II SA/Gd 495/13

Dnia 26 września 2013 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Katarzyna Krzysztofowicz po rozpoznaniu w dniu 26 września 2013 roku na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi M. M. na postanowienie Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia 30 kwietnia 2013 roku, nr [...] w przedmiocie uchybienia terminu do wniesienia odwołania w sprawie rozbiórki obiektu budowlanego postanawia: odmówić skarżącemu przywrócenia terminu do uzupełnienia braków formalnych skargi. Z akt administracyjnych niniejszej sprawy wynika, że zarządzenia Przewodniczącego Wydziału z dnia 1 lipca 2013 roku o wezwaniu do usunięcia braków formalnych skargi poprzez nadesłanie odpisu skargi oraz o wezwaniu do uiszczenia wpisu od skargi zostały doręczone skarżącemu w dniu 8 lipca 2013 roku wraz z prawidłowym pouczeniem o rygorze odrzucenia skargi w razie nieusunięcia braków formalnych skargi w terminie. Termin do uzupełnienia braków formalnych upłynął zatem skarżącemu w dniu 15 lipca 2013 roku. W dniu 15 lipca 2013 roku skarżący uiścił wpis od skargi, zaś w dniu 28 sierpnia 2013 roku wniósł o przywrócenie terminu do uzupełnienia braków formalnych skargi, nadsyłając jednocześnie własnoręcznie podpisany odpis skargi. Skarżący wyjaśnił, że w okresie wiosenno-letnim ma problemy zdrowotne na tle alergicznym oraz astmatycznym i nie zawsze jest gotów normalnie funkcjonować i pracować. Na tę okoliczność przedłożył zwolnienie lekarskie obejmujące okres od 12 lipca do 18 lipca 2013 roku ze wskazaniem: "chory może chodzić". Dodał, że poświęca dużo czasu czteroletniemu synowi, który również ma problemy alergiczne, i z tego powodu nie jest w stanie dopełnić wszystkich własnych, pilnych spraw. Dodatkowo matka dziecka utrudnia mu kontakty z synem. Zgodnie z art. 86 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 roku - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. z 2012 roku, poz. 270 ze zm.), sąd na wniosek strony postanowi przywrócenie terminu, jeżeli bez swojej winy nie dokonała ona w terminie czynności w postępowaniu sądowym. Stosownie zaś do art. 87 ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi pismo z wnioskiem o przywrócenie terminu wnosi się do sądu, w którym czynność miała być dokonana w ciągu siedmiu dni od czasu ustania przyczyny uchybienia terminu. W piśmie tym należy uprawdopodobnić okoliczności wskazujące na brak winy w tym uchybieniu. Z przepisu tego wynika ponadto, że równocześnie z wnioskiem strona powinna dokonać czynności, której nie dokonała w terminie. Przywrócenie uchybionego terminu ma zatem charakter wyjątkowy i może nastąpić jedynie wtedy, gdy strona w sposób przekonujący zaprezentowaną argumentacją uprawdopodobni brak swojej winy i jednocześnie wskaże, że niezależna od niej przyczyna istniała przez cały czas, aż do wniesienia prośby o przywrócenie terminu. Z kolei brak winy strony w dokonaniu czynności procesowej ma miejsce wtedy, gdy istnieje przeszkoda uniemożliwiająca zachowanie terminu i gdy strona nie może usunąć tej przeszkody przy użyciu największego w danych okolicznościach wysiłku. Kryterium braku winy, jako przesłanka przywrócenia terminu, wiąże się zatem z obowiązkiem strony do zachowania szczególnej staranności przy prowadzeniu własnych spraw, w tym przy dokonywaniu czynności procesowych. Przywrócenie terminu nie jest więc dopuszczalne, gdy strona dopuściła się chociażby lekkiego niedbalstwa, przy przyjęciu obiektywnego miernika staranności, jakiej można wymagać od osoby należycie dbającej o swoje interesy. Wskazuje się w orzecznictwie i doktrynie, że o braku winy w niedopełnieniu obowiązku zachowania terminu do dokonania czynności procesowej można mówić tylko w przypadku stwierdzenia, że dopełnienie obowiązku stało się niemożliwe z powodu przeszkody nagłej, niezależnej od woli skarżącego i nie dającej się przezwyciężyć (np. przerwa w komunikacji, nagła choroba, która nie pozwoliła na wyręczenie się inną osobą, powódź, pożar itp.). Z powyższych względów, za tego typu przeszkodę, nie można było uznać okoliczności chorób alergicznych i astmatycznych skarżącego, mających charakter przewlekły. Nie uzasadniają przywrócenia uchybionego terminu okoliczności takie, jak złe samopoczucie strony i odczuwane przez nią dolegliwości (wyrok Sądu Najwyższego z dnia 19 maja 1976 roku, sygn. akt IV PRN 8/76, Baza Orzeczeń LEX nr 7828 i postanowienie Sądu Najwyższego z dnia 3 stycznia 1974 roku, sygn. akt II CO 18/73, Baza Orzeczeń LEX nr 7372); dopuszczenie się choćby lekkiego niedbalstwa przez stronę (wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 8 stycznia 2002 roku, sygn. akt II SA/Wr 1329/01, niepubl.); niedostateczna staranność w prowadzeniu własnych spraw (postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 10 lutego 2000 roku, sygn. akt SA/Sz 1117/99, niepubl.). Na nagły charakter przeszkody, uniemożliwiającej dopełnienie obowiązku, wskazuje się również w innych, licznych orzeczeniach