwolenie na budowę. Podkreślono, że rów sitowy stanowi granicę działek ewidencyjnych. Inwestor w raporcie wskazuje, że zamierza z niego pobierać wodę w ilości 30l/s, tymczasem w innej części raportu wskazuje, że taki rów nie istnieje. W uwagach wskazano na konieczność otwarcia rowu bezpośrednio do rzeki o spływie grawitacyjnym bez grodzeń (progów). Zarzucono brak analizy skumulowanych oddziaływań inwestycji na siedlisko 3260 oraz brak przedstawienia metodyki badań tego siedliska, a także brak propozycji jego monitoringu. Zakwestionowano stanowisko zawarte w uzupełnieniu do raportu, zgodnie z którym "większość gruntów przylegająca do rowu sitowego według ewidencji gruntów stanowi nieużytki, na które nie przysługując dopłaty z UE". Ponadto, zakwestionowano obliczenia z raportu dotyczące ilości zanieczyszczeń. Zarzucając w szczególności zaniżenie parametru, jakim jest przyrost stężenia. W konkluzji wskazano, że autorzy raportu "nadinterpretowują" dane wyjściowe do własnych celów, a przedstawione uzupełnienie do raportu nadal nie uwzględnia interesów autorów uwag.
W postanowieniu z dnia 7 grudnia 2010 r. Regionalny Dyrektor Ochrony Środowiska, na podstawie art. 77 ust. 1 pkt 1, ust. 3, 4 i 7 u.o.o.ś., uzgodnił realizację analizowanego przedsięwzięcia i określił warunki jego realizacji – zarówno na etapie realizacji i eksploatacji przedsięwzięcia – w punktach I.1-12 oraz w punktach II.1-2 określił wymagania konieczne do uwzględnienia w projekcie budowlanym. O wydaniu powyższego postanowienia poinformowano społeczeństwo w trybie art. 29-30 u.o.o.ś. na tablicy ogłoszeń oraz na stronie internetowej.
W piśmie z dnia 17 stycznia 2011 r. Wójt poinformował strony o możliwości zapoznania się z aktami sprawy i wypowiedzenia na temat zebranych dowodów i materiałów w sprawie.
W piśmie z dnia 2 lutego 2011 r. jeden z autorów raportu a jednocześnie kierownik projektu przedstawił wyjaśnienie, w którym w szczególności ustosunkowano się do uwag R. R. i K. S. Podkreślono, że Gospodarstwo Rybackie [...] U. jest jedynym działającym zgodnie z prawem obiektem na rzece P., stosującym się do zapisów pozwolenia wodnoprawnego odnośnie wzrostu stężeń substancji w wodach produkcyjnych. Podejmowane przedsięwzięcie ma na celu modernizację gospodarstwa w kierunku minimalizacji oddziaływań na środowisko poprzez zastosowanie najnowocześniejszej technologii. Wskazano, że planowany zakres realizacji inwestycji oraz jej oddziaływanie na środowisko i obszar Natura 2000 mieszczą się w granicach nieruchomości inwestorów. Obliczenia przedstawione w raporcie stanowią jedynie prognozę emisji, obrazującą niewielką skalę przedsięwzięcia, z której wynika, że stanowią one wartości mieszczące się w dopuszczalnych prawem wartościach przyrostów ilości substancji. Natomiast obliczenia zaprezentowane w uwagach do raportu wykonane są niepoprawnie i niezgodnie z metodologią referencyjną Instytutu Rybactwa Śródlądowego. Wskazano, że nieprawdziwe są informacje o braku analizy skumulowanego oddziaływania inwestycji na środowisko. Wprawdzie przeprowadzenie tej analizy jest utrudnione z uwagi na fakt nielegalnego funkcjonowania większości hodowli ryb na rzece P., to jednak w uzupełnieniu do raportu takie obliczenia zostały zaprezentowane. Podkreślono również, że pomiar przepływu w rynnie przelewowej progu piętrzącego został zrealizowany przez IMGW Dział Służby Pomiarowo – Obserwacyjnej w S. i jednoznacznie wskazuje, że wielkości przepływu biologicznego są zachowane. W tej sytuacji, zupełnie nieprawdziwe są dywagacje autorów uwag w tym zakresie. Ustosunkowując się do zarzutów odnośnie do prawidłowości sporządzenia inwentaryzacji gatunków fauny i flory wskazano, że metoda opisowa, którą wykorzystano w raporcie i w uzupełnieniu do raportu, jest w pełni wyczerpująca i zgodna z przepisami prawa i praktyką sporządzania raportów. Wskazano, że brak jest podstaw do nakładania obowiązku monitoringu dla inwestycji niepowodującej znaczącego oddziaływania na środowisko.
W piśmie z dnia 24 stycznia 2011 r. F. A. zakwestionował stanowisko Wójta, który w toczącym się postępowaniu przyznał K. S. i R. R. status stron postępowania. Na skutek tego pisma wójt przeanalizował po raz kolejny swoje stanowisko odnośnie do podmiotów, mających status stron w niniejszym postępowaniu i w piśmie z dnia 4 lutego 2011 r., skierowanym do R. R. i K. S., poinformował ich, że w toczącym się postępowaniu mają status "osób biorących udział w postępowaniu nie będących stronami tegoż postępowania". Wydana w dniu 15 lutego 2011 r. przez Wójta Gminy decyzja o środowiskowych uwarunkowaniach analizowanego przedsięwzięcia w związku z tym nie została doręczona R. R. i K. S. Osoby te jednak, w terminie do wniesienia odwołania przez pozostałe strony, sformułowały odwołanie od powyższej decyzji.
W decyzji z 15 lutego 2011 r. o środowiskowych uwarunkowaniach dla przedmiotowego przedsięwzięcia wójt określił: rodzaj i miejsce realizacji przedsięwzięcia, warunki wykorzystania terenu w fazie realizacji, eksploatacji przedsięwzięcia, wymagania dotyczące ochrony środowiska konieczne do uwzględnienia w projekcie budowlanym, uwzględniając w całości uwarunkowania, zawarte w postanowieniu Regionalnego dyrektora Ochrony Środowiska z dnia 7 grudnia 2010 r. W decyzji nie nałożono obowiązku przeprowadzenia ponownej oceny oddziaływania przedsięwzięcia na środowisko, natomiast nałożono obowiązek (raz w roku – latem) wykonania monitoringu stanu siedliska "nizinne i podgórskie rzeki ze zbiorowiskiem włosieniczników, polegający na inwentaryzowaniu stanowisk i ocenie powierzchni płatów włosienicznika skąpopręcikowego wraz z uwzględnieniem tych lokalizacji na mapie w odpowiedniej skali. Nie stwierdzono też konieczności utworzenia obszaru ograniczonego użytkowania. Charakterystykę przedsięwzięcia uczyniono załącznikiem do niniejszej decyzji. O wydaniu decyzji umieszczono informację w publicznie dostępnym wykazie danych o środowisku i jego ochronie oraz na tablicy ogłoszeń urzędu i sołectwa. (obwieszczenie z 15 lutego 2011 r.).
W dniu 26 maja 2011 r. do akt złożona została przez inwestorów "notatka służbowa" podpisana przez geodetę uprawnionego Z. L., sporządzona w dniu 24 maja 2011 r., z której wynika m. in., że na podstawie pomiarów wysokościowych przy rzece P. i rowie sitowym oraz rowie biegnącym przy działkach [...] w U. stwierdzono jednostajny spadek wody od jej spiętrzenia przy działkach [...] w kierunku jej wpływania na teren stawów przy rowie sitowym. Pomiary absolutnie wykluczają możliwość zalewnia łąk przez właścicieli stawów pstrągowych. Do notatki załączono szkic, wykonany na mapie sytuacyjno-wysokościowej w skali 1:1000.
Na skutek odwołania wniesionego przez R. R., M. R. i K. S. od powyższej decyzji, Samorządowe Kolegium Odwoławcze, w decyzji z dnia 9 maja 2011 r., zaskarżoną decyzję uchyliło w całości i sprawę przekazało organowi I instancji do ponownego rozpatrzenia (sentencję decyzji sprostowano postanowieniem z dnia 23 maja 2011 r.). W uzasadnieniu swej decyzji Kolegium wskazało, że w sprawie zastosowanie miała ustawa z dnia 3 października 2008 r. o udostępnianiu informacji o środowisku i jego ochronie, udziale społeczeństwa w ochronie środowiska oraz ocenach oddziaływania na środowisko (Dz. U. Nr 199, poz. 1227 ze zm.) oraz wydane na podstawie tej ustawy rozporządzenie Rady Ministrów z dnia 9 listopada 2010 r. w sprawie oddziaływań mogących znacząco oddziaływać na środowisko (Dz. U. Nr 213, poz. 1397), jak też rozporządzenie Rady Ministrów z dnia 9 listopada 2004 r. w sprawie określenia rodzajów przedsięwzięć mogących znacząco oddziaływać na środowisko oraz szczegółowych uwarunkowań związanych z kwalifikowaniem przedsięwzięć do sporządzenia raportu oddziaływania inwestycji na środowisko (Dz. U. Nr 252, poz. 2573 ze zm.) wydane w oparciu o przepisy ustawa z dnia 27 kwietnia 2001 r. Prawo ochrony środowiska - (j.t. Dz. U. z 2008 r. Nr 25 poz. 150).
Kolegium wskazało, że niniejsze postępowanie poprzedza postępowanie w sprawie ustalenia warunków zabudowy dla planowanego przedsięwzięcia (art. 72 ust. 1 pkt 3 ustawy u.o.o.ś.). Nieruchomości objęte wnioskiem nie są objęte planem miejscowym a inwestycja ma polegać na rozbudowie i modernizacji stawów rybnych i związanej z tym infrastruktury. Taki stan rzeczy uzasadniał wystąpienie o wydanie decyzji środowiskowej.
Jak dalej wskazało Kolegium, w ramach postępowania poprzedzającego wydanie decyzji środowiskowej organ zgodnie z art. 62 u.o.o.ś. zobowiązany jest na podstawie zebranych dowodów, przeanalizować i ocenić bezpośredni i pośredni wpływ danego przedsięwzięcia na środowisko w bardzo szerokim jego rozumieniu tj. na środowisko, na zdrowie i warunki życia ludzi, na dobra materialne, zabytki, uwzględnić wzajemne oddziaływanie, określić możliwości oraz sposoby zapobiegania i zmniejszania negatywnego oddziaływania na środowisko jak również ustalić wymagany zakres monitoringu. Niezbędne dowody, które organ musi przeprowadzić w postępowaniu wynikają z opisanego trybu postępowania. Są to: 1/ raport o oddziaływaniu przedsięwzięcia na środowisko (art. 63 ustawy); 2/ stanowiska organów współdziałających w postępowaniu, o których mowa w u.o.o.ś., wydawane w trybie art. 106 k.p.a.; 3/ rozpatrzenie uwag i wniosków .społeczności lokalnej po podaniu do publicznej wiadomości o wszczęciu postępowania (art. 63 ust. 3 ustawy), przy czym podanie do publicznej wiadomości w myśl art. 3 pkt 1 tej ustawy oznacza ogłoszenie informacji nie tylko w siedzibie organu ale również w sposób zwyczajowo przyjęty w miejscu planowanego przedsięwzięcia oraz na stronie Biuletynu Informacji Publicznej organu właściwego do wydania decyzji, na co organ winien posiadać stosowne dowody; 4/ ocena zgodności lokalizacji przedsięwzięcia z ustaleniami miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego dla terenu objętego wnioskiem o wydanie decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach, jeżeli taki plan uchwalono (art. 80 ust. 2 ustawy).
