II SA/Gd 537/25

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Diana Trzcińska Sędziowie: Sędzia WSA Dariusz Kurkiewicz Asesor WSA Justyna Dudek-Sienkiewicz (spr.) po rozpoznaniu w trybie uproszczonym na posiedzeniu niejawnym w dniu 19 listopada 2025 r. sprawy ze skargi A. D. na postanowienie Pomorskiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Gdańsku z dnia 16 czerwca 2025 r., nr WOP.7722.39.2023.HB w przedmiocie wstrzymania robót budowlanych 1. uchyla zaskarżone postanowienie oraz postanowienie Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Kościerzynie z dnia 5 stycznia 2023 r., nr PINB.5161.246.2022.AC.; 2. zasądza od Pomorskiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Gdańsku na rzecz A. D. kwotę 100 zł (sto złotych) tytułem zwrotu kosztów postępowania. A. D. wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego skargę na postanowienie Pomorskiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z 16 czerwca 2025 r. w przedmiocie wstrzymania robót budowlanych. Zaskarżone postanowienie zostało wydane w następującym stanie faktycznym i prawnym: Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w Kościerzynie postanowieniem z 5 stycznia 2023 r. wstrzymał prowadzenie robót budowlanych przy wybudowanym w warunkach samowoli budowlanej na działce nr [..], obręb ewidencyjny W., gmina K., obiekcie budowlanym pełniącym funkcję sanitarną, o wymiarach 1,40m x 1,10m. Organ poinformował też o możliwości złożenia wniosku o legalizację obiektu budowlanego oraz o konieczności wniesienia opłaty legalizacyjnej w celu uzyskania decyzji o legalizacji. W uzasadnieniu wyjaśniono, że postępowanie administracyjne zostało wszczęte w wyniku ustaleń poczynionych podczas oględzin przeprowadzonych 16 i 18 listopada 2022 roku. W dniu 16 listopada 2022 roku ustalono, że na działce nr [..] posadowione są dwa obiekty: obiekt budowlany pełniący funkcję rekreacji indywidualnej, w odniesieniu, do którego prowadzone jest odrębne postępowanie administracyjne oraz będący przedmiotem postępowania obiekt budowlany o konstrukcji drewnianej, z dachem jednospadowym krytym papą na deskowaniu. Podczas oględzin przeprowadzonych w dniu 18 listopada 2022 roku ustalono, że wymiary obiektu wynoszą 1,40m x 1,10m. Organ wskazał też, że biorący w nich udział A. D. oświadczył, że obiekt ten, którego był inwestorem, pełni funkcję sanitarną i powstał w latach 2009-2011. Na jego budowę nie uzyskał pozwolenia ani nie dokonał zgłoszenia zamiaru jego budowy. Powiatowy Inspektorat Nadzoru Budowlanego w Kościerzynie wyjaśnił, że budynek będący przedmiotem postępowania jako pełniący funkcję sanitarną wymagał uzyskania decyzji o pozwoleniu na budowę, gdyż nie jest wymieniony w katalogu obiektów budowlanych czy robót budowlanych, dla których nie jest wymagane uzyskanie decyzji o pozwoleniu na budowę. W takim przypadku zgodnie z art. 48 ust. 1 pkt 1 i ust. 3 ustawy Prawo budowlane, konieczne było wstrzymanie prowadzenia robót budowlanych. Pomorski Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego rozpoznając zażalenie skarżącego, postanowieniem z 16 czerwca 2025 r. uchylił postanowienie Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Kościerzynie z 5 stycznia 2023 r. i wstrzymał roboty związane z budową budynku o konstrukcji drewnianej, pełniącego funkcję sanitariatu o wymiarach 1,15m x 1,10m wraz z podestem o wymiarach 1,16m x 0,77m, wybudowanego w warunkach