II SA/Gd 335/16

WyrokWSA w Gdańsku2016-12-14

Skład orzekający: Katarzyna Krzysztofowicz, Jolanta Górska, Dariusz Kurkiewicz

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy rozbudowa budynku mieszkalnego poprzez wykonanie tarasu wraz z prowadzącymi na ten taras schodami, bez wymaganego pozwolenia na budowę, stanowi samowolę budowlaną podlegającą nakazowi rozbiórki na podstawie art. 48 Prawa budowlanego?
Ratio decidendi
Wykonanie tarasu wraz z prowadzącymi na niego schodami, które stanowi rozbudowę budynku mieszkalnego i zmienia jego charakterystyczne parametry (powierzchnię zabudowy), wymaga uzyskania pozwolenia na budowę. Brak takiego pozwolenia obliguje organ nadzoru budowlanego do zastosowania procedury legalizacyjnej z art. 48 Prawa budowlanego, a w przypadku nieprzedłożenia wymaganych dokumentów, do wydania nakazu rozbiórki.
Stan faktyczny
Skarżąca J. K. wniosła skargę na decyzję Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego utrzymującą w mocy decyzję Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego nakazującą rozbiórkę samowolnie wybudowanego tarasu drewnianego o wymiarach 3,5 m x 2,0 m wraz ze schodami. Organy uznały, że budowa tarasu stanowi rozbudowę budynku mieszkalnego, która wymagała pozwolenia na budowę, a skarżąca nie przedłożyła wymaganych dokumentów do legalizacji samowoli budowlanej. Skarżąca kwestionowała charakter prac, twierdząc, że taras jest jedynie nakładką na istniejącą płytę balkonową, a schody są stare i nie stanowiły przedmiotu postępowania.
Rozstrzygnięcie
Oddalił skargę.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Katarzyna Krzysztofowicz Sędziowie: Sędzia WSA Jolanta Górska (spr.) Sędzia WSA Dariusz Kurkiewicz Protokolant Asystent sędziego Krzysztof Pobojewski po rozpoznaniu w dniu 14 grudnia 2016 r. w Gdańsku na rozprawie sprawy ze skargi J. K. na decyzję Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia 29 kwietnia 2016 r. nr [...] w przedmiocie rozbiórki obiektu budowlanego oddala skargę. Przedmiotem niniejszej sprawy jest skarga J. K. na decyzję Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia 29 kwietnia 2016 r. nr [..]. Z akt sprawy wynika, że zaskarżona decyzja wydana została w następujących okolicznościach faktycznych i prawnych: Pismem z dnia 26 września 2013 r. R. K. – współwłaściciel działki położonej przy ul. B. w G., zwrócił się do Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego o wszczęcie postępowania administracyjnego w przedmiocie nakazania rozbiórki garażu oraz tarasu przyległego do budynku mieszkalnego przy ul. B. W dniu 29 października 2013 r. Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego przeprowadził kontrolę na terenie przedmiotowej posesji, podczas której stwierdził, że po prawej stronie patrząc od strony ulicy (tj. od strony południowo-wschodniej budynku) do istniejącej werandy dobudowano taras o konstrukcji drewnianej na słupach drewnianych: podest z desek o wymiarach w planie 3,5 m x 2,0 m wykonano na wysokości około 1,1 m nad poziomem terenu; krawędź tarasu od strony południowo-wschodniej jest oddalona od granicy działki nr [...] o około 1,4 m; poniżej drewnianej posadzki tarasu widoczna jest żelbetowa płyta, którą według oświadczenia R. K. wykonano parę lat wcześniej niż taras; słupy drewniane, na których oparto pomost - taras, opierają się na szpilkach stalowych zatopionych w betonowych kostkach o wymiarach 15 cm x 15 cm. Według oświadczenia R. K. taras wybudowała J. K. w 2012 r. bez wymaganego pozwolenia na budowę. Z kolei, według oświadczenia J. K. - pełnomocnika