II SA/Gd 852/24
WyrokWSA w Gdańsku2025-02-26
Skład orzekający: Jolanta Górska, Krzysztof Kaszubowski, Wojciech Wycichowski
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy decyzja zobowiązująca do sporządzenia i przedłożenia przeglądu ekologicznego dla instalacji do oczyszczania ścieków w zakresie oddziaływania substancji złowonnych na środowisko została wydana z naruszeniem prawa?Ratio decidendi
Nałożenie obowiązku sporządzenia przeglądu ekologicznego wymaga wykazania możliwości negatywnego oddziaływania instalacji na środowisko oraz braku możliwości udowodnienia tego innymi środkami dowodowymi. W niniejszej sprawie organ nie wykazał w sposób przekonywujący istnienia takich okoliczności wobec skarżącej, a rozstrzygnięcie było nieprecyzyjne, co uzasadnia uchylenie decyzji.Stan faktyczny
Starosta Chojnicki nałożył na spółkę S. obowiązek sporządzenia przeglądu ekologicznego dotyczącego oddziaływania substancji złowonnych z instalacji oczyszczania ścieków. Decyzja ta była efektem skarg mieszkańców na uciążliwości zapachowe oraz badań olfaktometrycznych wskazujących przekroczenie wartości zapachowych. Spółka kwestionowała decyzję, wskazując na błędne ustalenie stanu faktycznego i niewykonalność obowiązku. Samorządowe Kolegium Odwoławcze utrzymało decyzję w mocy, a spółka złożyła skargę do WSA w Gdańsku.Rozstrzygnięcie
Uchylił decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Słupsku z dnia 25 stycznia 2024 r. i zasądził od organu odwoławczego na rzecz skarżącej kwotę 680 zł tytułem zwrotu kosztów postępowania.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Jolanta Górska (spr.) Sędziowie: Sędzia WSA Krzysztof Kaszubowski Asesor WSA Wojciech Wycichowski Protokolant Sekretarz sądowy Julia Bednarek po rozpoznaniu w dniu 26 lutego 2025 r. w Gdańsku na rozprawie sprawy ze skargi A z siedzibą w R. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Słupsku z dnia 25 stycznia 2024 r. nr SKO.460.33.2023 w przedmiocie sporządzenia i przedłożenia przeglądu ekologicznego 1. uchyla zaskarżoną decyzję, 2. zasądza od Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Słupsku na rzecz A z siedzibą w R. kwotę 680 zł (sześćset osiemdziesiąt złotych) tytułem zwrotu kosztów postępowania.
Skarga "S." z siedzibą w R. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Gdańsku z dnia 25 stycznia 2024 r., nr SKO.460.33.2023, wniesiona została w następujących okolicznościach faktycznych i prawnych sprawy:
Starosta Chojnicki decyzją z dnia 30 listopada 2023 r., nr OS.6223.6.2023, wydaną na podstawie art. 237, art. 239 i art. 240 w zw. z art. 238 pkt 1 lit. d, pkt 2, pkt 3, pkt 6 i pkt 7 ustawy z dnia 27 kwietnia 2001 r. - Prawo ochrony środowiska (Dz.U. z 2022 r., poz. 2556 ze zm.), zobowiązał skarżącą do sporządzenia i przedłożenia przeglądu ekologicznego dla instalacji do oczyszczania ścieków na terenie "S." w C. przy ul. [...] w zakresie oddziaływania substancji złowonnych, odorogennych na środowisko (punkt I decyzji). W punkcie II decyzji Starosta wskazał przy tym, że przegląd ekologiczny powinien zawierać: 1. opis obejmujący istniejące w sąsiedztwie lub bezpośrednim zasięgu oddziaływania instalacji obiekty mieszkalne i użyteczności publicznej; 2. określenie oddziaływania instalacji na środowisko; 3. opis działań mających na celu zapobieganie i ograniczanie oddziaływania na środowisko; 4. zwięzłe streszczenie w języku niespecjalistycznym informacji zawartych w przeglądzie; 5. nazwisko osoby lub osób sporządzających przegląd. W punkcie III decyzji Starosta wskazał, że: 1. pomiary wartości substancji złowonnych w powietrzu należy wykonać za pomocą chromatografii gazowej uwzględniając wartości substancji złowonnych w powietrzu zgodnie z rozporządzeniem Ministra Środowiska z dnia 26 stycznia 2010 r. w sprawie wartości odniesienia dla niektórych substancji w powietrzu (Dz.U. z 2010 r., nr 16, poz. 87); 2. modelowanie rozprzestrzeniania zanieczyszczeń w powietrzu atmosferycznym musi zostać wykonane zgodnie z metodyką określoną w rozporządzeniu Ministra Środowiska z dnia 26 stycznia 2010 r. w sprawie wartości odniesienia niektórych substancji w powietrzu (Dz.U. z 2010 r., nr 16, poz. 87); 3. przedmiotowe pomiary należy wykonać ze szczególnym uwzględnieniem takich substancji jak: amoniak, siarkowodór, kwasy karboksylowe, tiole, sulfidy, aminy alifatyczne i aromatyczne w tym heterocykliczne, metan oraz inne substancje odorowoczynne charakterystyczne dla instalacji znajdujących się na terenie Zakładu; 4. pomiary należy wykonać: a) w czasie występowania emisji substancji złowonnych na terenie Zakładu i na terenie osiedla P. i N. w C., b) w okresie od dnia 1 maja do dnia 31 sierpnia tj. w miesiącach, w których najczęściej występuje emisja substancji złowonnych. Jednocześnie, w punkcie IV decyzji Starosta określił, że przegląd ekologiczny powinien zostać przedłożony do 18 miesięcy od dnia, w którym niniejsza decyzja stanie się ostateczna.
