II SA/Gd 591/09

WyrokWSA w Gdańsku2009-12-10

Skład orzekający: Tamara Dziełakowska, Mariola Jaroszewska, Jan Jędrkowiak

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy osoba, która nie była stroną w pierwotnym postępowaniu o pozwolenie na budowę, może domagać się wznowienia tego postępowania, jeśli twierdzi, że inwestycja negatywnie oddziałuje na jej nieruchomość?
Ratio decidendi
Sąd uznał, że skarżący nie posiadał przymiotu strony w pierwotnym postępowaniu o pozwolenie na budowę, ponieważ jego nieruchomość nie znajdowała się w obszarze oddziaływania planowanej inwestycji w rozumieniu art. 28 ust. 2 Prawa budowlanego. W związku z tym, odmowa uchylenia decyzji o pozwoleniu na budowę była zasadna, a skarga podlegała oddaleniu na podstawie art. 151 PPSA.
Stan faktyczny
Skarżący J. C. domagał się uchylenia decyzji Wojewody, która utrzymała w mocy decyzję Starosty odmawiającą uchylenia wcześniejszej decyzji o pozwoleniu na budowę rozbudowy budynku mieszkalnego. Skarżący twierdził, że posiadał interes prawny w postępowaniu, ponieważ planowana inwestycja negatywnie oddziaływała na jego nieruchomość poprzez dym i sadzę. Organy administracji uznały, że skarżący nie był stroną postępowania, ponieważ jego nieruchomość nie znajdowała się w obszarze oddziaływania inwestycji.
Rozstrzygnięcie
Oddalił skargę.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Tamara Dziełakowska Sędziowie: Sędzia WSA Mariola Jaroszewska Sędzia NSA Jan Jędrkowiak (spr.) Protokolant Sekretarz Sądowy Anna Rusajczyk po rozpoznaniu w dniu 10 grudnia 2009 r. na rozprawie sprawy ze skargi J. C. na decyzję Wojewody z dnia 17 lipca 2009 r., nr [...] w przedmiocie uchylenia decyzji w sprawie zatwierdzenia projektu budowlanego i udzielenia pozwolenia na budowę oddala skargę. J. C. wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku skargę na decyzję Wojewody z dnia 17 lipca 2009r. [...] utrzymującą w mocy decyzję Starosty z dnia 12 grudnia 2008r. Nr [...], którą odmówiono uchylenia decyzji Starosty z dnia 30 września 2005 r. Nr [...] w sprawie J. M., dotyczącej pozwolenia na budowę obejmującej rozbudowę budynku mieszkalnego wraz z wewnętrznymi instalacjami, na terenie działki nr [...], położonej w miejscowości S. przy ul. S., gmina C., a następnie przeniesionej decyzją Starosty z dnia 4 grudnia 2006 r. Nr [...] na nowego inwestora E. i A. K. oraz zmienionej decyzją Starosty z dnia 11 maja 2007r. Nr [...]. Skarżący domaga się uchylenia decyzji Wojewody z dnia 17 lipca 2009r. oraz decyzji Starosty z dnia 12 grudnia 2008r. Zaskarżona decyzja została wydana na podstawie art. 28, art. 104 § 2, art. 138 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeksu postępowania administracyjnego (tekst jedn. Dz. U. z 2000r. Nr 98, poz. 1071 z późniejszymi zmianami) oraz art. 28 ust. 2, art. 80 ust. 1 pkt.2, art. 81 ust. 1 pkt. 2 i art. 82 ust. 3 ustawy z dnia 7 lipca 1994r. Prawo budowlane (tekst jednolity Dz. U. z 2006r. Nr 156 poz. 1118 z późniejszymi zmianami). Z jej uzasadnienia wynika następujący stan faktyczny i prawny sprawy: W dniu 18 października 2005 r. do Starostwa Powiatowego w C. wpłynął wniosek J. C., na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 i 4 ustawy k.p.a., o wznowienie postępowania w sprawie zakończonej decyzją ostateczną Starosty Nr [...] z dnia 30 września 2005.r. zatwierdzającą projekt budowlany i udzielającą pozwolenia na budowę J. M. w przedmiocie rozbudowy budynku mieszkalnego wraz z wewnętrznymi instalacjami: wod.