II SA/Gd 338/26

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku w składzie następującym: Przewodniczący: asesor sądowy WSA Jakub Chojnacki po rozpoznaniu w dniu 5 czerwca 2026 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi K. W. na uchwałę Rady Gminy Stężyca z dnia 12 września 2023 r., nr XLIII/764/2023 w sprawie uchwalenie miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego fragmentu obrębu ewidencyjnego Gapowo, gmina Stężyca. postanawia 1. odrzucić skargę, 2. zwrócić skarżącemu K. W. ze Skarbu Państwa – Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku kwotę 300 zł (trzysta złotych) uiszczoną tytułem wpisu od skargi. 1. Skarżący we wniesionej do Sądu skardze, powołując się na interes prawny do zaskarżenia uchwały, wskazał że jest mieszkańcem gminy Stężyca, w związku z tym zaskarżona uchwała dotyczy bezpośrednio jego interesów, ponieważ obejmuje obszar zagospodarowania przestrzennego w zamieszkanej przez niego gminie. Na dowód tego, załączył zaświadczenie o zameldowaniu. Dalej Skarżący przywołał treść art. 101 ust. 1 ustawy o samorządzie gminnym podając, że przepis ten stanowi lex specialis w stosunku do ogólnej normy art. 50 p.p.s.a., określającej legitymację do wniesienia skargi do Sądu Administracyjnego. Według Skarżącego, biorąc pod uwagę, że stwierdzenie naruszenia interesu prawnego przez uchwałę rady gminy jest warunkiem koniecznym rozpoznania skargi, strona inicjująca postępowanie sądowe w tym trybie musi wykazać, że zaskarżona uchwała negatywnie wpływa na jej sytuację prawną, np. pozbywając ją uprawnień lub uniemożliwiając ich realizacji. W orzecznictwie sądowoadministracyjnym utrwalony jest pogląd, że naruszenie interesu prawnego, o którym mowa w art. 101 ustawy o samorządzie gminnym, powinno być obiektywne, tzn. polegające na nieprzestrzeganiu przez organ norm prawnych powszechnie obowiązujących. Zdaniem Skarżącego, przywołane w skardze zarzuty jednoznacznie wskazują, że uchybienia organu w zakresie nieprawidłowości w uzyskaniu opinii i uzgodnień co do treści planu oraz rozbieżności czasowe w jego udostępnieniu do wiadomości publicznej, w tym błędy w zakresie przeprowadzenia dyskusji publicznej nad jego treścią, bezpośrednio rzutowały na jego prawa związane z aktywnym uczestnictwem w uchwalaniu planu. W tej sytuacji w pełni zasadne jest złożenie skargi, mając na uwadze konieczność obrony przysługujących Skarżącemu praw. 2. Wójt Gminy Stężyca odpowiadając na skargę stwierdził, że skarga zasługuje na uwzględnienie, jednakże jej żądanie ze względu na braku ustawowych kompetencji po stronie Rady Gminy nie może być wykonane. 3. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku zważył, co następuje: 1. Skarga podlega odrzuceniu na podstawie art. 58 § 1 pkt 5a ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2026 r. poz. 143, dalej jako: "p.p.s.a."), zgodnie z którym sąd odrzuca skargę, jeżeli interes prawny lub uprawnienie wnoszącego skargę na uchwałę lub akt, o którym mowa w art. 3 § 2 pkt 5 i 6, nie zostały naruszone stosownie do wymagań przepisu szczególnego. Przepisem szczególnym, o którym mowa w ww. przepisie jest m.in. art. 101 ust. 1 ustawy z dnia 8 marca 1990 r. o samorządzie gminnym (Dz. U. z 2025 r. poz. 1153 ze zm., dalej jako: "u.s.g."), w myśl którego każdy, czyj interes prawny lub uprawnienie zostały naruszone uchwałą lub zarządzeniem, podjętymi przez organ gminy w sprawie z zakresu administracji publicznej, może zaskarżyć uchwałę lub zarządzenie do sądu administracyjnego. 