Uzasadniając wydaną decyzję, Starosta wskazał, że od 2018 r. zaczęły wpływać do organu skargi na uciążliwość zapachową na osiedlach P. i N. w C. Po każdej skardze Starosta podejmował czynności poprzez przeprowadzenie oględzin Zakładu i jego terenu w celu zidentyfikowania źródła odoru. Oględziny nie wykazywały nieprawidłowości i nie można było wskazać źródła emisji substancji odorowoczynnych. Ponadto, Starosta zwracał się pisemnie do wszystkich zakładów położonych w sąsiedztwie osiedla o przeprowadzanie czynności minimalizujących ich negatywne oddziaływanie na środowisko. W latach 2019 – 2021 skarżąca zmodernizowała zakładową oczyszczalnię ścieków. Przed uzyskaniem pozwolenia na rozbudowę oczyszczalni ścieków Zakład złożył wniosek do Burmistrza Miasta C. o wydanie decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach dla przedsięwzięcia polegającego na rozbudowie oczyszczalni ścieków wraz z rozbudową i przebudową zewnętrznych instalacji: wody, kanalizacji sanitarnej, kanalizacji technologicznej oraz zasilania elektrycznego i oświetlenia i Burmistrz Miasta C. wydał postanowienie stwierdzające brak potrzeby przeprowadzenia oceny oddziaływania na środowisko dla tego przedsięwzięcia, pomimo występującego w latach 2017-2019 problemu uciążliwości spowodowanej emisją substancji złowonnych. Ponadto, w dniu 30 czerwca 2022 r. skarżąca uzyskała pozwolenie zintegrowane a we wniosku o jego wydanie przedstawiła analizę oddziaływania instalacji na poszczególne elementy środowiska i wykazała, że eksploatacja instalacji do przetwórstwa mleka i wyrobów serów oraz oczyszczalnia ścieków na terenie Zakładu w C. nie powoduje zorganizowanej emisji zanieczyszczeń do powietrza. Na podstawie przeprowadzonej analizy i obliczeń zawartych we wniosku nie stwierdzono przekroczeń stężeń określonych w obowiązujących przepisach. W ramach postępowania w sprawie wydania tego pozwolenia, Starosta Chojnicki podał do publicznej wiadomości informację o wszczęciu na wniosek skarżącej w dniu 14 lutego 2022 r. postępowania administracyjnego w sprawie wydania pozwolenia zintegrowanego dla instalacji do obróbki i przetwórstwa mleka o zdolności przyjmowania, obliczonej jako wartość średnia w stosunku do produkcji rocznej, ponad 200 ton mleka na dobę a także do oczyszczania ścieków, z wyjątkiem oczyszczalni ścieków komunalnych, pochodzących z instalacji wymagających uzyskania pozwolenia zintegrowanego położonych w C. przy ul. [...], z pouczeniem, że wszelkie uwagi i wnioski odnośnie wszczętego postępowania można składać w Starostwie Powiatowym w Chojnicach w terminie 21 dni od dnia opublikowania obwieszczenia. Do dnia wydania pozwolenia zintegrowanego nie wpłynęły do Starostwa Powiatowego w Chojnicach żadne wnioski, czy uwagi odnośnie przedmiotowej sprawy. W lipcu 2022 r. wpłynęły zaś kolejne skargi na uciążliwość zapachową występującą na osiedlach P. i N. w C. spowodowaną pracą instalacji z sąsiadujących zakładów. W związku z powyższym Starosta przeprowadził niezapowiedziane interwencyjne oględziny instalacji na terenie S. w C. Przeprowadzone oględziny nie wykazały nieprawidłowości. Ponadto, Zakład kontrolowany był również przez Pomorskiego Wojewódzkiego Inspektora Ochrony Środowiska Oddział Słupsk. Kontrole te również nie wykazały nieprawidłowości. Jednakże, podczas kontroli Zakładu na terenie osiedla był wyczuwalny nieprzyjemny zapach. W dniach 8 września 2022 r. i 14 października 2022 r. w Starostwie Powiatowym w Chojnicach odbyły się spotkania Burmistrza Miasta C. z dyrektorem S. i przedstawicielami Zakładów, które mogą być źródłem emisji substancji złowonnych. Podczas spotkania w dniu 14 października 2022 r. ustalono, że każdy zakład ma przeprowadzić gruntowny przegląd infrastruktury procesów technologicznych, drogi ścieków, szczelności kanalizacji deszczowej w celu znalezienia i usunięcia nieprawidłowości w instalacjach, które mogą rozprowadzać nieprzyjemny zapach poza granice zakładu. Ponadto, wszyscy uczestnicy spotkania jednogłośnie przyznali, że modernizacje i zmiany w zakładach mające polepszyć jakość powietrza w ich okolicach są bardzo kosztowne i długoterminowe. Żaden zakład nie przyznał się do tego, aby to on był źródłem odorów. S. została zobligowana do zrobienia gruntownego przeglądu infrastruktury procesów technologicznych, drogi ścieków, szczelności kanalizacji deszczowej w celu znalezienia i usunięcia nieprawidłowości w instalacjach, które mogą rozprowadzać nieprzyjemny zapach poza granice zakładu. Skarżąca przeprowadziła oględziny swojej infrastruktury, które nie wykazały nieprawidłowości. Od kwietnia 2023 r. zaczęły wpływać kolejne skargi mieszkańców C. na uciążliwość zapachową na osiedlach P. i N. w C. W związku z powyższym, w dniu 17 kwietnia 2023 r. organ wszczął z urzędu postępowanie administracyjne w sprawie nałożenia na skarżącą obowiązku sporządzenia i przedłożenia przeglądu ekologicznego dla instalacji do oczyszczania ścieków na terenie S. w C. w zakresie oddziaływania substancji złowonnych, odorogennych na środowisko.
