II SA/Gd 601/15

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Mariola Jaroszewska po rozpoznaniu w dniu 9 listopada 2015 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi Gminy na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia 6 sierpnia 2015 r., nr [...] w przedmiocie udostępnienia informacji publicznej postanawia 1. odrzucić skargę; 2. zwrócić skarżącej Gminie ze Skarbu Państwa – Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku kwotę 300 (trzysta) złotych wpisu sądowego. Zaskarżoną w niniejszej sprawie decyzją z dnia 6 sierpnia 2015 r. Samorządowe Kolegium Odwoławcze uchyliło decyzję Wójta Gminy z dnia 1 lipca 2015 r., nr [...] o odmowie udostępnienia K. T. informacji publicznej w zakresie kserokopii wszystkich list konsultacyjnych mieszkańców gminy C. biorących udział w konsultacjach na temat wprowadzenia dodatkowych nazw miejscowości w języku kaszubskim oraz zobowiązało Wójta Gminy do udzielenia informacji publicznej w terminie 14 dni od daty odebrania decyzji. Na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku wniósł w imieniu Gminy C. Wójt Gminy, żądając jej uchylenia. W uzasadnieniu skargi zarzucono naruszenie art. 5 ust. 1 ustawy z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej (Dz. U. z 2014 r., poz. 782 ze zm.) oraz art. 26 ust. 2 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. o ochronie danych osobowych (Dz. U. z 2014 r., poz. 1182) W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze wniosło o odrzucenie skargi, na podstawie art. 50 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.), gdyż wniósł ją podmiot nieposiadający legitymacji procesowej. Organ powołał się na orzecznictwo, z którego wynika, że nie istnie możliwość złożenia skargi przez organ administracyjny pierwszej instancji (postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 22 września 2011 r., sygn. akt II GSK 1020/11). Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku zważył, co następuje: Skarga podlegała odrzuceniu. Zgodnie z treścią art. 50 § 1 i 2 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi uprawnionym do wniesienia skargi jest każdy, kto ma w tym interes prawny, prokurator, Rzecznik Praw Obywatelskich oraz organizacja społeczna w zakresie jej statutowej działalności, w sprawach dotyczących interesów prawnych innych osób, jeżeli brała udział w postępowaniu administracyjnym. Uprawnionym do wniesienia skargi jest również inny podmiot, któremu ustawy przyznają prawo wniesienia skargi. Stosownie zaś do treści przepisu art. 58 § 1 pkt 6 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi sąd odrzuca skargę jeżeli z innych przyczyn (niż wymienione w punktach 1 – 5) wniesienie skargi jest niedopuszczalne. Rozpoznając skargę wniesioną w niniejszej sprawie sąd uznał, że jest ona niedopuszczalna, gdyż Wójt Gminy reprezentujący gminę nie jest uprawniony do wniesienia skargi w niniejszej sprawie. Przedmiotowa skarga jest bowiem skargą organu, który wydał decyzję w pierwszej instancji. Zaprezentowany pogląd wyrażony był już historycznie w orzecznictwie sądowoadministracyjnym. W postanowieniu Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 15 października 1990 r. (sygn. akt SA/Wr 990/90, ONSA z 1990 r., z. 4, poz. 7) stwierdzono, że bez względu na przedmiot sprawy i jej rzeczywisty związek z interesem prawnym gminy, gmina nie jest stroną postępowania administracyjnego w sprawie indywidualnej z zakresu administracji publicznej, dotyczącej osoby trzeciej, w której decyzję wydaje wójt tej gminy oraz wskazano, że ani gmina, ani żaden jej organ nie są uprawnieni do zaskarżenia do sądu administracyjnego decyzji organu odwoławczego (tak też Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z dnia 26 maja 1982 r., sygn. akt SA/Gd 165/82 ONSA z 1982 r., z. 1, poz. 49; w postanowieniu z dnia 18 lipca 2001 r., sygn. akt I SA 398/00, LEX nr 54728). Również Sąd Najwyższy w uzasadnieniu wyroku z dnia 7 czerwca 2001 r., sygn. akt III RN 104/00 (OSNIAPiUS nr 1 z 2002 r., poz. 4) stwierdził, że "podmiotem uprawnionym do wniesienia skargi nie jest (...) wójt lub burmistrz (prezydent miasta), niezależnie od tego, czy działa jako organ gminy upoważniony do reprezentowania gminy na zewnątrz, czy też jako organ, który wydał decyzję w pierwszej instancji. Nie ulega bowiem żadnej wątpliwości, że organ gminy nie ma (własnego) interesu prawnego we wniesieniu takiej