II SA/Gd 488/15
WyrokWSA w Gdańsku2015-11-25
Skład orzekający: Janina Guść, Dorota Jadwiszczok, Jolanta Górska
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy zarzuty dotyczące błędu co do osoby zobowiązanego oraz zastosowania zbyt uciążliwego środka egzekucyjnego w postępowaniu egzekucyjnym w administracji, mającym na celu wykonanie nakazu rozbiórki samowolnie wybudowanego obiektu budowlanego, są zasadne?Ratio decidendi
Sąd uznał, że zarzuty skarżącej dotyczące błędu co do osoby zobowiązanego oraz zastosowania zbyt uciążliwego środka egzekucyjnego są niezasadne. Błąd co do osoby zobowiązanego nie zachodzi, gdy skarżący kwestionuje zasadność nałożenia obowiązku, a organ egzekucyjny jest związany treścią ostatecznej decyzji administracyjnej. Zarzut zbyt uciążliwego środka egzekucyjnego jest przedwczesny, gdy środek ten nie został jeszcze zastosowany, a wskazane w tytule wykonawczym środki (grzywna w celu przymuszenia i wykonanie zastępcze) są zgodne z prawem i zasadą minimalnej uciążliwości.Stan faktyczny
Skarżąca J. S. wniosła skargę na postanowienie Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego utrzymujące w mocy postanowienie Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego, które oddaliło jej zarzuty do tytułu wykonawczego nakazującego rozbiórkę samowolnie wybudowanego obiektu. Skarżąca podniosła zarzuty błędu co do osoby zobowiązanego oraz zastosowania zbyt uciążliwego środka egzekucyjnego, argumentując, że nie ona wybudowała obiekt i nie miała wiedzy o jego wadliwości, a także wskazując na swoją trudną sytuację materialną.Rozstrzygnięcie
Oddalił skargę.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku w składzie następującym: Przewodniczący: sędzia WSA Janina Guść sędzia WSA Dorota Jadwiszczok sędzia WSA Jolanta Górska (spr.) po rozpoznaniu w Gdańsku w trybie uproszczonym na posiedzeniu niejawnym w dniu 25 listopada 2015 r. sprawy ze skargi J. S. na postanowienie Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia 15 lipca 2015 r., nr [...] w przedmiocie zarzutów dotyczących prowadzenia egzekucji w sprawie nakazu rozbiórki oddala skargę.
Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego, decyzją z dnia 28 września 2011 r. nr [...], wydaną na podstawie art. 37 ust. 1 pkt 1 ustawy z dnia 24 października 1974 r. – Prawo budowlane (DZ.U. z 1974 r., nr 38, poz. 229 z późn. zm.), nakazał J. S. rozebrać samowolnie wybudowany obiekt budowlany, zlokalizowany na terenie działki nr [...], zlokalizowanej w miejscowości W. gmina K., o konstrukcji drewnianej z dachem dwuspadowym pokrytym blachą falistą ocynkowaną, nietrwale związany z gruntem. Następnie, Pomorski Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego, decyzją z dnia 25 listopada 2011 r., utrzymał w mocy decyzję Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego a Wojewódzki Sąd Administracyjny, postanowieniem z dnia 2 lutego 2012 r. sygn. akt II SA/Gd 11/12, odrzucił skargę wniesioną na tę decyzję.
Celem ustalenia, czy obowiązek rozbiórki, wynikający z decyzji z dnia 28 września 2011 r., został wykonany, Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego , przeprowadził w dniu 25 marca 2013 r., wizję na terenie działki nr [...], podczas której stwierdził, że obiekt budowlany objęty nakazem rozbiórki dalej się tam znajduje. W związku z tym, w dniu 14 stycznia 2015 r., organ wystosował do J. S. upomnienie do wykonania obowiązku wynikającego z decyzji z dnia 28 września 2011 r. z zagrożeniem wszczęcia postępowania egzekucyjnego. Upomnienie to zostało doręczone zobowiązanej w dniu 22 stycznia 2015 r. Wobec dalszego niewykonywania obowiązku rozbiórki, w dniu 4 maja 2015 r., Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego wystawił tytuł wykonawczy nr [...], ze wskazaniem, że zostaje on skierowany do przymusowego wykonania obowiązku rozbiórki samowolnie wybudowanego obiektu budowlanego zlokalizowanego na terenie działki nr [...] w W. poprzez zastosowanie: 1) grzywny w celu przymuszenia, 2) wykonania zastępczego. Tytuł wykonawczy został doręczony zobowiązanej w dniu 8 maja 2015 r.
