II SA/Gd 628/21

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku w składzie: Przewodniczący Sędzia WSA Dariusz Kurkiewicz po rozpoznaniu w dniu 7 czerwca 2022 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi A Sp. z o.o. z siedzibą w S. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia 25 sierpnia 2021 r., nr [...] w przedmiocie nieważności decyzji zmieniającej w sprawie zezwolenia na przetwarzanie odpadów postanawia 1. odmówić skarżącemu A Sp. z o.o. z siedzibą w S. przywrócenia terminu do złożenia wniosku o sporządzenie uzasadnienia wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku z dnia 27 kwietnia 2022 r., sygn. akt II SA/Gd 628/21; 2. zwrócić skarżącemu A Sp. z o.o. z siedzibą w S. ze Skarbu Państwa – Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku kwotę 100 zł (sto złotych) uiszczoną tytułem opłaty kancelaryjnej za sporządzenie uzasadnienia wyroku. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku wyrokiem z dnia 27 kwietnia 2022 r., sygn. akt II SA/Gd 628/21, wydanym po rozpoznaniu sprawy na rozprawie, oddalił skargę A. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia 25 sierpnia 2021 r., nr [..]. W dniu 26 maja 2022 r. (data stempla pocztowego) skarżąca Spółka złożyła wniosek o sporządzenie i doręczenie uzasadnienia wydanego wyroku, wnosząc jednocześnie o przywrócenie terminu do złożenia tego wniosku. Uzasadniając złożony wniosek o przywrócenie terminu do złożenia wniosku o sporządzenie i doręczenie uzasadnienia wydanego w sprawie wyroku skarżąca Spółka wskazała, że na rozprawie, na której został wydany wyrok nie była reprezentowana z uwagi na wcześniej zaplanowane urlopy związane z tzw. długim weekendem. Nadto, nie założyła konieczności obecności na rozprawie przedstawiciela Spółki albowiem z dotychczasowej praktyki wynikało, że nawet w przypadku ogłoszenia wyroku jego sentencja zostanie doręczona Spółce. Dlatego też, Spółka nie podejmowała żadnych czynności z uwagi na przekonanie, że ewentualny wniosek o sporządzenie uzasadnienia wyroku będzie mogła złożyć po doręczeniu jej odpisu sentencji wyroku. W dniu 20 maja 2022 r. podczas rozmowy telefonicznej z pracownikiem Wydziału Informacji Sądowej Spółka uzyskała informację, że odpis wyroku nie został doręczony ze względu na to, że rozprawa na której ogłoszono wyrok odbyła się jawnie. W ocenie Spółki, regulacja prawna dotycząca doręczenia wyroków sądowych jest skomplikowana i trudno wymagać aby podmiot prawa, który nie zajmuje się profesjonalnie świadczeniem pomocy prawnej był w stanie rozeznać się w tej regulacji. Zdaniem Spółki, skoro stawiennictwo na rozprawie było nieobowiązkowe, mogła zakładać, że ewentualna jej nieobecność nie będzie prowadziła do negatywnych następstw procesowych. Tym bardziej, że zgodnie z art. 6 ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi sąd administracyjny w razie uzasadnionej potrzeby udziela stronom występującym w sprawie bez adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego niezbędnych pouczeń co do czynności procesowych i skutków ich zaniedbań. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku zważył, co następuje: Złożony przez skarżącą Spółkę wniosek o przywrócenie terminu do złożenia wniosku o sporządzenie i doręczenie uzasadnienia wydanego w sprawie wyrok - nie zasługuje na uwzględnienie. Zgodnie z treścią art. 86 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2022 r., poz. 329) - zwanej dalej p.p.s.a., jeżeli strona nie dokonała w terminie czynności w postępowaniu sądowym bez swojej winy, sąd na jej wniosek postanowi przywrócenie terminu. Stosownie przy tym do treści art. 87 p.p.s.a. pismo wraz z wnioskiem o przywrócenie terminu wnosi się do sądu, w którym czynność miała być dokonana, w ciągu siedmiu dni od czasu ustania przyczyny uchybienia terminu (§ 1). W piśmie tym należy uprawdopodobnić okoliczności wskazujące na