Zauważając, że w niniejszym postępowaniu zaistniał spór co do tego, czy odwołujący są stronami niniejszego postępowania Kolegium wskazało, że interesu prawnego w każdym postępowaniu administracyjnym należy upatrywać w jego związku z konkretną normą prawa materialnego. Dla stwierdzenia interesu prawnego wymagane jest ustalenie tego związku o charakterze materialno-prawnym między obowiązującą normą prawa a sytuacją prawną konkretnego podmiotu. Związek ten polega na tym, że akt stosowania prawa (decyzja administracyjna) może mieć wpływ na sytuację prawną tego podmiotu w zakresie prawa materialnego. W przypadku szczególnego postępowania, jakim jest postępowanie w sprawie wydania decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach realizacji danego przedsięwzięcia Kolegium wskazało, że należy odróżnić w tym zakresie kwestię przesądzenia braku wpływu przedsięwzięcia na nieruchomość danej osoby od przesądzenia dopuszczalności realizacji przedsięwzięcia i wykluczenia negatywnego oddziaływania inwestycji na środowisko. Osoba taka (będąc stroną) ma prawo domagać się kontroli prawidłowości ustalenia braku wpływu przedsięwzięcia na jej nieruchomość i tym samym może żądać potwierdzenia prawidłowości ustalenia dopuszczalności realizacji przedsięwzięcia w wariancie ustalonym przez organ wydający decyzję z uwagi na możliwe oddziaływania inwestycji w czasie jej realizacji, korzystania i likwidacji. Poszukując normy prawa materialnego uzasadniającego interes prawny odwołujących się Kolegium wskazało, że u.o.o.ś. zawiera normy prawa pozwalające na jego ustalenie. Błędne jest w tym zakresie stanowisko organu pierwszej instancji, który utożsamia interes prawny stron postępowania li tylko z kwestią położenia nieruchomości bezpośrednio sąsiednich (graniczących) w stosunku do terenu, na którym inwestycja ma być zrealizowana. Zdaniem Kolegium, z przepisu ar. 74 ust. 1 pkt 3 u.o.o.ś. wynika, że weryfikacja oddziaływania przedsięwzięcia na otoczenie nie ogranicza się tylko do właścicieli nieruchomości bezpośrednio graniczących z terenem inwestycji. O interesie prawnym nie decyduje więc położenie danych nieruchomości, lecz możliwy wpływ przedsięwzięcia - nawet jeśli ostatecznie, w związku z przeprowadzonym postępowaniem na podstawie u.o.o.ś., ustalone zostanie, że nie będzie ingerować w ich prawa.
Kolegium podkreśliło przy tym, że w odwołaniu, jak też w pisemnych odpowiedziach stron na wezwanie Kolegium do wykazania interesu prawnego (a więc oddziaływania przedsięwzięcia) wspólnym mianownikiem jest zarzut braku uwzględnienia wpływu inwestycji na stosunki wodne na terenie objętym planowaną inwestycją oraz na nieruchomościach sąsiednich. W tym zakresie sporna jest kwestia oceny wpływu wykorzystania tzw. rowu siłowego z uwagi na związane z tym zarzucane podtapianie terenu nieruchomości sąsiednich. W decyzji organ wskazuje, że będzie on służył jako ujęcie wody dla stawów rybnych. Podobnie w uzupełnieniu do raportu oddziaływania inwestycji na środowisko (które miało miejsce na żądanie Regionalnego Dyrektora Ochrony Środowiska), autorzy tego dokumentu wykluczają negatywny wpływ na sąsiednio nieruchomości planowanego sposobu poboru wody. Odwołujący się kwestionują te ustalenia (popierając swą argumentację zarządzeniem pokontrolnym nr [...] z dnia 26 stycznia 2009 r. RZGW w G. i pozwoleniem wodnoprawnym nr [...] z dnia 21 kwietnia 1998 r.), że obecne bezprawne jego wykorzystanie szkodliwie wpływa na środowisko powodując podtopienie ich nieruchomości.
Zdaniem Kolegium, skoro okoliczność wpływu rowu sitowego na nieruchomości sąsiednie była przedmiotem prowadzonego postępowania, to okoliczność ta sama przez siebie prowadzi do wniosku, że nie sposób odmówić interesu prawnego odwołującym w przesądzeniu prawidłowości decyzji. W tym zakresie normy u.o.o.ś. nakazują badanie poszczególnych elementów środowiska z uwagi na możliwy wpływ na nie przedsięwzięcia (chociażby w stosunki wodne na nieruchomościach sąsiednich). Wniosek ten potwierdza chociażby fakt poświęcenia znacznej części postępowania przez organ pierwszej instancji na weryfikację zarzutów odwołujących się, że przedsięwzięcie będzie bezpieczne dla środowiska i nie wpłynie na ich nieruchomości. Odwołujący się mają prawo do weryfikacji tych ustaleń. Jednym z podstawowych celów przeprowadzonego postępowania w świetle ustawy było bowiem przeprowadzenie oceny oddziaływania przedsięwzięcia na środowisko (art. 1 pkt 2 ustawy). Tym samym, Kolegium zakwestionowało stanowisko inwestorów, zawarte w piśmie z dnia 24 stycznia 2011 r. w kwestii braku interesu prawnego w/w osób. Podkreślono przy tym w uzasadnieniu decyzji, że inną w tym zakresie kwestią jest przesądzenie w decyzji i jej uzgodnieniu na podstawie raportu i jego uzupełnienia, że przewidywany w sprawie pobór wody z rowu sitowego nie będzie wpływał negatywnie na stan środowiska i nieruchomości innych osób.
Ustosunkowując się wreszcie do zarzutów odwołania, Kolegium po analizie decyzji, raportu oraz uzgodnienia decyzji stwierdziło, że organ pierwszej instancji przesądzając dopuszczalność realizacji przedsięwzięcia brał pod uwagę ocenę wpływu wykorzystania rowu sitowego na stan środowiska. Rozstrzyga tę kwestię jednoznacznie uzupełnienie raportu oceny oddziaływania na środowisko oraz postanowienie Regionalnego Dyrektora Ochrony Środowiska uzgadniające decyzję. Wnioski organu pierwszej instancji jak też organu uzgadniającego uznać wypada w tej części i w oparciu o te dowody, w ocenie Kolegium, za wolne od wad. Jednocześnie odniesiono się do zarzutu zgłoszonego w toku postępowania, dotyczącego wadliwego podania do publicznej informacji o sprawie. Na tę okoliczność przystępując do sprawy R. R. i K. S. (pismo z 21 czerwca 2010 r.) załączyli oświadczenia K. O. i W. P. L. (z dnia 20 czerwca 2010 r.). Na podstawie tych oświadczeń (popartych dokumentacją fotograficzną - w aktach) zarzucili, że obwieszczenie Wójta Gminy z dnia 14 maja 2010 r. o zamieszczeniu w publicznym wykazie danych o złożeniu wniosku o wydanie powyższej decyzji środowiskowej, zostało zakryte przez obwieszczenie wyborcze. Kolegium podkreśliło jednak, że przedmiotowe zawiadomienie nie dotyczyło wprost udziału społeczeństwa w konkretnym postępowaniu w zakresie właściwym dla realizacji obowiązku przeprowadzenia oceny oddziaływania przedsięwzięcia na środowisko (art. 59 i 63 ustawy) i zarzut przywołany w piśmie K. S. i R. R. z dnia 21 czerwca 2010 r. nie ma wpływu na wynik sprawy. Przedmiotowe obwieszczenie dotyczyło podania do publicznej wiadomości danych o dokumentach zawierających informacje o środowisku i jego ochronie, a w tym wypadku o zamieszczeniu w publicznym wykazie informacji o złożeniu wniosku o wydanie decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach (art. 21 ust. 1 i ust. 2 pkt 9 ustawy). Zdaniem Kolegium, wskazany przepis wysławia jedynie ogólną normę obligującą do zamieszczania w publicznym wykazie danych o dokumentach, ściśle w tym przepisie wymienionych. Fakt, że doszło do zasłonięcia tego zawiadomienia nie miał wpływu na wynik postępowania. Wskazany obowiązek organu pierwszej instancji odróżnić wypada od obowiązku zapewnienia możliwości udziału społeczeństwa w postępowaniu, w ramach którego przeprowadza się ocenę oddziaływania przedsięwzięcia na środowisko (art. 79 w zw. z art. 29 i art. 33 ustawy). Kwestię tę reguluje art. 33 ust. 1 ustawy, precyzujący zakres informacji, jakie należy podać do publicznej wiadomości w związku prowadzeniem postępowania z udziałem społeczeństwa. W rozwiązaniu tym Kolegium zwróciło uwagę na to, że uzyskiwanie informacji o wydawaniu decyzji wymagającej udziału społeczeństwa ma charakter wieloetapowy.
Abstrahując od powyższego, Kolegium wskazało, że na podstawie art. 77 ustawy zostały następnie uzgodnione, w formie postanowienia Regionalnego Dyrektora Ochrony Środowiska z dnia 7 grudnia 2010 r., środowiskowe uwarunkowania przedmiotowej inwestycji. Wszelkie uwarunkowania wynikające z uzgodnienia uwzględniono w decyzji. Organ pierwszej instancji w sposób w wyczerpujący odniósł się też do zarzutów odwołujących się składanych w toku postępowania. Okoliczności te były przedmiotem badania przez ww. organ uzgadniający decyzję, o czym świadczy chociażby uzupełnienie na jego żądanie raportu o oddziaływaniu inwestycji na środowisko. Przede wszystkim, we wspomnianym już na wstępie uzupełnionym raporcie jednoznacznie wskazano, że pobór wody z rowu sitowego nie będzie miał wpływu na stan środowiska. Autorzy uzupełnienia do raportu wskazują, że grunt związany z tym rowem stanowi nieużytki rolne.
Nie mniej, zdaniem Kolegium, doszło do naruszenia przepisu art. 77 ust. 1 pkt 2 u.o.o.ś. Organ nie wystąpił bowiem do właściwego państwowego powiatowego inspektora sanitarnego o wyrażenie opinii (art. 78 ustawy). Wobec oczywistego naruszenia przez organ pierwszej Instancji przepisu art. 77 ust. 1 pkt 2 ustawy powyższe uzasadniało uchylenie decyzji i przekazanie sprawy do ponownego rozpatrzenia, zgodnie z art. 138 § 2 k.p.a. Brak spełnienia obowiązku zasięgnięcia opinii w.wym. organu, jako naruszenie przepisów u.o.o.ś., mające miejsce w toku postępowania przed organem pierwszej instancji, uznać wypada za naruszenie obligujące do uchylenia decyzji celem uzupełnienia postępowania administracyjnego.
