II SA/Gd 687/11

WyrokWSA w Gdańsku2011-10-06

Skład orzekający: Mariola Jaroszewska, Janina Guść, Wanda Antończyk

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy świadczenie pielęgnacyjne może zostać przyznane wnuczce osoby niepełnosprawnej, jeśli istnieją dzieci tej osoby, które nie są w stanie sprawować opieki, a wnuczka faktycznie tę opiekę sprawuje?
Ratio decidendi
Świadczenie pielęgnacyjne przysługuje osobie innej niż spokrewniona w pierwszym stopniu, na której ciąży obowiązek alimentacyjny, wyłącznie gdy nie ma osoby spokrewnionej w pierwszym stopniu lub gdy taka osoba nie jest w stanie sprawować opieki. Organy administracji publicznej muszą dokładnie ustalić, kto faktycznie sprawuje opiekę oraz czy osoby spokrewnione w pierwszym stopniu są obiektywnie niezdolne do jej sprawowania. W przypadku śmierci osoby wymagającej opieki, prawo do świadczenia pielęgnacyjnego przysługuje za okres od złożenia wniosku do dnia śmierci.
Stan faktyczny
C. J. złożyła wniosek o przyznanie świadczenia pielęgnacyjnego na babcię S. J., która była osobą niepełnosprawną zaliczoną do I grupy inwalidów. Organ pierwszej instancji oraz Samorządowe Kolegium Odwoławcze odmówiły przyznania świadczenia, wskazując, że obowiązek alimentacyjny wobec S. J. obciąża jej syna H. J., który jest w stanie sprawować opiekę. Skarżąca podniosła, że syn nie może zapewnić całodobowej opieki, gdyż jest jedynym pracującym członkiem rodziny. W trakcie postępowania babcia zmarła.
Rozstrzygnięcie
Uchylił zaskarżoną decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego oraz decyzję Wójta Gminy i przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia z zaleceniem dokładnego ustalenia stanu faktycznego dotyczącego faktycznej opieki nad S. J.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Mariola Jaroszewska (spr.) Sędziowie: Sędzia WSA Janina Guść Sędzia WSA Wanda Antończyk Protokolant Starszy Sekretarz Sądowy Diana Wojtowicz po rozpoznaniu w dniu 6 października 2011 r. na rozprawie sprawy ze skargi C. J. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia 28 czerwca 2011 r. nr [...] w przedmiocie świadczenia pielęgnacyjnego uchyla zaskarżoną decyzję oraz decyzję Wójta Gminy z dnia 25 maja 2011 r., nr [...] Działający z upoważnienia Wójta Gminy P. – Kierownik Gminnego Ośrodka Pomocy Społecznej w P., decyzją z dnia 25 maja 2011 r. nr [...] odmówił przyznania C. J. świadczenia pielęgnacyjnego z tytułu rezygnacji z zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej w związku z koniecznością opieki nad niepełnosprawnym członkiem rodziny, wnioskowanego na babcię – S. J.. Decyzja wydana została na podstawie art. 2 pkt 2, art. 17 ust. 1, art. 20 oraz art. 23 ustawy z dnia 28 listopada 2003 r. o świadczeniach rodzinnych (Dz. U. z 2006 r., Nr 139, poz. 992 z późn. zm.). C. J. wniosła odwołanie od decyzji organu pierwszej instancji, podnosząc, iż jej babcia S. J. nie ma nikogo, kto podjąłby się jej pielęgnacji. Z babcią mieszkają dwie córki, które nie mają swojej rodziny, ale obie są niepełnosprawne. Syn H., ojciec odwołującej się, nie może podjąć się opieki nad matką, ponieważ jest jedynym pracującym w rodzinie. Samorządowe Kolegium Odwoławcze, działając na podstawie art. 17 ust. 1 ustawy z dnia 28 listopada 2003 r. o świadczeniach rodzinnych (Dz. U. z 2006 r., Nr 139, poz. 992 ze zm.), decyzją z dnia 28 czerwca 2011 r. nr [...], utrzymało w mocy zaskarżoną decyzję organu