brak winy w uchybieniu terminu (§ 2). Równocześnie z wnioskiem o przywrócenie terminu strona powinna dokonać czynności, której nie dokonała w terminie (§ 4). Z treści powyższych przepisów wynika, że instytucja przywrócenia terminu ma charakter wyjątkowy i tylko kumulatywne zaistnienie przywołanych przesłanek może stanowić podstawę faktyczną i prawną do wydania przez sąd administracyjny postanowienia o przywróceniu wnioskodawcy terminu do dokonania czynności procesowej w postępowaniu sądowoadministracyjnym. W niniejszej sprawie nie budzi wątpliwości Sądu, że skarżąca Spółka wniosek o sporządzenie uzasadnienia wydanego w sprawie wyroku złożyła po terminie do tego przewidzianym. Wyrok oddalający skargę w sprawie o sygn. akt II SA/Gd 628/21 ogłoszony został, po rozpoznaniu sprawy na rozprawie, w dniu 27 kwietnia 2022 r. Zgodnie zaś z treścią art. 141 § 2 p.p.s.a. w sprawach, w których skargę oddalono, uzasadnienie wyroku sporządza się na wniosek strony zgłoszony w terminie siedmiu dni od dnia ogłoszenia wyroku albo doręczenia odpisu sentencji wyroku. Tym samym, termin do złożenia wniosku o sporządzenie uzasadnienia wyroku wydanego w niniejszej sprawie upływał w dniu 4 maja 2022 r. Skarżąca Spółka wniosek ten złożyła zaś dopiero w dniu 26 maja 2022 r. Nadto, uznać należy, że skarżąca Spółka zachowała 7 – dniowy termin do wniesienia wniosku o przywrócenie terminu do złożenia wniosku o sporządzenie uzasadnienia wyroku, dokonując jednocześnie uchybionej czynności. Z treści wniosku o przywrócenie terminu wynika bowiem, że o jego uchybieniu skarżąca powzięła wiadomość w dniu 20 maja 2022 r. podczas rozmowy telefonicznej z pracownikiem Wydziału Informacji Sądowej WSA w Gdańsku a wniosek o przywrócenie terminu nadała w placówce pocztowej w dniu 26 maja 2022 r. Jednakże, w ocenie Sądu, skarżąca Spółka nie uprawdopodobniła fundamentalnej przesłanki umożliwiającej przywrócenie terminu do dokonania czynności procesowej, tj. braku swojej winy w uchybieniu terminu do złożenia wniosku o sporządzenie uzasadnienia wydanego w sprawie wyroku. Jak wskazuje orzecznictwo sądowoadministracyjne, brak winy w uchybieniu terminu podlega ocenie w świetle wszystkich okoliczności konkretnej sprawy, w sposób uwzględniający obiektywny miernik staranności, jakiej można wymagać od strony dbającej należycie o własne interesy. O braku winy w niedopełnieniu obowiązku można mówić bowiem tylko w przypadku stwierdzenia, że dopełnienie obowiązku stało się niemożliwe z powodu przeszkody nie do przezwyciężenia, czyli gdy strona nie mogła przeszkody usunąć, nawet przy użyciu największego w danych warunkach wysiłku (por. postanowienie NSA z dnia 3 września 2010 r., sygn. akt I OZ 655/10, https://orzeczenia.nsa.gov.pl). Brak winy w uchybieniu terminu może mieć miejsce tylko wtedy, gdy uchybienie terminu nastąpiło wskutek przeszkody, której strona nie mogła usunąć (zob. postanowienie WSA w Gorzowie Wielkopolskim z dnia 1 lutego 2019 r., sygn. akt II SA/Go 803/19, https://orzeczenia.nsa.gov.pl). Przywrócenie terminu jest więc dopuszczalne wyłącznie w przypadku zaistnienia obiektywnych, występujących bez woli strony okoliczności, które mimo dołożenia przez stronę odpowiedniej staranności w prowadzeniu własnych spraw udaremniły dokonanie czynności w terminie (zob. postanowienie NSA z dnia 12 listopada 2015 r., sygn. akt II OZ 1075/15, https://orzeczenia.nsa.gov.pl). Przy ocenie winy lub jej braku w uchybieniu terminowi do dokonania czynności procesowej, należy brać pod rozwagę także okoliczności świadczące o podjęciu lub nie podjęciu przez stronę działań mających na celu zabezpieczenie się w dotrzymaniu terminu (por. postanowienie NSA z dnia 12 czerwca 2008 r., sygn. akt II OZ 580/08, http://orzeczenia.nsa.gov.pl). Przywrócenie terminu nie jest zaś dopuszczalne, gdy strona dopuściła się choćby lekkiego niedbalstwa (por. wyrok NSA z dnia 