- kan., co., elektryczną i odgromową na terenie działki nr [...], położonej w miejscowości S., gmina C.. Starosta decyzją Nr [...] z dnia 23 listopada 2005r. odmówił wznowienia postępowania w w/w sprawie. Od powyższej decyzji, pismem z dnia 5 grudnia 2005 r. J. C. odwołał się do Wojewody , który decyzją Nr [...] z dnia 16 stycznia 2006 r. utrzymał w mocy decyzję Starosty . J. C. zaskarżył decyzję Wojewody do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku, który oddalił tę skargę wyrokiem z dnia 10 sierpnia 2006 r. stwierdzając, ze decyzja jest zgodna z prawem. Od powyższego wyroku J. C. złożył skargę kasacyjną. Naczelny Sad Administracyjny wyrokiem z dnia 22 stycznia 2008 r. uchylił wyrok Wojewódzkiego Sadu Administracyjnego w Gdańsku z dnia 10 sierpnia 2006r. i przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku po ponownym rozpatrzeniu sprawy wyrokiem sygn. Akt II SA/Gd 248/08 z dnia 27 maja 2008 r. uchylił zaskarżoną decyzję Wojewody oraz poprzedzającą ją decyzję Starosty Nr [...] z dnia 23 listopada 2005 r. W związku z powyższym, Starosta ponownie rozpatrując wniosek J. C. z dnia 18 października 2005r. postanowieniem Nr [...] z dnia 13 listopada 2008 r. wznowił postępowanie oraz zawiadomił strony o możliwości zapoznania się z aktami sprawy i wypowiedzenia się przed wydaniem odpowiedniej decyzji. W dniu 25 listopada 2008 r. do Starostwa wpłynęło pismo J. C., w którym wskazuje na uciążliwości wynikające z realizacji przedmiotowej inwestycji. Starosta po ponownym rozpatrzeniu sprawy decyzją Nr [...] z dnia 12 grudnia 2008 r. odmówił uchylenia decyzji Starosty Nr [...] z dnia 30 września 2005.r. w sprawie J. M., dotyczącej pozwolenia na budowę obejmującej rozbudowę budynku mieszkalnego wraz z wewnętrznymi instalacjami, na terenie działki nr [...], położonej w miejscowości S. przy ul. S., gmina C. a następnie przeniesionej decyzją Starosty Nr [...] z dnia 4 grudnia 2006 r. na nowego inwestora - E. i A. K. oraz zmienionej decyzją Starosty Nr [...] z dnia 11 maja 2007 r. Od powyższej decyzji J. C. złożył odwołanie do Wojewody . Wojewoda badając sprawę w trybie odwoławczym wskazał, że zgodnie z art. 147 ustawy k.p.a. wznowienie postępowania następuje z urzędu lub na żądanie strony. Wznowienie postępowania z przyczyny określonej art. 145 § 1 pkt 4 oraz art. 145a następuje tylko na żądanie strony. Zgodnie z art. 28 omawianej ustawy stroną postępowania administracyjnego może być jedynie podmiot, którego interesu prawnego lub obowiązku dotyczy postępowanie. Interes prawny ma charakter materialnoprawny. Materialna podstawa legitymacji strony jest ujmowana szeroko a więc nie musi należeć do prawa administracyjnego. Materialna podstawa to konkretna norma, którą można wskazać jako źródło interesu prawnego podmiotu. Norma ta wówczas będzie uznana za źródło interesu prawnego, gdy na jej podstawie podmiot może uzyskać konkretne korzyści ( uprawnienia) lub może być obarczony powinnością określonego zachowania się, wyznaczonego zakazem lub nakazem, jednakże dopiero po skonkretyzowaniu ich w decyzji administracyjnej przez organ administracji publicznej, działający w granicach jego właściwości i kompetencji. W konsekwencji przyjąć należy, że podmiot, dla którego nie wynikają z rozstrzygnięcia sprawy administracyjnej