II SA/Gd 387/25
WyrokWSA w Gdańsku2025-07-21
Skład orzekający: Krzysztof Kaszubowski
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy Samorządowe Kolegium Odwoławcze prawidłowo zastosowało art. 138 § 2 KPA, uchylając decyzję organu I instancji i przekazując sprawę do ponownego rozpatrzenia, zamiast wydać decyzję merytoryczną?Ratio decidendi
Sąd uznał, że Samorządowe Kolegium Odwoławcze nieprawidłowo zastosowało art. 138 § 2 KPA. Wątpliwości organu odwoławczego co do wskaźników zabudowy nie stanowiły niewyjaśnienia podstawowych okoliczności stanu faktycznego, a Kolegium samo dokonało ustaleń w tym zakresie. Organ odwoławczy jest organem merytorycznym i powinien rozpoznać sprawę co do istoty, a nie unikać rozstrzygnięcia, gdy stan faktyczny jest możliwy do ustalenia.Stan faktyczny
Inwestor złożył wniosek o ustalenie warunków zabudowy dla budowy budynku mieszkalnego wielorodzinnego. Prezydent Miasta Gdyni wydał decyzję ustalającą warunki zabudowy. Współwłaściciel sąsiedniej działki wniósł odwołanie, podnosząc zarzuty dotyczące statusu stron oraz wpływu inwestycji na jego nieruchomość. Samorządowe Kolegium Odwoławcze uchyliło decyzję organu I instancji i przekazało sprawę do ponownego rozpatrzenia, wskazując na nieprawidłowości w ustaleniu wskaźników zabudowy i konieczność uzupełnienia wniosku o zapewnienia gestora sieci gazowej. Inwestor wniósł sprzeciw od decyzji Kolegium.Rozstrzygnięcie
Uchyla zaskarżoną decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Gdańsku i zasądza od Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Gdańsku na rzecz skarżącego M. K. kwotę 100 zł tytułem zwrotu kosztów postępowania.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Krzysztof Kaszubowski (spr.) po rozpoznaniu w dniu 21 lipca 2025 r. w Gdańsku na posiedzeniu niejawnym sprawy ze sprzeciwu M. K. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Gdańsku z dnia 8 kwietnia 2025 r. nr SKO Gd/617/25 w przedmiocie warunków zabudowy 1. uchyla zaskarżoną decyzję, 2. zasądza od Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Gdańsku na rzecz skarżącego M. K. kwotę 100 (sto) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania.
M. K. wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku sprzeciw od decyzji Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Gdańsku w przedmiocie ustalenia warunków zabudowy.
Objęte sprzeciwem rozstrzygnięcie zostało wydane w następujących okolicznościach faktycznych i prawnych:
W dniu 2 sierpnia 2024 r. M. K. (dalej jako: "inwestor", "strona, skarżący") złożył wniosek o ustalenie warunków zabudowy i zagospodarowania terenu dla inwestycji polegającej na budowie budynku mieszkalnego wielorodzinnego, 12-lokalowego, z podziemnym garażem oraz infrastrukturą techniczną, na terenie działki nr [...] obręb [...], przy ul. A. [...] w G.
Prezydent Miasta Gdyni (dalej jako: "organ I Instancji", "Prezydent"), po przeprowadzeniu analizy funkcji oraz cech zabudowy i zagospodarowania terenu, decyzją z dnia 19 grudnia 2024 r. ustalił dla inwestora warunki zabudowy dla działki nr [...] obręb [...] ul. A. [...] w G. Organ I instancji określił rodzaj inwestycji: budowa budynku mieszkalnego wielorodzinnego z garażem podziemnym wraz z infrastrukturą techniczną i określił jej parametry: nieprzekraczalną linię zabudowy jako kontynuację linii zabudowy budynku sąsiedniego przy ul. A. [...] (wg załącznika graficznego); udział powierzchni zabudowy do powierzchni działki - do 27%; maksymalną intensywność zabudowy - 1,02; maksymalną nadziemną intensywność zabudowy - 0,92; minimalną nadziemną intensywność zabudowy - 0,30; szerokość elewacji frontowej - od 9,4 m do 14,0 m; wysokość budynku liczoną od istniejącej warstwicy terenu na granicy działki nr [...] z działką drogową wynoszącą 46,60 m.n.p.m. - do 12,3 m; dach płaski lub taras. W zakresie ochrony środowiska i zdrowia ludzi organ zalecił zachować minimalną powierzchnię biologicznie czynną: 25%; szczegółowo rozpoznać warunki hydrogeologiczne w związku z budową kondygnacji podziemnej; obsługa komunikacyjna jednym zjazdem od ulicy A.; należy zapewnić miejsca postojowe dla samochodów: 0,8 - 1,2 miejsca na 1 lokal mieszkalny oraz rowerów - min.1 miejsce na 1 lokal mieszkalny; w zakresie infrastruktury technicznej ustalono, że w ulicy znajduje się pełna infrastruktura, zatem istnieje możliwość podłączenia do sieci.
