II SA/Gd 596/21

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku w składzie: Przewodniczący: Sędzia WSA Marek Kraus po rozpoznaniu w dniu 25 listopada 2021 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze sprzeciwu W. S. na decyzję Dyrektora Izby Administracji Skarbowej z dnia 27 lipca 2021 r., nr [...] w przedmiocie udostępnienia informacji publicznej postanawia: odrzucić sprzeciw. Dyrektor Izby Administracji Skarbowej (dalej jako "Dyrektor IAS" lub "organ drugiej instancji") decyzją z dnia 27 lipca 2021 r., po rozpatrzeniu odwołania W. S. (dalej jako "Skarżący") od decyzji Naczelnika Urzędu Celno-Skarbowego (dalej jako "Naczelnik US" lub "organ pierwszej instancji") z dnia 23 kwietnia 2021 r. w sprawie odmowy udzielenia informacji publicznej, uchylił zaskarżoną decyzję w całości i przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia organowi pierwszej instancji. Powyższa decyzja została doręczona Skarżącemu w dniu 13 sierpnia 2021 r., z pouczeniem, że stronie, na podstawie art. 53 § 1 i 54 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz.U. z 2019 r., poz. 2325 ze zm., dalej jako "p.p.s.a."), służy prawo zaskarżenia decyzji do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku, za pośrednictwem organu drugiej instancji, w terminie 30 dni od dnia jej doręczenia. W dniu 13 września 2021 r. (data stempla pocztowego – k. 3 akt sądowych) Skarżący wniósł do Sądu za pośrednictwem organu drugiej instancji pismo z dnia 10 września 2021 r. zatytułowane jako "skarga". Zarządzeniem Przewodniczącej Wydziału z dnia 1 października 2021 r. pismo Skarżącego z dnia 10 września 2021 r. zostało uznane za sprzeciw, o czym wezwaniem z dnia 1 października 2021 r. do uzupełnienia braków formalnych poinformowano stronę skarżącą ( k. 8 akt sądowych ). Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku zważył, co następuje: Sprzeciw podlega odrzuceniu. Na wstępie należy wskazać, że dnia 1 czerwca 2017 r. weszła w życie nowelizacja p.p.s.a., dokonana ustawą z dnia 7 kwietnia 2017 r. o zmianie ustawy – Kodeks postępowania administracyjnego oraz niektórych innych ustaw (Dz. U. z 2017 r. poz. 935 z późn. zm.): do Działu III p.p.s.a. zatytułowanego "Postępowanie przed wojewódzkim sądem administracyjnym" został dodany Rozdział 3a zatytułowany "Sprzeciw od decyzji", zawierający artykuły 64a do 64e. Wskazane przepisy obowiązują od 1 czerwca 2017 r. i mają zastosowanie do postępowań przed sądami administracyjnymi wszczętych od tej daty. W art. 17 ustawy nowelizującej z dnia 7 kwietnia 2017 r. ustawodawca wskazał bowiem, że do postępowań przed sądami administracyjnymi, wszczętych i niezakończonych przed dniem wejścia w życie niniejszej ustawy (tj. 1 czerwca 2017 r.), stosuje się przepisy ustawy zmienianej, w brzmieniu dotychczasowym. Oznacza to, że do postępowań przed sądami administracyjnymi wszczętych już po dacie wejścia w życie nowelizacji, tj. gdy skarga została wniesiona najwcześniej w dniu 1 czerwca 2017 r., mają zastosowanie przepisy p.p.s.a. w brzmieniu znowelizowanym. W niniejszej sprawie obie decyzje w administracyjnym toku postępowania zostały wydane po 1 czerwca 2017 r., w nowym stanie prawnym, zaś pismo kwestionujące decyzję organu drugiej instancji zostało wniesione również po tej dacie. W związku z powyższym nie budzi wątpliwości, że w niniejszej sprawie zastosowanie znajdą przepisy p.p.s.a. w brzmieniu znowelizowanym ustawą z dnia 7 kwietnia 2017 r., Mając na uwadze powyższe wskazać należy, że zgodnie z art. 64a p.p.s.a., od decyzji, o której mowa w art. 138 § 2 k.p.a., skarga nie przysługuje, jednakże strona niezadowolona z treści decyzji może wnieść od niej sprzeciw. Jak wynika z art. 64c § 1 p.p.s.a., sprzeciw od decyzji wnosi się w terminie