samowoli budowlanej na działce nr [..] w obrębie ewidencyjnym W., gmina K. Organ poinformował też inwestora, A. D. oraz właścicieli działki: D. M. i J. M., o możliwości złożenia wniosku o legalizację obiektu oraz o konieczności wniesienia opłaty legalizacyjnej w celu uzyskania decyzji o legalizacji i zasadach naliczania opłaty. Organ wyjaśnił, że inwestorem przedmiotowego obiektu i dzierżawcą działki nr [..] jest A. D., natomiast właścicielami działki są D. i J. M. W toku postepowania odwoławczego organ zlecił w trybie art. 136 kpa przeprowadzenie oględzin celem szczegółowego opisu każdego z obiektów znajdujących się na działce i doprecyzowania sposobu ich posadowienia. W dniu 30 maja 2023 r. przeprowadzono oględziny, podczas których ustalono, że obiekt ma wymiary wynoszące 1,15m x 1,10m, posiada dach jednospadowy kryty deską i papą, drewnianą podłogę, do której jest przytwierdzony za pomocą kątowników oraz podest przy wejściu o wymiarach 1,16m x 0,77m, który został posadowiony bezpośrednio na gruncie. Do sanitariatu doprowadzona jest energia elektryczna, woda, a ścieki są odprowadzane do zbiornika ogólnego. Organ odwoławczy stanął na stanowisku, że o trwałości związania z gruntem przesądza sposób posadowienia obiektu - jeżeli zapewnia on całej konstrukcji pełną stabilność, uniemożliwiając czynnikom zewnętrznym jego przesunięcie czy zniszczenie, należy uznać, że obiekt jest trwale związany z gruntem. Cecha trwałego związania z gruntem sprowadza się więc do posadowienia obiektu na tyle trwale, by zapewnić mu stabilność i możliwość przeciwdziałania czynnikom zewnętrznym mogącym go zniszczyć lub spowodować przesunięcie czy przemieszczenie w inne miejsce. Dla przyjęcia trwałego związania z gruntem nie ma decydującego znaczenia związanie obiektu budowlanego z fundamentem zagłębionym w ziemię, a pojęcie fundamentu nie powinno być rozumiane wyłącznie w sensie techniczno - budowlanym. O trwałości związania z gruntem w rozumieniu art. 3 pkt 2 Prawa budowlanego nie decyduje technologia wykonania fundamentu, lecz to, że fundament ma zapewnić trwałość całej konstrukcji, uniemożliwić jej przesunięcie. Organ podkreślił, że istnienie fundamentów nie jest jedynym wyznacznikiem kwalifikacji prawnej budynku jako trwale związanego z gruntem, ponieważ dostępne są środki techniczne, które pozwalają na zastosowanie innych rozwiązań technicznych pozwalających na trwałe związanie obiektu budowlanego z gruntem. Zdaniem organu fakt, że przedmiotowy obiekt stoi na działce już ponad 15 lat, w połączeniu z tym, że posiada drewnianą podłogę, do której został przytwierdzony za pomocą kątowników, podest przy wejściu posadowiony i tym, że doprowadzona jest do niego energia elektryczna, woda oraz instalacja odprowadzająca ścieki do zbiornika ogólnego, bezsprzecznie wskazuje na trwałość jego związania z gruntem poprzez drewnianą podłogę przenoszącą obciążenia na grunt. To właśnie podłoga wraz z podestem stanowią dla niego fundament, jest to zatem obiekt trwale związany z gruntem, który posiada przegrody i dach, co spełnia definicję budynku, o której mowa w art. 3 pkt 2 Prawa budowlanego. Organ odwoławczy wskazał następnie, że budynek powstał w latach 2009 – 2011, kiedy obowiązywał art. 28 ustawy Prawo budowlane, zgodnie z którym roboty budowlane można rozpocząć jedynie na podstawie ostatecznej decyzji o pozwoleniu na budowę, z zastrzeżeniem art. 29-31. Przepis art. 29 Prawa