Odwołanie od powyższej decyzji wniósł współwłaściciel działki nr [...], sąsiadującej z planowaną inwestycją, który podniósł w pierwszej kolejności zarzut pozbawienia statusu strony postępowania szeregu osób, których interesu prawnego dotyczy przedmiotowe postępowanie. Dodatkowo podniósł, że ustalenie niektórych warunków zabudowy dla terenu działki nr [...] we wskazany powyżej sposób znacznie pogorszy, a nawet uniemożliwi, korzystanie z działki nr [...], której jest właścicielem. W jego ocenie status strony powinien przysługiwać nie Zarządowi Wspólnoty Mieszkaniowej [...] lecz wszystkim jej członkom, a także właścicielom nieruchomości położonych w obszarze analizowanym. Sprzeciwił się ponadto ustalonej wysokości planowanej inwestycji wskazując, że stan zerowy budynku zlokalizowanego na jego działce położony jest poniżej ca 5 m od istniejącej warstwicy terenu działki nr [...], co oznacza, iż zrealizowana zostanie inwestycja o wysokości 17,3 m i tym samym budynek stanowiący jego własność zostanie przesłonięty całkowicie, a nieruchomość po godz. 12 całkowicie zostanie pozbawiona nasłonecznienia. W jego ocenie, z uwagi na wielkość zadrzewienia terenu inwestycji, powierzchnia biologicznie czynna powinna zostać określona na 40%. Wskazał także, że ze względu na niewystarczającą ilość miejsc parkingowych celowe jest zobowiązanie inwestora do zabezpieczenia dla samochodów wewnątrz i na zewnątrz budynku w przedziale 1,5 do 2 miejsc postojowych na jeden lokal.
Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Gdańsku (dalej jako: "organ odwoławczy", "Kolegium"), działając m. in. na podstawie art. 138 § 2 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (tekst jedn.: Dz. U. z 2024 r., poz. 572 ze zm.; dalej jako: "k.p.a."), decyzją z dnia 8 kwietnia 2025 r., uchyliło zaskarżone rozstrzygnięcie w całości i przekazało sprawę organowi I instancji do ponownego rozpatrzenia. W uzasadnieniu, przywołując treść art. 2 u.p.z.p. oraz § 4 ust. 1 i § 5 ust. 1 rozporządzenia Ministra Rozwoju i Technologii z dnia 15 lipca 2024 r. w sprawie sposobu ustalania wymagań dotyczących nowej zabudowy i zagospodarowania terenu w przypadku braku miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego (Dz. U. z 2024 r., poz. 1116) organ odwoławczy przedstawił dotychczasowy przebieg postępowania i wskazał, że w zakresie ustalenia udziału powierzchni zabudowy ustawodawca nie posługuje się pojęciem powierzchni z dokumentów, jak zapisano w rubryce 6 tabeli; udział powierzchni ustala się jako sumę powierzchni rzutu poziomego budynków (....) zlokalizowanych na terenie do powierzchni tego terenu.