pierwszej instancji. Kolegium ustaliło, iż S. J. orzeczeniem Komisji Lekarskiej do Spraw Inwalidztwa i Zatrudnienia w S. Nr [...] z dnia 15 stycznia 1996 r. została zaliczona do I grupy inwalidów z ogólnego stanu zdrowia. Wspólnie z niepełnosprawną zamieszkują jej dwie córki, z których jedna posiada I grupę inwalidzką, a druga ubiega się o przyznanie grupy inwalidzkiej. Syn S. J. (ojciec wnioskodawczyni) pracuje, a jego żona otrzymuje rentę chorobową. Wnioskująca C. J. w dniu 15 maja 2011 r. wyrejestrowała się z Powiatowego Urzędu Pracy w C.. Kolegium wyjaśniło, iż zgodnie z regulacją zawartą w art. 17 ust. 1 i ust. 1a ustawy o świadczeniach rodzinnych świadczenie pielęgnacyjne można przyznać osobie opiekującej się osobą niepełnosprawną wyłącznie w sytuacji istnienia po jej stronie obowiązku alimentacyjnego w rozumieniu Kodeksu rodzinnego i opiekuńczego, który ustala również kolejność zobowiązanych do alimentacji. W myśl art. 128 Kro obowiązek dostarczania środków utrzymania, a w miarę potrzeby także środków wychowania (obowiązek alimentacyjny) obciąża krewnych w linii prostej oraz rodzeństwo, natomiast zgodnie z treścią art. 129 § 1 Kro obowiązek alimentacyjny obciąża zstępnych przed wstępnymi, a wstępnych przed rodzeństwem; jeżeli jest kilku zstępnych lub wstępnych - obciąża bliższych stopniem przed dalszymi. Zgodnie z art. 132 Kro obowiązek alimentacyjny w dalszej kolejności powstaje dopiero wtedy, gdy nie ma osoby zobowiązanej w bliższej kolejności albo, gdy osoba ta nie jest w stanie uczynić zadość swemu obowiązkowi lub gdy uzyskanie od niej na czas potrzebnych uprawnionemu środków utrzymania jest niemożliwe lub połączone z nadmiernymi trudnościami. Kolegium stwierdziło, iż obowiązek alimentacyjny wobec S. J. obciąża w pierwszej kolejności jej syna H. J. i obowiązek ten wyprzedza obowiązek alimentacyjny wnuczki. Kolegium podkreśliło również, iż praca zawodowa zobowiązanego nie stanowi obiektywnej trudności niemożliwość sprawowania opieki nad matką. Tym samym skoro po stronie syna nie występują obiektywne przeszkody uniemożliwiające opiekę nad matką, to brak jest podstaw do przyjęcia obowiązku alimentacyjnego po stronie wnuczki. Na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego wniosła C. J., podnosząc, iż H. J. nie jest w stanie zapewnić swojej matce całodobowej opieki, gdyż nie może zrezygnować z wykonywanej pracy, ponieważ jest jedynym pracującym członkiem rodziny. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie, podtrzymując stanowisko i argumentację zawartą w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. Pismem procesowym z dnia 14 września 2011 r. skarżąca poinformowała, iż w dniu 26 sierpnia 2011 r. zmarła jej babcia – S. J.. Do pisma skarżąca załączyła odpis skrócony aktu zgonu wydany przez Urząd Stanu Cywilnego w C. z dnia 26 sierpnia 2011 r. Nr [...]. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Stosownie do treści art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269) sąd administracyjny sprawuje, w zakresie swej właściwości, kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawa nie stanowi inaczej. Sąd administracyjny orzeka na podstawie materiału sprawy zgromadzonego w postępowaniu administracyjnym. Obowiązek dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz zebrania i wyczerpującego rozpatrzenia całego materiału dowodowego spoczywa na organie administracji publicznej, a sąd administracyjny