J. K. (współwłaścicielki posesji przy ul. B.), żelbetowa płyta - balkon łącznie z otworem wejściowym z lokalu mieszkalnego nr 1 na parterze zostały pobudowane razem z werandą w 1950 r., na dowód czego okazano dokumentację techniczną z 10 września 1974 r. opracowaną przez W. M. Ponadto, według złożonego przez J. K. oświadczenia, pomost wybudowany przy parterowej werandzie stanowi jedynie drewnianą nakładkę na wykonaną wcześniej płytę balkonową i nie jest posadowiony na stałe na gruncie. Jednocześnie, na podstawie akt archiwalnych Wydziału Urbanistyki i Architektury Urzędu Miejskiego, Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego stwierdził, że z inwentaryzacji opracowanej przez W. M., na którą powoływał się J. K., w aktach znajduje się tylko 1 kartka – rzut piwnic i parteru. Na rzucie parteru przy werandzie budynku wrysowano balkon o szerokości 1,02 m i długości łącznie ze schodami 4,79 - 0,53 = 4,26 m. Z akt dotyczących przebudowy poddasza na posesji przy ul. B. organ I instancji dołączył do akt przedmiotowej sprawy kopie dokumentów przekazane przez J. K. w dniu 10 stycznia 2013 r. tj. opis techniczny i rysunki inwentaryzacji opracowanej przez tech. bud. W. M. w dniu 10 września 1974 r., gdzie na rysunkach elewacji zaznaczono płytę balkonową łącznie ze schodami a na balkon prowadzą z lokalu nr 1 drzwi wyjściowe. Organ stwierdził przy tym, że w dokumentacji archiwalnej brak jest dokumentów potwierdzających wydanie pozwolenia na budowę tarasu o konstrukcji drewnianej (wykonanego w 2012 r.) jak i brak jest dokumentacji projektowej związanej z udzielonym pozwoleniem na budowę budynku mieszkalnego. W rezultacie dokonanych ustaleń, Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego stwierdził, że wybudowanie tarasu stanowi rozbudowę budynku mieszkalnego, gdyż skutkowało zmianą jego parametrów charakterystycznych tj. zwiększeniem jego powierzchni zabudowy i pismem z dnia 3 marca 2015 r. poinformował strony o wszczęciu postępowania administracyjnego w sprawie samowolnie wybudowanego tarasu o konstrukcji drewnianej o wymiarach w planie 3,5 m x 2,0 m dobudowanego do budynku mieszkalnego przy ul. B. w G. od strony południowo - wschodniej (do werandy). Następnie, postanowieniem z dnia 24 kwietnia 2015 r., wydanym na podstawie art. 48 ust. 2 i 3 ustawy - Prawo budowlane, organ I instancji wstrzymał budowę tarasu o konstrukcji drewnianej o wymiarach w planie 3,5 m x 2,0 m dobudowanego do budynku mieszkalnego przy ul. B. w G. i nałożył na J. K. obowiązek przedłożenia, w terminie do dnia 30 września 2015 r., następujących dokumentów: zaświadczenia Prezydenta Miasta o zgodności budowy tarasu z ustaleniami obowiązującego miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego albo ostatecznej decyzji Prezydenta Miasta o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu; 4 egzemplarzy projektu budowlanego wraz z opiniami, uzgodnieniami, pozwoleniami i innymi dokumentami wymaganymi przepisami szczególnymi, wykonanego przez osobę legitymującą się stosownymi uprawnieniami i zaświadczeniem o przynależności do właściwej izby samorządu zawodowego oraz sprawdzonego zgodnie z zapisem art. 48 ust. 3 pkt 2 w zakresie art. 20 ust. 3 pkt 2 ustawy Prawo budowlane; oświadczenia o posiadanym prawie do dysponowania nieruchomością na cele budowlane. Z uwagi na nieprzedłożenie wymaganych postanowieniem dokumentów, Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego, decyzją z dnia 26 stycznia 2016 r. nr [..], wydaną na podstawie art. 48 ust. 1 i 4 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. – Prawo