sądów. Przykładowo można jedynie wymienić: postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z 25 września 1998 roku, sygn. akt SA/Łd 575/98 (Baza Orzeczeń LEX nr 36221); wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 13 października 1999 roku, sygn. akt III SA 1436/99 (Baza Orzeczeń LEX nr 40057); wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 25 maja 1998 roku, sygn. akt IV SA 2162/96 (Baza Orzeczeń LEX nr 43285); wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 20 maja 1998 roku, sygn. akt I SA/Ka 1718/96 (Baza Orzeczeń LEX nr 33415); postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 8 lipca 2008 roku, sygn. akt II OZ 712/08 (Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych, http://orzeczenia.nsa.gov.pl). Skarżący mimo, że cierpi na przewlekłe choroby, nie wykazał, że są to choroby uniemożliwiające podejmowanie czynności procesowych. Po pierwsze wskazać należy, że skarżący nie przedłożył żadnej dokumentacji wskazującej na wpływ ww. schorzeń na możliwość prowadzenia własnych spraw, w tym związanych z czynnościami w postępowaniu sądowym. Skarżący nie wykazał, aby jego aktualny stan zdrowia uniemożliwił mu zachowanie terminu do nadesłania odpisu skargi w okresie jego biegu (8-15 lipca 2013 roku). W szczególności nie zostało przez skarżącego uprawdopodobnione, że dolegliwości alergiczno-astmatyczne nasilające się w okresie wiosenno-letnim, uniemożliwiały mu podejmowanie czynności procesowych w miesiącu pierwszej połowie lipca 2013 roku, podczas gdy skargę zdołał skutecznie nadesłać do Sądu w drugiej połowie czerwca 2013 roku. Nadesłanie odpisu skargi, jako wykonanie wezwania do usunięcia braków formalnych skargi, sprowadza się do takich samych czynności (nadanie w urzędzie pocztowym), które skarżący był w stanie dokonać kilka tygodni przed upływem terminu do wykonania ww. zarządzenia. Ostatecznie skarżący w dniu 28 sierpnia 2013 roku osobiście, mimo odległego miejsca zamieszkania w Koluszkach, złożył rozpoznawany wniosek o przywrócenie terminu wraz z odpisem skargi, zatem jest w stanie działać w postępowaniu sądowym również w okresie nasilenia się dolegliwości chorobowych. Dokumentem uprawdopodobniającym brak winy w uchybieniu terminu nie jest w szczególności przedłożone przez skarżącego zwolnienie lekarskie, z którego wynika, że skarżący w dniach 12 - 18 lipca 2013 roku nie mógł wprawdzie świadczyć pracy, lecz mógł chodzić. W orzeczeniu z dnia 26 czerwca 2008 roku, sygn. akt I OZ 428/08 (Baza Orzeczeń Lex nr 493809) Naczelny Sąd Administracyjny wskazał, że samo zwolnienie lekarskie nie jest jeszcze potwierdzeniem braku winy strony w uchybieniu terminu, niekoniecznie wyklucza bowiem możliwość dokonania czynności procesowej przez stronę, bądź zlecenia tego innej osobie, zwłaszcza gdy z treści zwolnienia lekarskiego wynika możliwość chodzenia. Pogląd ten Sąd rozpoznający wniosek w pełni podziela. Skarżący nie wykazał, że stan chorobowy, który uzasadniał udzielenie mu zwolnienia lekarskiego ze wskazaniem możliwości chodzenia, uniemożliwiał mu nadesłanie do Sądu odpisu skargi w wyznaczonym terminie, jak również wyręczenie się w tej sprawie inna osobą. Również okoliczność opieki nad małoletnim synem nie stanowi przeszkody uzasadniającej przywrócenie terminu w niniejszej sprawie. Z twierdzeń skarżącego wynika, że jego synem opiekuje się również matka dziecka. Oznacza to, że syn skarżącego ma zapewnioną stałą opiekę, a więc obowiązek spoczywający na skarżącym w stosunku do małoletniego syna nie pozbawia go możliwości podejmowania czynności w postępowaniu sądowym, w tym nadesłania odpisu skargi. Mimo podnoszonej okoliczności opieki nad małoletnim dzieckiem, skarżący był przy tym w stanie osobiście złożyć pismo procesowe w dniu 28 sierpnia 2013 roku. Tym bardziej więc nie mogła ta okoliczność stanowić przeszkody w nadesłaniu odpisu pisma w urzędzie pocztowym miejsca zamieszkania skarżącego. Mając powyższe na uwadze Wojewódzki Sąd Administracyjny uznał, że nie było podstaw do przywrócenia terminu, skoro skarżący nie uprawdopodobnił braku winy w uchybieniu terminu do usunięcia braków formalnych skargi. Dodatkowo Sąd miał na uwadze, że gdyby za usprawiedliwienie uchybienia terminu uznać jedynie zwolnienie lekarskie skarżącego za okres od 12 lipca 2013 roku do 18 lipca 2013 roku, to wtedy termin do wniesienia wniosku o przywrócenie terminu do uzupełnienia braków formalnych skargi upłynąłby skarżącemu w dniu 25 lipca 2013 roku, a zatem wniosek skarżącego złożony dnia 28 sierpnia 2013 roku byłby spóźniony. Stosownie bowiem do cytowanego powyżej art. 87 ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi pismo z wnioskiem o przywrócenie terminu wnosi się do sądu, w którym czynność miała być dokonana w ciągu siedmiu dni od czasu ustania przyczyny uchybienia terminu. W tym stanie rzeczy Wojewódzki Sąd Administracyjny - na podstawie art. 86 § 1 ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, postanowił jak w sentencji.