Dalej, Starosta wskazał, że po wszczęciu postępowania, pismem z dnia 8 maja 2023 r. zwrócił się do Pomorskiego Wojewódzkiego Inspektora Ochrony Środowiska Delegatura Słupsk o udzielenie informacji o wynikach przeprowadzonych kontroli w Zakładzie. W odpowiedzi, w piśmie z dnia 17 maja 2023 r. Pomorski Wojewódzki Inspektor Ochrony Środowiska poinformował, że wpłynęły do organu zgłoszenia z prośbą o podjęcie czynności kontrolnych w S. w zakresie uciążliwości odorowych, a w wyniku podjętej kontroli interwencyjnej, która odbyła się w IV kwartale 2022 r. stwierdzono występowanie nieprzyjemnego zapachu związanego z wywozem osadów odwodnionych z terenu Zakładu przez firmę odbierającą odpad. Nadto, pismem z dnia 23 maja 2023 r. Starosta wystąpił do Straży Miejskiej w C. z prośbą o dostarczenie notatek służbowych z przyjętych skarg i oględzin terenów, na których występuje emisja substancji złowonnych przeprowadzonych przez przedstawicieli Straży Miejskiej w C. w celu zidentyfikowania źródła nieprzyjemnego zapachu. Straż Miejska w piśmie z dnia 29 maja 2023 r. potwierdziła występowanie odoru na terenie wskazanym przez wnoszących skargi, jednak nie była w stanie zidentyfikować źródła emisji substancji złowonnych. Następnie, w dniach 23 czerwca 2023 r., 24 czerwca 2023 r. i 29 czerwca 2023 r. w godzinach wieczornych pracownicy Wydziału Ochrony Środowiska, Rolnictwa i Leśnictwa Starostwa Powiatowego w C. dokonali oględzin terenu osiedla P. i N. w C., jak również terenu wokół zakładów produkcyjnych tj.: M. Spółka z o. o., O., Zakłady M. S.A. Oddział [...] w C., "S." w C., P. na ul. [...] w C. oraz Instytut [...]. Bliskość kilku zakładów względem siebie nie pozwoliła na jednoznaczne zlokalizowanie źródła uciążliwości. Po tym, Starosta zwrócił się do biegłego z zakresu oceny stężenia odorów o wykonanie audytu jakości zapachowej powietrza referencyjną metodą olfaktometrii dynamicznej według normy PN-EN 13725:2007 w celu wskazania jaki zakład przenosi ładunek zapachowy poza swoje granice. W dniu 6 września 2023 r. Akredytowane Laboratorium Badawcze, Technologii i Biosystemów Rolniczych (LBTBR) z Instytutu Technologiczno-Przyrodniczego Państwowego Instytutu Badawczego w Falentach, Oddział w Poznaniu przeprowadziło audyt jakości zapachowej powietrza, podczas którego pobrano próbki do badań olfaktometrii dynamicznej z terenów: "S." Oddział C., M. w C. (kompostowania), osiedla N. w C., przy Zakładzie [...], przy Zakładach M. S. A. Oddział [...] w C., przy D. Sp. z o.o., przy Zakładach M S. A. (masarnia), przy p. w C. (M. Sp. z o. o.). W sprawozdaniu z badań wskazano, że wartość limitująca rekomendowana według klasyfikacji BAT dla zakładów objętych branżowymi pozwoleniami zintegrowanymi wynosi 50 OUE/m3 na granicy działki. Na terenie "S." w C. pobrano dwie próbki powietrza oznaczone jako próbka PI.1 i PI.2 i średnie stężenie zapachowe w próbkach powietrza wyniosło: w Pl.1 - 26 OUE/m3, a w P.1.2 - 83 OUE/m3. Uzyskane wyniki badań stężenia zapachowego w powietrzu swobodnym przeliczono na wartości ładunków przenoszonych w strugach powietrza docierających do punktu receptorowego na wysokości oddechowej tj. 1,5 nad poziomem gruntu. Pozwoliło to ocenić stopień obciążenia powietrza swobodnego w najbliższym dostępnym otoczeniu Zakładu podlegającego ocenie. Ładunek zapachu w powietrzu przenoszonym poza granicę Zakładu wyniósł dla punktu Pl.1 - 38,1 UO/s, a dla punktu P1.2. - 15,6 OU/s. Wynik stężenia 83 OUE/m3 w powietrzu swobodnym przy minimalnym ruchu powietrza 0,188 m3/s dla P1.2 jest zapachowo istotny.