budowlane (Dz.U. z 2013 r., poz. 1409 ze zm.), nakazał J. K. rozebrać taras o konstrukcji drewnianej o wymiarach w planie 3,5 m x 2,0 m oraz prowadzące na taras schody dobudowane do budynku mieszkalnego przy ul. B. w G. od strony południowo – wschodniej (do werandy). Uzasadniając wydane rozstrzygnięcie, organ podkreślił także, że częściowe oparcie nowo wykonanej konstrukcji tarasu drewnianego na płycie żelbetowej balkonu znajdującej się poniżej nie zmienia kwalifikacji, że wykonano nowy obiekt o innej konstrukcji i innych znacznie większych wymiarach oraz podkreślił, że wykonane elementy betonowe wystające z gruntu, na których opierają się słupy podpierające pomost, stanowią fundamenty tarasu, zatem taras jest trwale połączony z gruntem. Od decyzji tej odwołanie wniosła J. K. podnosząc, że wykonane prace nie miały charakteru rozbudowy i nie wymagały pozwolenia na budowę. Jak wskazała wybudowany taras drewniany jest nakładką drewnianą (rodzaj ruchomego gretingu) na istniejącą żelbetową płytę balkonową, przy czym konstrukcja ta nie jest trwałą zabudową i nie ma trwałego połączenia z gruntem jak i z budynkiem. Z kolei, zewnętrzne wyjście z parteru budynku bezpośrednio do ogrodu zrealizowano wraz z budową werandy w 1950 – 1951 r., zgodnie z pozwoleniem na budowę, według którego zejście składało się ze wspornikowej płyty żelbetowej (niewielkiego tarasu) o wymiarach 102 cm x 350 cm oraz schodów zewnętrznych na teren ogrodu. O wydaniu przedmiotowego pozwolenia na budowę świadczy zaś w ocenie odwołującej się: kserokopia pisma Zarządu Miejskiego z dnia 8 lipca 1950 r. wzywająca J. S. (ówczesnego użytkowania lokalu nr 1) do odbioru zezwolenia na budowę werandy; inwentaryzacja opracowana przez W. M. w dniu 10 września 1974 r., decyzja Urzędu Miejskiego z dnia 11 sierpnia 1978 r. W ocenie odwołującej się interpretacja braków w dokumentacji archiwalnej na niekorzyść strony stoi w sprzeczności z koniecznością wyczerpującego rozpatrzenia materiału dowodowego i narusza art. 7 w zw. z art. 77 § 1 i art. 80 kpa. Zaskarżoną w niniejszej sprawie decyzją z dnia 29 kwietnia 2016 r. Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego utrzymał w mocy decyzję Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowalnego z dnia 26 stycznia 2016 r. W uzasadnieniu wydanej decyzji organ odwoławczy zgodził się ze stanowiskiem organu I instancji, że wykonanie przedmiotowego tarasu, spowodowało zwiększenie powierzchni zabudowy budynku tj. zmianę charakterystycznych parametrów budynku i tym samym świadczy o jego rozbudowie. Taras o konstrukcji drewnianej zrealizowany w 2012 r. posiada bowiem obecnie wymiary 3,5 m x 2,0 m a ze znajdującej się w aktach sprawy dokumentacji technicznej opracowanej w dniu 10 września 1974 r. przez W. M. wynika, że wymiary istniejącej pod tarasem płyty żelbetowej (wraz z przyległymi 3 schodkami prowadzącymi z poziomu gruntu na tą płytę) wynosiły 1,02 m x 4,79 m a ponadto istniejąca płyta żelbetowa na rzucie dokumentacji archiwalnej znajdowała się w jednej linii ze schodami a w chwili obecnej taras jest poszerzony o około 1 metr. Organ odwoławczy zgodził się również z ustaleniem organu I instancji, że przedmiotowy taras wybudowany został bez wymaganego pozwolenia na budowę a wykonane elementy betonowe wystające z gruntu, na których opierają się słupy podpierające pomost, stanowią fundamenty tarasu, a zatem taras jest trwale połączony z gruntem. Powyższe, w ocenie organu odwoławczego, obligowało organ I instancji do zastosowania w sprawie trybu z art. 48 ustawy – Prawo