żadne prawa lub obowiązki, oparte o normy prawa materialnego, nie ma interesu prawnego w prowadzonym postępowaniu administracyjnym. Instrument prawny przewidziany w art. 28 ust. 2 Prawa budowlanego stanowi lex specialis w stosunku do art. 28 k.p.a. Należy zauważyć, że w sprawach obejmujących uzyskiwanie pozwoleń na budowę reguła zawarta w art. 28 ustawy k.p.a. doznaje ograniczenia na rzecz normy szczególnej - wyrażonej w art. 28 ust. 2 Prawa budowlanego. Z punktu widzenia ustalania kręgu stron na potrzeby postępowania w sprawie pozwolenia na budowę (tutaj dotyczącego rozbudowy obiektu) kluczowe znaczenie przypisać należy obszarowi oddziaływania obiektu, czyli kategorii, którą art. 28 ust. 2 Prawa budowlanego posługuje się poprzez odesłanie do pojęcia formułowanego w słowniczku definicji legalnych. Co do zasady pod tym pojęciem należ) rozumieć teren wyznaczony w otoczeniu obiektu budowlanego na podstawie przepisów odrębnych, wprowadzających związane z tym obiektem ograniczenia w zagospodarowaniu tego terenu. Zakres tego pojęcia jest każdorazowo ustalany na potrzeby konkretnego postępowania administracyjnego mającego za przedmiot sprawę o pozwolenie na budowę, z tym że najistotniejszą rolę przypisuje się w tym zakresie normom zawartym w przepisach odrębnych, których treść - przy jednoczesnym uwzględnieniu charakteru przyszłej zabudowy - będzie kreować ten obszar. W orzecznictwie podnosi się, że przepisami odrębnymi w rozumieniu art. 3 pkt 20 Prawa budowlanego, na podstawie których ustala się obszar oddziaływania obiektu, a co za tym krąg stron w postępowaniu w sprawie pozwolenia na budowę, są nie tylko przepisy techniczno - budowlane, lecz także przepisy z zakresu zagospodarowania przestrzennego i przepisy z zakresu ochrony środowiska. Celem art. 28 ust. 2 ustawy jest zawężenie kręgu podmiotów mających przymiot strony w postępowaniu w sprawie wydania decyzji o pozwoleniu na budowę jedynie do wymienionych w tym przepisie osób, dla których planowana inwestycja może powodować ograniczenia w zagospodarowaniu ich nieruchomościami, przy czym ograniczenie to, wynikające z przepisów odrębnych, musi godzić w konkretne uprawnienia tych podmiotów do zagospodarowania ich nieruchomości (por. Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 30 listopada 2005 r., VII SA/Wa 729/05, niepubl.). Jeżeli istnieją przepisy prawa materialnego, które nakładają na inwestora określone obowiązki lub ograniczenia związane z zagospodarowaniem i zabudową jego działki względem działki sąsiedniej, to tym samym właściciel (użytkownik wieczysty, zarządca) tej działki jest stroną w postępowaniu o wydanie pozwolenia na budowę w rozumieniu art. 28 ust. 2 ustawy i to niezależnie od tego, czy projekt budowlany w ocenie organu spełnia wymagania określone przepisami prawa i czy zachowane są odległości przewidziane stosownymi przepisami (por. wyrok WSA w Łodzi z dnia 22 czerwca 2005 r. 11 SA/Łd 1076/04, niepubl.). Zgodnie z dyspozycją art. 35 ust. 1 ustawy z dnia 7 lipca 1994r. Prawo budowlane, przed wydaniem decyzji o pozwoleniu na budowę właściwy organ sprawdza zgodność projektu zagospodarowania działki lub terenu z miejscowym planem zagospodarowania przestrzennego albo decyzji o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu w przypadku braku planu miejscowego, a także wymaganiami ochrony środowiska, wymaganiami decyzji