Kolegium wskazało przy tym, że organ pierwszej instancji ma obowiązek zasięgnięcia opinii z uwzględnieniem praw stron do czynnego udziału w postępowaniu administracyjnym. Podkreślono, że w postępowaniu nie brała udziału M. R. (współwłaścicielka wraz z R. R. ww. nieruchomości, jak wynika to z ewidencji gruntów i budynków), czym naruszono jej prawo do czynnego udziału w postępowaniu (art. 10 k.p.a.). Zdaniem Kolegium, wymagane jest zatem uzupełnienie postępowania zgodnie z omówionymi wymogami ustawy.
Rozpatrując zatem sprawę kolejny raz Wójt Gminy wystąpił do Państwowego Powiatowego Inspektora Sanitarnego o wyrażenie opinii w sprawie warunków niniejszego przedsięwzięcia. W postanowieniu z dnia 4 lipca 2011 r., wydanym na podstawie art. 59 ust. 1 pkt 2, art. 78 ust. 1 pkt 2 w zw. z art. 77 ust. 1 pkt 2 u.o.o.ś., Inspektor Sanitarny wyraził opinię w kwestii proponowanych warunków realizacji przedsięwzięcia i o powyższym rozstrzygnięciu wójt zamieścił informację w publicznie dostępnym wykazie danych o środowisku i jego ochronie oraz na tablicy ogłoszeń urzędu gminy i sołectwa wsi B. M.
W piśmie z dnia 31 lipca 2011 r. R. i M. R. oraz K. S. sformułowali zarzuty do przedmiotowej inwestycji, wskazując w szczególności, że:
- w skład planowanego przedsięwzięcia powinno wchodzić całe gospodarstwo hodowlane inwestorów, tj. także nie ujęte w granicach przedsięwzięcia działki o nr [...],
- zlikwidowanie rowu sitowego od działki nr [...] w kierunku rzeki P. przez zrobienie tam tamy i kierowanie wód do hodowli ryb jest niezgodne z prawem wodnym,
- nieprawdziwe są oświadczenia co do braku piętrzenia wody w rowie sitowym,
- inwestor nie posiada aktualnego pozwolenia wodnoprawnego, które – jako ściśle powiązane z pozwoleniem na budowę z 19 sierpnia 1998 r., zostało uchylone decyzją Wojewody z 14 maja 2008 r.
W decyzji z dnia 12 września 2011 r. Wójt gminy ustalił środowiskowe uwarunkowania dla analizowanego przedsięwzięcia, określając: rodzaj i miejsce realizacji przedsięwzięcia, warunki wykorzystania terenu w fazie realizacji, eksploatacji przedsięwzięcia, wymagania dotyczące ochrony środowiska konieczne do uwzględnienia w projekcie budowlanym, uwzględniając w całości uwarunkowania, zawarte w postanowieniu Regionalnego Dyrektora Ochrony Środowiska z dnia 7 grudnia 2010 r. W decyzji nie nałożono obowiązku przeprowadzenia ponownej oceny oddziaływania przedsięwzięcia na środowisko, natomiast nałożono obowiązek (raz w roku – latem) wykonania monitoringu stanu siedliska "nizinne i podgórskie rzeki ze zbiorowiskiem włosieniczników", polegający na inwentaryzowaniu stanowisk i ocenie powierzchni płatów włosienicznika skąpopręcikowego wraz z uwzględnieniem tych lokalizacji na mapie w odpowiedniej skali. Uściślono sposób przeprowadzenia inwentaryzacji. Nałożono nadto obowiązek prowadzenia badania ilości i jakości wód pobranych na cele hodowli oraz wykorzystywanych i odprowadzanych do rzeki P., zgodnie z obowiązującymi przepisami prawa. Nie stwierdzono też konieczności utworzenia obszaru ograniczonego użytkowania. Charakterystykę przedsięwzięcia uczyniono załącznikiem do niniejszej decyzji. O wydaniu decyzji umieszczono informację w publicznie dostępnym wykazie danych o środowisku i jego ochronie oraz na tablicy ogłoszeń urzędu (obwieszczenie z 12 września 2011 r.).
Odwołanie od decyzji w ustawowym terminie złożyli M. i R. R. oraz K. S., zarzucając:
- brak objęcia zapisami decyzji działek o nr [...]; Wskazano, że na działce nr [...] jest wybudowana studnia napowietrzająca, na którą inwestor nie posiada pozwolenia na budowę z 1998 r., natomiast budowę tę studni przewiduje kwestionowana decyzja środowiskowa; Natomiast na działce nr [...] usypany jest wał ziemi po wykopach,
- wskazano, że przebudowa rowu i przegroda betonowa powinny zostać przewidziane w pozwoleniu na budowę z 1998 r., a tymczasem tak nie jest, co świadczy o tym, że obiekty te pobudowano nielegalnie. Taki nielegalny stan rzeczy sankcjonuje zaś decyzja środowiskowa. Podniesiono, że pobór wody z rowu sitowego jest nielegalny, gdyż inwestor posiada uprawnienie wyłącznie do pobierania wody z rzeki P. Bez pozwolenia wodnoprawnego inwestor może zatem pobrać z rowu wodę powierzchniową do 5 m3 na dobę, tymczasem deklaruje pobór na poziomie 30l/s (2592 m3 na dobę),
- zarzucono brak przeprowadzenia wizji lokalnej w miejscu zlikwidowanego rowu, tj. od działki [...] do rzeki P.
W decyzji z dnia 21 października 2011 r. Samorządowe Kolegium Odwoławcze zaskarżoną decyzję utrzymało w mocy.
W uzasadnieniu Kolegium powołało podstawę prawną (u.o.o.ś.), w oparciu o którą toczy się postępowanie w sprawie wydania decyzji środowiskowej. Wskazano także na fakt rozpoznawania już niniejszej sprawy w związku z pierwszym odwołaniem M. i R. R. oraz K. S. od decyzji organu I instancji z dnia 15 lutego 2011 r., w efekcie czego decyzja ta, określająca środowiskowe uwarunkowania dla przedmiotowej inwestycji, została uchylona, a sprawę przekazano organowi I instancji do ponownego rozpatrzenia. Wydając decyzję w toku ponownego postępowania, zdaniem Kolegium, organ pierwszej instancji uwzględnił zalecenia Kolegium zawarte w decyzji z 15 lutego 2011 r. oraz wskazane w tej decyzji wymogi dotyczące zastosowania u.o.o.ś. i przepisów k.p.a.
Kolegium następnie przesądziło, że odwołujący posiadają przymiot strony w toczącym się postępowaniu. W tym zakresie przywołano uzasadnienie decyzji Kolegium z 15 lutego 2011 r. i rozważania odnośnie do statusu strony tam poczynione. W dalszej części uzasadnienia przywołane zostały wydane w niniejszej sprawie postanowienia organów współdziałających, a więc postanowienie uzgadniające warunki realizacji przedsięwzięcia RDOŚ z dnia 7 grudnia 2010 r. oraz postanowienie PPIS opiniujące te warunki z 4 lipca 2011 r. Wszelkie uwarunkowania wynikające z uzgodnienia RDOŚ uwzględniono w decyzji. Zdaniem Kolegium, organ pierwszej instancji w sposób w wyczerpujący odniósł się też do zarzutów odwołujących się składanych w toku postępowania. Okoliczności te były przedmiotem badania przez ww. organ uzgadniający decyzję, o czym świadczy chociażby uzupełnienie raportu o oddziaływaniu inwestycji na środowisko, powodowane po części zarzutami które zgłosili wnoszący obecnie odwołanie. Przede wszystkim we wspomnianym już na wstępie uzupełnionym raporcie jednoznacznie wskazano, że pobór wody z rowu sitowego nie będzie miał wpływu na stan środowiska. Autorzy uzupełnienia do raportu wskazują, że grunt związany z tym rowem stanowi nieużytki rolne. Nadmienić wypada, że już po uzgodnieniu w wyniku pomiaru geodezyjnego wykluczono możliwość podtapiania terenu łąk (m.in. należących do odwołujących się).
Uzgadniając postanowienie Regionalny Dyrektor Ochrony Środowiska miał na uwadze procesy dotyczące funkcjonowania gospodarstwa. Uwzględniono wynikające z uzgodnień uwarunkowania dotyczące modernizacji i realizacji nowych ujęć wody, w tym co do poboru wody z rowu sitowego (zbierającego wodę z łąk) i wody głębinowej oraz odprowadzania wód wykorzystanych do działalności gospodarstwa do rzeki P. po jej oczyszczeniu na poszczególnych etapach procesu produkcji. W tym zakresie nie budził wątpliwości raport przedłożony przez stronę (str. 34 raportu). Organ uzgadniający zwrócił uwagę szczególnie na walory proponowanych rozwiązań dotyczących wykorzystania i ochrony wód przed zanieczyszczeniami. Przewidziano związany z tym wymóg monitoringu stanu wody. Ustalenia organu uzgadniającego uwzględnia decyzja, a stan taktyczny sprawy wskazuje na planowanie korzystnych dla środowiska rozwiązań. Nic nie wskazuje na pogorszenie stanu siedlisk ryb występujących w naturze.
Z kolei, opinia PPIS była pozytywna, a organ pierwszej instancji wykorzystał ustalenia organu opiniującego, zawarte w jego postanowieniu.
Zdaniem Kolegium, decyzja w prawidłowy sposób określa rodzaj i miejsce realizacji przedsięwzięcia, warunki wykorzystania terenu w związku z inwestycją oraz wymagania dotyczące ochrony środowiska przewidywane do określenia w projekcie budowlanym: wskazano na brak podstaw do określenia postępowania w razie awarii i transgranicznego oddziaływania inwestycji. Słusznie też, zdaniem Kolegium, odstąpiono od określenia wymogu ponownej oceny oddziaływania inwestycji na środowisko. Nie stwierdzono obowiązku wykonaniu kompensacji przyrodniczej. Decyzja określa jednak zasady monitoringu inwestycji. Nie stwierdzono konieczności utworzenia obszaru ograniczonego użytkowania. Z decyzji wynika brak podstaw do nałożenia obowiązku przeprowadzenia oceny oddziaływania na środowisko w ramach postępowania w sprawie wydania pozwolenia na budowę.
Kolegium nie znalazło podstaw do kwestionowania ustaleń dotyczących realizacji inwestycji wynikających z uzasadnienia decyzji, które znajdują potwierdzenie w raporcie o oddziaływaniu inwestycji na środowisko. W oparciu o zgromadzone dowody, wyjaśnienia wnioskodawców i zarzuty odwołujących się przeanalizowano wpływ inwestycji na środowisko mając na uwadze rodzaj i skałę inwestycji, ilość i sposób odprowadzania ścieków technologicznych, rodzaj, przewidywane ilości i sposób postępowania z odpadami, analizując poszczególne warianty realizacji inwestycji. Nic nie wskazuje, aby jego realizacja i funkcjonowanie miało zagrażać środowisku przy spełnieniu wymagań wynikających z decyzji środowiskowej.