nie może zastąpić organu w wypełnianiu tego obowiązku. W ocenie Sądu zaskarżona decyzja oraz poprzedzająca ją decyzja organu pierwszej instancji wydane zostały z naruszeniem przepisów prawa materialnego polegającym na błędnej interpretacji art. 17 ust. 1a ustawy z dnia 28 listopada 2003 r. o świadczeniach rodzinnych (Dz. U. z 2006 r., Nr 139, poz. 992 ze zm.) oraz z naruszeniem przepisów postępowania, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Tym samym skarga C. J. jako zasadna zasługuje na uwzględnienie. Materialnoprawną podstawę wydania zaskarżonej decyzji stanowił przepis art. 17 ust. 1 ustawy z dnia 28 listopada 2003 r. o świadczeniach rodzinnych (Dz. U. z 2006 r., Nr 139, poz. 992 ze zm.), zgodnie z którym świadczenie pielęgnacyjne z tytułu rezygnacji z zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej przysługuje: 1) matce albo ojcu, 2) innym osobom, na których zgodnie z przepisami Kodeksu rodzinnego i opiekuńczego ciąży obowiązek alimentacyjny, a także 3) opiekunowi faktycznemu dziecka - jeżeli nie podejmują lub rezygnują z zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej w celu sprawowania opieki nad osobą legitymującą się orzeczeniem o niepełnosprawności łącznie ze wskazaniami: konieczności stałej lub długotrwałej opieki lub pomocy innej osoby w związku ze znacznie ograniczoną możliwością samodzielnej egzystencji oraz konieczności stałego współudziału na co dzień opiekuna dziecka w procesie jego leczenia, rehabilitacji i edukacji, albo osobą legitymującą się orzeczeniem o znacznym stopniu niepełnosprawności. Obowiązek alimentacyjny jest pojęciem prawnym, uregulowanym w Dziale III ustawy z dnia 25 lutego 1964 r. Kodeks rodzinny i opiekuńczy (Dz. U. Nr 9, poz. 59 ze zm.), dalej Kro. Stosownie do art. 128 Kro obowiązek alimentacyjny polega na dostarczaniu środków utrzymania, a w miarę potrzeby także środków wychowania i ciąży na krewnych w linii prostej oraz rodzeństwie. Zgodnie z art. 61 ze znakiem 7 § 1 Kro krewnymi w linii prostej są osoby, z których jedna pochodzi od drugiej, zaś stopień pokrewieństwa określa się według liczby urodzeń, wskutek których powstało pokrewieństwo (§ 2). Wśród krewnych w linii prostej rozróżnia się linię wstępną (rodzice, dziadkowie, pradziadkowie, itd.) oraz linię zstępną (dzieci, wnuki, prawnuki, itd.). Zgodnie zaś z art. 17 ust. 1a ustawy o świadczeniach rodzinnych świadczenie pielęgnacyjne przysługuje osobie innej niż spokrewniona w pierwszym stopniu, na której ciąży obowiązek alimentacyjny, w przypadku gdy nie ma osoby spokrewnionej w pierwszym stopniu albo gdy osoba ta nie jest w stanie sprawować opieki, o której mowa w ust. 1. W niniejszej sprawie pozostaje niesporne, iż S. J., w związku z opieką nad którą skarżąca, ubiegała się o przyznanie świadczenia pielęgnacyjnego, była osobą, która orzeczeniem Komisji Lekarskiej do Spraw Inwalidztwa i Zatrudnienia nr 1 w S. z dnia 15 stycznia 1996 r. Nr [...] została zaliczona do pierwszej grupy inwalidów z ogólnego stanu zdrowia. S. J. miała dwie córki oraz syna. Córka I. J. posiada pierwszy stopień inwalidztwa (vide: fotokopia wypisu z treści orzeczenia wydanego przez Komisję Lekarską do Spraw Inwalidztwa i Zatrudnienia Nr 5 w C. z dnia 11 maja 1994 r. Nr [...], w aktach administracyjnych). Jak wynika z treści oświadczenia skarżącej, druga córka chodzi o kulach i również ubiega się o przyznanie stopnia inwalidztwa, natomiast syn