o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu, zgodność z przepisami, w tym techniczno-budowlanymi oraz bada kompletność projektu budowlanego wraz z wymaganymi opiniami i uzgodnieniami. Zgodnie z art. 35 ust. 4 ustawy Prawo budowlane w razie spełnienia wymagań określonych w ust. 1 oraz w art. 32 ust. 4, właściwy organ nie może odmówić wydania decyzji o pozwoleniu na budowę. W przedmiotowej sprawie na działce budowlanej nr [...] w miejscowości S. istniał budynek mieszkalny, który inwestor zamierzał rozbudować o pokój, hall, łazienkę, wc oraz pomieszczenie pieca co, jak wynika to z projektu budowlanego - rys. nr 3 z dnia 17 lipca 2005 r. Przewidziany zakres robót budowlanych nie jest zaliczany do przedsięwzięć wymagających przeprowadzenia postępowania w sprawie oceny oddziaływania na środowisko w rozumieniu przepisów o ochronie środowiska (Dz. U. Nr 257, poz. 2573 ze zmianami). W związku z powyższym postępowanie w sprawie pozwolenia na budowę nie wymagało przeprowadzenia postępowania w sprawie oceny oddziaływania na środowisko. Ponadto zgodnie z art. 4 ust. 3 ustawy Prawo ochrony środowiska ( Dz. U. Nr 25 poz. 150 ze zmianami) korzystanie ze środowiska przez inwestora następuje w ramach korzystania zwykłego. Wojewoda podkreślił, że w obiekcie istniejącym, przed rozbudową, istniał komin spalinowym zlokalizowany w podobnej odległości od działki sąsiedniej jak nowoprojektowany. Rozbudowa budynku mieszkalnego zlokalizowanego na terenie działki [...], została zaprojektowana w odległości 6 m od granicy z działką nr [...] oraz około 11 m od istniejącego na niej budynku mieszkalnego. Ściana rozbudowy zwrócona w stronę działki sąsiedniej jest ścianą pełną bez otworów okiennych i drzwiowych. Zaprojektowana rozbudowa zgodna jest z warunkami technicznymi określonymi w § 12 ust. 1 pkt. 1 i 2 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002 r. (Dz. U. Nr 75 poz. 690 z późniejszymi zmianami). Z postępowania wyjaśniającego Starosty wynika, ze mapa na której sporządzono projekt zagospodarowania terenu sporządzony został na aktualnej mapie sytuacyjno-wysokościowej, która została przyjęta do zasobu Powiatowego Ośrodka Dokumentacji Geodezyjnej i Kartograficznej Starostwa Powiatowego C. w dniu 6 czerwca 2005 r. i zaewidencjonowana pod nr [...]. Organ administracji architektoniczno-budowlanej nie ma podstaw do kwestionowania aktualnych map znajdujących się w zasobach Powiatowego Ośrodka Dokumentacji Geodezyjnej i Kartograficznej. W przypadku kwestionowania przebiegu granic działek, należy przeprowadzić na swój koszt postępowanie mające na celu geodezyjne wznowienie granic. Kontrola ewentualnego nadmiernego zadymiania ze strony sąsiedniej nieruchomości, wynikającego ze stosowania niezgodnego z projektem opału nie leży w kompetencjach organu administracji architektoniczno-budowlanej. Organ odwoławczy wskazał, iż sprawy związane z uciążliwym korzystania z działki sąsiedniej oraz ewentualnych roszczeń z tego powodu należy dochodzić na drodze postępowania cywilnego. Z powyższego jednoznacznie wynika, że inwestycja na działce nr [...] w żaden sposób nie ogranicza możliwości zagospodarowania działki sąsiedniej nr 1013 w miejscowości S.. więc działka ta nie leży w obszarze oddziaływania inwestycji prowadzonej na działce nr [...]