budowlane. Dyspozycja tego przepisu została przy tym wypełniona przez organ I instancji prawidłowo. Niewykonanie przez J. K. nałożonego na nią postanowieniem z dnia 24 kwietnia 2015 r. obowiązku uprawniało z kolei organ do nakazania rozbiórki przedmiotowych obiektów budowlanych. Organ odwoławczy podkreślił przy tym, że współwłaściciel posesji przy ul. B. w G. – R. K. nie wyraża zgody na usytuowanie tarasu na gruncie, który stanowi jego współwłasność. Stwierdził także, że istniejące obecnie schody drewniane są obiektem nowo powstałym, za czym (poza niebudzącym wątpliwości faktem, iż materiał z którego są wykonane nie wskazuje na upływ czasu) przemawia fakt, iż na archiwalnej dokumentacji projektowej schodki mają 3 stopnie zaś w rzeczywistości w chwili obecnej stopni prowadzących na taras jest więcej. We wniesionej do Sądu skardze skarżąca domagała się uchylenia zaskarżonej decyzji zarzucając, że wydana została ona z naruszeniem: - art. 136 w zw. z art. 7, art. 77 § 1 oraz art. 80 kpa - poprzez dokonanie dowolnej oceny materiału dowodowego i niedokładne wyjaśnienie stanu faktycznego skutkujące pominięciem okoliczności istotnych dla sprawy, tj. całkowicie bezpodstawne przyjęcie przez organ, że schody prowadzące na taras od strony południowo – wschodniej zostały wybudowane niezgodnie z pozwoleniem na budowę i to dopiero w 2012 r. a w aktach archiwalnych (założonych w 1976 r.) nie znajduje się stosowne pozwolenie, podczas gdy w postępowaniu przedłożono wezwanie Zarządu Miejskiego z dnia 8 lipca 1950 r. do odbioru przez J. S. zezwolenia na budowę werandy, istnienie schodów potwierdza dokumentacja inwentaryzacyjna sporządzona przez W. M. w związku ze sprzedażą lokalu powołanej w decyzji z dnia 11 sierpnia 1978 r. a także zdjęcia tarasu sprzed 2012 r. przedłożone w toku postępowania a zawarty w tej dokumentacji opis schodków jako trzystopniowych jest jedynie błędem w dokumentacji, gdyż pierwotnie wybudowano cztery stopnie i takie istnieją obecnie; - art. 9, art. 10, art. 15 i art. 61 § 4 kpa - poprzez wydanie decyzji nakazującej rozbiórkę schodów na taras, pomimo iż organ nadzoru wszczął i prowadził postępowanie jedynie w odniesieniu do drewnianej nakładki na taras, a o fakcie, iż organ objął postępowaniem także schody skarżąca dowiedziała się dopiero po wydaniu decyzji przez organ I instancji; - art. 48 Prawa budowlanego - poprzez uznanie, iż spełnione zostały przesłanki nakazania rozbiórki obiektu budowalnego podczas, gdy zastosowanie mógł znaleźć co najwyżej art. 51 ust. 1 pkt 1 lub 2 Prawa budowlanego i to wyłącznie, gdyby w wyniku prawidłowo przeprowadzonego postępowania dowodowego potwierdziło się ustalenie organu, że istniejące od początku schody na taras zostały wybudowane niezgodnie z pozwoleniem na budowę. Skarżąca podkreśliła, że schodki prowadzące z poziomu gruntu na balkonową płytę żelbetową nie są obiektem drewnianym i nowo powstałym, lecz starą ażurową konstrukcją metalową (znacznie skorodowaną) z drewnianymi stopniami i ich konstrukcja w czasie budowy drewnianej nakładki na płytę balkonową ani też później w ogóle nie była zmieniana. Dokonano wyłącznie jej przemalowania i wymiany przegniłych drewnianych stopni. W odpowiedzi na skargę Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego wniósł o jej oddalenie, w pełni podtrzymując stanowisko i argumentację przedstawiona w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. W piśmie procesowym z dnia 13 lipca 2016 r. R. K. również wniósł o oddalenie wniesionej w niniejszej sprawie skargi wskazując, że przedmiotowa weranda powstała w