Organ stwierdził, że powyższe badania wykazały, że substancje złowonne występują w gazach wydobywających się z instalacji do oczyszczania ścieków w "S." Oddział C. Jednakże, ustalone wartości nie uwzględniają rodzaju substancji złowonnych i ich uciążliwości zapachowych. Aby ocenić, jakie substancje powodują uciążliwość oraz czy wszystkie te emisje gazów i zapachów ze S. w C. docierają do granicy, czy w głąb osiedla należy zrobić szczegółowe badania. Ponadto, wartości uzyskane na terenie osiedli P. i N. w C. w godzinach rannych i popołudniowych wskazują na stały napływ obciążonego zapachem powietrza niezależnie od kierunku wiatru. Mając to na uwadze, organ stwierdził, że występuje możliwość negatywnego oddziaływania tej instalacji na środowisko a tym samym istnieje uzasadniona potrzeba sporządzenia przeglądu ekologicznego.
Starosta wskazał przy tym, że w decyzji określił, które z wymagań wymienionych w art. 238 ustawy – Prawo ochrony środowiska należy spełnić, sporządzając przegląd, w tym określił metody badań i studiów. Wyjaśnił jednocześnie, że w związku z tym, że nie zostało wydane rozporządzenie na podstawie art. 222 ust. 5 ustawy - Prawo ochrony środowiska dotyczące wartości odniesienia substancji zapachowych w powietrzu i metody oceny zapachowej jakości powietrza, opierając się na informacjach zawartych w materiałach udostępnionych na stronie internetowej Ministerstwa Klimatu i Środowiska pn. "Lista substancji i związków chemicznych, które są przyczyną uciążliwości zapachowej", postanowił wskazać chromatografię gazową jako metodę badań pomiarów wartości substancji złowonnych w powietrzu, uwzględniając wartości substancji złowonnych w powietrzu oraz modelowanie zgodnie z rozporządzeniem Ministra Środowiska z dnia 26 stycznia 2010 r. w sprawie wartości odniesienia dla niektórych substancji w powietrzu (Dz.U. z 2010 r., nr 16, poz. 87). Starosta zauważył przy tym, że w rozporządzaniu tym występują substancje, które zostały wskazane w opracowaniu zamieszczonym na stronie internetowej Ministra Środowiska i Rolnictwa pn. "Lista substancji i związków chemicznych, które są przyczyną uciążliwości zapachowej" i znajdują się na liście substancji i związków potencjalnie uciążliwych zapachowo. Ponadto, jak podkreślił, wskazał chromatografię gazową, gdyż wyniki takiej analizy pozwalają na kontrolę procesu technologicznego i na likwidację uciążliwości odorowej u źródła. Metody chromatograficzne oceny jakości powietrza pozwalają jednoznacznie określić źródło i wpływ poszczególnych odorantów na jakość powietrza. Docelowo umożliwia to opracowanie lub wskazanie dostępnej techniki ograniczania oddziaływania zapachowego na środowisko. Wybrana metoda badań, zdaniem Starosty, jest najlepsza, gdyż ta metoda w literaturze dotyczącej problemów odorowych jest wskazywana jako metoda prosta, szybka i umożliwiająca precyzyjne oznaczenie jakości i ilości odorantów w powietrzu złowonnym.
Jednocześnie, Starosta określił termin przedłożenia przeglądu ekologicznego do 18 miesięcy od dnia, w którym niniejsza decyzja stanie się ostateczna, gdyż, zdaniem organu, jest to wystarczający termin do wykonania potrzebnych analiz i badań wraz z zaleceniami w celu wskazania rozwiązań dotyczących likwidacji emisji substancji złowonnych poza teren Zakładu. Ponadto, problem emisji substancji odorowoczynnych na terenie C., a przede wszystkim na osiedlach P. i N. jest na tyle poważny, że należy powziąć zdecydowane kroki, aby jak najszybciej ograniczyć negatywne oddziaływanie instalacji na element środowiska jakim jest człowiek.
Od powyższej decyzji skarżąca wniosła odwołanie, domagając się jej uchylenia i umorzenia postępowania, zarzucając, że zarówno decyzja organu I instancji jak i decyzja Kolegium wydane zostały z naruszeniem przepisów ustawy – Prawo ochrony środowiska i k.p.a. a także w oparciu o błędnie ustalony stan faktyczny a treść obowiązku nałożonego zaskarżoną decyzją z uwagi na nieprecyzyjność zapisu jest niewykonalna.
Zaskarżoną w niniejszej sprawie decyzją z dnia 25 stycznia 2024 r. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Słupsku utrzymało w mocy decyzję Starosty Chojnickiego z dnia 30 listopada 2023 r.