Pismem z dnia 15 maja 2015 r. J. S. wniosła zarzuty do wystawionego tytułu wykonawczego z uwagi na zastosowanie zbyt uciążliwego środka egzekucyjnego, wskazując przy tym, że wykonanie przez nią nałożonego obowiązku w istocie spowoduje całkowitą zmianę substancji budynku. Nie istnieją bowiem środki techniczne, które pozwoliłyby na przeniesienie domku letniskowego bez naruszenia jego konstrukcji. Ponadto wskazała, że nie ma racjonalnego powodu, dla którego miałaby ponosić koszty rozbiórki, gdyż to nie ona wybudowała obiekt budowlany na działce nr [...] a w momencie zakupu obiektu nie miała wiedzy na temat tego, że został on wybudowany wbrew przepisom prawa budowlanego oraz wbrew przepisom o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym. Jednocześnie podniosła, że nakładanie na nią kary grzywny jest zbyt uciążliwe z uwagi na jej trudną sytuację materialną.
Postanowieniem z dnia 1 czerwca 2015 r. Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowalnego oddalił zarzuty zgłoszone przez J. S. na tytuł wykonawczy z dnia 4 maja 2015 r. Organ wyjaśnił, że celem prowadzonego postępowania egzekucyjnego wobec J. S. jest wyłącznie wykonanie rozbiórki obiektu budowlanego objętego nakazem rozbiórki, dlatego w przypadku wykonania obowiązku określonego w decyzji z dnia 28 września 2011 r. odejdzie potrzeba zastosowania środka egzekucyjnego. W przypadku zaś niewykonania obowiązku rozbiórki organ egzekucyjny podejmie czynności w celu wykonania rozbiórki, poprzez zastosowanie środka egzekucyjnego w postaci nałożenia grzywny w celu przymuszenia bądź postępowania zastępczego. Spośród tych dwóch środków najmniej uciążliwym jest nałożenie grzywny w celu przymuszenia, ponieważ w razie wykonania obowiązku określonego w tytule wykonawczym, nałożone a nieuiszczone lub nieściągnięte grzywny w celu przymuszenia podlegają umorzeniu. Natomiast wykonanie zastępcze stosuje się, gdy egzekucja dotyczy obowiązku wykonania czynności, którą można zlecić innej osobie do wykonania za zobowiązaną i na jej koszt. W razie niewykonania nakazu rozbiórki obiektu budowlanego zlokalizowanego na terenie działki nr [...] w W. przez właściciela obiektu zostaną podjęte dalsze czynności egzekucyjne w postaci wybranego najmniej uciążliwego środka egzekucyjnego. Dodatkowo, organ wyjaśnił, że kwestia na kim ciąży obowiązek rozbiórki została już rozpatrzona w postępowaniu administracyjnym zakończonym decyzją z dnia 28 września 2011 r., a ponadto wynika to z art. 548 § 1 kodeksu cywilnego.
Na powyższe postanowienie zażalenie wniosła J. S. zarzucając, że w prowadzonym przez organ egzekucyjny postępowaniu doszło do sytuacji przewidzianej w art. 33 pkt 4 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji. Parterowy obiekt budowlany nie został wybudowany przez zobowiązaną do rozbiórki, trudno więc wskazać racjonalny powód, dla którego skarżąca miałaby ponosić koszty jego rozbiórki, zwłaszcza, że w momencie zakupu obiektu nie miała wiedzy na temat tego, że został on wybudowany wbrew przepisom prawa budowlanego oraz wbrew przepisom o planowaniu przestrzennym. W pierwszej kolejności nakaz rozbiórki powinien być skierowany do inwestora, który jest sprawcą samowoli budowlanej.
