II SA/Gd 526/12

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku w składzie: Przewodniczący: Sędzia NSA Krzysztof Ziółkowski po rozpoznaniu w dniu 1 października 2012 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi A w G. na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia 5 lipca 2012 r., nr [...] w przedmiocie stwierdzenia uchybienia terminu do złożenia wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy nieważności decyzji dotyczącej zmiany decyzji w sprawie użytkowania nieruchomości postanawia: odmówić stronie skarżącej wstrzymania wykonania zaskarżonego postanowienia. Spółdzielnia A w G. wniosła skargę na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia 5 lipca 2012 r. o stwierdzeniu uchybienia terminu do złożenia wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy od decyzji Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia 12 maja 2011 r. stwierdzającej nieważność decyzji Zarządu Miasta z dnia 21 grudnia 1993 r. zmieniającej decyzję Prezydenta Miasta z dnia 14 lipca 1982 r. w tren sposób, że orzeczono o przekazaniu skarżącej Spółdzielni w użytkowane bezpłatne, do czasu realizacji inwestycji przewidzianych w planach miasta, gruntu położonego w G. przy ul. K. [...], działki nr [...] i [...]. W skardze strona skarżąca zawarła wniosek o wstrzymanie wykonania zaskarżonego postanowienia wskazując, że odmowa wykonania zaskarżonego postanowienia spowoduje wszczęcie wykonania decyzji Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia 12 maja 2011 roku bez realizacji kontroli odwoławczej. Realizacja tej decyzji narazi stronę skarżącą na znaczną szkodę oraz powstanie trudnych do odwrócenia skutków, gdyż będzie związana z koniecznością wydania Miastu G. zajmowanej obecnie nieruchomości przy ul. K. [...] w G., co spowoduje powstanie kosztów znalezienia nowej siedziby oraz zawieszenie działalności. Sąd zważył, co następuje: Stosownie do przepisu art. 61 § 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 roku - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jednolity Dz.U. z 2012 roku, poz. 270) po przekazaniu skargi sądowi może on na wniosek skarżącego wydać postanowienie o wstrzymaniu wykonania w całości lub w części zaskarżonej decyzji, jeżeli w przypadku jej wykonania zachodzi niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków. Przesłanki powyżej wskazane nie zachodzą w sprawie niniejszej przede wszystkim z uwagi na charakter zaskarżonego postanowienia. W orzecznictwie i doktrynie nie budzi wątpliwości, że przedmiotem udzielenia ochrony tymczasowej, o której mowa w art. 61 § 3 ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, mogą być jedynie takie akty i czynności, które nadają się do wykonania i wymagają wykonania. Przez pojęcie wykonania aktu administracyjnego należy natomiast rozumieć spowodowanie w sposób dobrowolny lub doprowadzenie w trybie egzekucji do takiego stanu rzeczy, który jest zgodny z rozstrzygnięciem zawartym w danym akcie (por. J. Tarno: Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz, Warszawa 2004, s. 122; a także postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 31 stycznia 2006 r., sygn. akt II FZ 882/05, niepubl.). Problem wykonania aktu administracyjnego dotyczy aktów zobowiązujących, ustalających dla ich adresatów nakazy powinnego zachowania lub zakazy określonego zachowania, aktów, na podstawie których określony podmiot uzyskuje równocześnie uprawnienie i mocą którego zostają na niego nałożone obowiązki, oraz aktów, na podstawie których jeden podmiot jest do czegoś zobowiązany, a drugi wyłącznie uprawniony (por. T. Woś (red.): Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz, Warszawa 2005, s. 296; postanowienia Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 14 września 2005 r., sygn. akt II FZ 580/05, niepubl. oraz z dnia 17 lipca 2006 r., sygn. akt I FZ 281/06, OSP 2007, Nr 6, poz. 76). Do wykonania nie kwalifikują się więc wszelkie odmowne akty administracyjne (vide: T. Woś (red.): Komentarz do ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, LexisNexis, Warszawa 2008, s. 338). Wstrzymanie wykonania dotyczy sytuacji, gdy zaskarżony akt lub czynność wywołuje skutki materialnoprawne. Nie można mówić o wykonywaniu decyzji odmownej, ponieważ nie ma ona przedmiotu wykonania (węzła praw i obowiązków), który mógłby podlegać wykonaniu. W literaturze zwraca się uwagę na fakt, iż nie kwalifikuje się do wykonania większość orzeczeń rozstrzygających określone kwestie proceduralne w toku postępowania administracyjnego, a więc nieprzyznające uprawnień i nienakładające obowiązków, które wymagałyby wykonania. W rozpoznawanej sprawie żądaniem wstrzymania wykonania zostało objęte postanowienie o stwierdzające uchybienie terminu do złożenia wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy. Zaskarżone postanowienie nie nakłada na stronę skarżąca żadnych obowiązków podlegających wykonaniu w sposób dobrowolny, czy też przymusowy. Stwierdzić zatem należało, że zaskarżone w niniejszej sprawie postanowienie o stwierdzeniu uchybienia terminu do złożenia wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy nie rodzi po stronie jej adresata żadnych uprawnień, ani obowiązków. Zatem w okolicznościach tej sprawy nie zachodzi również niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub trudnych do odwrócenia skutków, a tym samym brak jest podstaw do zastosowania instytucji ochrony tymczasowej określonej w art. 61 § 3 ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Podkreślić przy tym należy, że argumentacja przedstawiona, jako uzasadnienie rozpoznawanego wniosku, nie mogła zostać uwzględniona. W istocie bowiem strona skarżąca zmierza do uchylenia wykonalności decyzji Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia 12 maja 2011 roku, a więc decyzji wydanej w przedmiotowej sprawie w pierwszej instancji. Skarżąca Spółdzielnia, ziszczenie się skutków, o jakich mowa w art. 61 § 3 ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, wiąże bowiem z koniecznością wykonania ww. decyzji, z której miałby wynikać obowiązek wydania Miastu G. zajmowanej przez skarżąca nieruchomości. Mieć należy na uwadze, że zgodnie z art. 135 ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi sąd stosuje przewidziane ustawą środki w celu usunięcia naruszenia prawa w stosunku do aktów lub czynności wydanych lub podjętych we wszystkich postępowaniach prowadzonych w granicach sprawy, której dotyczy skarga, jeżeli jest to niezbędne dla końcowego jej załatwienia. Przepis ten stanowi podstawę prawną do przeprowadzenia przez sąd kontroli rozstrzygnięć podjętych przez organ pierwszej instancji w toku rozpoznawania skargi na akt lub czynność podjęte przez organ odwoławczy. Uzasadnia on również – w zw. z art. 61 § 3 zd. 3 ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - rozpoznanie wniosku o wstrzymanie wykonania nie tylko zaskarżonego aktu lub czynności lecz również aktu lub czynności poprzedzających zaskarżony akt lub czynność. Podnieść jednak należy, że art. 135 ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi nie znajduje zastosowania, gdy aktem zaskarżonym jest postanowienie stwierdzające uchybienie terminu do złożenia wniosku o ponownego rozpatrzenie sprawy. Postanowienie tego typu nie rozstrzyga o prawidłowości decyzji objętej takim wnioskiem, zamykając jednocześnie drogę do jego merytorycznego rozpatrzenia. Ocena zatem prawidłowości zaskarżonego postanowienia ogranicza się wyłącznie do badania poprawności zastosowania przepisów dotyczących podstaw stwierdzenia uchybienia terminu. Z tych względów Sąd uznał, że decyzja Kolegium z dnia 12 maja 2011 roku wydana w pierwszej instancji - poprzedzająca zaskarżone w niniejszej sprawie postanowienie, nie mieści się w granicach sprawy, o jakich mowa w art. 135 ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (por. wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach z dnia 27 października 2004 r., sygn. akt II SA/Ka 2352/02 wraz z glosą aprobującą Z. Kmieciaka, OSP z 2007 r., nr 3, poz. 25). Tym samym - skoro charakter zaskarżonego postanowienia wyklucza możliwość badania prawidłowości poprzedzającej ją decyzji wydanej w pierwszej instancji, to w takiej sytuacji argumentacja strony skarżącej odnosząca się do skutków wykonania tej decyzji nie mogła mieć żadnego znaczenia dla zasadności rozpoznawanego wniosku. Z tych względów wniosek strony skarżącej nie mógł zostać uwzględniony, w związku z czym Sąd, na podstawie art. 61 § 3 i 5 ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, orzekł jak w sentencji postanowienia.