Uzasadniając wydaną decyzję, Kolegium wskazało, że w rozpatrywanej sprawie nie budzi wątpliwości, że zakładowa oczyszczalnia ścieków znajdująca się na terenie S. stanowi instalację w rozumieniu art. 3 pkt 6 ustawy – Prawo ochrony środowiska. Nie budzi również wątpliwości, że latem 2018 r., a następnie w latach 2020-2021 na osiedlach P. i N. w C. występowały uciążliwości zapachowe związane z działalnością instalacji zakładów położonych w pobliży tych osiedli mieszkalnych. Nie jest również sporne, że w związku z powyższym organ I instancji podejmował szereg działań mających na celu ustalenie źródła bądź źródeł tej uciążliwości. Opierając się na wynikach audytu jakości zapachowej powietrza (badania olfaktometrii dynamicznej) przeprowadzonego przez Akredytowane Laboratorium Badawcze, Technologii i Biosystemów Rolniczych (LBTBR) z Instytutu Technologiczno-Przyrodniczego Państwowego Instytutu Badawczego w Falentach, Oddział w Poznaniu, organ I instancji ustalił ładunek zapachu w powietrzu przenoszonym poza granicę 8 podmiotów, w tym S.. Badania te nie pozostawiają wątpliwości, które zakłady położone w pobliżu tych osiedli mieszkaniowych w C. wywierają największy wpływ na powstawanie uciążliwości zapachowych. Wobec tych podmiotów organ I instancji wydał decyzje zobowiązujące do sporządzenia i przedłożenia przeglądu ekologicznego instalacji w zakresie oddziaływania substancji złowonnych, odorogennych na środowisko, natomiast wobec podmiotu, wobec którego organ I instancji nie był organem właściwym - zwrócił się z wnioskiem o wszczęcie takiego postępowania do właściwego organu ochrony środowiska.
Kolegium wskazało, że w odniesieniu do skarżącej ustalono, że ładunek zapachu w powietrzu przenoszonym poza granice Zakładu w jednym z punktów pomiarowych (tj. w punkcie oznaczonym P1.2, tj. grobla nawietrzna od strony zbiornika osadu N 5342 29.18 E 17 33 55.77 - str. 10 sprawozdania) przekroczył wartość 50 OUE/m3, wyniósł bowiem 83 OUE/m3 w powietrzu swobodnym, był odczuwany jako wyraźny, słodkawy, słodowy i gnilny (str. 20 sprawozdania). W ocenie Kolegium, organ I instancji wykazał zatem, że w związku z funkcjonowaniem instalacji znajdującej się na terenie S. i występuje możliwość negatywnego oddziaływania na środowisko. Powyższej oceny, zdaniem Kolegium, nie zmienia argumentacja podniesiona w odwołaniu, odnosząca się do wątpliwości co do granicznej wartości ładunku zapachu w powietrzu 50 OUE/m3, czy wyniku uzyskanego w badaniu w punkcie oznaczonym P1.1, bowiem audyt jakości zapachowej powietrza wykonany został przez wyspecjalizowaną jednostkę, która potwierdziła możliwość negatywnego oddziaływania instalacji znajdującej się na terenie Zakładu, co jest wystarczające dla nałożenia obowiązku sporządzenia i przedłożenia przeglądu ekologicznego. Kolegium podkreśliło przy tym, że organ I instancji w uzasadnieniu kwestionowanej decyzji precyzyjnie wyjaśnił na jakich przesłankach oparł rozstrzygnięcie przedmiotowej sprawy. Prawidłowo przeprowadził postępowanie administracyjne oraz rozważył wszelkie okoliczności mogące mieć znaczenie w sprawie. Opisał zarówno skargi składane przez mieszkańców osiedli P. i N. w C., jak i podejmowane przez organy i instytucje działania mające na celu ustalenie pochodzenia i eliminacji uciążliwości zapachowych. Nie budzi wątpliwości Kolegium, że przedmiotem postępowania zakończonego wydaniem kwestionowanej decyzji nie była ewentualna wadliwość prawa miejscowego, choć jak podkreśliło Kolegium, zrozumiałe są wątpliwości strony w tym zakresie. Kolegium nie podzieliło również stanowiska skarżącej, że decyzja organu I instancji jest niewykonalna. Zdaniem Kolegium, organ I instancji precyzyjnie wskazał bowiem metody wykonania badań zgodnie z art. 238 i art. 239 ustawy – Prawo ochrony środowiska., w oparciu o wartości substancji złowonnych w powietrzu wynikające z rozporządzenia Ministra Środowiska z dnia 26 stycznia 2010 r. w sprawie wartości odniesienia dla niektórych substancji w powietrzu, wskazał substancje, które w szczególności należy uwzględnić podczas pomiarów, czas dokonania pomiaru - gdy występują emisje substancji złowonnych na terenie Zakładu i na terenie osiedla P. i N. w C., oraz okres, w którym pomiar winien zostać dokonany, tj. od 1 maja do dnia 31 sierpnia. Organ I instancji wskazał również, że wykonanie i przedłożenie przeglądu ekologicznego służyć ma jednoznacznemu określeniu źródła i wpływu poszczególnych odorantów na jakość powietrza, co umożliwi opracowanie lub wskazanie dostępnej techniki ograniczania oddziaływania zapachowego na środowisko. Określił także elementy, które przegląd ten winien zawierać.