2. W orzecznictwie jednolicie podnosi się, że interes prawny podmiotu wnoszącego skargę w trybie art. 101 ust. 1 u.s.g. musi wynikać z normy prawa materialnego kształtującej jego sytuację prawną. Podstawę legitymacji procesowej strony musi zatem stanowić przepis prawa materialnego wskazujący na własne prawo (interes prawny) lub obowiązek podmiotu, które podlegają skonkretyzowaniu w postępowaniu administracyjnym. Tak więc istotą interesu prawnego jest jego związek z konkretną normą prawa materialnego – taką normą, którą można wskazać jako jego podstawę i z której podmiot legitymujący się tym interesem może wywodzić swoje racje. Stwierdzenie istnienia interesu prawnego sprowadza się więc do ustalenia związku o charakterze materialnoprawnym między obowiązującą normą a sytuacją prawną konkretnego podmiotu. Podkreślenia przy tym wymaga, że interes prawny podmiotu wnoszącego skargę do sądu w tym trybie powinien być bezpośredni i realny, o jego naruszeniu zaś rozstrzyga zmiana w sytuacji prawnej skarżącego (zob. postanowienie NSA z 6 listopada 2024 r., II OSK 2194/24; orzecznictwo sądów administracyjnych dostępne jest na stronie internetowej: orzeczenia.nsa.gov.pl). 3. Do wniesienia skargi na akt prawa miejscowego nie legitymuje sama ewentualna sprzeczność zaskarżonej uchwały z prawem, ani też stan zagrożenia naruszenia interesu prawnego lub uprawnienia (zob. wyrok Trybunału Konstytucyjnego z 4 listopada 2003 r., sygn. akt SK 30/02, OTK-A 2003 nr 8, poz. 4). Strona skarżąca winna bowiem wykazać, że zaskarżona uchwała negatywnie wpływa na jej sferę prawnomaterialną, pozbawia ją pewnych uprawnień albo uniemożliwia ich realizację (por. wyrok NSA z 1 marca 2005 r., OSK 1437/04). Skarżący powinien wskazać przy tym konkretny akt, z którego uprawnienie to lub interes prawny jest wywodzony. Naruszenie interesu prawnego winno mieć charakter bezpośredni i realny (por. wyrok NSA z 14 marca 2002 r., II SA 2503/01). Z przepisu art. 101 ust. 1 u.s.g. wyraźnie wynika, że prawo do zaskarżenia aktu prawa miejscowego przysługuje tym podmiotom, które wykażą się konkretnym, indywidualnym oraz aktualnym interesem prawnym wynikającym z określonej normy prawa materialnego i wskażą okoliczności świadczące o tym, że interes ten został naruszony kwestionowanym aktem (por. postanowienie WSA w Olsztynie z 27 marca 2026 r., II SA/Ol 25/26). 4. Skarga wnoszona w trybie art. 101 ust. 1 u.s.g. nie ma charakteru actio popularis, a do jej wniesienia nie legitymuje sama ewentualna sprzeczność zaskarżonej uchwały z prawem. Przepis ten wprowadza podmiotowe ograniczenie kręgu osób legitymowanych do wniesienia skargi na taką uchwałę w stosunku do normy prawnej wynikającej z art. 50 p.p.s.a. Skarżący musi wykazać nie tylko istnienie interesu prawnego, ale również jego rażące naruszenie. Wnosząc skargę na uchwałę organu gminy na podstawie art. 101 ust. 1 u.s.g. należy wykazać istnienie związku pomiędzy zaskarżoną uchwałą a indywidualną sytuacją prawną skarżącego. Innymi słowy kwestionowana uchwała musi wpływać negatywnie na jego sferę prawnomaterialną i pozbawiać go np. pewnych uprawnień albo uniemożliwiać ich realizację, lub też nakładać na niego obowiązki (patrz. P. Daniel, Naruszenie przepisów prawa własności jako źródło legitymacji do wniesienia skargi na miejscowy plan zagospodarowania przestrzennego w orzecznictwie Naczelnego Sądu Administracyjnego, PPP 2016, nr 3, s. 64-76.). 