. W związku z powyższym J. C. nie jest stroną postępowania w sprawie pozwolenia na budowę obejmującej rozbudowę budynku mieszkalnego wraz z wewnętrznymi instalacjami, na terenie działki nr [...], położonej w miejscowości S. przy ul. S., gmina C.. Organ odwoławczy po przeprowadzeniu postępowania dotyczącego zbadania poprawności decyzji odmawiającej uchylenia decyzji Starosty Nr [...] z dnia 30 września 2005.r. uznał postępowanie organu I instancji za słuszne. J. C. we wniesionej skardze zarzucił naruszenie przepisów prawa materialnego, tj. art. 5 ust. 1 pkt 1d i pkt 9 w związku art. 28 § 2 oraz art. 34 pkt. 3 , art. 80 ust.1 pkt. 2 , art. 81 ust. 1 pkt. 2 i art. 82 ust. 3 ustawy z dnia 7 lipca 1974r. Prawo budowlane (t.j. z 2003 r. Dz. U. Nr 207. poz. 2016 ze zmianami) przez bezpodstawną odmowę uznania go za stronę postępowania pomimo oczywistego interesu prawnego skarżącego na skutek stale przemieszczających się sadz i dymów -zagrożone i narażane zdrowie mieszkańców posesji w S., ul S. [...]. Tym samym w jego ocenie doszło do braku poszanowania uzasadnionych interesów bezpośredniego sąsiada inwestora, co uzasadnia wniosek o wznowienie postępowania w sprawie zakończonej ostateczną decyzją Starosty . Zarzucił naruszenie § 12 ust. 1 pkt 1, § 140 ust. 1 i § 142 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie (Dz. U. Nr 75, poz.690 ze zmianami) przez dowolne ustalenie obszaru oddziaływania w rozumieniu art. 3 pkt 20 Prawa budowlanego. Dowolność wynika z faktu, że granica pomiędzy działką skarżącego nr [...] a działką inwestora nr [...] w rzeczywistości przebiega inaczej aniżeli widnieje to na mapie, gdyż granica nigdy nie była wyznaczana geodezyjnie (potwierdza to dokumentacja znajdująca się w aktach sprawy). Ponadto organy nie uwzględniły okoliczności zbudowania na podstawie kwestionowanych decyzji komina, co nastąpiło niezgodnie z przepisami jak też Polską Normą - PN 89/B-10452 - zamiast o wysokości 8,33 m wybudowano o wys. 5m . Taki stan faktyczny powoduje, że przy przeważających zachodnich wiatrach (w skali roku średnio od 70% do 80 %) przy całorocznym paleniu w piecu przez inwestora na działce [...] na działce skarżącego przy ziemi zalegają kłęby dymu a sadza pokrywa wszystko, co powoduje, że nie można otwierać okien ani drzwi domu - dym i sadza wdziera się do mieszkania skarżącego. Jego zdaniem, przy całorocznym paleniu w piecu przez inwestora na działce [...], piec powinien być ekologiczny na opał ekologiczny ( groszek ). Przez 3 lata pomimo, licznych interwencji skarżącego, nikt nie przeprowadził kontroli faktycznie eksploatowanego pieca i rodzaju stosowanego opału. Powyższe wskazuje, że skarżący ma interes prawny w zweryfikowaniu błędnej decyzji administracyjnej , której negatywne skutki odczuwa skarżący i jego rodzina. Podał również, że podtrzymuje swoje dotychczasowe stanowisko, iż art. 1 ust. 1 , ust.2 pkt 5 i pkt 7 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. o zagospodarowaniu przestrzennym (Dz. U. z 1999r Nr 15, poz. 139 ze zmianami) przez odesłanie kwestii naruszenia praw podmiotowych skarżącego do ewentualnej ochrony do przyszłego postępowania o pozwolenie na budowę na podstawie Prawa budowlanego. Powyższe powoduje, że legitymacja i podstawa do występowania w charakterze strony wynika również z pkt. 1 ust.4 prawomocnej decyzji Wójta Gminy C. z dnia 13 kwietnia 2005 r. Nr [...], gdzie wyraźnie wskazano, że "wnioskowana inwestycja nie może pogorszyć warunków użytkowania sąsiednich nieruchomości" - tym