Kolegium wskazało także, że organ I instancji przekazując odwołanie wraz z aktami sprawy w trybie art. 133 k.p.a. wyjaśnił, że oba osiedla, tj. N. i P. w C. powstały w sąsiedztwie istniejących od dawna zakładów, a plan miejscowy nie zawiera zapisów chroniących mieszkańców przed niekorzystnym wpływem istniejących zakładów. Kwestionowana decyzja nie ma związku ze zgodnością planu miejscowego z prawem, przesłankami jej wydania jest stwierdzenie okoliczności wskazujących na możliwość negatywnego oddziaływania instalacji na środowisko. Postępowanie w sprawie sporządzenia i przedłożenia przeglądu ekologicznego zostało wszczęte także względem innego podmiotu, a wobec kolejnego wniosek w tej sprawie przedłożono organowi właściwemu. Ciepłownia C. i zakład produkcji betonu D. Sp. z o.o. są potencjalnie bezzapachowe, a ich wpływ na sytuację odorową na osiedlu jest jedynie pośredni (przyczynia się do wędrówki zanieczyszczeń odorowoczynnych pochodzących z ww. zakładów). Emisja z pól uprawnych gospodarstwa rolnego IHAR jest epizodem okresowym. Piekarnia i schronisko dla zwierząt nie są źródłami problemu odorowego występującego na osiedlu. Informacje stanowiące zakres przeglądu ekologicznego pokrywają się z zakresem wniosku o pozwolenie zintegrowane, wynika z niego bowiem jedynie oświadczenie Zakładu, że eksploatacja instalacji znajdującej się na terenie Zakładu nie będzie przekraczać dopuszczalnych norm. Nie były przeprowadzone żadne badania potwierdzające te oświadczenia, a z opracowań przedstawionych przez Ministerstwo Klimatu i Środowiska wynika, że pomimo braku regulacji prawnych wykonanie badań jest możliwe, są także wskazane metody badań, w tym pomiary chromatograficzne. Od 2020 r. do dnia wydania pozwolenia zintegrowanego nie wpływały skargi mieszkańców na nieprzyjemne zapachy na osiedlu. Metody chromatograficzne oceny jakości powietrza pozwalają jednoznacznie określić źródło i wpływ poszczególnych odorantów na jakość powietrza. Umożliwia to opracowanie lub wskazanie dostępnej techniki ograniczania oddziaływania zapachowego na środowisko. Organ zaznaczył, że nie zabrania wykonania olfaktometrii dynamicznej, jeżeli pomogłoby to w ustaleniu i ograniczeniu emisji odorów przez Zakład. Badanie olfaktometrii dynamicznej wykonane przez biegłego nie wskazują rodzajów substancji, będących przyczyna odoru. Stąd też nie wskazał ich także organ. Ma je wskazać dopiero zalecona w przeglądzie ekologicznym chromatografia gazowa. Organ wyjaśnił rolę przeglądu ekologicznego, jako wyniku prac specjalistycznych i wskazał, że instalacja nie może oddziaływać negatywnie na środowisko i ograniczać mieszkańcom w pełni korzystania ze swoich nieruchomości. Nałożenie obowiązku przeprowadzenia przeglądu ekologicznego uzasadnione jest brakiem możliwości udowodnienia negatywnego oddziaływania przy użyciu innych środków dowodowych. Udowodniono natomiast możliwość negatywnego oddziaływania instalacji zakładu odwołującej spółki na środowisko.
We wniesionej do Sądu skardze skarżąca wniosła o uchylenie zaskarżonej decyzji oraz przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania przez Kolegium, zarzucając naruszenie art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a. w zw. z art. 136 § 1 k.p.a. i art. 7, art. 7a i art. 77 § 1 oraz 80 k.p.a., poprzez brak przeprowadzenia uzupełniającego postępowania dowodowego lub zlecenia przeprowadzenia takiego postępowania organowi I instancji. Nadto, skarżąca zarzuciła, że zarówno zaskarżona decyzja, jak i poprzedzająca ją decyzja organu I instancji zostały wydane z naruszeniem przepisów ustawy - Prawo ochrony środowiska oraz k.p.a. i w oparciu o błędnie ustalony stan faktyczny, a treść obowiązku nałożonego na skarżąca w rozstrzygnięciu decyzji organu I Instancji jest niewykonalna, z uwagi na nieprecyzyjne, budzące wątpliwości interpretacyjne co do sposobu, czasu i miejsca jego wykonania - pkt III orzeczenia. Zdaniem skarżącej, wydanie przez Kolegium decyzji w stanie faktycznym naszej sprawy jest niezasadne, a na pewno co najmniej przedwczesne, gdyż Kolegium nie rozpatrzyło dokładnie obszernego materiału dowodowego, błędnie oceniło wagę argumentów skarżącej, nie podjęło żadnych czynności wyjaśniających ani uzupełniających w trybie art. 136 k.p.a.
W odpowiedzi na skargę, Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Słupsku wniosło o jej oddalenie, w pełni podtrzymując stanowisko i argumentację przedstawione w zaskarżonej decyzji.
Rozpoznając wniesioną skargę, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku zważył, co następuje:
Przeprowadzona przez Sąd, na podstawie art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. z 2024 r., poz. 1267) oraz art. 3 § 2 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przez sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2024 r., poz. 935 ze zm.) - zwanej dalej p.p.s.a., kontrola legalności wykazała, że decyzja Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Słupsku z dnia 25 stycznia 2024 r. wydana została z naruszeniem przepisów prawa.
Kontrolowaną decyzją utrzymano w mocy decyzję Starosty Chojnickiego z dnia 30 listopada 2023 r., zobowiązującą skarżącą do sporządzenia i przedłożenia przeglądu ekologicznego dla instalacji do oczyszczania ścieków na terenie "S." Oddział w C. przy ul. [...] w zakresie oddziaływania substancji złowonnych, odorogennych na środowisko.
