II SA/Gd 496/22

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku w składzie: Przewodniczący Sędzia WSA Magdalena Dobek-Rak po rozpoznaniu w dniu 8 lipca 2022 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi B. P. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia 26 października 2021 r., nr [...] w przedmiocie świadczenia pielęgnacyjnego postanawia odmówić skarżącej B. P. przywrócenia terminu do wniesienia skargi. W dniu 6 czerwca 2022 r. B. P., reprezentowana przez profesjonalnego pełnomocnika, wniosła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego skargę na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z 26 października 2021 r., nr [...]. Zaskarżona decyzja Samorządowego Kolegium Odwoławczego została doręczona skarżącej w dniu 5 listopada 2021 r. a tym samym termin do wniesienia skargi do Sądu upływał dla skarżącej w dniu 6 grudnia 2021 r. Tymczasem, skarżąca wniesioną w niniejszej sprawie skargę nadała w urzędzie pocztowym w dniu 6 czerwca 2022 r. W skardze skarżąca zawarła wniosek o przywrócenie terminu do wniesienia skargi, w uzasadnieniu którego podała, że nie zawiniła w niezachowaniu terminu do wywiedzenia skargi, albowiem zleciła prowadzenie jej sprawy profesjonalnemu pełnomocnikowi, który pomimo spoczywającego na nim obowiązku nie złożył w terminie skargi do sądu, o czym skarżąca dowiedziała się podczas rozmowy telefonicznej przeprowadzonej w dniu 28 maja 2022 r. Do wniosku o przywrócenie terminu do wniesienia skargi skarżąca dołączyła kserokopię pisma z dnia 1 czerwca 2022 r., w którym skarżąca oświadczyła, że w dniu 28 maja 2022 r., wykonując telefon do poprzedniego pełnomocnika dowiedziała się, że nie złożył on skargi w jej sprawie. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Złożony przez skarżącą wniosek o przywrócenie terminu do wniesienia skargi na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z 26 października 2021 r. nie zasługuje na uwzględnienie. Przepis art. 86 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz.U. z 2022 r., poz. 329), zwanej dalej p.p.s.a. stanowi, że jeżeli strona nie dokonała w terminie czynności w postępowaniu sądowym bez swojej winy, sąd na jej wniosek postanowi przywrócenie terminu, przy czym postanowienie o przywróceniu terminu albo odmowie jego przywrócenia może być wydane na posiedzeniu niejawnym. Stosownie przy tym do treści art. 87 p.p.s.a. pismo z wnioskiem o przywrócenie terminu wnosi się do sądu, w którym czynność miała być dokonana, w ciągu siedmiu dni od czasu ustania przyczyny uchybienia terminu (§ 1), jednakże wniosek o przywrócenie terminu do wniesienia skargi wnosi się za pośrednictwem organu, którego działanie, bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania są przedmiotem skargi (§ 3). W piśmie tym należy uprawdopodobnić okoliczności wskazujące na brak winy w uchybieniu terminu (§ 2). Równocześnie z wnioskiem o przywrócenie terminu strona powinna dokonać czynności, której nie dokonała w terminie (§ 4). Z powołanej regulacji wynika, że tylko kumulatywne zaistnienie przywołanych przesłanek może stanowić podstawę faktyczną i prawną do wydania przez sąd administracyjny postanowienia o przywróceniu wnioskodawcy terminu do dokonania czynności procesowej w postępowaniu sądowoadministracyjnym (por. M. Jagielska, A. Wiktorowska, P. Wajda (w:) Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz, pod red. R. Hausera i M. Wierzbowskiego, Warszawa 2011, art. 87, Nb 1). W ocenie Sądu, skarżąca nie wykazała zaś fundamentalnej przesłanki, umożliwiającej przywrócenie terminu do dokonania czynności procesowej, tj. nie wykazała braku swojej winy w uchybieniu terminu do wniesienia skargi na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z 26 października 2021 r. O braku winy w niedopełnieniu obowiązku można mówić bowiem tylko w przypadku stwierdzenia, że dopełnienie obowiązku stało się niemożliwe z powodu przeszkody nie do przezwyciężenia, czyli gdy strona nie mogła przeszkody usunąć, nawet przy użyciu największego w danych warunkach wysiłku (por. postanowienie NSA z 3 września 2010 r., I OZ 655/10, LexPolonica nr 2387928). Brak winy w uchybieniu terminu podlega przy tym ocenie z uwzględnieniem wszystkich okoliczności konkretnej sprawy, w sposób uwzględniający obiektywny miernik staranności, jakiej można wymagać od strony dbającej należycie o własne interesy. Z brakiem winy mamy bowiem do czynienia tylko w przypadku zaistnienia niezależnych od strony, która uchybiła terminowi i niemożliwych do przezwyciężenia okoliczności, z powodu których doszło do przekroczenia wyznaczonego przepisami prawa terminu. Do niezawinionych przyczyn uchybienia terminu zalicza się m.in. stany nadzwyczajne takie jak: problemy komunikacyjne, klęski żywiołowe czy nagła choroba strony lub pełnomocnika, która nie pozwoliła na wyręczenie się inna osobą czy też mylne poinformowanie strony przez sąd o terminie i trybie wniesienia