samym doszło do naruszenia praw podmiotowych i interesu prawnego skarżącego. Nadto skarżący podniósł, iż w sposób rażący doszło do naruszenia przepisów postępowania administracyjnego, tj. art. 10 i art. 81 k.p.a. a ponadto art. 6, 7, 8 , 9, 77§1,86 ,89, 136 i inne k.p.a, poprzez naruszeniu przez organ I i II instancji gwarantowanych dla skarżącego jako strony postępowania zasadę czynnego udziału w postępowaniu i możliwości wypowiedzenia na temat zebranego w sprawie materiału dowodowego przed wydaniem zaskarżonej decyzji. Ponadto nie nieuwzględniono w całości jego stanowiska oraz dowodów wskazanych przez niego. Zdaniem strony skarżącej, powyższe oraz oczywista sprzeczność pomiędzy rozumieniem pojęcia strony w związku z uregulowaniami ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. o zagospodarowaniu przestrzennym - art. 43-50 i inne (Dz. U. z 1999r Nr 15, poz. 139 ze zmianami) a pojęciem strony unormowanym w art. 28 § 2 ustawy z dnia 7 lipca 1974 r. Prawo budowlane (t.j. z 2003 r. Dz. U. Nr 207, poz. 2016 ze zmianami) przy praktycznie jednym szeroko rozumianym procesie inwestycyjnym wskazuje, że strona skarżąca jest w sposób oczywisty pokrzywdzona przez ustawodawcę. Dokonana zawężająca - wykładnia art. 28 § 2 ustawy Prawo budowlane, nie gwarantuje skarżącemu ochronę jego interesu prawnego gwarantowanego m.in. w art. 5 ustawy. Ponadto przy rozpatrywaniu sprawy nie uwzględniono istotnych okoliczności faktycznych, m.in. stanowiska skarżącego, zawartego m.in. w piśmie dowodowym z dnia 22 listopad 2008r. Skarżący podniósł też, że nie wykonano wskazań co do sposobu rozpoznania sprawy zawartych w wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego z dnia 27 maja 2008 r., sygn akt II S.A./GD 248/08, wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 22 stycznia 2008 r. sygn. akt II OSK 1892/06. Dodatkowo podał, że Starosta w decyzji z dnia 12 grudnia 2008r. i Wojewoda w zaskarżonej decyzji z dnia 17 lipca 2009 r. wydali rozstrzygnięcia wbrew wyrokowi WSA Gdańsk z dnia 27 maja 2008 r. sygn. akt II SA/GD 248/08, który jednoznacznie wskazał jakie istotne okoliczności faktyczne i prawne należy uwzględnić przy rozpatrywaniu sprawy - tym samym nie wyjaśniono i nie rozpatrzono wszystkich istotnych okoliczności faktycznych i prawnych w sprawie jak też przemilczano okoliczności podniesione w w/w załączonych pismach. Podał także, iż zaskarżona decyzja stosownie do art. 107 k.p.a. pozbawiona jest merytorycznego rozpatrzenia odwołania skarżącego z dnia 24 grudnia 2008 r., gdzie w sposób dokładny wskazano naruszenia jego praw jak też obowiązujących regulacji prawnych. Skarżący wniósł o przeprowadzenie dowodu z akt sprawy o sygn. II SA/GD 248/08 Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku. W odpowiedzi na skargę Wojewoda wniósł o jej oddalenie podtrzymując dotychczasową argumentację w sprawie. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku zważył, co następuje: Skarga nie zasługuje na uwzględnienie. Zgodnie z art. 1 § 1 oraz § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. Nr 153, poz.1269), Sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej oraz rozstrzyganie sporów kompetencyjnych i o właściwość między organami jednostek samorządu terytorialnego, samorządowymi kolegiami odwoławczymi i między tymi organami a organami administracji rządowej. Kontrola, o której mowa