Podstawę prawną kontrolowanej decyzji stanowił przepis art. 237 ustawy z dnia 27 kwietnia 2001 r. - Prawo ochrony środowiska (Dz.U. z 2022 r., poz. 2556 ze zm.), zgodnie z którym w razie stwierdzenia okoliczności wskazujących na możliwość negatywnego oddziaływania instalacji na środowisko, organ ochrony środowiska może, w drodze decyzji, zobowiązać prowadzący instalację podmiot korzystający ze środowiska do sporządzenia i przedłożenia przeglądu ekologicznego.
Z powołanego przepisu wynika, że materialną przesłanką nałożenia obowiązku sporządzenia i przedłożenia przeglądu ma być "stwierdzenie okoliczności wskazujących na możliwość negatywnego oddziaływania instalacji na środowisko". W piśmiennictwie wskazano przy tym, że ze sformułowania tego wynikałoby, że wystarczy powzięcie przez organ podejrzenia co do możliwości powodowania takiego oddziaływania, organ nie musi wykazywać, iż takie oddziaływanie ma miejsce. Tym niemniej, podejrzenie powinno być uzasadnione, musi się oprzeć na konkretnych okolicznościach je uzasadniających, organ takie okoliczności powinien więc wyraźnie wykazać. Organ nie musi mieć pewności co do tego, że negatywne oddziaływania występują, chodzi o «możliwość» ich wystąpienia. Przegląd ma być przeprowadzony właśnie po to, żeby te podejrzenia zweryfikować i sprawdzić, czy w rzeczywistości negatywne oddziaływanie nie występuje (zob. M. Górski [w:] Prawo ochrony środowiska. Komentarz, Warszawa 2019, s. 701). Zatem do nałożenia obowiązku opracowania przeglądu ekologicznego wystarczająca będzie sama możliwość wystąpienia zagrożeń (zob. K. Gruszecki, Prawo ochrony środowiska. Komentarz, LEX, 2011). W orzecznictwie przyjmuje się, że przeprowadzenie przeglądu ekologicznego ma na celu potwierdzenie negatywnego oddziaływania na środowisko lub wykluczenie takiego oddziaływania oraz późniejsze umożliwienie podjęcia działań zmierzających do usunięcia ujemnego oddziaływania na środowisko w przypadku jego wystąpienia. Zatem przegląd ekologiczny jest specjalistyczną ekspertyzą i jednocześnie przenosi obowiązek ustalenia stanu faktycznego na stronę postępowania. Dlatego też, organ administracji powinien pamiętać, że jest to wyjątek od reguły, który może być stosowany tylko wówczas, gdy nie da się udowodnić negatywnego oddziaływania na środowisko przy użyciu innych środków dowodowych (zob. wyrok NSA z dnia 26 września 2013 r., sygn. akt II OSK 1568/12, https://orzeczenia.nsa.gov.pl).
Przy tym, konstrukcja powyższego przepisu poprzez sformułowanie "może" prowadzi do wniosku, że decyzja wydana na tej podstawie prawnej ma charakter uznaniowy. Uznaniowość rozstrzygnięcia, nie oznacza jednak dowolności organu w tym zakresie. Decyzja uznaniowa winna charakteryzować się przekonywującym uzasadnieniem, które rozważa wszelkie okoliczności istotne z punktu widzenia podjętego rozstrzygnięcia. Nałożenie obowiązku sporządzenia i przedłożenia przez określony podmiot przeglądu ekologicznego wymaga wykazania możliwości negatywnego oddziaływania instalacji na środowisko. W decyzji wydanej na podstawie przywołanego przepisu winny być zatem wykazane w sposób racjonalny konkretne przyczyny związane z działalnością instalacji, które mogą potencjalnie w sposób negatywny wpływać na środowisko. Jednocześnie, nałożenie obowiązku na stronę postępowania w tym zakresie winno być uzasadnione brakiem możliwości udowodnienia negatywnego oddziaływania na środowisko przy użyciu innych środków dowodowych (zob. wyrok WSA w Gdańsku z dnia 15 maja 2019 r., sygn. akt II SA/Gd 899/18, https://orzeczenia.nsa.gov.pl). Zatem organ musi ustalić nie tylko to, że w związku z funkcjonowaniem konkretnej instalacji występuje możliwość negatywnego oddziaływania na środowisko, ale także i to, że poprzez nałożenie powyższego obowiązku jest możliwe osiągnięcie celu stającego przed przeglądem ekologicznym. Ponadto, skoro ów przegląd jest w istocie opinią specjalistyczną, której koszty obciążają prowadzącego instalację, to nałożenie tego obowiązku nie powinno mieć miejsca gdy cel stojący przed przeglądem ekologicznym mógłby zostać osiągnięty w drodze innych środków dowodowych (zob. wyrok WSA w Kielcach z dnia 23 czerwca 2010 r., sygn. akt II SA/Ke 318/10, https://orzeczenia.nsa.gov.pl).
W ocenie Sądu, kontrolowana decyzja nie zawiera przekonywującego uzasadnienia w zakresie nałożenia na skarżącą obowiązku sporządzenia i przedłożenia przeglądu ekologicznego dla instalacji do oczyszczania ścieków w zakresie oddziaływania substancji złowonnych, odorogennych na środowisko.
W kontrolowanej decyzji Kolegium oceniło, że przedstawiona przez organ I instancji argumentacja w pełni uzasadnia nałożenie na skarżącą obowiązku sporządzenia i przedłożenia przeglądu ekologicznego.