latach 1968 – 1970 i była to weranda tylko z oknami, bez tarasu, bez schodów, bez drzwi balkonowych, wejściowych a na budowę tarasu i schodów nigdy nie wydano żadnego zezwolenia na budowę. W jego ocenie jedynym, wiarygodnym dokumentem potwierdzającym stan faktyczny nieruchomości, jej granice oraz obrys jest mapka załączona do decyzji z dnia 30 września 1976 r., stanowiącej pozwolenie na budowę barierki na tarasie przylegającym do mieszkania nr 2, zamieszkałego od lat 40 – tych przez rodzinę K. Na mapce tej widnieje weranda tylko z oknami, bez tarasu i schodów. Rozpoznając wniesioną skargę Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku zważył, co następuje: Zarówno kontrolowana decyzja Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia 29 kwietnia 2016 r., jak i poprzedzająca ją decyzja Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia 26 stycznia 2016 r., są zgodnie z prawem. W ocenie Sądu orzekające w sprawie organy prawidłowo uznały, że istniejący przy budynku mieszkalnym zlokalizowanym przy ul. B. w G. od strony południowo – wschodniej taras o konstrukcji drewnianej i wymiarach 3,5 m x 2,0 m wraz z prowadzącymi na ten taras schodami zostały wybudowane przez skarżącą bez wymaganego pozwolenia na budowę. Budowa przy budynku mieszkalnym tarasu kwalifikowana jest jako rozbudowa budynku mieszkalnego. Taras stanowi bowiem część budynku mieszkalnego, gdyż jest z nim konstrukcyjnie i funkcjonalnie powiązany. Taras nie posiada definicji legalnej a w języku potocznym opisywany jest jako: odkryta, płaska część budynku, otoczona balustradą, umieszczona na parterze (częstą połączona schodami z ogrodem), piętrze lub płaskim dachu (zob. Słownik języka polskiego pod red. M. Szymczaka, t. III., str. 480, PWN W-wa 1979); rodzaj dużego balkonu, umieszczonego na parterze, na piętrze lub na płaskim dachu, względnie również określone ukształtowanie terenu (zob. Słownik PWN, http://sjp.pwn.pl). Takie rozumienie tego pojęcia występuje również w przepisach rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie (Dz.U. Nr 75, poz.690 z późn zm.), gdzie np. § 12 stanowi w ust. 5 pkt 1, że odległość od granicy z sąsiednią działką budowlaną nie może być mniejsza niż: 1) 1,5 m do okapu, gzymsu, balkonu lub daszku nad wejściem, a także do takich części budynku jak galeria, taras, schody zewnętrzne, pochylnia lub rampa. Taras stanowi więc całość funkcjonalno - użytkową z budynkiem mieszkalnym, zapewniając jego obsługę. Jego istnienie rzutuje na podniesienie walorów użytkowych samego budynku, który zyskuje element mogący stanowić miejsce wypoczynku, oraz dodatkową możliwość bezpośredniej komunikacje z ogrodem. Nawet wykonanie tarasu jako drewnianej konstrukcji samonośnej i oddylatowanej od budynku nie świadczy o braku więzi z budynkiem, gdyż poszczególne elementy obiektu budowlanego mogą być wykonywane w różnej technologii i z różnych materiałów (zob. wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie z dnia 7 lutego 2012 r., sygn. akt II SA/Kr 1857/11, dostępny na stronie internetowej https://orzeczenia.nsa.gov.pl) W orzecznictwie sądowoadministracyjnym ustalono przy tym, że wykonanie tarasu zmienia charakterystyczne parametry budynku, gdyż wpływa niewątpliwie na powierzchnię jego zabudowy i kubaturę brutto budynku. Tym samym wykonane w celu powstania tarasu roboty budowlane nie mogą być kwalifikowane jako przebudowa obiektu budowlanego. Zgodnie bowiem z art. 3 pkt 7a ustawy Prawo budowlane przez przebudowę należy rozumieć wykonywanie robót budowlanych, w wyniku których następuje zmiana