Zdaniem Kolegium, organ pierwszej instancji rozpatrzył zgłaszane w toku postępowania liczne uwagi i wnioski związane z udziałem społeczeństwa, w tym zgłoszone pismem z dnia 22 czerwca 2011 r. J. S. w związku z ponownym rozpatrzeniem sprawy. Bezzasadne były zarzuty niewłaściwego obwieszczenia o wszczęciu i toku postępowania. Organ ostatecznie prawidłowo określił strony postępowania. Uwagi zgłaszane w toku postępowania dotyczące raportu otrzymał m.in. uzgadniający decyzję Regionalny Dyrektor Ochrony Środowiska.
Bezzasadne okazały się zatem zarzuty dotyczące wadliwości raportu: prawidłowo zapewniono udział społeczeństwa i stron w postępowaniu. W swej decyzji organ szczegółowo odniósł się też do pozostałych uwag zgłaszanych przez odwołujących się w toku postępowania. Zdaniem Kolegium organ pierwszej instancji w pełni odniósł się do zarzutów zgłaszanych w sprawie przesądzając o dopuszczalności wydania decyzji, określając środowiskowe uwarunkowania realizacji w/w inwestycji. Wbrew zarzutom odwołujących się, przedmiotem postępowania nie była samowola budowlana, czy też sprzeczne z prawem korzystanie z wód. W toku postępowania wyjaśniono te wątpliwości odwołujących się osób. Na rozpatrzenie sprawy nie ma wpływu argumentacja dotycząca braku pozwolenia na budowę istniejących stawów rybnych i związanej z nimi infrastruktury (w tym dotyczącej zagospodarowania rowu sitowego) oraz korzystania z zasobów wodnych (z rowu sitowego) bez pozwolenia wodnoprawnego. Kolegium podkreśliło, że nie jest kompetencją organu ochrony środowisku ocena planowanego przedsięwzięcia z punktu widzenia przedmiotu analizy i zarzutów w sprawach należących do innych organów rozstrzyganych w toku odrębnych postępowań po wdaniu decyzji środowiskowej (w tym np. co do samowoli budowlanej lub naruszenia pozwoleń wodnoprawnych).
Nie znajdują nadto, w ocenie Kolegium, uzasadnienia zarzuty dotyczące objęcia wnioskiem już wybudowanych instalacji. W sprawie wniosek dotyczy po części modernizacji istniejącej infrastruktury. W zakresie korzystania z wód sprawa dotycząca środowiskowych uwarunkowań realizacji inwestycji w pełni odnosi się do kwestii korzystania z tych zasobów naturalnych (art. 72 ust. i ww. ustawy), zwłaszcza gdy chodzi o analizę planowanej realizacji ujęć wody. Do zagadnień tych kompleksowo odnosi się raport (str. 34). uzgodnienie dopuszczalności realizacji inwestycji (postanowieniem RDOŚ str. 7) oraz sama decyzja w zakresie stawianych jej zarzutów.
W świetle raportu, nie ma mowy o zarzucanym przekroczeniu dopuszczalnych wartości przewidywanych emisji ujętych w raporcie o oddziaływaniu inwestycji na środowisko i w jego uzupełnieniu, które są znikome i mieszczą się w dopuszczalnych parametrach. Nie przedstawiono przeciwnych dowodów na okoliczność przeciwną, poza niczym nie popartymi twierdzeniami. Organ dysponując obliczeniami i badaniami w tym zakresie wykluczył poprawność wyliczeń w zakresie zanieczyszczenia, czynionych przez odwołujących się od decyzji (str. 24 decyzji). Zastosowane mają być środki np. mikrosita poprawiające stan wody. Planowana jest zaawansowana oczyszczalnia biologiczna wody (laguna labiryntowa oraz tratwy hydroponiczne). Nie ma podstaw do stwierdzenia, w obecnym stanie rozwoju nauki, że planowane środki są wadliwe. Proponowane rozwiązania uznać wypada, mając na uwadze raport, za spełniające wymóg stosowania najlepszych dostępnych obecnie środków technicznych.
Nie jest przy tym zasadny zarzut, zgłaszany w sprawie, dotyczący zmiany kierunku wody w związku z jej poborem dla zasilenie inwestycji. Nie znajduje on uzasadnienia w pianach inwestycyjnych objętych wnioskiem.
Wbrew zarzutom odwołania, w ramach powyższej oceny uwzględniono wpływ na środowisko inwestycji innych przedsięwzięć bazujących na wodach rzeki P. W uzupełnieniu raportu przedstawiono wyliczenia dotyczące analizy porównawczej, jakości wody pobieranej i zrzucanej do tej rzeki w odniesieniu do planowanej inwestycji. Potwierdzono zachowanie wielkości przepływu biologicznego, jak też brak zagrożenia, gdy chodzi o odpady powstające na poszczególnych etapach inwestowania i korzystania z inwestycji. Raport potwierdza przedstawione wyniki badań parametrów fizykochemicznych wody na poborze i zrzucie z gospodarstwa. Zbadano szczegółowo też listę gatunków zamieszkujących wody rzeki P. (str. 25 decyzji).
Z decyzji wynika, że rów sitowy (co było też przedmiotem zarzutów), należy do wnioskodawców. Kolegium podziela w tym zakresie stwierdzenie organu, że wykorzystanie tego rowu siłowego przez odwołujących się nie wpływa na stan wód; pobór wody przy jego wykorzystaniu nie będzie prowadził do podtapiania pobliskich lak. Z ustaleń bowiem organu pierwszej wynika bowiem, że z racji położenia tego rowu i zasad jego użytkowania, wykluczona jest możliwość zalewania sąsiednich nieruchomości odwołujących się osób.
Bezzasadny jest przy tym, zdaniem Kolegium, zarzut odwoławczy, iż decyzja nie obejmuje działek nr [...]. Odwołujący się pomijają, że o przedmiocie sprawy decyduje wniosek. Nic nie wskazuje przy tym, aby organ rozpatrując sprawę pominął te nieruchomości analizując okoliczności faktyczne sprawy dotyczące wpływu planowanej inwestycji środowiskowo. Podobnie organ wydając decyzję środowiskową odniósł się do kwestii dotyczącej uwarunkowań zagospodarowania działki nr [...]. Z decyzji jasno wynika, że w projekcie budowlanym należy sporządzić bilans mas ziemi usuwanych lub przemieszczanych w związku z. realizacją i eksploatacją inwestycji oraz określić warunki i sposób ich zagospodarowania oraz rodzaje i ilość odpadów wytwarzanych w związku z prowadzonym przedsięwzięciem. Zarzucana konieczność usuwania mas ziemi z działki nr [...], na co wskazują odwołujący się, nie jest równoznaczne z jej objęciem planowaną, modernizacją w ramach ogólnych planów Inwestora. Decyzja i jej uzgodnienie odnosi się do kwestii zagospodarowania mas ziemi mających powstać w związku z inwestycją objętą bezpośrednio wnioskiem. Organy właściwe do ustalenia tych kwestii będą rozpatrywać sprawę we własnym zakresie w tym na etapie ustalenia warunków zabudowy.
W zakresie realizacji studni napowietrzającej na działce nr [...] decyzja uwzględnia podział działki nr [...] na działki [...]. Decyzja uwzględnia również działki nr [...]. We wniosku wskazano wszystkie działki, na których znajduje się gospodarstwo (w tym te wskazane w odwołaniu i licznych uwagach odwołujących się) oraz działki, na których planuje się obecny - objęty wnioskiem - etap rozbudowy i modernizacji inwestycji w tym realizację studni napowietrzających. Uzgodniona decyzja obejmuje te studnie. Uwzględniono aktualną ewidencję gruntów. Kwestia planowania rozbudowy przedsięwzięcia etapowo leży po stronie inwestora.
W skardze na powyższą decyzję M. R., R. R. oraz K. S. wnieśli o uchylenie decyzji organu odwoławczego i przekazanie mu sprawy do ponownego rozpatrzenia. Wydanej decyzji zarzucono naruszenie przepisów prawa procesowego – art. 7, 62, 77, 79, 107 § 3 i 80 k.p.a. oraz prawa materialnego – art. 33 ust. 1 i 3, art. 34 u.o.p. oraz art. 47 pkt 2 ustawy – Prawo ochrony środowiska oraz art. 59-87 u.o.o.ś., a także § 3 ust. 1 pkt 91 rozporządzenia Rady Ministrów z 9 listopada 2004 r. w sprawie określenia rodzajów przedsięwzięć mogących znacząco oddziaływać na środowisko oraz szczegółowych uwarunkowań związanych z kwalifikowaniem przedsięwzięcia do sporządzenia raportu oddziaływania na środowisko (Dz. U. Nr 252, poz. 2573 ze zm.) i § 4 i § 3 pkt 105 rozporządzenia Rady Ministrów z 9 listopada 2010 r. w sprawie oddziaływań mogących znacząco oddziaływać na środowisko (Dz. U. Nr 213, poz. 1397). W uzasadnieniu skargi sformułowano następujące zarzuty w odniesieniu do treści raportu o oddziaływaniu przedsięwzięcia na środowisko oraz wydanej na jego podstawie decyzji środowiskowej:
- raport oparto na mapach ewidencji gruntów sprzed budowy stawów rybnych,
- nie uwzględniono faktu, że na terenie, na którym zaplanowano przedsięwzięcia, wybudowane już są stawy rybne bez pozwolenia na budowę,
- nie uwzględniono też okoliczności, że inwestor nielegalnie zmienił bieg rowu sitowego przez jego przegrodzenie,
- w raporcie brak jest ustaleń dotyczących niebezpieczeństwa powodzi, które przedsięwzięcie może wywołać,
- raport nie zawiera uzasadnienia na temat skażenia środowiska podczas zalewania terenu, na którym ma powstać inwestycja,
- pominięto regulację art. 62 ust. 2 u.o.o.ś., choć inwestycja znajduje się na obszarze Natura 2000 – [...],
- przedsięwzięcia zaprojektowano celowo na części działek, należących do inwestorów, z wyłączeniem działek o nr [...], na których inwestycja już istnieje,
- w raporcie i decyzji oparto się na zbyt ogólnikowych informacjach na temat substancji wprowadzanych do środowiska i ich przewidywanych ilościach. W ocenie odwołujących, Kolegium powinno uzupełnić w tym zakresie materiał dowodowy na mocy art. 64 § 2 k.p.a.,
- raport nie zawiera wszystkich elementów, które zgodnie z przepisami ustawy powinien zawierać, zwłaszcza opisu elementów przyrodniczych, objętych zasięgiem form ochrony przyrody (czym naruszono art. 66 u.o.o.ś.),
- nie wyjaśniono, czy przedsięwzięcie nie spowoduje niszczenia nor, lęgowisk i miejsc rozrodu zwierząt dzikich i ryb oraz likwidację i niszczenie zadrzewień śródpolnych i przydrożnych,
- w raporcie pominięto fakt lokalizacji przedsięwzięcia na terenie strefy torfowisk o unikalnej roślinności, na które inwestycja będzie miała niewątpliwie negatywny wpływ,
- analiza konfliktów społecznych zaprezentowana w raporcie jest niewystarczająca,
- naruszono art. 33 ust. 1 pkt 1 i art. 34 ustawy o ochronie przyrody poprzez brak analizy wpływu przedsięwzięcia na obszar Natura 2000,
- decyzja ma charakter rozstrzygnięcia dowolnego, wydanego bez dogłębnej analizy materiału dowodowego, oparta na fałszywych ustaleniach dotyczących zakresu przedsięwzięcia (jego granic przestrzennych).
