II SA/Gd 640/12

Dnia 10 kwietnia 2013 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Katarzyna Krzysztofowicz po rozpoznaniu w dniu 10 kwietnia 2013 r. w Gdańsku na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi S. B. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia 9 lipca 2012 r., nr [...] w przedmiocie usunięcia drzew i krzewów postanawia: odmówić skarżącemu przywrócenia terminu do złożenia wniosku o sporządzenie uzasadnienia wyroku wydanego w niniejszej sprawie w dniu 20 marca 2013 roku. Zgodnie z art. 141 § 1 i 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 roku - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.) zwanej dalej w skrócie "p.p.s.a.", w sprawach, w których skargę oddalono, uzasadnienie wyroku nie jest sporządzane z urzędu, uzasadnienie to sporządza się jedynie na wniosek strony. Strona winna złożyć wniosek o sporządzenie uzasadnienia wyroku oddalającego skargę, wydanego po przeprowadzeniu rozprawy, w terminie siedmiu dni od dnia jego ogłoszenia. W niniejszej sprawie skargę oddalono wyrokiem wydanym na rozprawie w dniu 20 marca 2013 roku. O terminie tej rozprawy skarżący został prawidłowo powiadomiony (vide k. 68 akt sądowych). Siedmiodniowy termin na złożenie wniosku o uzasadnienie wyroku upłynął zatem skarżącemu w dniu 27 marca 2013 roku. Skarżący pismem z dnia 29 marca 2013 roku (data nadania pisma w urzędzie pocztowym) złożył wniosek o przywrócenie terminu do złożenia wniosku o sporządzenie uzasadnienia wyroku z dnia 20 marca 2013 roku, uzasadniając to tym, że "nieprecyzyjnie zrozumiał" treść punktu 2. pouczenia zawartego w zawiadomieniu o rozprawie z dnia 5 lutego 2013 roku (zawiadomienie k. 66 akt) i błędnie przyjął, że wyrok wraz z pouczeniem o terminie i sposobie wniesienia środka zaskarżenia zostanie skarżącemu doręczony z urzędu. Skarżacy wyjaśnił również, że dopiero podczas rozmowy telefonicznej przeprowadzonej z sekretariatem sądu w dniu 28 marca 2013 r. dowiedział się, że wyrok w przedmiotowej sprawie zapadł na rozprawie w dniu 20 marca 2013 roku i termin na złożenia wniosku o uzasadnienie wyroku upłynął mu w dniu 27 marca 2013 roku. Jednocześnie z wnioskiem o przywrócenie terminu, który - zdaniem skarżącego - został niezachowany nie z jego winy, tylko w wyniku błędnie odczytanego pouczenia, skarżący złożył wniosek o sporządzenie uzasadnienia wyroku. Przepis art. 86 p.p.s.a. stanowi, że sąd na wniosek strony postanowi przywrócenie terminu, jeżeli bez swojej winy nie dokonała ona w terminie czynności w postępowaniu sądowym. Stosownie zaś do art. 87 p.p.s.a. pismo z wnioskiem o przywrócenie terminu wnosi się do sądu, w którym czynność miała być dokonana w ciągu siedmiu dni od czasu ustania przyczyny uchybienia terminu. W piśmie tym należy uprawdopodobnić okoliczności wskazujące na brak winy w tym uchybieniu. Z przepisu tego wynika nadto, że równocześnie z wnioskiem strona powinna dokonać czynności, której nie dokonała w terminie. Przywrócenie uchybionego terminu ma zatem charakter wyjątkowy i może nastąpić jedynie wtedy, gdy strona w sposób przekonujący zaprezentowaną argumentacją uprawdopodobni brak swojej winy i jednocześnie wykaże, że niezależna od niej przyczyna istniała przez cały czas, aż do wniesienia prośby o przywrócenie terminu. Z kolei brak winy strony w dokonaniu czynności procesowej ma miejsce wtedy, gdy istnieje przeszkoda uniemożliwiająca zachowanie terminu i gdy strona nie może usunąć tej przeszkody przy użyciu największego w danych okolicznościach wysiłku. Kryterium braku winy, jako przesłanka przywrócenia terminu, wiąże się zatem z obowiązkiem strony do zachowania szczególnej staranności przy prowadzeniu własnych spraw, w tym przy dokonywaniu czynności procesowych. Przywrócenie terminu nie jest więc dopuszczalne, gdy strona dopuściła się chociażby lekkiego niedbalstwa, przy przyjęciu obiektywnego miernika staranności, jakiej można wymagać od osoby należycie dbającej o swoje interesy. Wskazuje się w orzecznictwie i doktrynie, że o braku winy w niedopełnieniu obowiązku zachowania terminu do dokonania czynności procesowej można mówić tylko w przypadku stwierdzenia, że dopełnienie obowiązku stało się niemożliwe z powodu przeszkody nagłej, niezależnej od woli skarżącego i nie dającej się przezwyciężyć (np. przerwa w komunikacji, nagła