Pomorski Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego, postanowieniem z dnia 15 lipca 2015 r., utrzymał w mocy zaskarżone postanowienie. W ocenie organu odwoławczego w egzekucji administracyjnej obowiązku rozbiórki obiektu budowlanego o funkcji rekreacji indywidualnej na działce nr [...] w W., określonego w tytule wykonawczym z dnia 4 maja 2015 r., nie wystąpił błąd co do osoby zobowiązanej ani też nie zastosowano zbyt uciążliwego środka egzekucyjnego. Zgłoszenie zarzutu dotyczącego zbyt uciążliwego środka egzekucyjnego jeszcze przez jego zastosowaniem jest bezpodstawną antycypacją dalszego stadium procedury. Z kolei kwestionowanie w postępowaniu egzekucyjnym jakiegokolwiek aspektu egzekwowanej decyzji administracyjnej nie ma prawnego umocowania. Źródłem obowiązku administracyjnego nie jest art. 548 kodeksu cywilnego a są nim odpowiednie normy prawa materialnego i prawa administracyjnego. Cywilnoprawne przejście korzyści i ciężarów na właściciela rzeczy nabytej jest zaś stanem faktyczno – prawnym branym pod uwagę przy ustaleniu strony zobowiązanej do wykonania obowiązku nakazanego w decyzjach, o których mówi odpowiedni przepis prawa budowlanego. Czynność ta, umotywowana merytorycznie, następuje w postępowaniu administracyjnym a nie egzekucyjnym.
Na postanowienie Pomorskiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego wniosła J. S.. Skarżąca zarzuciła, że sama możliwość zastosowania wobec niej środków egzekucyjnych w postaci nałożenia grzywny w celu przymuszenia narusza zasadę, o której mowa w art. 7 § 2 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji. Zgodnie bowiem z tą zasadą organ egzekucyjny stosuje środki egzekucyjne, które prowadzą bezpośrednio do wykonania obowiązku a spośród kilku takich środków środki najmniej uciążliwe dla zobowiązanego. Z zasady tej wynika również obowiązek badania przez organ na etapie postępowania egzekucyjnego, który ze środków egzekucyjnych prowadzi bezpośrednio do wykonania obowiązku. Nie grzywna w celu przymuszenia lecz wykonanie zastępcze jest zaś tym środkiem egzekucyjnym, który może doprowadzić do rozebrania samowolnie dokonanej nadbudowy budynku inwentarsko – gospodarczego.
W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie, w pełni podtrzymując argumentację przedstawioną w uzasadnieniu zaskarżonego postanowienia.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Zgodnie z art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. nr 153, poz. 1269 ze zm.) oraz z art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2012 r. poz. 270 ze zm.), sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, tj. kontrolę zgodności zaskarżonego aktu z przepisami postępowania administracyjnego, a także prawidłowości zastosowania i wykładni norm prawa materialnego.
Kontroli Sądu w niniejszej sprawie poddane zostało postanowienie Pomorskiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia 15 lipca 2015 r., utrzymujące w mocy postanowienie Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia 1 czerwca 2015 r., oddalające zgłoszone przez skarżącą zarzuty.
Materialnoprawną podstawę wydanych w sprawie postanowień stanowiły przepisy art. 33 i art. 34 ustawy z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (Dz.U. z 2014 r., poz. 1609 ze zm.), które dotyczą możliwości wniesienia zarzutów do wystawionego tytułu wykonawczego, stanowiącego podstawę do prowadzenia egzekucji administracyjnej.
Zarzuty do tytułu wykonawczego są środkiem prawnym zwalczania przez zobowiązanego niezgodności z prawem egzekucji administracyjnej (zob. wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 3 sierpnia 2012 r., sygn. akt VII SA/Wa 600/12, https://orzeczenia.nsa.gov.pl). Zarzuty w postępowaniu egzekucyjnym stanowią środek ochrony zobowiązanego, gdy postępowanie egzekucyjne narusza istotne zasady tego postępowania lub gdy egzekucja jest niedopuszczalna (zob. R. Hauser, Z. Leoński, Postępowanie egzekucyjne w administracji. Komentarz, Wydawnictwo C.H. Beck, Warszawa 2004, str. 110).
Zgodnie z art. 33 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji podstawą zarzutu w sprawie prowadzenia egzekucji administracyjnej może być:
1. wykonanie lub umorzenie w całości albo w części obowiązku, przedawnienie, wygaśnięcie albo nieistnienie obowiązku;
2. odroczenie terminu wykonania obowiązku albo brak wymagalności obowiązku z innego powodu, rozłożenie na raty spłaty należności pieniężnej;
3. określenie egzekwowanego obowiązku niezgodnie z treścią obowiązku wynikającego z orzeczenia, o którym mowa w art. 3 i 4;
4. błąd co do osoby zobowiązanego;
5. niewykonalność obowiązku o charakterze niepieniężnym;
6. niedopuszczalność egzekucji administracyjnej lub zastosowanego środka egzekucyjnego;
7. brak uprzedniego doręczenia zobowiązanemu upomnienia, o którym mowa w art. 15 § 1;
8. zastosowanie zbyt uciążliwego środka egzekucyjnego;
9. prowadzenie egzekucji przez niewłaściwy organ egzekucyjny;
10. niespełnienie wymogów określonych w art. 27.