parametrów użytkowych lub technicznych istniejącego obiektu budowlanego, z wyjątkiem charakterystycznych parametrów, jak: kubatura, powierzchnia zabudowy, wysokość, długość, szerokość bądź liczba kondygnacji; w przypadku dróg są dopuszczalne zmiany charakterystycznych parametrów w zakresie niewymagającym zmiany granic pasa drogowego. Pojęcie przebudowy jest jednym z rodzajów robót budowlanych wykonywanych w istniejącym obiekcie budowlanym, niepowodujących powstania nowej części obiektu (zob. A. Gliniecki (red.), Prawo budowlane. Komentarz, Wydawnictwo Wolters Kluwer, Warszawa2016 r., str. 60). Roboty budowlane, które prowadzą do zmiany charakterystycznych parametrów istniejącego obiektu budowlanego (tj. kubatura, powierzchnia zabudowy, wysokość długość, szerokość) stanowią zaś rozbudowę, o której mowa w art. 3 pkt 6 ustawy Prawo budowlane (zob.: wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie z dnia 5 listopada 2013 r., sygn. akt II SA/Gd 949/13, LEX 1398413; wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie z dnia 12 października 2011 r., sygn. akt II SA/Kr 1042/1, dostępny na stronie internetowej https://orzeczenia.nsa.gov.pl). Z art. 3 pkt 6 ustawy Prawo budowlane wynika, że budową jest wykonywanie obiektu budowlanego w określonym miejscu, a także odbudowa, rozbudowa, nadbudowa obiektu budowlanego. Zgodnie z § 3 pkt 24 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie przez kubaturę brutto budynku należy rozumieć sumę kubatury brutto wszystkich kondygnacji, stanowiącą iloczyn powierzchni całkowitej, mierzonej po zewnętrznym obrysie przegród zewnętrznych i wysokości kondygnacji brutto, przy czym do kubatury brutto budynku wlicza się m.in. kubaturę balkonów i tarasów, obliczaną do wysokości balustrady. Z kolei powierzchnię zabudowy opisuje jako powierzchnię terenu zajętego przez wszystkie naziemne kondygnacje budynku, przy czym zalicza się do niej także wszystkie elementy przewieszenia, które występują w elewacji - m.in. balkony i loggie (zob.: wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie z dnia 17 grudnia 2010 r., sygn. akt II SA/Kr 1200/10, LEX 753461). Rozbudowa będzie powiększeniem istniejącego obiektu budowlanego, np. budynku mieszkalnego o dodatkowe pomieszczenie (pokój, wiatrołap, werandę lub w innym celu przeznaczoną przybudówkę), wykusz lub taras. Takie właśnie powiększenie stanowi część obiektu budowlanego (zob. wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Bydgoszczy z dnia 3 września 2008 r., sygn. akt II SA/Bd 398/08, LEX nr 526413). Nie ulega wątpliwości, że wybudowany przy werandzie taras stanowi nową część budynku mieszkalnego, nawet jeżeli wykorzystano przy jego budowie elementy istniejącego poprzednio wejścia prowadzącego na tę werandę. Skutkiem wykonanych robót budowalnych powstała zupełnie nowa, inna jakościowo, część obiektu budowlanego. Stąd też brak jest podstaw do wyodrębniania w tym elemencie pozostałości dawnej, nieistniejącej już części. Rozbudowa budynku mieszkalnego poprzez wykonanie tarasu wraz z prowadzącymi na ten taras schodami wymagała zaś uzyskania pozwolenia na budowę. Art 28 ust. 1 ustawy Prawo budowlane stanowi bowiem, że roboty budowlane można rozpocząć jedynie na podstawie ostatecznej decyzji o pozwoleniu na budowę, z zastrzeżeniem art. 29-31. Przez roboty budowlane należy rozumieć w myśl art. 3 pkt 7 budowę, a także prace polegające na przebudowie, montażu, remoncie lub rozbiórce obiektu budowlanego. Budową jest natomiast w myśl art. 3 pkt 6, wykonywanie obiektu budowlanego w określonym miejscu, a także