S. J. pracuje, a jego żona jest chora na reumatyzm i potrzebuje opieki. Wnioskująca C.J. jest wnuczką S. J. i jak wynika z jej oświadczenia złożonego przed organem pierwszej instancji, posiada dziecko - syna E. J. J. J.. W trakcie postępowania przed sądem administracyjnym, w dniu 26 sierpnia 2011 r., S. J. zmarła. Na wstępie rozważań trzeba wyjaśnić, iż zgodnie z treścią art. 24 ust. 2 ustawy o świadczeniach rodzinnych, prawo do świadczeń rodzinnych ustala się, począwszy od miesiąca, w którym wpłynął wniosek z prawidłowo wypełnionymi dokumentami, do końca okresu zasiłkowego. Prawo do zasiłku pielęgnacyjnego przyznawane jest nie "na osobę" wymagającą wychowania, utrzymania lub opieki, lecz samej osobie nie podejmującej lub rezygnującej z zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej w celu sprawowania opieki. O dacie, od której przysługuje to świadczenie, decyduje natomiast data złożenia wniosku o przyznanie świadczenia pielęgnacyjnego w związku z rezygnacją lub niepodejmowaniem zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej z powodu konieczności sprawowania opieki nad dzieckiem, o ile spełnione zostały wszystkie warunki przyznania takiego świadczenia (vide także wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie z dnia 24 czerwca 2008 r., sygn. akt II SA/Lu 328/08, Baza orzeczeń Lex nr 504811). Przedmiotem postępowania o przyznanie świadczenia pielęgnacyjnego jest więc nie tylko przyznanie tego świadczenia na okres od daty decyzji do końca okresu zasiłkowego, ale również za okres poprzedzający tę decyzję od miesiąca, w którym wpłynął wniosek z prawidłowo wypełnionymi dokumentami. Tak więc w razie śmierci osoby, której miała dotyczyć opieka osoby wnioskującej o świadczenie pielęgnacyjne, bezprzedmiotowe staje się rozstrzyganie o prawie do świadczenia pielęgnacyjnego za okres od daty śmierci tej osoby. Z uwagi bowiem na takie zdarzenie prawne, opieka o jakiej mowa w art. 17 ust. 1 tej ustawy, nie może już być sprawowana. Tym samym nie może być też mowy o spełnieniu przez kogokolwiek przesłanek warunkujących możliwość przyznania świadczenia pielęgnacyjnego. Postępowanie administracyjne nie staje się jednak bezprzedmiotowe w części dotyczącej okresu rozpoczynającego się od miesiąca, w którym wpłynął wniosek z prawidłowo wypełnionymi dokumentami, do daty śmierci osoby, nad którą opieka miała być sprawowana. Jeżeli bowiem w tym czasie opieka ta była już sprawowana, to przy spełnieniu wszystkich ustawowych przesłanek konieczne będzie przyznanie wnioskowanego świadczenia, natomiast nie może dojść do umorzenia postępowania w tej części, jego przedmiot bowiem ciągle istnieje. Sąd orzekający w niniejszej sprawie popiera w tym względzie stanowisko zajęte przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Kielcach z dnia 25 maja 2011 r., sygn. akt II SA/Ke 301/11 (dostępny na stronie internetowej www.cbois.nsa.gov.pl). Tym samym organy rozstrzygające w niniejszej sprawie przy ponownym jej rozpatrzeniu zobowiązane będą merytorycznie rozstrzygnąć wniosek skarżącej o przyznanie świadczenia pielęgnacyjnego za okres od miesiąca, w którym wpłynął wniosek, to jest od 18 maja 2011 r., do daty śmierci S. J. - do dnia 26 sierpnia 2011 r. Jednocześnie Sąd wskazuje, iż w świetle powołanego przepisu art. 17 ust. 1a ustawy o świadczeniach rodzinnych, skoro S. J. miała troje dzieci, to przyznanie świadczenia pielęgnacyjnego dla skarżącej wnuczki mogło