budowalnego określający obiekty niewymagające pozwolenia na budowę nie przewiduje wyłączenia sanitariatu z tego obowiązku. Oznacza to, że jego budowa jako budynku o funkcji sanitariatu zarówno w czasie budowy, jak i obecnie wymagała uzyskania pozwolenia na budowę. Zatem Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w Kościerzynie słusznie wydał postanowienie w trybie art. 48 ustawy Prawo budowlane. Nie określił jednak, kto jest uprawniony do złożenia wniosku o legalizację, ponadto choć prawidłowo zakwalifikował przedmiotowy obiekt jako budynek, to w sentencji postanowienia nie określił go w ten sposób i nazwał go obiektem budowlanym, a także wskazał na jego wymiary inne, niż w protokole z oględzin przeprowadzonych w dniu 30 maja 2023 r. Te nieprawidłowości uzasadniają zdaniem organu odwoławczego podjęcie rozstrzygnięcia w trybie reformatoryjnym na podstawie art. 138 § 1 pkt 2 Kodeksu postępowania administracyjnego poprzez uchylenie postanowienia organu I instancji i doprecyzowanie orzeczenia. A. D. w skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego na postanowienie Pomorskiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z 16 czerwca 2025 r. zarzucił: 1/ brak powołania art. 50 ust. 1 pkt 4 Prawa budowlanego jako podstawy prawnej swojego działania, choć to właśnie ten przepis stanowi jedyną podstawę prawną dla wydania postanowienia wstrzymującego roboty budowlane prowadzone bez wymaganego zgłoszenia lub pozwolenia. Z treści rozstrzygnięcia i uzasadnienia wynika, że organ zastosował powyższy przepis, jednak zaniechał jego wyraźnego przytoczenia, co stanowi naruszenie m.in. art. 107 § 1 pkt 2 kpa. 2/ błędne zastosowanie art. 50 ust. 1 pkt 1 i 2 ustawy Prawo budowlane poprzez przyjęcie, że ustawienie tymczasowego obiektu sanitarnego wymagało uzyskania pozwolenia lub zgłoszenia, podczas gdy zgodnie z art. 29 ust. 1 pkt 12 oraz ust. 4 pkt 3 lit. b ustawy takie obiekty są zwolnione z obowiązku uzyskania decyzji administracyjnej. 3/ naruszenie art. 7, art. 77 § 1 i art. 80 kpa poprzez pominięcie ustaleń co do charakteru i przeznaczenia obiektu, 4/ naruszenie art. 3 pkt 1 i art. 29 ust. 1 pkt 12 i ust. 4 pkt 3 lit. b Prawa budowlanego. W oparciu o tak sformułowane zarzuty wniesiono o uchylenie w całości postanowienia Pomorskiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia 16 czerwca 2025 r. oraz o stwierdzenie braku podstaw do uznania, że obiekt sanitarny posadowiony na działce nr [..] to obiekt budowlany wymagający pozwolenia na budowę lub zgłoszenia. Zdaniem skarżącego podłoga i podest obiektu sanitarnego nie są trwale związane z gruntem i nie przekazują na niego w sposób trwały żadnych obciążeń, a obiekt można w każdym momencie przemieścić lub usunąć, bez konieczności ingerencji w grunt. W odpowiedzi na skargę wniesiono o jej oddalenie. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku zważył, co następuje. Zgodnie z art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2024 r., poz. 1267) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem. Stosownie do art. 3 § 2 pkt 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2024 r., poz. 935 z późn. zm.), dalej jako p.p.s.a., kontrola działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne obejmuje orzekanie w sprawach skarg na postanowienia wydane w postępowaniu administracyjnym, na które służy zażalenie albo kończące postępowanie, a także na postanowienia