Następnie Kolegium wyjaśniło, że zgodnie z dokonanymi przez nie obliczeniami powierzchnia wszystkich działek w obszarze analizowanym wyniosła 20.195 m2 (bez działek oznaczonych w tabeli "n"); powierzchnia zabudowy – 5.135 m; ilość działek poddanych analizie - 31; zatem udział powierzchni zabudowy wyniósł - 0,35. W zakresie określenia intensywności zabudowy Kolegium ustaliło, że powierzchnia wszystkich kondygnacji (rubryka 8 tabeli) wyniosła 16.277 m2, średni wskaźnik intensywności zabudowy (16.277 m2 w stosunku do 20.195 m2 ) wyniósł 0,81, z tolerancją 20% jest to 0,65 do 0,97; w zakresie nadziemnej intensywności zabudowy - pow. kondygnacji nadziemnych 14.104 m2; do pow. terenu - 20.195 m2 zatem średni wskaźnik nadziemnej intensywności wyniósł 0,70 z tolerancją 20% to jest 0,55 do 0,84. Kolegium zwróciło uwagę, że ustalone przez nie wartości odbiegają od wartości ustalonych przez Prezydenta tak w analizie, jak i decyzji zarówno w zakresie powierzchni zabudowy (0,27), jak i maksymalnej intensywności zabudowy (1,02) oraz maksymalnej nadziemnej zabudowy (0,92). Organ odwoławczy wskazał, że przepisy rozporządzenia dopuszczają możliwość ustalenia innych wskaźników, jeżeli wynika to z analizy jednak, zgodnie z utrwalonym orzecznictwem sądów administracyjnych, odstępstwo to powinno zostać szczegółowo uzasadnione zarówno w analizie, jak i w decyzji.
W zaleceniach kierowanych do organu I Instancji Kolegium zobowiązało wezwać inwestora do uzupełnienia wniosku o zapewnienia dysponenta sieci gazowej, że jest ona wystarczająca dla nowego zamierzenia inwestycyjnego w zakresie ogrzewania 12 lokali mieszkalnych gazem. Zdaniem Kolegium jest to taka ilość lokali, że bez wyrażenia stanowiska dysponenta sieci nie można założyć, że infrastruktura techniczna jest wystarczająca dla zamierzonego przedsięwzięcia. Organ odwoławczy zobowiązał ponadto Prezydenta do przeprowadzenia analizy funkcji oraz cech zabudowy i zagospodarowania terenu w sposób zgodny z obowiązującymi przepisami i określenia wszystkich parametrów i wskaźników zabudowy i zagospodarowania terenu w obszarze analizowanym - średnie ich wartości, a następnie na ich podstawie - udział powierzchni oraz intensywność zabudowy zgodnie z obowiązującymi przepisami, a następnie, w oparciu o te wartości, określić parametry i wskaźniki nowej zabudowy; w przypadku odstępstw od ustalonych wartości nakazał uzasadnić w sposób nie budzący wątpliwości zasadność odstępstwa.
Końcowo, odnosząc się do zarzutów odwołania, Kolegium wskazało, że zarzuty dotyczące zacienienia nieruchomości stanowiącej własność odwołującego się przez planowaną inwestycję mogą być podnoszone w postępowaniu w sprawie udzielenia inwestorowi pozwolenia na budowę. Dodatkowo organ odwoławczy wyjaśnił, że stronami w sprawie ustalenia warunków zabudowy i zagospodarowania terenu są, z założenia, właściciele i użytkownicy wieczyści nieruchomości bezpośrednio sąsiadujących z nieruchomością stanowiącą teren inwestycji. Ustosunkowując się do kwestii związanej z miejscami postojowymi Kolegium zwróciło uwagę, że zamierzeniem inwestora jest budowa garażu podziemnego w budynku, przy czym obowiązujące przepisy stanowią, że minimalną liczbę miejsc do parkowania ustala się w stosunku do liczby: lokali mieszkalnych, lokali usługowych, osób mogących jednocześnie przebywać w budynku, osób zatrudnionych lub powierzchni obiektów usługowych i produkcyjnych. Odnośnie natomiast zachowania powierzchni biologicznie czynnej obowiązujące przepisy stanowią, że jej powierzchnia powinna wynieść minimum 25% i taką powierzchnię ustalono w zaskarżonej decyzji. Teren inwestycji stanowi działkę budowlaną, a fakt, że jest on porośnięty roślinnością nie może ograniczać swobody dysponowania nieruchomością na cele budowlane.