W odpowiedzi na skargę organ odwoławczy wniósł o jej oddalenie, podtrzymując w całości ustalenia i rozważania zawarte w uzasadnieniu skarżonej decyzji.
W piśmie z dnia 8 lutego 2012 r. pełnomocnik uczestników postępowania (inwestorów) wniósł odpowiedź na skargę. W treści tego pisma wskazano na gołosłowny charakter zarzutów skargi, brak oparcia ich o jakiekolwiek badania, czy ekspertyzy, w przeciwieństwie do stanowiska inwestorów, które znajduje oparcie w raporcie, wydanym zgodnie z przepisami prawa.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Stosownie do art. 1 § 1 oraz art. 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.) sąd administracyjny sprawuje w zakresie swej właściwości kontrolę pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawa nie stanowi inaczej. Kontrola, o której mowa w tym przepisie sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej (§ 2 cyt. przepisu). Oznacza to, że w postępowaniu sądowoadministracyjnym badaniu podlega prawidłowość zastosowania przepisów prawa w odniesieniu do istniejącego w sprawie stanu faktycznego oraz trafność wykładni tych przepisów. Uwzględnienie skargi następuje w przypadku naruszenia prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, naruszenia prawa dającego podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego lub innego naruszenia przepisów postępowania, jeżeli mogło mieć wpływ na wynik sprawy (art. 145 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi – tekst jednolity Dz. U. z 2012r., poz. 270 ). Z zasady, że sąd administracyjny ocenia, czy zaskarżona decyzja jest zgodna z prawem, wynika konsekwencja co do tego, iż sąd ten rozważa prawo obowiązujące w dniu wydania decyzji, jak i stan sprawy na dzień wydania rozstrzygnięcia.
Przedmiotem kontroli w niniejszej sprawie jest decyzja Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia 21 października 2011 r., sygn. akt sygn. akt [...], utrzymująca w mocy decyzję Wójta Gminy z dnia 12 września 2011 r., ustalającą środowiskowe uwarunkowania realizacji przedsięwzięcia polegającego na rozbudowie i modernizacji stawów pstrągowych przeznaczonych do chowu i hodowli ryb łososiowatych o produkcji do 280 ton rocznie w miejscowości U., na działkach o nr ewidencyjnych [...] w obrębie B. M., gmina L. na środowisko
Skarga nie zasługuje na uwzględnienie, gdyż zarówno zaskarżona decyzja, jak i poprzedzająca ją decyzja organu I instancji, nie naruszają prawa materialnego, ani przepisów postępowania w sposób mający wpływ na wynik sprawy.
Podstawą prawną wydanej w niniejszej sprawie decyzji środowiskowej są przepisy ustawy o udostępnianiu informacji o środowisku i jego ochronie, udziale społeczeństwa w ochronie środowiska oraz o ocenach oddziaływania na środowisko z dnia 3 października 2008 r. (Dz. U. Nr 199, poz. 1227 ze zm., powoływana jako u.o.o.ś.). Za cel tej ustawy uznać należy, zidentyfikowanie, na etapie udzielania zezwoleń na realizację inwestycji, znaczących jej oddziaływań na środowisko oraz wprowadzenie adekwatnych środków łagodzących i kompensujących. Osiągnięcie tego celu ma zaś być wspieranie przez udział społeczeństwa oraz organów konsultujących w postępowaniu identyfikującym takie oddziaływania. W zakresie przepisów określających rodzaje przedsięwzięć oddziaływujących na środowisko organ administracji pierwszej instancji, zgodnie z dyspozycją art. 173 ustawy, procesował w oparciu o obowiązujące wówczas rozporządzenie Rady Ministrów z dnia 9 listopada 2004 r. w sprawie określenia rodzajów przedsięwzięć mogących znacząco oddziaływać na środowisko oraz szczegółowych uwarunkowań związanych z kwalifikowaniem przedsięwzięcia do sporządzenia raportu oddziaływania na środowisko (Dz. U. Nr 257, poz. 2573 ze zm.). W myśl przepisu art. 173 ust. 1 ustawy dotychczasowe przepisy wykonawcze wydane między innymi na podstawie art. 51 ust. 8 prawa ochrony środowiska zachowywały moc do czasu wejścia w życie przepisów wykonawczych wydanych na podstawie art. 60 ustawy, jednak nie dłużej niż przez 24 miesiące od dnia wejścia w życie ustawy. Ostatecznie, przepisy rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 9 listopada 2010 r. w sprawie przedsięwzięć mogących znacząco oddziaływać na środowisko (Dz. U. nr 213, poz. 1397 ze zm.), weszły w życie w dniu 15 listopada 2010 r., a więc już po wydaniu decyzji przez organ odwoławczy (decyzja jest z 21 października 2011 r.). Oznacza to, że prawidłowo organy zastosowały w zakresie kwalifikacji przedsięwzięć rozporządzenie Rady Ministrów z 9 listopada 2004 r.
Na wstępie wskazać należy, że zgodnie z treścią art. 3 ust. 1 pkt 8 u.o.o.ś. przez ocenę oddziaływania przedsięwzięcia na środowisko rozumie się postępowanie w sprawie oceny oddziaływania na środowisko planowanego przedsięwzięcia, obejmujące w szczególności:
a) weryfikację raportu o oddziaływaniu przedsięwzięcia na środowisko,
b) uzyskanie wymaganych ustawą opinii i uzgodnień,
c) zapewnienie możliwości udziału społeczeństwa w postępowaniu.
Te trzy elementy stanowią, zgodnie z wolą ustawodawcy, filary postępowania w przedmiocie oceny oddziaływania na środowisko przedsięwzięcia klasyfikowanego, a ich prawidłowe przeprowadzenie przez organ administracji stanowi o poprawności formalnej i merytorycznej postępowania ocenowego.
Analiza treści skargi wskazuje, że jej zarzuty w zasadzie wymierzone są w element postępowania ocenowego, jakim jest weryfikacja przez organ administracji ustaleń zawartych w raporcie o oddziaływaniu przedsięwzięcia polegającego na rozbudowie i modernizacji stawów pstrągowych przeznaczonych do chowu i hodowli ryb łososiowatych o produkcji do 280 ton rocznie na środowisko. Niemniej z urzędu sąd dokonał analizy wszystkich elementów niniejszego postępowania ocenowego, będąc zobowiązanym do badania legalności decyzji także poza granicami zarzutów zawartych w skardze.
Wskazać należy, że źródłem obowiązku przeprowadzenia oceny oddziaływania przedsięwzięcia na środowisko jest art. 59 ust. 1 u.o.o.ś., zgodnie z którym przeprowadzenia oceny oddziaływania przedsięwzięcia na środowisko wymaga realizacja następujących planowanych przedsięwzięć mogących znacząco oddziaływać na środowisko:
1) planowanego przedsięwzięcia mogącego zawsze znacząco oddziaływać na środowisko (tzw. Grupa I przedsięwzięć);
2) planowanego przedsięwzięcia mogącego potencjalnie znacząco oddziaływać na środowisko, jeżeli obowiązek przeprowadzenia oceny oddziaływania przedsięwzięcia na środowisko został stwierdzony na podstawie art. 63 ust. 1 u.o.o.ś. (tzw. Grupa II – po "pozytywnym screeningu", tj. selekcji, czy postępowanie ocenowe jest konieczne. Selekcji tej dokonuje się na podstawie kryteriów ustawowych określonych w art. 63 ust. 1 u.o.o.ś. oraz opinii organów współdziałających).
O tym, kiedy należy przeprowadzić ocenę oddziaływania przedsięwzięcia na środowisko decyduje zatem rodzaj przedsięwzięcia, a ściślej – uszeregowanie go przez ustawodawcę bądź to w grupie przedsięwzięć mogących zawsze znacząco oddziaływać na środowisko (Grupa I – określonych w § 2 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 9 listopada 2010 r. w sprawie przedsięwzięć mogących znacząco oddziaływać na środowisko - Dz. U. Nr 213, poz. 1397 oraz obowiązującego w dacie wydawania zaskarżonej decyzji – § 2 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 9 listopada 2004 r. w sprawie określenia rodzajów przedsięwzięć mogących znacząco oddziaływać na środowisko oraz szczegółowych uwarunkowań związanych z kwalifikowaniem przedsięwzięć do sporządzenia raportu o oddziaływaniu na środowisko (Dz. U Nr 257, poz. 2573 ze zm.), bądź też w grupie przedsięwzięć mogących potencjalnie znacząco oddziaływać na środowisko (tzw. Grupa II przedsięwzięć – określonych w § 3 obu rozporządzeń – tu jednak konieczne jest przeprowadzenie wyżej opisanej operacji mającej na celu ustalenie, czy potrzebne jest przeprowadzenie oceny oddziaływania na środowisko). W sensie praktycznym screening sprowadza się do oceny, czy wobec przedsięwzięć z tzw. Grupy II ma być prowadzona ocena oddziaływania przedsięwzięcia na środowisko.
Niniejsze postępowanie dotyczy planowanego przedsięwzięcia polegającego na rozbudowie i modernizacji stawów pstrągowych przeznaczonych do chowu i hodowli ryb łososiowatych o produkcji do 280 ton rocznie. Przedsięwzięcie to zakwalifikowane zostało przez organ jako mogące potencjalnie znacząco oddziaływać na środowisko w rozumieniu § 3 ust. 1 pkt 91 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 9 listopada 2004 r. w sprawie określenia rodzajów przedsięwzięć mogących znacząco oddziaływać na środowisko oraz szczegółowych uwarunkowań związanych z kwalifikowaniem przedsięwzięć do sporządzenia raportu o oddziaływaniu na środowisko. Kwalifikację tą uznać należy za prawidłową.