nastąpić wyłącznie w razie ustalenia, że żadne z jej dzieci nie jest w stanie sprawować stałej opieki nad matką, natomiast skarżąca w rzeczywistości taką opiekę sprawuje. Wnuczka, jako krewna w linii prostej, ma obowiązek alimentacyjny wobec babci wówczas, gdy nie ma dzieci babci lub dzieci te nie są w stanie dopełnić swego obowiązku alimentacyjnego wobec rodzica. W taki sam sposób – przy braku dzieci lub braku możliwości sprawowania przez nich opieki nad matką otwiera się uprawnienie wnuczki do świadczenia pielęgnacyjnego w sytuacji sprawowania faktycznej opieki nad babcią wymagającą takowej (zob. wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie z dnia 21 czerwca 2011 r. sygn. akt III SA/Kr 1048/10, dostępne na stronie internetowej www.cbois.nsa.gov.pl). W ocenie Sądu, organy obu instancji, ustalając stan faktyczny sprawy, nie zbadały prawidłowo przesłanek wynikających z treści art. 17 ust. 1 i 1a ustawy. Orzekające w sprawie organy administracji publicznej, jako podstawę odmowy przyznania skarżącej świadczenia pielęgnacyjnego, wskazały istnienie osób spokrewnionych z S. J. w pierwszym stopniu i przyjęły, że syn H. J. jest w stanie sprawować opiekę nad matką. Sąd uważa, iż stan faktyczny sprawy nie został wyjaśniony w stopniu umożliwiającym rozpatrzenie wniosku zgodnie z prawem. W szczególności, orzekające w sprawie organy nie wyjaśniły, kto faktycznie sprawuje opiekę nad S. J., która orzeczeniem Komisji Lekarskiej do Spraw Inwalidztwa i Zatrudnienia z dnia 15 stycznia 1996 r. Nr [...] zaliczona została do pierwszej grupy inwalidów z ogólnego stanu zdrowia. Organy nie zbadały, czy faktycznie skarżąca taką opiekę sprawuje. Uwadze organów uszło także, iż skarżąca posiada małoletnie dziecko (vide: oświadczenie w aktach administracyjnych), które również wymaga sprawowania ciągłej opieki. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w wyroku z dnia 21 czerwca 2011 r., sygn. akt III SA/Kr 1048/10, podkreślił, iż okoliczność, że osoba legitymująca się orzeczeniem o niezdolności do samodzielnej egzystencji wymaga opieki stanowi tylko jedną z przesłanek art. 17 ust. 1 ustawy i nie przesądza o uprawnieniu kogokolwiek do świadczenia pielęgnacyjnego. Często osoby niepełnosprawne i niezdolne do całodobowej samodzielnej egzystencji są w stanie samodzielnie funkcjonować kilka godzin dziennie umożliwiając opiekunom zarobkowanie, a w sytuacji konieczności całodobowej opieki rodziny najczęściej świadczą opiekę w taki sposób, który nie obciąża obowiązkami tylko jednej osoby (dostępny na stronie internetowej www.cbois.nsa.gov.pl). Ze złożonego w niniejszej sprawie przez skarżącą oświadczenia wynika, iż razem z babcią, oprócz skarżącej, zamieszkują jeszcze jej dwie córki oraz syn wraz z żoną (vide: znajdujące się w aktach administracyjnych sprawy oświadczenie C.J. z dnia 18 maja 2011 r.). Treść oświadczeń nie została poparta wywiadem środowiskowym, w aktach administracyjnych brak jest jakichkolwiek innych dokumentów potwierdzających zły stan zdrowia drugiej córki, który uniemożliwiałby jej sprawowanie opieki nad matką. Nie można jednak wykluczyć, iż zarówno wiek drugiej córki jak i jej stan zdrowia opiekę nad matką by wykluczał. Orzekające w sprawie organy oparły się głównie na treści oświadczeń wnioskującej, zaniechają przeprowadzenia dogłębnych i starannych wyjaśnień zarówno sytuacji wnioskodawczyni jak i pozostałych członków rodziny S. J., w tym także