W sprzeciwie kierowanym do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku skarżący wniósł o uchylenie decyzji Kolegium w całości oraz o zasądzenie kosztów postępowania. Zaskarżonej decyzji zarzucił naruszenie przepisów prawa procesowego, tj. art. 138 § 2 k.p.a. poprzez bezpodstawne uchylenie decyzji organu I instancji i przekazanie sprawy do ponownego rozpatrzenia, pomimo że brak było przesłanek do zastosowania tego przepisu, albowiem rozstrzygnięcie organu I instancji nie było obarczone uchybieniami wskazanymi w tym przepisie. Zdaniem strony organ odwoławczy, dysponując prawidłowo sporządzoną analizą, mógł samodzielnie ustalić kwestionowane wskaźniki i wydać decyzję merytoryczną, zmieniając w tym zakresie decyzję organu I Instancji. Podobnie bezpodstawne było, w ocenie skarżącego, kwestionowanie przedłożonego zapewnienia gestora sieci gazowej, które było prawidłowe dla przedmiotowego zamierzenia.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku zważył, co następuje:
Zgodnie z art. 64a ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn.: Dz.U. z 2024 r., poz. 935 ze zm.; dalej jako: "P.p.s.a.") od decyzji, o której mowa w art. 138 § 2 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (tekst jedn.: Dz. U. z 2024 r., poz. 572; dalej jako: "k.p.a.") skarga nie przysługuje, jednakże strona niezadowolona z treści decyzji może wnieść od niej sprzeciw. Przywołany przepis k.p.a. stanowi, że organ odwoławczy może uchylić zaskarżoną decyzję w całości i przekazać sprawę do ponownego rozpatrzenia organowi pierwszej instancji, gdy decyzja ta została wydana z naruszeniem przepisów postępowania, a konieczny do wyjaśnienia zakres sprawy ma istotny wpływ na jej rozstrzygnięcie. Przekazując sprawę, organ powinien wskazać, jakie okoliczności należy wziąć pod uwagę przy ponownym rozpatrzeniu sprawy. Granice rozpoznania sprawy ze sprzeciwu od decyzji określa przepis art. 64e P.p.s.a. wskazując, że rozpoznając sprzeciw od decyzji, sąd ocenia jedynie istnienie przesłanek do wydania decyzji, o której mowa w art. 138 § 2 k.p.a.
Z treści powołanego wyżej przepisu art. 138 § 2 k.p.a. wynika, że wydanie przez organ odwoławczy decyzji kasacyjnej uzależnione jest od wystąpienia dwóch przesłanek, które powinny znaleźć potwierdzenie w zebranym materiale dowodowym. Po pierwsze, organ odwoławczy ma obowiązek wykazać, że postępowanie przed organem pierwszej instancji, w którym została wydana decyzja, było prowadzone z naruszeniem przepisów postępowania i po drugie - niezbędnym jest wykazanie istnienia niewyjaśnionego przez organ pierwszej instancji zakresu sprawy, który ma istotny wpływ na jej rozstrzygnięcie (por. wyrok NSA z dnia 7 grudnia 2021 r., sygn. akt II GSK 2463/21; wszystkie przywołane w niniejszym uzasadnieniu orzeczenia sądów administracyjnych są dostępne na stronie internetowej: orzeczenia.nsa.gov.pl). Samo stwierdzenie naruszenia przepisów postępowania, jakkolwiek jest konieczną przesłanką uchylenia zaskarżonej decyzji, nie stanowi jednak przesłanki wystarczającej. Niezbędne jest wykazanie, że konieczny do wyjaśnienia zakres sprawy ma istotny wpływ na jej rozstrzygnięcie. Zwrot normatywny "konieczny do wyjaśnienia zakres sprawy ma istotny wpływ na jej rozstrzygnięcie" ma charakter ocenny. Jest zatem określeniem wymagającym każdorazowo interpretacji na tle okoliczności faktycznych sprawy. Dodać również należy, że decyzja kasacyjna może zapaść, jeżeli wątpliwości organu odwoławczego co do stanu faktycznego nie można wyeliminować w trybie art. 136 k.p.a. Konieczność uzupełnienia w niewielkim zakresie postępowania dowodowego, przez przeprowadzenie określonego dowodu, mieści się natomiast w kompetencjach organu odwoławczego do uzupełnienia postępowania, wyłączając dopuszczalność wydania decyzji kasacyjnej (por. wyrok NSA z dnia 15 grudnia 2016 r., sygn. akt II OSK 1427/16).