rozstrzygające sprawę co do istoty. W wyniku takiej kontroli akt może zostać uchylony w razie stwierdzenia, że naruszono przepisy prawa materialnego w stopniu mającym wpływ na wynik sprawy lub doszło do takiego naruszenia przepisów prawa procesowego, które mogłoby w istotny sposób wpłynąć na wynik sprawy, ewentualnie w razie wystąpienia okoliczności mogących być podstawą wznowienia postępowania (art. 145 § 1 pkt 1 lit. a), b) i c) p.p.s.a.). Z kolei z art. 134 § 1 p.p.s.a. wynika, że sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Tym samym, sąd ma prawo i obowiązek dokonania oceny zgodności z prawem zaskarżonego aktu administracyjnego, nawet wówczas, gdy dany zarzut nie został w skardze podniesiony. Należy również wskazać, że w myśl art. 119 pkt 3 P.p.s.a. sprawa może być rozpoznana w trybie uproszczonym, jeżeli przedmiotem skargi jest postanowienie wydane w postępowaniu administracyjnym, na które służy zażalenie albo kończące postępowanie, a także postanowienie rozstrzygające sprawę co do istoty oraz postanowienia wydane w postępowaniu egzekucyjnym i zabezpieczającym, na które służy zażalenie. Kontrola legalności przeprowadzona przez Sąd w niniejszej sprawie w tak zakreślonych granicach kognicji doprowadziła do wniosku, że wydane w tej sprawie postanowienia naruszają prawo w stopniu powodującym konieczność ich wyeliminowania z obrotu prawnego. Organy w tej sprawie błędnie bowiem uznały, że przedmiotowy obiekt budowlany stanowi budynek, co miało wpływ na wynik sprawy. Materialnoprawną podstawą wydanych przez organy obu instancji postanowień są przepisy ustawy z 7 lipca 1994 r. - Prawo budowlane (t.j. Dz. U. z 2025 r. poz. 418 z późn. zm., dalej: Prawo budowlane). Postępowanie w sprawie samowoli budowlanej rozpoczyna się od wydania postanowienia o wstrzymaniu budowy w przypadku obiektu budowlanego lub jego części, będącego w budowie albo wybudowanego: 1) bez wymaganej decyzji o pozwoleniu na budowę albo 2) bez wymaganego zgłoszenia albo pomimo wniesienia sprzeciwu do tego zgłoszenia (art. 48 ust. 1 Prawa budowlanego). W takim postanowieniu organ informuje o możliwości złożenia wniosku o legalizację obiektu budowlanego lub jego części oraz o konieczności wniesienia opłaty legalizacyjnej w celu uzyskania decyzji o legalizacji obiektu budowlanego lub jego części oraz o zasadach obliczania opłaty legalizacyjnej (ust. 3). Co istotne, postanowienie o wstrzymaniu budowy wydaje się również w przypadku zakończenia budowy (ust. 5). Następnie inwestor, właściciel lub zarządca obiektu budowlanego może w ciągu 30 dni od otrzymania postanowienia złożyć wniosek o legalizację (art. 48a ust. 1). Jeżeli wniosek ten nie zostanie złożony, wówczas organ nadzoru budowlanego wydaje nakaz rozbiórki (art. 49e pkt 1). Taki sam skutek ma wycofanie wniosku, co może nastąpić praktycznie na całym etapie procedury legalizacyjnej (art. 49e pkt 2 w zw. z art. 48a ust. 2). Jeżeli jednak inwestor (właściciel lub zarządca) złoży wniosek o legalizację, organ nadzoru budowlanego w ramach prowadzonego postępowania wdraża procedurę legalizacyjną. W orzecznictwie sądów administracyjnych jednolicie wskazuje się, że naruszenia Prawa budowlanego powinny być oceniane według przepisów obowiązujących w dacie popełnienia samowoli, natomiast zastosowanie przepisów dotyczących usuwania skutków samowoli uzależnione jest od okoliczności konkretnej sprawy, z zachowaniem zasady, że organy wydają