analizy sytuacji H. J., który mimo, że jest zdrowy i pracuje, ma na utrzymaniu chorą żonę. W tym miejscu należy podkreślić, iż przepisy ustawy o świadczeniach rodzinnych nie określają, w jakich przypadkach należy przyjąć, iż osoba spokrewniona w pierwszym stopniu z osobą wymagającą opieki nie jest w stanie tej opieki świadczyć. Oceny tej okoliczności dokonują zatem organy administracji zgodnie logiką i zasadami doświadczenia życiowego. Nie ulega jednak wątpliwości, że przesłanka ta dotyczy okoliczności uniemożliwiających w sposób obiektywny, a więc niezależny od woli osób spokrewnionych w pierwszym stopniu z osoba niepełnosprawną, sprawowanie przez te osoby opieki nad chorym krewnym. W orzecznictwie sądowodministracyjnym przyjmuje się, iż przez niemożność sprawowania opieki należy rozumieć okoliczności o charakterze obiektywnym w postaci braku fizycznej możliwości sprawowania opieki spowodowanej stanem zdrowia. Chodzi tu o taką sytuację, gdy żadna z pozostających przy życiu osób powołanych w pierwszej kolejności do otrzymania świadczenia pielęgnacyjnego nie może z uwagi na stan zdrowie sprawować stałej opieki nad inną osobą. Sytuacja taka wystąpi, gdy krewny bliższy stopniem będzie osobą niepełnosprawną legitymującą się orzeczeniem o znacznym stopniu niepełnosprawności albo osobą ciężko chorą przez długi okres czasu, niebędącą w stanie samodzielnie wykonywać podstawowych czynności życiowych, to jest gdy sam będzie wymagał stałej opieki ze strony innej osoby (zob. wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Bydgoszczy z dnia 26 lipca 2011 r., sygn. akt II SA/Bd 639/11, dostępny na stronie internetowej www.cbois.nsa.gov.pl). Niewątpliwie zły stan zdrowia osób spokrewnionych w pierwszym stopniu może stanowić przeszkodę w sprawowaniu przez nich opieki, co umożliwia starania o świadczenie pielęgnacyjne osób zobowiązanych do alimentacji w dalszej kolejności. Niemniej jednak, ustawodawca nie wykluczył jako przeszkody w opiece nad osobą tego wymagającą innych przyczyn, w tym pozostawania w zatrudnieniu lub innej pracy zarobkowej osób zobowiązanych do alimentacji w pierwszej kolejności, co z kolei mogłoby otworzyć drogę do starań o przyznanie świadczenia pielęgnacyjnego osobom zobowiązanym do alimentacji w dalszej kolejności, oczywiście po warunkiem, że osoby te faktycznie świadczą osobistą opieką w takim zakresie, która uniemożliwia im podjęcie zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej (zob. wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie z dnia 21 czerwca 2011 r., sygn. akt III SA/Kr 1048/10, dostępny na stronie internetowej www.cbois.nsa.gov.pl). Sąd orzekający w niniejszej sprawie podziela ponadto stanowisko wyrażone przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w wyroku z dnia 7 grudnia 2010 r. w sprawie o sygn. akt III SA/Kr 931/10 (dostępny na stronie internetowej www.cbois.nsa.gov.pl), zgodnie z którym, gdy osoba spokrewniona w pierwszym stopniu z powodu jakichkolwiek okoliczności, a więc nie tylko z powodu jej stanu zdrowia, "nie jest w stanie sprawować opieki", pozostali członkowie rodziny, którzy chcą - a jednocześnie mają również obowiązek - sprawować opiekę, nie mogą zostać pozbawieni możliwości uzyskania świadczenia, które uzyskaliby gdyby innych członków rodziny nie było." Inna interpretacja – zdaniem WSA w Krakowie - byłaby w sprzeczności z przepisami Konstytucji RP, które doprowadziły do wydania