W sytuacji przedsięwzięcia z tzw. Grupy II, tj. przedsięwzięcia mogącego potencjalnie znacząco oddziaływać na środowisko, jakim jest inwestycja określona we wniosku inwestorów, zgodnie z treścią art. 63 ust. 1 u.o.o.ś., obowiązek przeprowadzenia oceny oddziaływania przedsięwzięcia na środowisko, nakłada w drodze postanowienia, organ właściwy do wydania decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach, uwzględniając łącznie uwarunkowania, określone w art. 63 ust. 2 ustawy. W postanowieniu tym organ określa jednocześnie zakres raportu o oddziaływaniu przedsięwzięcia na środowisko. Zgodnie z treścią art. 64 ust. 1 u.o.o.ś. postanowienie nakładające obowiązek przeprowadzenia oceny oddziaływania przedsięwzięcia na środowisko oraz określające zakres raportu, wydaje się po zasięgnięciu opinii: regionalnego dyrektora ochrony środowiska oraz państwowego powiatowego lub wojewódzkiego inspektora sanitarnego (w stosunku do tak określonego przez inwestora przedsięwzięcia opiniowanie należy do właściwości inspektora powiatowego).
W analizowanym przypadku Wójt Gminy w postanowieniu z dnia 23 sierpnia 2010 r., wydanym na mocy art. 63 ust. 1 i 4 w zw. z art. 75 ust. 1 pkt 4 oraz art. 68 ust. 2 u.o.o.ś, nałożył na inwestora obowiązek przeprowadzenia oceny oddziaływania na środowisko planowanego przez niego przedsięwzięcia, oraz – w punkcie drugim – określił zakres raportu oddziaływania w/w przedsięwzięcia na środowisko, odsyłając do art. 66 u.o.o.ś., formułując jednocześnie w literach a –f szczególne uwarunkowania, jakie należy w raporcie uwzględnić
(tzw. scoping, tj. określenie zakresu raportu). Postanowienie to wydane zostało po zasięgnięciu wymaganych prawem opinii zarówno Regionalnego Dyrektora Ochrony Środowiska jak i Państwowego Powiatowego Inspektora Sanitarnego. W ten sposób, a więc poprzez wydanie postanowienia z 23 sierpnia 2010 r., wójt zadecydował, że analizowane przedsięwzięcie, ze względu na jego rodzaj i usytuowanie, a także położenie, powiązanie i charakter (np.: czy budowa, rozbudowa, przebudowa, odbudowa), wymaga przeprowadzenia jego oceny oddziaływania na środowisko. Wraz z wydaniem tego postanowienia zaktualizowała się konieczność przeprowadzenia postępowania w sprawie oceny oddziaływania niniejszego przedsięwzięcia na środowisko, obejmująca wskazane w art. 3 ust. 1 pkt 8 u.o.o.ś. etapy, tj.: weryfikację raportu o oddziaływaniu przedsięwzięcia na środowisko, uzyskanie wymaganych ustawą opinii i uzgodnień oraz zapewnienie możliwości udziału społeczeństwa w postępowaniu.
Konieczność wydania decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach wynika z regulacji art. 72 ust. 1 u.o.o.ś. Zgodnie z tym przepisem, wydanie decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach następuje m. in. przed uzyskaniem decyzji o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu. W niniejszym postępowaniu inwestor wystąpienie z wnioskiem o wydanie decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach uzasadnił zamiarem uzyskania decyzji o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu dla planowanej inwestycji. Wyjaśnić przy tym należy, że ocenę oddziaływania przedsięwzięcia na środowisko przeprowadza się m. in. w ramach podstawowej (bądź zasadniczej) oceny oddziaływania przedsięwzięcia na środowisko, która dotyczy przedsięwzięć z Grupy I i II (a więc także analizowanego przedsięwzięcia). Postępowanie takie kończy się wydaniem przez właściwy organ decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach planowanego przez inwestora przedsięwzięcia.
Niezależnie od tego rodzaju oceny (tj. oceny podstawowej), ustawodawca w analizowanej ustawie uregulował także dwa inne rodzaje ocen oddziaływania – na obszar Natura 2000 oraz tzw. ocenę ponowną. Już w tym miejscu wyjaśnić należy, ustosunkowując się do zarzutu skargi o braku analizy wpływu przedsięwzięcia na obszar Natura 2000 i braku przeprowadzenia oceny oddziaływania niniejszego przedsięwzięcia na obszar Natura 2000, że zarzut ten jest całkowicie chybiony. Zgodnie z treścią art. 62 ust. 1 u.o.o.ś. w ramach oceny oddziaływania przedsięwzięcia na środowisko określa się, analizuje oraz ocenia: 1) bezpośredni i pośredni wpływ danego przedsięwzięcia na:
a) środowisko oraz zdrowie i warunki życia ludzi,
b) dobra materialne,
c) zabytki,
d) wzajemne oddziaływanie między elementami, o których mowa w lit. a-c,
e) dostępność do złóż kopalin;
2) możliwości oraz sposoby zapobiegania i zmniejszania negatywnego oddziaływania przedsięwzięcia na środowisko;
3) wymagany zakres monitoringu.
Z kolei, w ramach oceny oddziaływania przedsięwzięcia na obszar Natura 2000 (art. 62 ust. 2) określa się, analizuje oraz ocenia oddziaływanie przedsięwzięć na obszary Natura 2000, biorąc pod uwagę także skumulowane oddziaływanie przedsięwzięcia z innymi przedsięwzięciami. Ocena oddziaływania na środowisko przedsięwzięcia zlokalizowanego na obszarze Natura 2000 (a tak jest w analizowanej sytuacji) musi zawierać w sobie zatem ocenę tego przedsięwzięcia na obszar Natura 2000, a więc elementy wymienione w art. 62 ust. 2 u.o.o.ś., co też miało miejsce w niniejszym postępowaniu ocenowym. Stąd, za całkowicie chybiony uznać należy sformułowany w skardze zarzut naruszenia dyspozycji art. 62 ust. 2 u.o.o.ś. oraz art. 33 ust. 1 pkt 1 i 34 ustawy o ochronie przyrody.
Regulacja cytowanego wyżej art. 62 u.o.o.ś. wskazuje na zakres postępowania ocenowego, a więc elementy analizy i oceny w tym postępowaniu. Właściwy etap postępowania ocenowego obejmuje prognozowanie o ocenę oddziaływania zaproponowanych przez inwestora w raporcie rozwiązań, rozpatrzenie alternatyw oraz zaproponowanie środków łagodzących ewentualny negatywny wpływ na środowisko.
Punktem wyjścia dla tej oceny jest zaś raport, którego treść z punktu widzenia formalnego wyznacza regulacja art. 66 u.o.o.ś.
Zgodnie zaś z art. 77 ust. 1 ustawy, jeżeli wydanie decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach poprzedza ocena oddziaływania przedsięwzięcia na środowisko, przed wydaniem decyzji organ właściwy uzgadnia warunki realizacji przedsięwzięcia z regionalnym dyrektorem ochrony środowiska i, w przypadku gdy przedsięwzięcie jest realizowane na obszarze morskim, z dyrektorem urzędu morskiego oraz zasięga opinii właściwego organu Państwowej Inspekcji Sanitarnej. W niniejszym postępowaniu ocenowym element współdziałania organu merytorycznego (wójta) ze wskazanymi w cytowanym przepisie organami (rdoś oraz ppis) został prawidłowo wykonany. Brak jest też w skardze zarzutów wskazujących na nieprawidłowości w zakresie ustalenia stanowisk organów współdziałających w procesie wydawania decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach analizowanego przedsięwzięcia. W ocenie Sądu organy orzekające w niniejszej sprawie, zgodnie z art. 80 ust. 1 ustawy, ustaliły środowiskowe uwarunkowania biorąc pod uwagę m. in. wyniki uzgodnień z Regionalnym Dyrektorem Ochrony Środowiska oraz opinię Państwowego Powiatowego Inspektora Sanitarnego. W trybie art. 77 ust. 1 pkt 1 ustawy organ pierwszej instancji uzgodnił warunki realizacji przedsięwzięcia z Regionalnym Dyrektorem Ochrony Środowiska. Postanowieniem z dnia 7 grudnia 2010 r., Regionalny Dyrektor Ochrony Środowiska uzgodnił realizację przedmiotowego przedsięwzięcia określając jej warunki. Zgodnie zaś z wymogiem art. 77 ust. 1 pkt 2 ustawy organ pozyskał również opinię Państwowego Powiatowego Inspektora Sanitarnego z dnia 4 lipca 2011 r., określającą warunki realizacji przedsięwzięcia.
Nadto, przed wydaniem decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach organ właściwy do jej wydania zapewnia możliwość udziału społeczeństwa w postępowaniu, w ramach którego przeprowadza ocenę oddziaływania przedsięwzięcia na środowisko (art. 79 ust. 1 ustawy). Analizując przedmiotowe postępowanie pod kątem udziału w nim społeczeństwa Sąd doszedł do przekonania, że organ pierwszej instancji wypełnił dyspozycję art. cytowanego 79 ust. 1 ustawy. Zgodnie z przepisem art. 33 ust. 1 u.o.o.ś. organ administracji podał do publicznej wiadomości informacje o wszczęciu postępowania w przedmiocie środowiskowych uwarunkowań dla przedmiotowej inwestycji oraz o możliwości składania pisemnych wniosków, uwag i zastrzeżeń w tej sprawie, o przystąpieniu do przeprowadzania oceny oddziaływania przedsięwzięcia na środowisko w oparciu o postanowienie wójta gminy z dnia 23 sierpnia 2010 r., o możliwości wnoszenia uwag i wniosków do raportu oraz do jego uzupełnień i wyjaśnień pochodzących od inwestora, o wyjaśnieniach inwestora składanych na wezwanie Regionalnego Dyrektora Ochrony Środowiska, oraz o możliwości zapoznania się i wypowiedzenia co do zebranych dowodów i materiałów w sprawie oraz zgłoszonych żądań. W oparciu o dyspozycję art. 74 ust. 3 ustawy w związku z art. 49 k.p.a. o powyższych czynnościach organ administracji informował strony postępowania poprzez obwieszczenia umieszczane na tablicy ogłoszeń Urzędu Miejskiego w L. oraz na tablicy ogłoszeń sołectwa B. M., na stronie internetowej ekoportal oraz Biuletynu Informacji Publicznej. Przy czym, z akt sprawy wynika zarówno kiedy (w jakim dniu) organ umieszczał ogłoszenie na tablicy ogłoszeń oraz kiedy ogłoszenia te były zdejmowane z tych tablic.