decyzje według stanu faktycznego i prawnego obowiązującego w dacie rozstrzygania sprawy. Istotne jest bowiem rozróżnienie samego zdarzenia prawnego, jakim jest samowola budowlana, od jej likwidacji (zob. uchwała NSA z 16 grudnia 2013 r. II OPS 2/13, ONSAiWSA 2014/6/89, wyrok NSA z 2 grudnia 2010 r. II OSK 1974/10, wszystkie przywołane w niniejszym uzasadnieniu orzeczenia dostępne są na stronie: orzeczenia.nsa.gov.pl). W ocenie Sądu wniosek jaki wysnuły organy odnośnie kwalifikacji przedmiotowego obiektu budowlanego jako budynku jest sprzeczny z treścią art. 3 pkt 2 Prawa budowlanego, którego brzmienie na przestrzeni lat nie uległo zmianie. Wskazany przepis stanowi, że przez budynek należy rozumieć taki obiekt budowlany, który jest trwale związany z gruntem, wydzielony z przestrzeni za pomocą przegród budowlanych oraz posiada fundamenty i dach. Z definicji legalnej pojęcia budynku wyraźnie wynika, że zasadniczymi jego determinantami są: ściany, dach i fundamenty, których istnienie w efekcie prowadzi do trwałego związania z gruntem obiektu. Związanie z gruntem jest więc konsekwencją zastosowania fundamentów, nie zaś cechą samą w sobie. Najbardziej powszechnym sposobem trwałego związania obiektu budowlanego z gruntem jest zagłębienie go w ziemi poprzez wykonanie fundamentów (tak: NSA w wyroku z dnia 26 maja 2021 r. sygn. akt II OSK 2344/19). Organ II instancji wskazał, że obiekt posiada drewnianą podłogę oraz podest przy wejściu posadowiony bezpośrednio na gruncie. Do obiektu doprowadzona jest energia elektryczna, woda oraz instalacja odprowadzającą ścieki do zbiornika ogólnego, co stabilizuje obiekt. Ponadto obiekt ten stoi na tej działce ponad 15 lat, co bezsprzecznie wskazuje na jego trwałość związania z gruntem poprzez drewnianą podłogę przenoszącą obciążenia na grunt. Podłoga wraz z podestem stanowią dla niego fundament. Zatem jest to obiekt trwale związany z gruntem, który posiada przegrody i dach i spełnia definicję budynku. Wbrew stanowisku organów, powyższy obiekt nie spełnia wszystkich wymogów opisanych w definicji budynku. Obiekt nie posiada bowiem fundamentów, co jednoznacznie wynika z protokołu oględzin, w którym stwierdzono, że obiekt jest usytuowany bezpośrednio na gruncie. Ustawa Prawo budowlane nie zawiera definicji fundamentu, nie odsyła też do żadnego innego aktu ustawowego określającego definicję fundamentu. Zgodnie z encyklopedyczną definicją przez pojęcie "fundamentów" należy rozumieć "osadzoną w gruncie dolną część budowli lub podstawę konstrukcji (np. maszyny)", rodzaje fundamentów mogą być różne np. "stopowe - pod słupy, ławowe - pod ściany, płytowe - pod całe obiekty, na gruntach o niedostatecznej nośności fundamenty opiera się na palach, studniach, kesonach." (Encyklopedia Popularna PWN, Warszawa 1982, s. 223). W świetle powyższej definicji fundamentem będzie "osadzona w ziemi dolna część budynku". Dolna płaszczyzna fundamentu musi znajdować się pod powierzchnią ziemi, zaś przeniesienie fundamentu w inne miejsce musi wymagać prac ziemnych. Fundament jest elementem konstrukcyjnym budynku, który zapewnia jego stabilność i trwałość (istotą budynku jest m.in. to, iż niezmiennie znajduje się w tym samym miejscu) i przenosi ciężar budynku na grunt (por.: wyrok WSA w Szczecinie z dnia 15 października 2020 r. sygn. akt II SA/Sz 151/20, wyrok WSA w Gdańsku z dnia 24 listopada 2021 r. sygn. akt II SA/Gd 499/21 i z dnia 15 grudnia 