Wniesienie zarzutów z innych przyczyn nie upoważnia organu egzekucyjnego do ich rozpatrzenia (zob. R. Hauser, Z. Leoński, Postępowanie egzekucyjne w administracji. Komentarz, Wydawnictwo C.H. Beck, Warszawa 2004, str. 110).
W niniejszej sprawie J. S. wniosła zarzuty do wystawionego przez Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w dniu 4 maja 2015 r. tytułu wykonawczego, mającego na celu wyegzekwowanie wykonania obowiązku rozbiórki obiektu budowlanego wynikającego z decyzji Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia 28 września 2011 r., wskazując na zastosowanie zbyt uciążliwego środka egzekucyjnego oraz na błąd co do osoby zobowiązanego.
Zdaniem Sądu orzekające w sprawie organy prawidłowo uznały, że podniesione przez skarżącą zarzuty nie są zasadne.
I tak, nie jest zasadny zarzut dotyczący zastosowania zbyt uciążliwego środka egzekucyjnego.
Z zasad postępowania egzekucyjnego w administracji, określonych w art. 7 § 2 ustawy (zasada racjonalnego działania) oraz w art. 7 § 3 ustawy (zasada niezbędności), wynika obowiązek organu egzekucyjnego zastosowania wobec zobowiązanego środka o takiej dolegliwości, która jest niezbędna do realizacji ciążącego na nim obowiązku i zaprzestania stosowania tej dolegliwości w momencie, gdy obowiązek ten zostanie spełniony. Nadto spośród kilku takich środków organ stosuje środki najmniej uciążliwe dla zobowiązanego.
W tytule wykonawczym z dnia 4 maja 2015 r. zostały wskazane dwa środki egzekucyjne grzywna w celu przymuszenia i wykonanie zastępcze. W niniejszej sprawie miało miejsce wydanie i doręczenie tytułu egzekucyjnego stanowiące wszczęcie postępowania egzekucyjnego. Na dalszym etapie tego postępowania organ dokona zaś wyboru środka egzekucyjnego. Przy czym podkreślenia wymaga, że z uwagi na charakter podlegającego egzekucji administracyjnej w niniejszej sprawie obowiązku rozbiórki obiektu budowlanego możliwe jest zastosowanie przez organ egzekucyjny jedynie dwóch środków wymienionych w art. 1a pkt 12 b ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji, grzywny w celu przymuszenia lub wykonania zastępczego. I takie właśnie środki egzekucyjne zostały wskazane w wystawionym tytule wykonawczym.
Wskazać przy tym należy, że w orzecznictwie oraz doktrynie utrwalony jest pogląd, że w przypadku egzekucji obowiązku przymusowej rozbiórki obiektu budowlanego, środek egzekucyjny w postaci grzywny w celu przymuszenia jest co do zasady środkiem najmniej uciążliwym dla zobowiązanego. Najpierw zatem nakłada się grzywnę, a następnie wykonanie zastępcze. Dopiero bowiem brak skuteczności grzywny w celu przymuszenia winien być podstawą do zastosowania innego środka egzekucyjnego w postaci wykonania zastępczego. Podkreślić przy tym należy, że zgodnie z art. 125 § 1 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji w razie wykonania obowiązku przewidzianego w tytule wykonawczym, nałożone, a nieuiszczone lub nieściągnięte grzywny w celu przymuszenia podlegają umorzeniu. Nadto, zgodnie z art. 126 tej ustawy, uiszczona lub ściągnięta grzywna może być w uzasadnionych przypadkach zwrócona w części lub całości. Unormowania te wskazują, że środek egzekucyjny w postaci grzywny jest, co do zasady, środkiem o charakterze łagodniejszym od wykonania zastępczego. W przypadku zastosowania tego drugiego środka, zobowiązany do dokonania rozbiórki zostaje bowiem, zgodnie z art. 127 i 133 § 1 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji, obciążony pełnymi kosztami wykonania zastępczego. Wreszcie, co najistotniejsze, wynika to wprost z treści art. 122 § 2 pkt 2 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji, który stanowi, że postanowienie o nałożeniu grzywny powinno zawierać wezwanie do wykonania obowiązku z zagrożeniem, że w razie niewykonania obowiązku w terminie, będą nakładane dalsze grzywny w tej samej lub wyższej wysokości, a w przypadku obowiązku wynikającego z przepisów prawa budowlanego lub z zakresu bezpieczeństwa i higieny pracy, będzie orzeczone wykonanie zastępcze. Zagrożenie dotyczące wykonania obowiązku wynikającego z przepisów prawa budowlanego wyklucza tezę o bezwzględnym pierwszeństwie wykonania zastępczego (por. P. Przybysz, Komentarz do art. 7 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji, Wolters Kluwer, Warszawa 2015 r., str. 76,77, wyroki Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 8 lipca 2015 r., II OSK 2951/13 i z dnia 19 maja 2015 r., II OSK 2550/13, https://orzeczenia.nsa.gov.pl).