powyżej, sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. W myśl art. 28 ust. 2 ustawy Prawo budowlane, stronami postępowania w sprawie pozwolenia na budowę, są: inwestor oraz właściciele, użytkownicy wieczyści lub zarządcy nieruchomości znajdujących się w obszarze oddziaływania obiektu. Tak skonstruowany krąg podmiotów legitymowanych do bycia stroną wymaga od organu architektoniczno-budowlanego, do którego wpłynął wniosek o zatwierdzenie projektu budowlanego i udzielenia pozwolenia na budowę dokonania ustaleń czy charakter projektowanej inwestycji, uzasadnia przyjęcie stanowiska, że może ona oddziaływać na inne nieruchomości (najczęściej bezpośrednio sąsiadujące). Tak więc zasadność udziału innych podmiotów w postępowaniu uzależniona jest od obszaru oddziaływania obiektu, którego dotyczy projekt inwestycji i podlega badaniu przez organ. Wprowadzenie do ustawy pojęcia "oddziaływania obiektu budowlanego" umożliwia zdefiniowanie interesu prawnego osób trzecich do bycia stroną postępowania (właściciela, użytkownika wieczystego lub zarządcy nieruchomości), w ramach postępowania w konkretnej sprawie o pozwolenie na budowę. W rozpoznawanej sprawie istnieje ostateczna decyzja zatwierdzająca projekt budowlany i udzielająca J. M. pozwolenia na rozbudowę budynku mieszkalnego. W postępowaniu tym skarżący nie uczestniczył, a rozpoznawana sprawa dotyczy jego wniosku o wznowienie postępowania na podstawie art. 145 § 1 pkt 4 k.p.a. Wznowienie postępowania przez organ powoduje obowiązek tego organu zbadania, czy zakończone postępowanie o pozwolenie na rozbudowę budynku uzasadniało przyjęcie, iż nieruchomość skarżącego znajduje się w obszarze oddziaływania obiektu. Pozytywne ustalenie uzasadniałoby uznanie skarżącego za stronę, która bez własnej winy nie brała udziału w postępowaniu. Ustalenie natomiast, że skarżący nie ma tego przymiotu, powoduje w konsekwencji, że wydaną decyzję ostateczną o pozwoleniu na rozbudowę należy pozostawić w obrocie prawnym odmawiając jej uchylenia. W rozpoznawanej sprawie organy odmówiły skarżącemu interesu prawnego w znaczeniu wyrażonym w treści normatywnej art. 28 Prawa budowlanego i w konsekwencji uchylenia decyzji o pozwoleniu na budowę. W ocenie Sądu uczyniły to zasadnie. Trafnie zauważa organ II instancji w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji, że art. 28 ust. 2 Prawa budowlanego zawęził krąg podmiotów, którym należy przyznać przymiot strony w postępowaniu o pozwolenie na budowę (tutaj: rozbudowę obiektu) na nieruchomości sąsiedniej. Podzielić należy również i pozostałe argumenty, w tym wyrażony pogląd, że zakres tego pojęcia jest każdorazowo ustalany na potrzeby konkretnego postępowania administracyjnego, mającego za przedmiot sprawę o pozwolenie na budowę. Organ odwoławczy w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji szczegółowo uzasadnia przesłanki na których oparł rozstrzygnięcie. W tym miejscu wskazać należy, że w postępowaniu o pozwolenie na budowę organ administracji architektoniczno-budowlanej nie ma możliwości ocenienia wszystkich aspektów oddziaływania obiektu budowlanego na nieruchomości osób trzecich znajdujące się na określonym terenie. Bywają sytuacje, że dopiero po oddaniu do użytkowania obiektu spełniającego w chwili podejmowania decyzji o pozwoleniu na budowę, warunki techniczne oraz inne wynikające z przepisów prawa wymogi, okazuje się, że korzystanie