choroba, która nie pozwoliła na wyręczenie się inną osobą, powódź, pożar itp.). W postanowieniu z dnia 16 stycznia 2009 roku, wydanym w sprawie o sygn. I OZ 966/08 (Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych, http://orzeczenia.nsa.gov.pl) Naczelny Sąd Administracyjny kategorycznie stwierdził, że nie uzasadniają przywrócenia uchybionego terminu okoliczności takie, jak: podeszły wiek i ogólnie zły stan zdrowia (postanowienie Sądu Najwyższego z 29 stycznia 2002r., sygn. II UZ 90/01, OSNPUS 2003, nr 24, poz. 602); złe samopoczucie strony i odczuwane przez nią dolegliwości (wyrok Sądu Najwyższego z 19 maja 1976r., sygn. IV PRN 8/76, Baza Orzeczeń LEX nr 7828 i postanowienie Sądu Najwyższego z dnia 3 stycznia 1974 r., sygn. II CO 18/73, Baza Orzeczeń LEX nr 7372); dopuszczenie się choćby lekkiego niedbalstwa przez stronę (wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 8 stycznia 2002r., sygn. II SA/Wr 1329/01, niepubl.); niedostateczna staranność w prowadzeniu własnych spraw (postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 10 lutego 2000r., SA/Sz 1117/99, niepubl.); nieznajomość prawa (wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 6 listopada 1998r. I SA/Łd 153/97, Baza Orzeczeń LEX nr 37127). Na nagły charakter przeszkody, uniemożliwiającej dopełnienie obowiązku, wskazuje się również w innych, licznych orzeczeniach sądów. Przykładowo można jedynie wymienić: postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z 25 września 1998 r., sygn. SA/Łd 575/98 (Baza Orzeczeń LEX nr 36221); wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 13 października 1999 r., sygn. III SA 1436/99 (Baza Orzeczeń LEX nr 40057); wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 25 maja 1998 r., sygn. IV SA 2162/96 (Baza Orzeczeń LEX nr 43285); wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 20 maja 1998 r., sygn. I SA/Ka 1718/96 (Baza Orzeczeń LEX nr 33415); postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 8 lipca 2008r., sygn. II OZ 712/08 (Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych, http://orzeczenia.nsa.gov.pl). Mając powyższe na uwadze Sąd uznał, że wskazywana przez skarżącego okoliczność złego zrozumienia treści pouczenia zawartego w zawiadomieniu o rozprawie z dnia 5 lutego 2013 roku i błędne przekonanie skarżącego, że wyrok wraz z uzasadnieniem zostanie mu doręczony z urzędu, nie uzasadniają przywrócenia skarżącemu terminu do złożenia wniosku o uzasadnienie wyroku. Okoliczności te świadczą jedynie o tym, że skarżący z własnej winy w niniejszej sprawie nie dochował należytej staranności w dbaniu o swoje interesy. Przesłane mu zawiadomienie o rozprawie z dnia 5 lutego 2013 roku zawierało bowiem jasne i czytelne pouczenie, zgodnie z którym: "1. Niestawiennictwo stron nie wstrzymuje rozpoznania sprawy. 2. Stronie działającej bez adwokata lub radcy prawnego, która z powodu pozbawienia wolności była nieobecna przy ogłoszeniu wyroku, Sąd z urzędu w ciągu tygodnia od ogłoszenia wyroku doręczy odpis jego sentencji z pouczeniem o terminie i sposobie wniesienia środka zaskarżenia (art. 140 § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270) dalej jako "P.p.s.a."). 3. W sprawach, w których skargę oddalono, uzasadnienie wyroku sporządza się wyłącznie na wniosek strony zgłoszony w terminie siedmiu dni od dnia ogłoszenia wyroku albo doręczenia odpisu sentencji wyroku (art. 141 § 2 P.p.s.a.), przy czym oddanie pisma w polskim urzędzie pocztowym lub polskim urzędzie konsularnym jest równoznaczne z wniesieniem go do Sądu (art. 83 § 3 P.p.s.a.) Zgłoszenie wniosku o sporządzenie uzasadnienia wyroku po upływie tego terminu, jak również złożenie wniosku przed ogłoszeniem wyroku, są czynnościami bezskutecznymi. Zgłoszenie wniosku o sporządzenie uzasadnienia wyroku stanowi warunek zaskarżenia orzeczenia Sądu pierwszej instancji. 4. W razie uwzględnienia skargi Sąd sporządza i doręcza z urzędu wyrok z uzasadnieniem każdej ze stron." Mając powyższe na uwadze Wojewódzki Sąd Administracyjny uznał, że nie było podstaw do przywrócenia terminu, skoro skarżący nie uprawdopodobnił braku winy w uchybieniu terminu do złożenia wniosku o uzasadnienie wyroku i z tej przyczyny - na podstawie art. 86 § 1 ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, postanowił jak w sentencji.