Wyjaśnić dodatkowo należy, że zgodnie z zasadą dwuinstancyjności postępowania administracyjnego, obowiązkiem organu drugiej instancji jest ponowna ocena całego zebranego materiału dowodowego, ewentualnie jego uzupełnienie, gdyż dokonuje on po raz drugi rozstrzygnięcia w całości tej samej sprawy, a nie jedynie oceny prawidłowości postępowania przeprowadzonego przez organ pierwszej instancji. Przy czym organ odwoławczy – w przeciwieństwie do sądu administracyjnego – jest organem merytorycznie rozstrzygającym sprawę.
W sytuacji zatem, gdy ma on możliwość skorzystania z art. 136 k.p.a., to również braki dowodowe nie mogą, co do zasady, stanowić podstawy do zastosowania art. 138 § 2 k.p.a. Dopiero gdy wykazane zostanie, że prowadzenie uzupełniającego postępowania dowodowego w oparciu o art. 136 k.p.a. okaże się niewystarczające, należy uchylić zaskarżoną decyzję oraz przekazać sprawę do ponownego rozpoznania organowi pierwszej instancji. Tylko przeprowadzenie całego postępowania wyjaśniającego przez organ odwoławczy oznaczałoby naruszenie zasady dwuinstancyjności postępowania administracyjnego (por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 20 października 2016 r., sygn. akt II OSK 65/15).
Wydanie decyzji kasacyjnej jest więc możliwe wyłącznie w sytuacjach wyjątkowych, a działanie organu odwoławczego nie ma tylko charakteru kontrolnego, ale jest działaniem merytorycznym. Co do zasady, obowiązkiem tego organu jest więc ponowne, merytoryczne rozpoznanie sprawy będącej przedmiotem postępowania. Wydając zaś decyzję kasacyjną, organ odwoławczy powinien w jej uzasadnieniu nie tylko przekonująco uzasadnić istnienie przesłanek wymienionych w przepisie art. 138 § 2 k.p.a., lecz także wskazać, z jakich przyczyn nie zastosował art. 136 k.p.a. (zob. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 14 lipca 2020 r., sygn. akt II OSK 1166/20).
Przedmiotem kontroli sądowej w niniejszej sprawie jest decyzja Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Gdańsku uchylająca decyzję Prezydenta Miasta Gdyni ustalającą skarżącemu warunki zabudowy dla działki nr [..] obręb [...] ul. A. [...] w G. i przekazująca sprawę do ponownego rozpatrzenia organowi I instancji.
Uzasadniając kwestionowaną decyzję organ odwoławczy uznał, że organ I instancji nieprawidłowo określił wskaźnik powierzchni zabudowy, maksymalnej intensywności zabudowy oraz maksymalnej nadziemnej zabudowy. W ocenie Kolegium wskaźniki te powinny wynosić odpowiednio w odniesieniu do: powierzchni zabudowy 0,27 (zamiast przyjętego przez organ I instancji 0,25), maksymalnej intensywności zabudowy od 0,65 do 0,97 (zamiast przyjętego przez organ I instancji 1,02) oraz maksymalnej nadziemnej zabudowy od 0,55 do 0,84 (zamiast przyjętego przez organ I instancji 0,92). Organ odwoławczy nakazał również uzupełnienie wniosku inwestora o zapewnienie dysponenta sieci gazowej, że jest ona wystarczająca dla nowego zamierzenia inwestycyjnego w zakresie ogrzewania 12 lokali mieszkalnych gazem.