z tego obiektu niesie z sobą określone uciążliwości dla właściciela, użytkownika wieczystego lub zarządcy innej nieruchomości. Nie musi to jednak świadczyć o wadliwości wydanego pozwolenia na budowę, w sytuacji w której (jak przyjęły orzekające w sprawie organy) wydający je organ nie naruszył przepisów Prawa budowlanego, czy innych ustaw. Istnieje też prawna możliwość usunięcia niedogodności powodowanych przez obiekt budowlany dla władającymi nieruchomościami sąsiednimi, które są związane z korzystaniem z tego obiektu przez właściciela. Jeżeli użytkowanie obiektu wiąże się z naruszeniem przepisów Prawa budowlanego, w grę może wchodzić postępowanie przed powiatowym inspektorem nadzoru budowlanego. Przykładem jest tutaj tryb przewidziany w art. 66 Prawa budowlanego, w którym m.in. stwierdza się, że w przypadku stwierdzenia, że obiekt budowlany jest użytkowany w sposób zagrażający życiu lub zdrowiu ludzi, czy bezpieczeństwu mienia lub środowisku, albo jest w nieodpowiednim stanie technicznym, właściwy organ nakazuje, w drodze decyzji, usunięcie stwierdzonych nieprawidłowości, określając termin wykonania tego obowiązku. Również w/w organ, tj. powiatowy inspektor nadzoru budowlanego, jest właściwym do nałożenia obowiązków wykonania określonych czynności lub robót budowlanych, w celu doprowadzenia wykonanych robót budowlanych do stanu zgodnego z prawem, określając termin ich wykonania. Następuje o w przypadku gdy uzna, że występują przesłanki z art. 51 ust. 1 pkt 2 Prawa budowlanego (podnoszony w skardze zarzut wadliwie wykonanego komina). Sposób korzystania z nieruchomości może również wywoływać skutki w sferze prawa cywilnego. Art. 140 k.c. stanowi, iż w granicach określonych przez ustawy i zasady współżycia społecznego właściciel może, z wyłączeniem innych osób, korzystać z rzeczy zgodnie ze społeczno-gospodarczym przeznaczeniem swego prawa, w szczególności może pobierać pożytki i inne dochody z rzeczy. W tych samych granicach może rozporządzać rzeczą. Natomiast art. 144 k.c. (dotyczący immisji) stanowi, że właściciel nieruchomości powinien przy wykonywaniu swego prawa powstrzymywać się od działań, które by zakłócały korzystanie z nieruchomości sąsiednich ponad przeciętną miarę, wynikającą ze społeczno-gospodarczego przeznaczenia nieruchomości i stosunków miejscowych. Nie można wykluczyć, że jeżeli zarzuty skarżącego co do korzystania z nieruchomości przez właściciela nieruchomości sąsiedniej zostaną uznane w postępowaniu sądowym za uzasadnione to sąd ten nakaże właścicielowi nieruchomości sąsiedniej podjęcie odpowiednich działań mających na celu doprowadzenie do usunięcia naruszeń prawa własności skarżącego. Wskazać należy tu na inne sposoby ogrzewania niż ogrzewanie piecowe oraz urządzenia umożliwiające zastąpienie kuchni węglowych (np. urządzenia gazowe, elektryczne). Urządzenia te nie powodują zadymiania nieruchomości sąsiednich. Skarżący nie może wywodzić przymiotu strony w postępowaniu o wznowienie postępowania o zatwierdzenie projektu budowlanego i udzielenia na budowę z faktu, że inwestor po wykonaniu rozbudowy budynku na podstawie pozwolenia na budowę użytkuje rozbudowany budynek w sposób niekorzystny dla skarżącego. Mając powyższe na uwadze, Sąd na mocy art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) oddalił skargę.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 24.07.2026. · Źródło