22 maja 1997 r., sygn. akt SA/Sz 630/96, Lex nr 30748). Jednocześnie, w orzecznictwie i doktrynie, wskazuje się, że wymóg uprawdopodobnienia, wskazany w art. 87 § 2 p.p.s.a., jest dalece mniej rygorystyczny niż udowodnienie danej okoliczności. Uprawdopodobnienie istnienia danej okoliczności jest środkiem zastępczym dowodu w ścisłym tego słowa znaczeniu i nie daje pewności, lecz tylko wiarygodność (prawdopodobieństwo) twierdzenia o jakimś fakcie (zob. wyrok NSA z dnia 4 czerwca 2002 r., sygn. akt II SA/Ka 1977/00, LEX nr 655239). Uprawdopodobnienie nie oznacza więc udowodnienia braku winy (zob. B. Dauter, A. Kabat, M. Niezgódka – Medek, Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz, Lex/el 2019). Jednakże, podmiot ubiegający się o przywrócenie terminu powinien dołożyć wszelkich starań i wysiłków w celu wyjaśnienia przyczyn swojego uchybienia (zob. postanowienie NSA z dnia 12 marca 2009 r., sygn. akt II GZ 47/09, Legalis). W ocenie Sądu, okoliczności przedstawione przez skarżącą Spółkę nie uprawdopodobniają zaś braku jej winy w uchybieniu terminu do złożenia wniosku o sporządzenie uzasadnienia wydanego w niniejszej sprawie wyroku. Jak już wyżej wskazano, zgodnie z treścią art. 141 § 2 p.p.s.a. w sprawach, w których skargę oddalono, uzasadnienie wyroku sporządza się na wniosek strony zgłoszony w terminie siedmiu dni od dnia ogłoszenia wyroku albo doręczenia odpisu sentencji wyroku. Przy czym odpis sentencji wyroku oddalającego skargę jest doręczany stronom tylko w jednym przypadku, o którym mowa w art. 139 § 4 p.p.s.a., tj. wówczas gdy wyrok ten wydano na posiedzeniu niejawnym. Oznacza to, że zasadą z art. 142 § 1 p.p.s.a. jest doręczanie odpisu wyroku z uzasadnieniem sporządzonym z urzędu, tj. w przypadku uwzględnienia skargi. Natomiast w przypadku oddalenia skargi na rozprawie sąd nie sporządza uzasadnienia, o ile nie wpłynie wniosek skarżącego, a także sąd nie doręcza odpisów sentencji takiego wyroku. O powyższym skarżąca Spółka została pouczona przez Sąd w doręczonym jej zawiadomieniu o rozprawie. Pismo sądowe z dnia 25 lutego 2022 r. skierowane do Spółki zawierało nie tylko zawiadomienie o rozprawie zdalnej, na którą stawiennictwo nie było obowiązkowe, ale także m.in. pouczenie, że w sprawach, w których skargę oddalono, uzasadnieni wyroku sporządza się wyłącznie na wniosek strony zgłoszony w terminie siedmiu dni od dnia ogłoszenia wyroku albo doręczenia odpisu sentencji wyroku a zgłoszenie wniosku o sporządzenie uzasadnienia wyroku po upływie tego terminu, jak również złożenie wniosku przed ogłoszeniem wyroku, są czynnościami bezskutecznymi. W tych okolicznościach, nie można uznać, aby skarżąca Spółka uchybiła terminowi do złożenia wniosku o sporządzenia uzasadnienia wydanego w niniejszej sprawie wyroku nie z własnej winy. Nadto, jak wskazuje orzecznictwo sądowoadministracyjne, nie stanowią podstawy do uznania, że uchybienie terminu nastąpiło bez winy strony takie okoliczności jak: dopuszczenie się choćby lekkiego niedbalstwa przez stronę, niedostateczna staranność w prowadzeniu własnych spraw, czy też nieznajomość prawa (zob. postanowienie NSA z dnia 12 stycznia 2016 r., sygn. akt II OZ 1369/15, https://orzeczenia.nsa.gov.pl). Nieznajomość przepisów prawa nie stanowi przesłanki uzasadniającej brak winy w dochowaniu terminu (zob. postanowienie NSA z dnia 23 września 2010 r., sygn. akt I OZ 706/10, https://orzeczenia.nsa.gov.pl). Mając powyższe na uwadze, Sąd odmówił skarżącej Spółce przywrócenia terminu do złożenia wniosku o sporządzenie uzasadnienia wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku z dnia 27 kwietnia 2022 r., sygn. akt II SA/Gd 628/21, o czym orzekł na podstawie art. 86 § 1 p.p.s.a. O zwrocie skarżącej Spółce opłaty kancelaryjnej uiszczonej od wniosku o sporządzenia uzasadnienia Sąd orzekł na podstawie art. 225 p.p.s.a. uznając ją za opłatę nienależną.