środka zaskarżenia (zob. postanowienie NSA z 28 marca 2014 r., II FSZ 279/14., niepubl.). Przywrócenie terminu jest więc dopuszczalne wyłącznie w przypadku zaistnienia obiektywnych, występujących bez woli strony okoliczności, które mimo dołożenia przez stronę odpowiedniej staranności w prowadzeniu własnych spraw udaremniły dokonanie czynności w terminie (zob. postanowienie NSA z 12 listopada 2015 r., II OZ 1075/15, https://orzeczenia.nsa.gov.pl). Przywrócenie terminu nie jest zaś dopuszczalne, gdy strona dopuściła się choćby lekkiego niedbalstwa (por. wyrok NSA z 22 maja 1997 r., SA/Sz 630/96, Lex nr 30748). W orzecznictwie sądowoadministracyjnym wielokrotnie podkreślano, że przywrócenia uchybionego terminu nie uzasadniają niedostateczna staranność w prowadzeniu własnych spraw, nieznajomość prawa, w tym również w zakresie obliczania terminów, "przeoczenie" wynikające ze słabej znajomości procedury, brak staranności strony w zapoznaniu się z treścią pouczenia zawartego w doręczonej decyzji, oczekiwanie na poradę profesjonalisty, tym bardziej gdy strona została pouczona o terminach i innych okolicznościach mających wpływ na jej sytuację prawną (por. np. wyrok NSA z 1 września 2015 r., II OSK 36/14; postanowienie NSA z dnia 9 czerwca 2011 r., I OZ 402/11, dostępne https://orzeczenia.nsa.gov.pl). Mając powyższe na uwadze, w świetle okoliczności przedstawionych przez skarżącą, jak i wynikających z akt niniejszej sprawy, nie można uznać aby niedotrzymanie przez skarżącą terminu do wniesienia skargi na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z 26 października 2021 r. było następstwem okoliczności niezależnych od skarżącej. Przede wszystkim zauważyć bowiem należy, że w postępowaniu administracyjnym wszczętym na wniosek skarżącej z 8 lutego 2021 r. o ustalenie prawa do świadczenia pielęgnacyjnego z tytułu sprawowania opieki nad matką skarżąca działała osobiście, nie była reprezentowana przez żadnego pełnomocnika. Skarżąca osobiście odebrała decyzję Wójta Gminy z dnia 22 kwietnia 2021 r. orzekającą o odmowie przyznania jej prawa do świadczenia pielęgnacyjnego z tytułu niepodejmowania zatrudnienia w związku ze sprawowaniem opieki nad niepełnosprawną matką. Skarżąca samodzielnie wniosła odwołanie od tej decyzji a nadto skarżąca osobiście odebrała zaskarżoną w niniejszej sprawie decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia 26 października 2021 r. Decyzja ta zawierała przy tym pouczenie o treści art. 53 § 1 i art. 54 § 1 p.p.s.a., tj. o możliwości wniesienia na nią skargi do sądu w terminie trzydziestu dni od dnia doręczenia skarżącej rozstrzygnięcia za pośrednictwem organu, którego działanie jest przedmiotem skargi. Tym samym, uznać należy, że skarżąca miała pełną świadomość, kiedy upływał dla niej termin do wniesienia skargi w niniejszej sprawie, bez wpływu na bieg którego pozostawał fakt późniejszego wyznaczenia pełnomocnika. Skarżąca nie przedstawiła zaś żadnych okoliczności, które świadczyłyby o braku jej winy w niedotrzymaniu terminu do wniesienia skargi. Okoliczności takiej nie mogło stanowić zlecenie wniesienia skargi pełnomocnikowi, który nie wywiązał się z tego obowiązku z powodu zaniedbania. W sytuacji bowiem, gdy skarżąca powierzyła wniesienie skargi pełnomocnikowi, to jego zaniedbanie, obciąża samą skarżącą. Strona ponosi zatem skutki niestarannego wyboru pełnomocnika. W orzecznictwie sądów administracyjnych wielokrotnie już wyjaśniano, że w przypadku, gdy strona jest reprezentowana przez pełnomocnika, przy ustalaniu jej winy w niezachowaniu terminu należy mieć na uwadze działania pełnomocnika oraz to, że zaniedbania osób, którymi on się posługuje, obciążają jego samego, a zatem nie uwalniają one strony od winy w niezachowaniu terminu (por. wyrok NSA z 12 kwietnia 2002 r., I SA/Gd 1676/99, POP 2002, nr 12, poz. 148). Pełnomocnik ma obowiązek działania na korzyść osoby, którą reprezentuje. To strona ponosi odpowiedzialność za wybór osoby pełnomocnika, toteż działania lub brak działania po stronie pełnomocnika obciążają negatywnymi skutkami mocodawcę, w tym przede wszystkim w zakresie zawinionych działań pełnomocnika (por. wyrok NSA z 16 stycznia 2015 r., II OSK 3031/13; wyrok NSA z 2 czerwca 2015 r., II OSK 2677/13, dostępne https://orzeczenia.nsa.gov.pl). Swoboda wyboru pełnomocnika oznacza, że jego działania lub zaniechania są traktowane jako czynności strony, natomiast błędy lub uchybienia w tym zakresie są przedmiotem wzajemnych rozliczeń pomiędzy pełnomocnikiem, a stroną (zob. wyrok NSA z 6 marca 2019 r., I OSK 559/17, https://orzeczenia.nsa.gov.pl). Dlatego też, Sąd uznał, że skarżąca nie wykazała braku swojej winy w uchybieniu terminu do wniesienia skargi na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z 26 października 2021 r. Z uwagi na powyższe, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku, działając na podstawie art. 86 § 1 p.p.s.a., orzekł jak w postanowieniu.