W ocenie Sądu podniesione przez Kolegium wątpliwości co wysokości wskaźnika powierzchni zabudowy, maksymalnej intensywności zabudowy oraz maksymalnej nadziemnej zabudowy nie oznaczają niewyjaśnienia podstawowych okoliczności stanu faktycznego, bez którego nie można sprawy rozpoznać co do istoty. Zauważyć należy, że Kolegium uznając, że ustalone przez organ I instancji wartości w zakresie powierzchni zabudowy, maksymalnej intensywności zabudowy oraz maksymalnej nadziemnej zabudowy budzą zastrzeżenia dokonało samodzielnych ustaleń w tym zakresie i ustaliło powyższe wskaźniki w innych wartościach niż zrobił to organ I instancji. W tej sytuacji, w przekonaniu Sądu, Kolegium nieprawidłowo nakazało Prezydentowi przeprowadzenie analizy funkcji oraz cech zabudowy i zagospodarowania terenu w sposób zgodny z obowiązującymi przepisami określając wszystkie parametry i wskaźniki zabudowy i zagospodarowania terenu w obszarze analizowanym - średnie ich wartości a następnie na ich podstawie - udział powierzchni oraz intensywność zabudowy zgodnie z obowiązującymi przepisami, a następnie, w oparciu o te wartości, określić parametry i wskaźniki nowej zabudowy. Nie można bowiem zapominać, że organ drugiej instancji jest organem merytorycznym, a nie wyłącznie kontrolnym. Organ odwoławczy jest zobowiązany do dokonania własnej analizy zebranego materiału dowodowego, a fakt, że Kolegium nie podziela wniosków organu pierwszej instancji, nie powoduje potrzeby przekazania sprawy do ponownego rozpatrzenia (por. wyrok NSA z dnia 30 października 2019 r., sygn. akt II OSK 3040/17). Organ nie może bowiem unikać merytorycznego rozstrzygnięcia w sytuacji, gdy stan faktyczny jest możliwy do ustalenia na podstawie zebranego materiału dowodowego, a sporna jest tylko kwestia jego oceny (por. wyrok NSA z dnia 18 grudnia 2019 r., sygn. akt II OSK 3246/18). Tym bardziej, że jak już wcześniej wspomniano, Kolegium dokonało tych ustaleń samodzielnie.
Podkreślić należy, że organ odwoławczy jest zobowiązany do dokonania własnej analizy zebranego materiału dowodowego, a fakt, że Kolegium nie podziela wniosków organu pierwszej instancji, nie powoduje potrzeby przekazania sprawy do ponownego rozpatrzenia (zob. wyrok NSA z dnia 30 października 2019 r., sygn. akt II OSK 3040/17). Organ nie może bowiem unikać merytorycznego rozstrzygnięcia w sytuacji, gdy stan faktyczny jest możliwy do ustalenia na podstawie zebranego materiału dowodowego, a sporna jest tylko kwestia jego oceny (tak: wyrok NSA z dnia 18 grudnia 2019 r., sygn. akt II OSK 3246/18).
Zaznaczyć przy tym należy, że Sąd nie jest władny w niniejszej sprawie odnosić się do meritum sprawy w kierunku jej przesądzenia co do istoty, bowiem przedmiotem kontroli w rozpoznawanej sprawie jest jedynie okoliczność, czy organ odwoławczy słusznie zastosował art. 138 § 2 k.p.a., zamiast wydać decyzję merytoryczną, ewentualnie uzupełniając postępowanie wyjaśniające we własnym zakresie.
Podkreślić należy, że z użycia w art. 138 § 2 k.p.a. zwrotu "z naruszeniem przepisów postępowania" wynika, że wydanie decyzji, o jakiej mowa w art. 138 § 2 k.p.a., jest dopuszczalne wyjątkowo i stanowi wyraźny wyłom od zasady merytorycznego rozstrzygnięcia sprawy przez organ odwoławczy. Nakazuje to przyjąć, że naruszenie norm prawa procesowego dotyczy wyłącznie przepisów regulujących postępowanie wyjaśniające, a nie jakichkolwiek przepisów postępowania, chyba że organ odwoławczy wykaże, że naruszenie tych innych przepisów miało wpływ na postępowanie wyjaśniające. W rezultacie jako niezgodne z prawem należy oceniać takie uzasadnianie decyzji kasacyjnej, które jest podyktowane naruszeniem przez organ I instancji norm prawa materialnego, zarówno w aspekcie niewłaściwej ich wykładni lub zastosowania. Wynika to z faktu, że decyzja wydawana na podstawie art. 138 § 2 k.p.a. nie może kształtować stosunku materialnoprawnego.