Wreszcie wyjaśnić należy, że w świetle prezentowanych w orzecznictwie poglądów, zarzut zastosowania zbyt uciążliwego środka egzekucyjnego można uznać również za przedwczesny. W tytule wykonawczym z dnia 4 maja 2015 r. zostały bowiem jedynie wskazane dwa środki egzekucyjne grzywna w celu przymuszenia i wykonanie zastępcze. Przy czym żaden z tych środków egzekucyjnych nie został wobec skarżącej jeszcze zastosowany. Właśnie dlatego zarzut ten jako przedwczesny nie może odnieść skutku, co także powoduje jego bezzasadność (por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 12 grudnia 2013 r., II OSK 1737/12 oraz wyroki Wojewódzkich Sądów Administracyjnych w Gdańsku z dnia 2 kwietnia 2015 r., sygn. akt II SA/Gd 812/14 i w Krakowie z dnia 29 września 2014 r., sygn.. akt II SA/Kr 1035/14, https://orzeczenia.nsa.gov.pl).
Również nie znajduje uzasadnienia zarzut dotyczący błędu co do osoby zobowiązanego. Pomiędzy treścią tytułu wykonawczego, wystawionego w dniu 4 maja 2015 r., a treścią decyzji Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia 28 września 2011 r., nie zachodzi bowiem żadna rozbieżność co do osoby zobowiązanej.
Zgodnie z treścią art. 1a pkt 20 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji ilekroć w ustawie jest mowa o zobowiązanym - rozumie się przez to osobę prawną albo jednostkę organizacyjną nieposiadającą osobowości prawnej albo osobę fizyczną, która nie wykonała w terminie obowiązku o charakterze pieniężnym lub obowiązku o charakterze niepieniężnym. Dlatego też, przez błąd co do zobowiązanego rozumie się tylko sytuacje dwojakiego rodzaju. Po pierwsze, chodzi o sytuację, w której organ egzekucyjny lub egzekutor podjęli czynności egzekucyjne wobec osoby, którą błędnie uznali za zobowiązanego, w związku z czym doręczyli jej tytuł wykonawczy oraz pouczyli o prawie zgłoszenia zarzutów. Po drugie, chodzi o wskazanie w tytule wykonawczym osoby, na której nie ciąży obowiązek. Stwierdzenie tej sytuacji następuje przez porównanie danych osoby wskazanej w tytule wykonawczym z danymi adresata orzeczenia lub innego dokumentu, stanowiącego podstawę do wystawienia tytułu wykonawczego. Nie zachodzi błąd co do osoby zobowiązanego, jeżeli zobowiązany kwestionuje zasadność nałożenia na niego obowiązku i, wnosząc zarzut, zmierza do zbadania zasadności nałożenia na niego obowiązku (zob. P. Przybysz, Komentarz do art. 33 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji, Wolters Kluwer, Warszawa 2015 r., str. 206-207). Na tym etapie postępowania organ egzekucyjny jest związany treścią decyzji, która jest podstawą wystawienia tytułu wykonawczego. Zarzut w sprawie prowadzenia postępowania egzekucyjnego, podnoszący błąd co do osoby zobowiązanego, nie może zmierzać w kierunku ustalenia, kto jest zobowiązany do wykonania obowiązku określonego w ostatecznej decyzji. Byłoby to bowiem badanie zasadności i wymagalności tytułu wykonawczego. Tego rodzaju merytoryczna kontrola tytułu wykonawczego przez organ egzekucyjny jest niedopuszczalna z mocy art. 29 § 1 ustawy.