orzeczeń w zakresie świadczenia pielęgnacyjnego przez Trybunał Konstytucyjny, w szczególności: wyroku z dnia 15 listopada 2006 r., sygn. akt P 23/05, wyroku z dnia 18 lipca 2008 r. sygn. akt P 27/07, postanowienia z dnia 1 czerwca 2010 r., P 38/09 czy też postanowienia sygnalizacyjnego z dnia 1 czerwca 2010 r. sygn. S 1/10. Biorąc powyższe pod uwagę, Sąd orzekający w niniejszej sprawie uznał, iż oba organy rozstrzygające sprawę naruszyły przepisy postępowania, a w szczególności art. 7 i art. 77 § 1 kpa, a naruszenie to mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Przed wydaniem decyzji organ nie przeprowadził należycie postępowania wyjaśniającego i nie ustalił wszystkich okoliczności faktycznych istotnych dla rozstrzygnięcia niniejszej sprawy. W myśl przepisu art. 7 kpa, w toku postępowania organy administracji publicznej stoją na straży praworządności i podejmują wszelkie kroki niezbędne do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz do załatwienia sprawy, mając na względzie interes społeczny i słuszny interes obywateli. Stosownie natomiast do przepisów art. 77 § 1 kpa organ administracji publicznej jest obowiązany w sposób wyczerpujący zebrać i rozpatrzyć cały materiał dowodowy. Zebranie całego materiału dowodowego, to zebranie dowodów dotyczących wszystkich faktów mających znaczenie prawne dla sprawy. Określenia faktów mających znaczenie dla sprawy dokonuje organ administracji publicznej w oparciu o przepis prawa materialnego, będący podstawą prawną rozstrzygnięcia sprawy. Organ administracji publicznej obowiązany jest z urzędu przeprowadzić dowody służące ustaleniu stanu faktycznego sprawy. Pominięcie ustalenia faktu mającego znaczenie dla sprawy stanowi naruszenie art. 7 i art. 77 § 1 kpa. W orzecznictwie sądów administracyjnych podkreśla się, że zaniechanie przez organ administracji podjęcia czynności procesowych zmierzających do zebrania pełnego materiału dowodowego, zwłaszcza, gdy strona powołuje się na określone i ważkie dla niej okoliczności, jest uchybieniem przepisom postępowania administracyjnego, skutkującym wadliwością decyzji. Zaniedbanie organu administracji państwowej, polegające na niedopełnieniu obowiązku zgromadzenia pełnego materiału dowodowego jest wadą postępowania, uzasadniającą uchylenie decyzji administracyjnej wydanej w wyniku takiego zaniedbania. Ocena dowodów powinna być oparta o wszechstronną analizę całokształtu materiału dowodowego. Organ administracji publicznej jest więc na podstawie tych przepisów zobowiązany do podjęcia wszelkich niezbędnych czynności proceduralnych w celu zebrania pełnego materiału dowodowego. Obowiązki te ciążą zarówno na organie pierwszej, jak i drugiej instancji. Nie przesądzając zatem zasadności wniosku C.J., Sąd poleca organowi pierwszej instancji pełne wyjaśnienie stanu faktycznego sprawy, a zwłaszcza dokonanie wnikliwych ustaleń kto i w jakim zakresie sprawował faktyczną opiekę nad S. J.. Organ powinien wyczerpująco ustalić, czy druga córka i syn nie mogą takiej opieki sprawować, a następnie zbadać, czy skarżąca faktycznie sprawowała opiekę nad babcią, uniemożliwiającą jej podjęcie pracy zarobkowej. Mając powyższe na uwadze, Wojewódzki Sad Administracyjny, na podstawie art. 145 § 1 pkt 1a i c oraz art. 135 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270, z późn. zm.) orzekł jak w sentencji.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 22.07.2026. · Źródło