5. W orzecznictwie i literaturze przyjmuje się, że przez pojęcie interesu prawnego należy rozumieć interes zgodny z prawem i interes chroniony przez prawo. Istotą tego interesu jest jego związek z konkretną normą prawa materialnego, tzn. taką normą, którą można wskazać jako jego podstawę i z której podmiot legitymujący się tym interesem może wywodzić swoje racje. Obowiązek wykazania się indywidualnym interesem prawnym lub uprawnieniem, a także zaistniałym w dacie wnoszenia skargi naruszeniem tego interesu lub uprawnienia, spoczywa na stronie skarżącej. Innymi słowy, interes prawny będzie posiadał taki podmiot, któremu obowiązujące przepisy przyznają określone uprawnienia lub nakładają na podmiot wymierne obowiązki. Interes prawny musi być aktualny i realny, osobisty (własny, indywidualny) oraz dotyczyć bezpośrednio sfery prawnej określonego podmiotu. Naruszenie tego interesu nastąpi wówczas, gdy zaskarżonym aktem zostaje odebrane lub ograniczone prawo skarżącego wynikające z przepisów prawa, względnie zostanie nałożony na niego nowy obowiązek lub też zmieniony obowiązek dotychczas na nim ciążący. Co ważne, naruszenie to musi być bezpośrednie i zaistniałe, samo zagrożenie naruszenia interesu prawnego nie pozwala na skuteczne powołanie się na tę instytucję prawną. Podkreślić należy, że to na skarżącym spoczywa ciężar wykazania naruszenia interesu prawnego, a naruszenie to musi istnieć w momencie wnoszenia skargi (zob. K. Kaczmarska (w:) P. Drembowski, P. Suwaj (red.), Ustawa o samorządzie gminnym, Komentarz, 2023, wyd. I; postanowienie WSA w Poznaniu z 17 października 2024 r., IV SA/Po 640/24). 6. W niniejszej sprawie Skarżący miał świadomość konieczności wykazania, że zaskarżona uchwała narusza jego interes prawny. Wynika to wprost z treści skargi, w której Skarżący powołuje się zarówno na treść art. 101 ust. u.s.g., jak i na orzecznictwo objaśniające rozumienie pojęcia naruszenia interesu prawnego i potwierdzające spoczywający na Skarżącym obowiązek wykazania tej okoliczności. Skarżący jednak nie wykazał, aby zaskarżona uchwała w ogóle dotyczyła jego interesu prawnego, nie mówiąc już o jego naruszeniu. Skarżący powołał się bowiem na okoliczność tego, że jest mieszkańcem gminy, której obszar zagospodarowania objęty jest zaskarżoną uchwałą. Powoływanie się na status mieszkańca nie jest wystarczające do uzasadnienia naruszenia interesu prawnego zaskarżonym aktem, ponieważ z samego faktu zamieszkiwania na terenie objętym miejscowym planem zagospodarowania przestrzennego nie wynika, żeby jego postanowienia dotyczyły indywidualnych uprawnień takiego mieszkańca, wynikających z norm prawa materialnego. Skarżący kwestionując prawidłowość zaskarżonej uchwały, nie wyjaśnia, w jaki sposób jej postanowienia dotyczą wynikających z przepisów prawa materialnego jego indywidualnych uprawnień. To zaś oznacza, że Skarżący nie wykazał aby był podmiotem legitymowanym do wniesienia skargi, co z kolei powoduje, że nie może ona być merytorycznie rozpoznana przez Sąd. 4. Mając powyższe na uwadze, Sąd orzekł jak w pkt 1. sentencji postanowienia. 5. O zwrocie uiszczonego od skargi wpisu (300 zł) Sąd orzekł na podstawie art. 232 § 1 pkt 1 p.p.s.a. (pkt 2 postanowienia).