Zgodnie bowiem z treścią art. 29 § 1 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji, organ egzekucyjny bada z urzędu dopuszczalność egzekucji administracyjnej; organ ten nie jest natomiast uprawniony do badania zasadności i wymagalności obowiązku objętego tytułem wykonawczym. Zarzuty oraz inne środki odwoławcze przysługujące w ramach postępowania egzekucyjnego nie mogą być wykorzystywane do weryfikacji decyzji administracyjnych, stanowiących podstawę do wystawienia tytułu wykonawczego (zob. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 27 października 1999 r., sygn. akt IV SA 1104/96, LEX nr 47780). Dopóki więc w obiegu prawnym pozostaje decyzja ostateczna stanowiąca tytuł wykonawczy, podlega ona egzekucji, a organ egzekucyjny nie jest uprawniony do merytorycznego badania tej decyzji i nie ma możliwości negowania prawidłowości nałożenia obowiązków. Ewentualna wadliwość decyzji nakazującej czynności może być podnoszona w innym, odrębnym postępowaniu, nie zaś w sprawie, której przedmiotem jest wyłącznie ocena legalności wszczęcia postępowania egzekucyjnego. W przeciwnym wypadku organ egzekucyjny orzekałby o meritum sprawy, a to należy do organu wydającego rozstrzygnięcie, będące podstawą egzekucji administracyjnej – nawet wówczas, gdy organem egzekucyjnym jest organ, który wydał decyzję. Nie można bowiem łączyć postępowania egzekucyjnego z postępowaniami administracyjnymi zmierzającymi do merytorycznego rozpoznania sprawy. Co więcej, nawet wydanie decyzji stwierdzającej wydanie z naruszeniem prawa decyzji objętej tytułem wykonawczym, nie będzie miało znaczenia w tym zakresie, albowiem decyzja wydana na podstawie art. 158 § 2 kpa, nie usuwa z obrotu prawnego wadliwej decyzji, ale otwiera drogę do weryfikacji tego załatwienia sprawy w toku instancji administracyjnych oraz przez sąd administracyjny, dając podstawę do wystąpienia z roszczeniem odszkodowawczym na podstawie przepisów kodeksu cywilnego (zob. B. Adamiak, J. Borkowski, Kodeks postępowania administracyjnego. Komentarz, Warszawa 2011 r., Wydawnictwo C.H. Beck, str. 645).
Jednocześnie Sąd wyjaśnia, że zgodnie z art. 3 § 1 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji egzekucję administracyjną stosuje się do obowiązków, gdy wynikają one z decyzji lub postanowień właściwych organów. W niniejszej sprawie jest bezsporne, że skarżąca nie wykonała nałożonego na nią decyzją Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia 28 września 2015 r. obowiązku rozbiórki wybudowanego w warunkach samowoli budowlanej na terenie działki nr [...] położonej w W. obiektu budowlanego. Nie ulega wątpliwości, że obowiązek rozbiórki obiektu budowlanego podlega wykonaniu niezwłocznie po tym, jak orzeczenie w tym zakresie stało się prawomocne. Oznacza to, że zobowiązany na tej podstawie ma obowiązek niezwłocznie wykonać nałożony na niego obowiązek, bowiem w przeciwnym razie naraża się na wszczęcie postępowania egzekucyjnego w celu jego przymusowego wykonania. Jeżeli zobowiązany nie wykona obowiązku dobrowolnie, wierzyciel musi podjąć czynności zmierzające do zastosowania środków egzekucyjnych. Wierzyciel nie może kierować się własnym uznaniem, czy wszczynać egzekucję, ale ciąży na nim taki obowiązek. Wszczęcie postępowania egzekucyjnego nie zależy od jego woli (por. wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku z dnia 2 kwietnia 2015 r., sygn. akt II SA/Gd 812/14, https://orzeczenia.nsa.gov.pl).
Podniesione przez skarżącą zarzuty okazały się więc niezasadne. Skutkiem zaś tego postanowienia podjęte w niniejszej sprawie przez organy obu instancji są zgodne z prawem.
Z tych wszystkich względów, nie dopatrując się jakiegokolwiek naruszenia prawa, Wojewódzki Sąd Administracyjny, na podstawie art. 151 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, skargę jako niezasadną oddalił.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 17.07.2026. · Źródło