skargi; w pierwszym przypadku dlatego, że działa w imieniu gminy, a zatem w granicach jej interesu prawnego, w drugim zaś z tego powodu, że wydając decyzję w sprawie, działa jako organ administracji publicznej na mocy przyznanych mu ustawowo kompetencji, nie zaś jako podmiot, którego interesu prawnego lub obowiązku prawnego dotyczy postępowanie." Podobnie w uzasadnieniu wyroku z dnia 9 listopada 2001 r., sygn. akt III RN 189/01 (OSNIAPiUS nr 8 z 2002 r., poz. 177) Sąd Najwyższy wskazał, że "(...) należy podzielić wyrażany wielokrotnie prawidłowy pogląd, że organ administracji publicznej, który wydał w pierwszej instancji decyzję administracyjną w sprawie, nie jest podmiotem uprawnionym do wniesienia skargi w tej sprawie na decyzję administracyjną wydaną w wyniku odwołania od decyzji pierwszoinstancyjnej (...). Powyższy pogląd jest uzasadniony tym, że organ administracji publicznej, który wydał decyzję w pierwszej instancji, nie ma interesu prawnego we wniesieniu skargi do sądu administracyjnego na decyzję wydaną w tej sprawie przez organ drugiej instancji, bowiem wydając decyzję administracyjną nie czyni tego celem ochrony lub urzeczywistnienia własnego interesu prawnego, lecz celem realizacji ustawowych kompetencji, których wykonywanie podlega ocenie między innymi w ramach kontroli instancyjnej." W aktualnym stanie prawnym wynikającym ze zmiany ustrojowej sądownictwa administracyjnego, przepis art. 50 § 1 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi był przedmiotem kontroli Trybunału Konstytucyjnego pod względem zgodności z Konstytucją RP. W wyroku z dnia 29 października 2009 r., w sprawie K 32/08 (OTK-A 2009/9/139 Dz. U. z 2009, nr 187 poz. 1456) Trybunał Konstytucyjny stwierdził, że art. 33 i art. 50 § 1 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi są zgodne z art. 165 Konstytucji RP. Według Trybunału "art. 165 ust. 1 i 2 Konstytucji RP nie wymaga zapewnienia jednostkom samorządu terytorialnego statusu strony w postępowaniu sądowoadministracyjnym, gdy jednostka ta nie występuje jako adresat działań władczych innych organów władzy publicznej, ale sama podejmuje takie działania wobec innych podmiotów. Konstytucja nie nakłada też obowiązku przyznania w takiej sytuacji jednostkom samorządu prawa do wniesienia skargi na decyzje organu odwoławczego. Zaskarżone przepisy mieszczą się w granicach swobody regulacyjnej pozostawionej ustawodawcy. Są także zgodne z konstytucją przy takiej interpretacji, która odmawia jednostkom samorządu prawa do uczestniczenia w postępowaniu sądowoadministracyjnym oraz prawa do wnoszenia skarg do sądów administracyjnych w sytuacji, w której organ danej jednostki rozpatrywał sprawę administracyjną i wydał decyzję administracyjną w pierwszej instancji. Jest jednak możliwe, aby ustawodawca w odmienny sposób uregulował kwestię jednostek samorządowych w postępowaniu sądowoadministracyjnym pod warunkiem, że nie wykroczy poza zakres przysługującej mu swobody regulacyjnej". Takie też jest aktualne stanowisko judykatury. Jak wskazał Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z dnia 28 maja 2009 r., sygn. akt I OSK 782/08 (LEX nr 590722) możliwość orzekania w sprawach indywidualnych w formie decyzji administracyjnej wyłącza prawo dochodzenia przez gminę jej interesu prawnego zarówno w postępowaniu administracyjnym, jak i sądowoadministracyjnym. Podobnie w postanowieniu z dnia 20 stycznia 2011 r., sygn. akt II FSK 2515/10 (LEX nr 687039) Naczelny Sąd Administracyjny uznał, że powierzenie organowi jednostki samorządu terytorialnego właściwości do orzekania w sprawie indywidualnej w formie decyzji administracyjnej wyłącza możliwość dochodzenia przez tę jednostkę jej interesu prawnego w trybie postępowania administracyjnego, czy też sądowoadministracyjnego (zob. też postanowienia Naczelnego Sądu Administracyjnego: z dnia 27 stycznia 2011 r., sygn. akt II FSK 2500/10, LEX nr 742360; z dnia 30 września 2014 r., sygn. akt II OSK 2588/14, LEX nr 1530747). Mając powyższe na uwadze należało uznać, że skarga Wójta Gminy reprezentującego gminę jest w niniejszej sprawie niedopuszczalna, wobec czego Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku na podstawie art. 58 § 1 pkt 6 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi odrzucił niniejszą skargę. O zwrocie uiszczonego w sprawie wpisu sądowego sąd postanowił na podstawie art. 232 § 1 pkt 1 tej ustawy.