Należy podkreślić, że obowiązek ponownego, merytorycznego rozpoznania sprawy oznacza, że jeżeli pewne elementy konstrukcyjne decyzji organu pierwszej instancji ze względu na postać lub formę, zdaniem organu odwoławczego, wymagają korekty, to nie można z tego tylko powodu wymagać powtórzenia postępowania. Kolegium ma bowiem uprawnienie reformatoryjne z art. 138 § 1 pkt 2 k.p.a. i może – jeżeli widzi taką potrzebę – skorygować decyzję merytorycznie. W konsekwencji Sąd nie podziela także konieczności zobowiązania Prezydenta do uzupełnienia wniosku o zapewnienie gestora sieci gazowej, że jest ona wystarczająca dla nowego zamierzenia inwestycyjnego. Jeśli, zdaniem organu odwoławczego, istniejące dowody były niewystarczające do wydania rozstrzygnięcia w sprawie i wymagały uzupełnienia, to organ odwoławczy - stosownie do wymogu z art. 138 § 1 k.p.a. – mógł sam wezwać inwestora, by wystąpił do dysponenta sieci gazowej.
W świetle wskazanych wyżej okoliczności Sąd uznał, że sprzeciw jest uzasadniony, gdyż nie zostały spełnione przesłanki wydania decyzji kasacyjnej.
Obowiązkiem organu odwoławczego jest bowiem ponowna ocena całego zebranego materiału dowodowego, ewentualnie jego uzupełnienie, gdyż dokonuje on po raz drugi rozstrzygnięcia w całości tej samej sprawy, a nie jedynie oceny prawidłowości postępowania przeprowadzonego przez organ pierwszej instancji. Na organie odwoławczym ciążą przy tym te same, co na organie pierwszej instancji, obowiązki w zakresie wyczerpującego wyjaśnienia stanu faktycznego sprawy i zgromadzenia pełnego materiału dowodowego (art. 7 i art. 77 § 1 k.p.a.). Jeżeli jednak materiał dowodowy pozwala na rozstrzygnięcie sprawy wydanie decyzji na podstawie art. 138 § 2 k.p.a. jest naruszeniem tego przepisu. Konieczność odmiennego ukształtowania pewnych elementów rozstrzygnięcia (np. niektórych parametrów zabudowy przy decyzji ustalającej warunki zabudowy) nie uzasadnia wydania decyzji kasacyjnej jeżeli ich ustalenie jest możliwe na podstawie analizy urbanistycznej sporządzonej w postępowaniu przed organem I instancji.
W ocenie Sądu wskazane przez Kolegium przyczyny odstąpienia od merytorycznego rozpoznania sprawy nie uzasadniały wydania decyzji kasacyjnej na podstawie art. 138 § 2 k.p.a. Organ odwoławczy nie wykazał, aby wydanie merytorycznej decyzji było niemożliwie ze względu na konieczność przeprowadzenia postępowania dowodowego w znacznym zakresie. Odmienna ocena okoliczności prawnej również nie może stanowić zasadnej podstawy kasacyjnego rozstrzygnięcia w sprawie, gdyż nie stanowi przejawu koniecznego do wyjaśnienia zakresu sprawy, mającego istotny wpływ na jej rozstrzygnięcie.
Mając powyższe na uwadze Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku działając na podstawie art. 151a § 1 zd. 1 P.p.s.a. uwzględnił sprzeciw. O kosztach postępowania orzeczono na podstawie art. 200 w zw. z art. 205 § 1 wskazanej ustawy.
Sąd rozpoznał sprzeciw na posiedzeniu niejawnym na podstawie art. 64d § 1 P.p.s.a.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 19.07.2026. · Źródło