2021 r. sygn. akt II SA/Gd 337/21). Zgodnie z powyższym nie może stanowić fundamentu posadowienie obiektu bezpośrednio na gruncie. Zdaniem Sądu orzekające w sprawie organy nie oceniły należycie konstrukcji obiektu budowlanego w kontekście funkcji fundamentów. W toku postępowania administracyjnego forsowano stanowisko, że obiekt związany jest z gruntem przez drewnianą podłogę przenoszącą obciążenia na grunt – podłoga wraz podestem stanowią zatem fundament, co oznacza trwałe związanie z gruntem obiektu i uprawnia do uznania go za budynek. W ocenie Sądu jednak drewnianej podłogi usytuowanej bezpośrednio na gruncie nie sposób uznać za fundament. W świetle treści art. 3 pkt 2 Prawa budowlanego sama zaś cecha trwałego związania obiektu z gruntem nie determinuje kwalifikacji obiektu jako budynku. Jednym bowiem z elementów współkształtujących budynek są fundamenty, za pomocą których osiąga się owo związanie. Istnieć musi więc taka konstrukcja, która spełniać będzie rolę fundamentu i dopiero jego obecność pozwala na osiągnięcie trwałości związania z gruntem, a co za tym idzie pozwala na kwalifikację zabudowy jako budynku – przy spełnieniu pozostałych ustawowych wymogów, tj. wydzielenia go z przestrzeni za pomocą przegród budowlanych i posiadania dachu. W związku z powyższym zasadne było uznanie, iż sformułowane w sprawie wnioski organów wynikały z nieprawidłowej oceny zebranego materiału dowodowego, natomiast argumentacja przedstawiona w uzasadnieniu zaskarżonego rozstrzygnięcia odnosząca się do kwestii związania obiektu z gruntem odnosiła się do poglądów sformułowanych na potrzeby spraw dotyczących innego rodzaju obiektów budowlanych. Organy dokonały zatem błędnej kwalifikacji przedmiotowego obiektu budowlanego jako budynku, naruszając w sposób mający wpływ na wynik sprawy art. 3 pkt 2 Prawa budowlanego. Powyższe stanowi naruszenie art. 7, art. 77 § 1, art. 80 i art. 107 § 3 oraz art. 123 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (Dz.U. z 2024 r. poz. 572 z późn. zm.) o istotnym dla wyniku sprawy charakterze, albowiem nieuwzględnienie wszystkich istotnych dla sprawy okoliczności i nieprawidłowa ocena dowodów uniemożliwiała dokonanie prawidłowej kwalifikacji spornej zabudowy. Ta zaś jest kluczowa dla stwierdzenia samowoli, a następnie trybu usunięcia jej skutków i wreszcie wysokości opłaty legalizacyjnej, którą zobowiązany będzie uiścić Inwestor, jeżeli wyrazi wolę jej zalegalizowania. Należy bowiem zauważyć, że postępowanie legalizacyjne stanowi zorganizowaną, spójną całość, której poszczególne elementy są niezbędne do osiągnięcia zamierzonego w legalizacji skutku, a mianowicie przywrócenia zaburzonego samowolą stanu zgodności z prawem. Co do zasady, bez prawidłowej kwalifikacji obiektu będącego przedmiotem samowoli organy nie mogą prawidłowo określić zasad ustalania i wysokości opłaty legalizacyjnej, której uiszczenie jest przesłanką skutecznego zakończenia legalizacji. Z art. 49d ust. 1 Prawa budowlanego wynika, że wysokość opłaty legalizacyjnej jest uzależniona od tego, czy wybudowany samowolnie obiekt wymagał pozwolenia na budowę lub jest budową, o której mowa w art. 29 ust. 1 pkt 1-3 (pkt 1), czy też jest budową, o której mowa w art. 29 ust. 1 pkt 4-10, 12 oraz 14-18 i 29, pkt 11, 13, 19-21 i 28 (pkt 2) bądź instalowaniem, o którym mowa w art. 29 ust. 3 pkt 3 lit. a i b (pkt 3). Prawidłowa kwalifikacja obiektu, determinująca ocenę