W ocenie Sądu postępowanie z udziałem społeczeństwa przeprowadzone zostało prawidłowo. Dokonywano obwieszczeń o kolejnych fazach postępowania, także w związku z koniecznością uzupełnień raportu. Umożliwiono na każdym etapie postępowania składanie wniosków i wyjaśnień. Czynny udział brał inwestor, który na każde żądanie organu udzielał wyjaśnień. Działania inwestora w toku postępowania, od przedstawienia Karty informacyjnej przedsięwzięcia poprzez sporządzony raport i jego uzupełnienia, Sąd ocenia jako przejrzyste. Biorący udział w postępowaniu przedstawiciele miejscowej społeczności, w tym także strony postępowania, mieli możliwość zapoznania się ze szczegółową charakterystyką przedsięwzięcia i jego wpływem na środowisko. Ich wątpliwości zgłaszane w formie uwag (pismo z dnia 24 września 2010 r., pismo z 31 lipca 2011 r.) były wyjaśniane w toku postępowania, jak również w uzasadnieniu decyzji organu pierwszej instancji. Zarzuty zgłaszane w tych pismach znalazły również polemiczne odniesienie w piśmie inwestora z 2 lutego 2011 r. (sformułowanym przez kierownika zespołu opracowującego raport o oddziaływaniu przedsięwzięcia na środowisko). Nie budzi zastrzeżeń Sądu taki sposób ustosunkowywanie się inwestora do uwag i wniosków stron i przedstawicieli społeczeństwa. W ocenie Sąd powyższe postępowanie nie sprzeciwia się wymogom stawianym przez dyspozycję przepisu art. 85 ust. 2 pkt 1 lit. a ustawy i nie powoduje naruszenia uprawnień społeczności lokalnej do udziału w postępowaniu.
Analiza akt administracyjnych pod kątem zbadania, czy organ prawidłowo zastosował przepisy u.o.o.ś. dotyczące zasady uspołecznienia wskazują zatem, że organ pierwszej instancji w sposób prawidłowy informował "społeczeństwo" o poszczególnych etapach postępowania ocenowego, podejmowanych środkach, a także właściwie postępował ze zgłoszonymi w toku postępowania uwagami i wnioskami społeczeństwa, w tym także skarżących, dając odzwierciedlenie swojemu stanowisku w treści uzasadnienia wydanej decyzji środowiskowej.
Na mocy art. 80 ust. 1 ustawy jeżeli była przeprowadzona ocena oddziaływania przedsięwzięcia na środowisko, właściwy organ wydaje decyzję o środowiskowych uwarunkowaniach, biorąc pod uwagę wyniki uzgodnień i opinii, o których mowa w art. 77 ust. 1, ustalenia zawarte w raporcie o oddziaływaniu przedsięwzięcia na środowisko, wyniki postępowania z udziałem społeczeństwa oraz wyniki postępowania w sprawie transgranicznego oddziaływania na środowisko, jeżeli zostało przeprowadzone.
Decyzję o środowiskowych uwarunkowaniach wydaje się po stwierdzeniu zgodności lokalizacji przedsięwzięcia z ustaleniami miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego, jeżeli plan ten został uchwalony. Dla obszaru, na którym zlokalizowana jest inwestycja z dniem 1 stycznia 2003 r. utracił moc miejscowy plan zagospodarowania przestrzennego gminy L. (zatwierdzony uchwałą Rady Gminy Nr [...] z dnia 9 grudnia 1994 r.). Oznacza to zatem, że dla obszaru na którym zaplanowano inwestycję nie obowiązuje miejscowy plan zagospodarowania przestrzennego. Inwestor wskazał zaś, że zamierza wystąpić z wnioskiem o ustalenie warunków zabudowy i zagospodarowania terenu dla analizowanego przedsięwzięcia, którą to decyzję poprzedzić musi uzyskanie decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach dla analizowanego przedsięwzięcia.
Z powyższych regulacji oraz z dyspozycji przepisów art. 81 ustawy wynika, że ustawodawca określił precyzyjnie katalog okoliczności uzasadniających odmowę zgody na realizację przedsięwzięcia. Wydania decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach można odmówić jedynie w razie:
1. niezgodności lokalizacji przedsięwzięcia z ustaleniami miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego, jeżeli plan ten został uchwalony (art. 80 ust. 2),
2. odmowy uzgodnienia warunków realizacji bądź wydania negatywnej opinii, przez organy o których mowa w art. 77 ust. 1 ustawy,
3. braku zgody wnioskodawcy na realizację przedsięwzięcia w wariancie innym niż proponowany, jeżeli z oceny oddziaływania na środowisko wynika zasadność realizacji przedsięwzięcia w innym wariancie (art. 81 ust. 1 ustawy),
4. gdy z oceny oddziaływania na środowisko wynika, że przedsięwzięcie może znacząco negatywnie oddziaływać na obszar Natura 2000, a za realizacją przedsięwzięcia nie przemawiają konieczne wymogi nadrzędnego interesu publicznego, w tym wymogi o charakterze społecznym lub gospodarczym i brak jest rozwiązań alternatywnych (art. 81 ust. 2 ustawy),
5. jeżeli z oceny oddziaływania przedsięwzięcia na środowisko wynika, że przedsięwzięcie może spowodować nieosiągnięcie celów środowiskowych zawartych w planie gospodarowania wodami na obszarze dorzecza (art. 81 ust. 3 ustawy).
Mając na uwadze katalog powyższych okoliczności, uznać należy, że nie zaistniała żadna z w/w przyczyn, uzasadniających odmowę uwzględnienia wniosku stron w przedmiocie ustalenia środowiskowych uwarunkowań analizowanego przedsięwzięcia. W tym miejscu zatem ustosunkować się należy do podnoszonych przez skarżących zarzutów wymierzonych w treść decyzji środowiskowej oraz raportu o oddziaływaniu analizowanego przedsięwzięcia na środowisko.
Wskazać w tym miejscu należy, że w ramach postępowania w sprawie wydania decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach ocenę oddziaływania przedsięwzięcia na środowisko przeprowadza się (w szczególności) w oparciu o zapisy raportu o oddziaływaniu przedmiotowego przedsięwzięcia na środowisko. Raport przedłożony przez inwestora jest w swej istocie wysoko specjalistycznym opracowaniem autorstwa ekspertów z różnych dziedzin. W orzecznictwie sądowym wskazuje się, że raport jest jednym z elementów postępowania w sprawie oceny oddziaływania na środowisko, mającym ułatwić ustalenie wszystkich potencjalnych zagrożeń związanych z realizacją planowanego przedsięwzięcia. Raport już w trakcie postępowania administracyjnego wchodzi w skład materiału dowodowego sprawy, jest dowodem z dokumentu i jak każdy inny dowód składany przez stronę czy zgromadzony przez organ podlega regułom postępowania dowodowego, w tym i swobodnej ocenie dowodów zgodnie z art. 80 k.p.a. (wyrok WSA w Warszawie z dnia 9 lipca 2007 r., IV SA/Wa 15/07, LEX nr 362515).
W weryfikowanym postępowaniu organy administracji zgodnie z regułami wynikającymi z art. 7 k.p.a. i art. 77 § 1 k.p.a. dokonały wszechstronnego wyjaśnienia okoliczności stanu faktycznego. Organy oceniły, czy raport uwzględnia wszystkie ewentualne zagrożenia związane z realizacją przedmiotowego zamierzenia, aby następnie określić konkretne wymagania ochrony środowiska na etapie prac budowlanych. Nie wyklucza to późniejszej konkretyzacji wskazanych na tym etapie warunków pozwoleń budowlanych w kontekście odniesienia do konkretnego projektu budowlanego (wyrok WSA w Warszawie z dnia 24 października 2006 r., IV SA/Wa 1428/06, Centralna Baza Orzeczeń i Informacji o Sprawach www.orzeczenia.nsa.gov.pl). Decyzja o środowiskowych uwarunkowaniach wyznacza bowiem jedynie środowiskowe ramy realizacji przedsięwzięcia.
W zakresie oceny wpływu przedsięwzięcia na środowisko kluczową rolę ogrywają niewątpliwie wskaźniki jakości poszczególnych zasobów środowiska, w szczególności jakość powietrza, wód, czy bioróżnorodności biologicznej. W niniejszym stanie faktycznym takimi wskaźnikami są niewątpliwie wskaźniki jakości wód, w szczególności w następstwie wprowadzanych do nich ładunków zanieczyszczeń. Stanowiąc tzw. środowiskowe punkty odniesienia pozwalają one na określenie oddziaływań w zakresie siły, natężenia czasowego, a w razie ustalenia, że zostały przekroczone – umożliwiają ewentualną identyfikację środków zapobiegawczych. Skarżący zarówno w toku postępowania administracyjnego, jak również w skardze wskazywali, że inwestor w raporcie prezentuje nieprawdziwe dane co do przewidywanych rodzajów i ilości zanieczyszczeń, wynikających z funkcjonowania przedsięwzięcia. Zarzucali ponadto inwestorowi ogólnikowość informacji w zakresie wprowadzanych do środowiska substancji i ich przewidywane ilości. W piśmie z dnia 24 września 2010 r. R. R. oraz K. S. zaprezentowali swoje wyliczenia odnośnie do przewidywanych wartości zanieczyszczeń. W ocenie Sądu jednak brak jest merytorycznych powodów, by odmówić wiarygodności danym zaprezentowanym w tym zakresie zarówno w raporcie, jak i uzupełnieniu do niego. Nie noszą one też znamion ogólnikowości. Ponadto, zarówno raport jak i jego uzupełnienie z października 2010 r. poparte zostało sprawozdaniami z badań wody wykonanych przez Chemiczne Laboratorium [...] w S. nr [...]. Dokumenty te poddane zostały krytycznej analizie zarówno w postanowieniu RDOŚ z 7 grudnia 2010 r., jak zaskarżonej decyzji i poprzedzającej ją decyzji organu I instancji. Z obliczeń zaprezentowanych w raporcie wynika, że dopuszczalne prawem wielkości przyrostu zanieczyszczeń na wodach wylotowych z gospodarstwa zostaną zachowane zarówno w okresie letnim jak i zimowym. Skarżący, poza gołosłowną polemiką, nie przedstawili dowodów (np.: w postaci polemicznej opinii biegłych specjalistów w zakresie oceny tej kwestii), potwierdzających podnoszone przez nich okoliczności o zaniżeniu wartości zanieczyszczeń przez inwestora. Nie przedstawili żadnych dowodów przeciwnych na potwierdzenie zasadności stawianych zarzutów, które organ powinien był wziąć pod uwagę i ocenić, ani nie sformułował żadnych wniosków dowodowych w tym kierunku. Tym samym, istniały po stronie organu administracji podstawy do zakwestionowania wiarygodności twierdzeń skarżących w tym zakresie. Podkreślić przy tym należy, że w decyzji środowiskowej nałożono na inwestora obowiązek badania ilości i jakości wód pobieranych na cele hodowli oraz wykorzystywanych i odprowadzanych do rzeki P., co w ocenie sądu stanowi właściwy środek łagodzący w stosunku do zidentyfikowanego, niewątpliwego oddziaływania przedmiotowej inwestycji na środowisko w tym zakresie.
Podobnie należy ocenić zarzut braku analizy konfliktów społecznych w raporcie. Analiza możliwych konfliktów społecznych zawarta została na stronie 100 raportu i w ocenie sądu jest ona wystarczająca. Do takiej oceny uprawnia także ocena aktywności "społeczeństwa" w niniejszym postępowaniu, która sprowadziła się – w zasadzie – do aktywnego udziału skarżących w postępowaniu, potraktowanych ostatecznie przez organ jako strony niniejszego postępowania administracyjnego. Powyższe wskazuje, że zasięg konfliktów społecznych związanych z niniejszą inwestycją jest bardzo ograniczony, sprowadzający się w zasadzie do kręgu najbliższego sąsiedztwa.