czternastu dni od dnia doręczenia skarżącemu decyzji. Stosownie natomiast do art. 64b § 1 p.p.s.a., do sprzeciwu od decyzji stosuje się odpowiednio przepisy o skardze, jeżeli ustawa nie stanowi inaczej. Zgodnie zatem z art. 58 § 1 pkt 2 w zw. z art. 64b § 1 p.p.s.a. sąd odrzuca sprzeciw wniesiony po upływie terminu do jego wniesienia. Zaskarżona w niniejszej sprawie decyzja organu drugiej instancji z dnia 27 lipca 2021 r. została wydana na podstawie art. 138 § 2 k.p.a. Zatem wniesiony przez stronę pismem z dnia 10 września 2021 r. środek zaskarżenia od tej decyzji, stanowi sprzeciw. Z akt administracyjnych sprawy wynika, że zaskarżona decyzja została doręczona Skarżącemu w dniu 13 sierpnia 2021 r. Termin do wniesienia sprzeciwu upływał zatem w dniu 27 sierpnia 2021 r. Skarżący natomiast wniósł sprzeciw w dniu 13 września 2021 r., a więc po upływie 14-dniowego terminu określonego w art. 64c § 1 p.p.s.a. Mając powyższe na uwadze, wniesiony sprzeciw podlega odrzuceniu, stosownie bowiem do art. 85 p.p.s.a. czynność podjęta w postępowaniu sądowym przez stronę po upływie terminu jest bezskuteczna. W tym miejscu jednakże należy zaznaczyć, że w niniejszej sprawie Skarżący został błędnie pouczony przez organ drugiej instancji o możliwości zaskarżenia decyzji organu poprzez złożenie skargi do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku w terminie 30 dni od daty jej doręczenia. Natomiast z art. 86 § 1 p.p.s.a. wynika, że na wniosek strony, która nie dokonała w terminie czynności w postępowaniu sądowym bez swojej winy, sąd postanowi o przywróceniu terminu, pod warunkiem, że przywrócenie terminu będzie dopuszczalne oraz że zostaną spełnione wymogi wynikające z art. 87 p.p.s.a. W orzecznictwie przyjęto zaś, że do okoliczności faktycznych uzasadniających brak winy w uchybieniu terminu przez stronę zaliczyć należy także brak pouczenia lub błędne pouczenie przez organ administracji o przysługujących stronie środkach zaskarżenia oraz terminach i sposobie ich wniesienia (zob. postanowienia Naczelnego Sądu Administracyjnego: z dnia 29 maja 2009 r., sygn. akt II OZ 417/09, z dnia 13 grudnia 2013 r., I OZ 1147/13; z dnia 28 marca 2014 r., sygn. akt II OZ 308/14; dostępne na stronie internetowej https://orzeczenia.nsa.gov.pl). Należy podkreślić, że przepisy rozdziału 3a Działu III p.p.s.a. nie zawierają odrębnej regulacji dotyczącej usunięcia skutków naruszenia terminu, a zwłaszcza unormowania ustanawiającego obowiązek sądu rozpoznania sprzeciwu wniesionego po terminie bez przeprowadzenia procedury związanej z przywróceniem terminu. W rozdziale 3a brak jest również przepisu wyłączającego lub ograniczającego stosowanie w postępowaniu wszczętym sprzeciwem instytucji przywrócenia terminu. Złożenie więc przez stronę wniosku o przywrócenie terminu jest niezbędne w każdym wypadku uchybienia terminowi, niezależnie od tego, co było powodem zaistnienia takiego stanu (zob. A. Kabat [w:] B. Dauter, M. Niezgódka-Medek, A. Kabat, Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz, wyd. II, LEX/el. 2021, art. 64(c)). Oznacza to, że w analizowanej sytuacji znajdzie zastosowanie art. 86 p.p.s.a., a zatem uchylenie skutków naruszenia terminu może nastąpić w ramach procedury określonej w powołanym przepisie. W tym stanie rzeczy okoliczność braku prawidłowego pouczenia o możliwości zaskarżenia decyzji i przewidzianym do tego trybie oraz terminie i wpływ tej okoliczności na brak winy w uchybieniu terminowi do wniesienia sprzeciwu, będzie więc podlegała ocenie w razie złożenia przez stronę wniosku o przywrócenie terminu do wniesienia sprzeciwu. Mając powyższe na uwadze, Sąd na podstawie art. 58 § 1 pkt 2 i § 3 w związku z art. 64b § 1 i z art. 64c § 1 p.p.s.a., orzekł jak w sentencji postanowienia.