wymogów Prawa budowlanego, przekłada się również na uwarunkowania ewentualnej rozbiórki, orzekanej w okolicznościach przewidzianych hipotezą art. 49e pkt 1 Prawa budowlanego, w tym m.in. w razie niezłożenia wniosku o legalizację w wymaganym terminie, co jest nieodzownym warunkiem przeprowadzenia legalizacji. Decyduje bowiem o stosowaniu środków egzekucyjnych w razie braku dobrowolnego spełnienia obowiązku rozbiórki. Zgodnie z art. 119 § 1 ustawy z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (t.j. Dz.U. z 2025 r. poz. 132 z późn. zm., dalej: "u.p.e.a.") grzywnę w celu przymuszenia nakłada się, gdy egzekucja dotyczy spełnienia przez zobowiązanego obowiązku znoszenia lub zaniechania albo obowiązku wykonania czynności, a w szczególności czynności, której z powodu jej charakteru nie może spełnić inna osoba za zobowiązanego. W myśl art. 121 § 2 u.p.e.a. każdorazowo nałożona grzywna nie może przekraczać kwoty 10.000 zł, a w stosunku do osób prawnych i jednostek organizacyjnych nieposiadających osobowości prawnej kwoty 50000 zł. Jeżeli egzekucja dotyczy spełnienia przez zobowiązanego obowiązku wynikającego z przepisów prawa budowlanego, grzywna w celu przymuszenia jest jednorazowa, chyba że dotyczy obowiązku utrzymania obiektu budowlanego w stanie nieoszpecającym otoczenia (§ 4). Natomiast z art. 121 § 5 u.p.e.a. wynika, że wysokość grzywny, o której mowa w § 4, stanowi, w przypadku obowiązku przymusowej rozbiórki budynku lub jego części, iloczyn powierzchni zabudowy budynku lub jego części, objętego nakazem przymusowej rozbiórki, i 1/5 ceny 1 m2 powierzchni użytkowej budynku mieszkalnego, ogłoszonej przez Prezesa Głównego Urzędu Statystycznego na podstawie odrębnych przepisów do obliczania premii gwarancyjnej dla posiadaczy oszczędnościowych książeczek mieszkaniowych. Z przytoczonych powyżej regulacji wynika, że zasadniczo wysokość grzywny dla osób fizycznych nie może przekroczyć 10.000 zł, z wyjątkiem grzywny nakładanej w razie egzekucji obowiązku rozbiórki budynku, której wysokość nie jest w ten sposób ograniczona i zależy od powierzchni budynku oraz ustalonej ceny za 1 m2. Nie ulega zatem wątpliwości, że prawidłowa kwalifikacja prawnobudowlana samowolnie wykonanego obiektu ma zasadnicze znaczenie dla samego procesu legalizacji, jak i dla dalszych jego losów w razie zakończenia procesu legalizacji rozbiórką. Wobec powyższego dostrzeżone przez Sąd naruszenia proceduralne i materialnoprawne miały wpływ na wynik sprawy. Materiał dowodowy nie dawał bowiem podstaw do kwalifikacji wybudowanego obiektu jako budynku ze wszystkimi tego konsekwencjami. Biorąc pod uwagę przedstawione wyżej okoliczności Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku, na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a i c p.p.s.a., uchylił zarówno zaskarżone, jak i poprzedzające je postanowienie organu pierwszej instancji z dnia 5 stycznia 2023 r. Ponownie rozpoznając sprawę organy dokonają poprawnej kwalifikacji przedmiotowego obiektu budowlanego w świetle przepisów prawa budowlanego mając na względzie, że obiekt ten wobec braku fundamentów nie stanowi budynku. O kosztach postępowania Sąd orzekł na podstawie art. 200 i art. 205 § 1 p.p.s.a. zasądzając od Pomorskiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego na rzecz skarżącego kwotę 100 złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania, na którą składa się wyłącznie wpis sądowy od skargi.