Niezasadny jest również zarzut pominięcia lokalizacji przedsięwzięcia na terenie strefy torfowisk. Inwestor kwestię lokalizacji przedsięwzięcia w strefie torfowej przeanalizował, aczkolwiek wyraźnie wskazał - zarówno w raporcie, jak i uzupełnieniu do niego - że przedsięwzięcie zlokalizowane jest na terenie, który nie nosi znamion zbiorowisk natorfowych i torfotwórczych z grupy I ze względu na brak w warstwie roślinnej mchu torfowca i innych gatunków torfotwórczych, a także wyraźnie mineralny charakter podłoża gruntowego. W takiej sytuacji zatem, gdy wykluczona została lokalizacja przedsięwzięcia na obszarze zbiorowisk natorfowych i torfotwórczych nie zaistniała konieczność analizy wpływu przedsięwzięcia na te gatunki.
Nie można również zgodzić się z zarzutem braku uwzględnienia oddziaływań skumulowanych zarówno w treści raportu, jak i wydanej decyzji środowiskowej, w szczególności pochodzących od stawów rybnych wybudowanych bez prawem wymaganych zezwoleń. W ocenie sądu, inwestor przedstawił skumulowane oddziaływanie inwestycji w oparciu o dostępne mu dane. Słusznie podnosi przy tym, że dane te są niedostateczne, a w sytuacji gdy większość hodowli działających na rzece P. jest nielegalnych – brak tych danych nie może obciążać inwestora, dążącego do zgodnej z prawem modernizacji swojego przedsięwzięcia.
Niezasadny jest też zarzut oparcia raportu o nieaktualne mapy z ewidencji gruntów i budynków. Do raportu dołączono mapy sytuacyjno-wysokościowe z 16 lutego 2010 r., a więc aktualne dla raportu sporządzonego w maju 2010 r.
Z kolei, w kwestii braku analizy elementów przyrodniczych, objętych formami ochrony przyrody, wskazać należy, że raport, na stronach 70-74, zawiera charakterystykę środowiska przyrodniczego, objętego prawnymi formami ochrony przyrody: obszaru Natura 2000 "[...]" i innych wymienionych na stronie 72 raportu, rezerwatu przyrody "[...]", pomników przyrody, użytków ekologicznych, obszaru chronionego krajobrazu nr 5 "Fragment [...]", otuliny parku krajobrazowego "[...]". Zarzut braku analizy wszystkich elementów przyrodniczych objętych formami ochrony przyrody nie zawiera wskazania, jakie konkretnie formy ochrony przyrody pozostały poza zakresem raportu oraz jakie konkretnie elementy środowiska zostały pominięte. W konsekwencji, ze względu na ogólnikowość sformułowania tegoż zarzutu, pozostaje on poza zakresem kontroli sądu.
Podzielić należy w pełni stanowisko organu, zawarte w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji, odnośnie zakresu inwestycji i statusu skarżących, jako stron niniejszego postępowania administracyjnego. W tym też zakresie sąd w całości akceptuje pogląd, zgodnie z którym okoliczność wpływu rowu sitowego na nieruchomości sąsiednie sama przez siebie prowadzi do wniosku, że nie sposób odmówić interesu prawnego skarżącym w przesądzeniu o prawidłowości decyzji. W tym zakresie normy u.o.o.ś. nakazują badanie poszczególnych elementów środowiska z uwagi na możliwy wpływ na nie przedsięwzięcia (chociażby w stosunki wodne na nieruchomościach sąsiednich). Okoliczność ta była też przedmiotem wnikliwej analizy w toku postępowania przed organami administracji obu instancji. Wskazać przy tym należy, że to inwestor w swoim wniosku określa zasięg inwestycji i jej lokalizację na określonym obszarze. Brak jest środków prawnych umożliwiających organom administracji w toku postępowania ocenowego "wymuszenie" na inwestorze poszerzenia zasięgu inwestycji i objęcia nią określonych działek, których inwestor do przedsięwzięcia nie zaliczył. Stąd też, zarzut celowego ograniczenia granic przestrzennych inwestycji uznać należy za całkowicie chybiony i nie mający żadnego znaczenia dla faktu, że w niniejszym postępowaniu organ prawidłowo ocenił wpływ przedsięwzięcia na środowisko, zgodnie z zasadą kompleksowości, analizując wszelkie możliwe oddziaływania na wszystkie zasoby środowiska.
Odnosząc się do zarzutu braku ustaleń w raporcie związanych z wystąpieniem niebezpieczeństwa powodzi wskazać należy, że w dokumencie tym uwzględniono występowanie wód powierzchniowych i podziemnych i wpływ inwestycji na ten zasób środowiska. Przeanalizowano parametry przepływu rzeki P., a także uwzględniono fakt występowania 28 jezior w sąsiedztwie i nie stwierdzono w toku tej analizy zagrożenia powodziowego. Z decyzji wynika, że rów sitowy należy do wnioskodawców. Z ustaleń poczynionych przez organy w toku postępowania wynika, że wykorzystanie tego rowu siłowego przez inwestorów nie wpływa na stan wód a pobór wody przy jego wykorzystaniu nie będzie prowadził do podtapiania pobliskich łąk, a ponadto, że z racji położenia tego rowu i zasad jego użytkowania, wykluczona jest możliwość zalewania sąsiednich nieruchomości skarżących. Te ustalenia uznać należy za wyczerpujące i wiarygodne.
Wskazać też należy, że dla bytu postępowania w przedmiocie środowiskowych uwarunkowań zgody na realizację inwestycji bez znaczenia pozostaje okoliczność posiadania (bądź nie) pozwoleń budowlanych, czy wodnoprawnych na elementy (instalacje), składające na inwestycję, będącą przedmiotem tego postępowania. W szczególności, fakt braku pozwoleń budowlanych na stawy rybne, którą to okoliczność podnoszą skarżący, pozostaje poza nawiasem postępowania ocenowego, choćby z tego powodu, że wydawanie pozwoleń należy do kompetencji innych organów administracji. Podobnie, bez znaczenia prawnego dla niniejszego postępowania pozostaje ewentualny fakt spowodowania przez inwestora zmiany biegu rowu melioracyjnego, która to kwestia należy również do kompetencji innych organów niż wójta (burmistrza, prezydenta). Postępowanie w sprawie środowiskowych uwarunkowań przedsięwzięcia nie jest postępowaniem w przedmiocie udzielania pozwolenia wodnoprawnego czy pozwolenia na budowę, stanowiąc etap poprzedzający postępowanie w powyższym zakresie. Przypomnieć w tym miejscu należy, że przepisy dotyczące ocen środowiskowych wprowadzone zostały w wyniku implementacji przepisów wspólnotowych i służyć mają wyłącznie weryfikacji oddziaływania inwestycji kwalifikowanych, a więc takich, które powodują albo mogą powodować potencjalne niebezpieczeństwo dla środowiska (z Grupy I i II). Postępowanie to dotyczy planowanego przedsięwzięcia i sprowadza się do ustalenia czy inwestycja w kształcie opisanym we wniosku inwestora zagraża środowisku oraz czy spełnia wymagania i parametry w zakresie ochrony środowiska (zob. wyroki Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 22 kwietnia 2010 r. sygn. akt II OSK 696/09, czy z dnia 30 czerwca 2010 r. sygn. akt II OSK 988/09, www.orzeczenia.nsa.gov.pl).
Sąd nie podzielił zarzutów skargi w zakresie naruszeń procedury administracyjnej nie dopatrując się naruszenia zasad postępowania, w tym przepisów art. 7 k.p.a., art. 8, art. 77 § 1, art. 80 i art. 107 § 3 k.p.a.. Materiał dowodowy został zebrany w sprawie zgodnie z obowiązkiem ciążącym na organie, a polegającym na gromadzeniu wszelkich dowodów z urzędu. Zgromadzony materiał dowodowy ma charakter kompletny, a składa się na niego w szczególności raport z uzupełnieniami i dodatkowymi załącznikami.
W szczególności nie można podzielić zarzutu niepodejmowania przez organ pierwszej instancji działań zmierzających do weryfikowania danych dotyczących inwestycji przedstawianych przez inwestora w raporcie i jego uzupełnieniach oraz jego stanowiska w sprawie, a także oparcia decyzji na nieprawdziwych danych dotyczących przedsięwzięcia i jego lokalizacji. Inwestor był wzywany przez organ administracji (w szczególności RDOŚ) do uzupełniania raportu o oddziaływaniu przedsięwzięcia na środowisko. Zarówno na wezwania organów prowadzącego postępowanie oraz uzgadniających, jak i w odniesieniu do uwag formułowanych w toku postępowania przez skarżących inwestor każdorazowo w sposób szczegółowy merytorycznie ustosunkowywał się do formułowanych zastrzeżeń związanych z inwestycją. Powyższe okoliczności są potwierdzeniem aktywnej postawy organu w toku postępowania administracyjnego, który zgodnie z zasadą prawdy obiektywnej, weryfikował raport zmierzając wszelkimi możliwymi sposobami do rzetelnego rozstrzygnięcia i ustalenia niezbędnych warunków środowiskowych realizacji inwestycji. W żadnym razie postępowanie organu nie nosiło cech stronniczości wobec inwestora i braku wnikliwości w ocenie proponowanych przez niego rozwiązań, a w wydanej decyzji nie można dopatrzeć się znamion dowolności.
Konkludując, w ocenie Sądu uzasadnienie kwestionowanej decyzji w pełni koresponduje z wymogami przepisu art. 85 ust. 1 i 2 ustawy oraz art. 107 § 3 k.p.a. Chronologicznie i sprawozdawczo opisano udział społeczeństwa w przeprowadzonym postępowaniu. Przedstawiono uwagi i wnioski zgłaszane przez przedstawicieli społeczeństwa oraz sposób ustosunkowania się do nich przez inwestora i organ. Organ dał w uzasadnieniu wyraz dokonanej analizie informacji zawartych w raporcie, uwzględnieniu stanowiska Regionalnego Dyrektora Ochrony Środowiska oraz Państwowego Powiatowego Inspektora Sanitarnego. Nadto, organ szeroko uzasadnił swoje stanowisko co do braku nałożenia obowiązku przeprowadzenia ponownej oceny oddziaływania na środowisko.
Stosownie do treści art. 145 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270 tekst jednolity), przesłankami uchylenia decyzji administracyjnej jest stwierdzenie przez sąd:
a) naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy,
b) naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego,
c) inne naruszenie przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy.
W ocenie Sądu, żadna z wyżej wymienionych przesłanek w przedmiotowej sprawie nie wystąpiła.
Nie stwierdzając naruszenia prawa uzasadniającego uchylenie zaskarżonej decyzji, w świetle przesłanek wskazanego art. 145 § 1 ustawy Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, Wojewódzki Sąd Administracyjny skargę, ma mocy art. 151 P.p.s.a., oddalił.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 24.07.2026. · Źródło