odbudowa, rozbudowa, nadbudowa obiektu budowlanego. Przy czym przepis art. 29 i art. 30 ustawy Prawo budowlane nie wskazuje na wyłączenie przedmiotowej rozbudowy budynku mieszkalnego z obowiązku uzyskania pozwolenia na budowę. Skarżąca, w toku prowadzonego przez organy postępowania wyjaśniającego, nie przedstawiła zaś dokumentu potwierdzającego wybudowanie przedmiotowego tarasu ze schodami na podstawie uzyskanego pozwolenia na budowę. Zgodnie z art. 3 pkt 12 ustawy Prawo budowlane pozwoleniem na budowę jest decyzja administracyjna zezwalająca na rozpoczęcie i prowadzenie budowy lub wykonywanie robót budowlanych innych niż budowa obiektu budowlanego. Pozwolenie na budowę jest opartym na przepisach prawa, pochodzącym od organu administracji publicznej, skierowanym do określonego podmiotu, władczym rozstrzygnięciem dotyczącym uprawnień z zakresu administracji publicznej w konkretnej sprawie administracyjnej (zob. A. Gliniecki (red.), Prawo budowlane. Komentarz, Wydawnictwo Wolters Kluwer, Warszawa2016 r., str. 80). Żaden z dowodów, na który powołała się skarżąca w toku postępowania administracyjnego jak i w skardze, nie jest dokumentem potwierdzającym uzyskanie pozwolenia na budowę przy należącym do niej budynku mieszkalnym tarasu wraz ze schodami: pismo z dnia 5 lipca 1950 r. podpisane przez Kierownika Inspekcji Budowlanej może stanowić jedynie dowód na uzyskanie dla budynku przy ul. B. w G. zezwolenia na budowę garażu i letniej werandy (bez balkonu, schodów a tym bardziej drewnianego tarasu); inwentaryzacja wykonana przez W. M. w dniu 10 września 1974 r. potwierdza zaś jedynie zastany przez niego w tym dniu stan budynku a ponadto wskazuje jedynie na istnienie balkonu o szerokości 1,02 m i długości ze schodami 4,79 – 0,53 = 4,26 m a nie tarasu o wymiarach 3,5 m x 2,0 m. Również, Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego nie odnalazł w dokumentacji archiwalnej Wydziału Urbanistyki i Architektury Urzędu Miejskiego dokumentów potwierdzających wydanie pozwolenia na budowę przedmiotowego tarasu o wymiarach 3,5 m x 2,0 m. Brak wymaganego pozwolenia na rozbudowę budynku mieszkalnego poprzez wykonanie tarasu o wymiarach 3,5 m x 2,0 m wraz ze schodami obligował zaś organ nadzoru budowlanego do zastosowania procedury legalizacyjnej określonej w art. 48 ustawy – Prawo budowlane, którą stosuje się zgodnie ze wskazaniem ust. 1 do obiektu budowlanego lub jego części, będącego w budowie albo wybudowanego 1) bez wymaganego pozwolenia na budowę albo 2) bez wymaganego zgłoszenia dotyczącego budowy, o której mowa w art. 29 ust. 1 pkt 1a, 2b i 19a, albo pomimo wniesienia sprzeciwu do tego zgłoszenia. W sprawie nie mógł zaś znaleźć zastosowania art. 50 i art. 51 Prawa budowlanego, gdyż mają one zastosowanie tylko do takich robót budowlanych, które wymagają pozwolenia na budowę lub zgłoszenia, ale które nie są budową w rozumieniu art. 3 pkt 6 ustawy Prawo budowlane. W uchwale składu 7 sędziów Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 20 października 1997 r. OPS 3/97 (ONSA 1998, nr 1, poz. 3) wyjaśniono, że różny zakres regulacji objętych przepisami art. 48 i art. 50 ust. 1 wynika głównie z użytych tam terminów "budowa" i "roboty budowlane", które zgodnie z definicjami zawartymi w art. 3 mają różny zakres pojęciowy. Użycie przez ustawodawcę w art. 48 terminu "budowa" a w art. 50 ust. 1 terminu "roboty budowlane" nie jest przypadkowe, przez termin "roboty budowlane" rozumie się bowiem budowę, a także montaż, rozbiórkę i remont obiektów budowlanych. Termin "roboty budowlane" jest szerszy od terminu "budowa". W związku z tym, art. 50 ust. 1 pkt 1 ma zastosowanie do takich robót budowlanych, które wymagają pozwolenia na budowę albo zgłoszenia, ale które nie są budową w rozumieniu art. 48. Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego, wypełniając prawidłowo dyspozycję art. 48 ustawy – Prawo budowlane, postanowieniem z dnia 24 kwietnia 2015 r. wstrzymał prowadzone przy budowie przedmiotowego tarasu roboty budowlane i nałożył na skarżącą obowiązek przedstawienia, określonych w art. 48 ust. 3 tej ustawy, dokumentów. Z uwagi na nieprzedstawienie przez skarżącą, w wyznaczonym terminie, wymaganych dokumentów, co stanowi w sprawie okoliczność niesporną, organ ten zobligowany był, na mocy art. 48 ust. 4 ustawy – Prawo budowlane, do orzeczenia nakazu rozbiórki tarasu o konstrukcji drewnianej oraz prowadzących na taras schodów dobudowanych do budynku mieszkalnego przy ul. B. w G. W świetle przedstawionych powyżej okoliczności i regulacji prawidłowe było orzeczenie nakazu rozbiórki również w stosunku do schodów prowadzących na taras. Schody te stanowią bowiem wraz z tarasem całe nowe zamierzenie budowlane, prowadzą one z poziomu ogrodu na przedmiotowy taras i, jak wynika ze znajdujących się w aktach sprawy zdjęć, są z nim funkcjonalnie połączone. Proces legalizacji samowoli budowlanej prowadzony jest w interesie inwestora, lecz inwestor nie ma przymusu wykonywania nałożonych na niego obowiązków. W takim jednak przypadku winien liczyć się z konsekwencjami wynikającymi z art. 48 ust. 4 w związku z art. 48 ust. 1 Prawa budowlanego. W razie nieprzedłożenia dokumentów, o które wzywał organ nadzoru budowlanego nie przejdzie on bowiem do kolejnego etapu procedury legalizacyjnej, o jakim mowa w art. 48 ust. 5 ustawy Prawo budowlane, lecz wyda decyzję nakazująca przymusową rozbiórkę. Wykonanie nałożonych obowiązków jest obligatoryjnym elementem procesu legalizacji samowolnie wybudowanego obiektu. Bez przedstawienia żądanej dokumentacji organ nie może bowiem wydać decyzji o zatwierdzeniu projektu budowlanego i decyzji o pozwoleniu na wznowienie robót, bądź decyzji o zatwierdzeniu projektu budowlanego, jeżeli budowa została zakończona. Brzmienie art. 48 ust. 4 ustawy jest jednoznaczne i nie może budzić wątpliwości. W przypadku niespełnienia w wyznaczonym terminie nałożonych przez organ obowiązków, właściwy organ obowiązany jest wydać decyzję, o której mowa w art. 48 ust. 1. Żaden przepis ustawy Prawo budowlane nie przewiduje w takiej sytuacji możliwości odstąpienia od orzeczenia nakazu rozbiórki. Wbrew zarzutom skarżącej w toku postępowania nie doszło do naruszenia przepisów postępowania w stopniu mogącym mieć istotny wpływ ma wynik sprawy. Rozpoznając sprawę przedmiotowej samowoli budowlanej, organy nadzoru budowlanego obu instancji dokonały prawidłowych i jednoznacznych ustaleń faktycznych, które znajdują potwierdzenia w zgromadzonym w sprawie materiale dowodowym. Ustalenia te były niezbędne i wystarczające do podjęcia rozstrzygnięcia w sprawie. Orzekające organy procedowały w zgodzie z przepisami postępowania administracyjnego oraz prawidłowo powołały i zastosowały przepisy Prawa budowlanego. Uzasadnienie zaskarżonej decyzji spełnia wymogi art. 107 § 3 kpa, a także odpowiada wynikającej z art. 11 kpa zasadzie przekonywania. Z tych wszystkich względów Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku, na podstawie art. 151 ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi skargę jako bezzasadną oddalił

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 20.07.2026. · Źródło