Organ I instancji nakładając na skarżącą ten obowiązek wskazywał zaś na skargi mieszkańców osiedla P. i N. w C. na uciążliwości zapachowe związane z nieprzyjemnym zapachem spowodowane pracą instalacji z sąsiadujących zakładów.
Przy tym, jak wynika z akt sprawy, wokół tych osiedli, oprócz skarżącej, funkcjonują również inne zakłady, tj. M. Spółka z o.o. O., Zakłady M. S.A. Odział [...] w C., P. na ul. [...] w C. oraz Instytut [...].
Z uzasadnień wydanych przez orzekające w sprawie organy decyzji nie wynika zaś aby to właśnie w stosunku do skarżącej istniały okoliczności wskazujące na możliwość negatywnego oddziaływania instalacji na środowisko.
Jak wynika bowiem z wydanych decyzji, po każdej z wniesionych skarg organ I instancji przeprowadzał oględziny Zakładu skarżącej i jego terenu. Oględziny te za każdym razem nie wykazały nieprawidłowości i nie można było wskazać źródła emisji substancji odorowoczynnych. Również, Straż Miejska w C. w piśmie z dnia 29 maja 2023 r., choć potwierdziła występowanie odoru na terenie osiedli, to nie była w stanie zidentyfikować źródła emisji substancji złowonnych. Także, podczas kontroli przeprowadzonych przez organ I instancji w dniach 23 czerwca 2023 r., 24 czerwca 2023 r. i 29 czerwca 2023 r. nie ustalono jednoznacznie źródła uciążliwości. Również, przeprowadzony przez skarżącą gruntowny przegląd infrastruktury procesów technologicznych, drogi ścieków, szczelności kanalizacji deszczowej w celu znalezienia i usunięcia nieprawidłowości w instalacjach, które mogą rozprowadzać nieprzyjemny zapach poza granice Zakładu, nie wykazały nieprawidłowości. Także, kontrole przeprowadzone przez Wojewódzkiego Inspektora Ochrony Środowiska nie wykazały u skarżącej żadnych nieprawidłowości. Powyższy materiał dowodowy nie stanowi zatem uzasadnienia nałożenia na skarżącą obowiązku sporządzenia przeglądu ekologicznego w opisanym zakresie.
Z kolei, wskazana przez orzekające w sprawie organy opinia Akredytowanego Laboratorium Badawczego, Technologii i Biosystemów Rolniczych z Instytutu Technologiczno – Przyrodniczego Państwowego Instytutu Badawczego w Falentach, Oddział w Poznaniu, przyjmuje do swojej oceny wartość limitującą rekomendowaną według klasyfikacji BAT dla zakładów objętych branżowymi pozwoleniami zintegrowanymi – 50 OUE/ m3 na granicy działki. Jednakże, w Decyzji Wykonawczej Komisji (UE) 2019/2031 z dnia 12 listopada 2019 r., ustanawiającej konkluzje dotyczące najlepszych dostępnych technik (BAT) w odniesieniu do przemysłu spożywczego, produkcji i mleczarskiego zgodnie z dyrektywą Parlamentu Europejskiego i Rady 2010/75/UE (notyfikowana jako dokument nr C(2019) 7989), wartość taka nie została określona. Odnoszący się zaś do odorów BAT 15 stanowi jedynie, że aby zapobiec występowaniu emisji odorów lub, jeżeli jest to niemożliwe, ograniczyć je, w ramach BAT należy opracować, wdrożyć i regularnie przeglądać plan zarządzania odorami, jako część systemu zarządzania środowiskowego (zob. BAT 1), który obejmuje wszystkie następujące elementy: protokół zawierający działania i harmonogram, protokół monitorowania odorów. Można go uzupełnić pomiarem/oszacowaniem narażenia na odory lub oszacowaniem skutków takiego narażenia, protokół reagowania na stwierdzone przypadki wystąpienia odorów, np. skargi, program zapobiegania występowaniu odorów i ich ograniczania, mający na celu określenie ich źródeł; pomiar/ oszacowanie narażenia na odory; określenie udziału poszczególnych źródeł; oraz wdrożenie środków zapobiegawczych lub ograniczających. Tym samym, powołanie się przez orzekające w sprawie organy na wynik tego audytu, który wskazał, że w jednej z pobranych próbek przekroczono wartość 50 OUE/m3, również nie może w sposób racjonalny uzasadniać nałożenia na skarżącą obowiązku przedłożenia przeglądu ekologicznego.
Natomiast, samo stanowisko Pomorskiego Wojewódzkiego Inspektora Ochrony Środowiska zawarte w piśmie z dnia 17 maja 2023 r., z którego wynika, że podczas kontroli która odbyła się w IV kwartale 2022 r. stwierdzono występowanie nieprzyjemnego zapachu związanego z wywozem osadów odwodnionych z terenu Zakładu przez firmę odbierającą odpad, nie może być uznane za wystarczające do nałożenia na skarżącą przedmiotowego obowiązku.
Z uwagi na powyższe, zdaniem Sądu, kontrolowane w niniejszej sprawie rozstrzygnięcia wydane zostały z naruszeniem przepisów postępowania, tj. art. 7, art. 77 § 1 i art. 80 k.p.a. Z kolei, Sąd nie może w zastępstwie organu dokonać ustaleń niezbędnych do rozstrzygnięcia sprawy administracyjnej, jako że sąd administracyjny ocenia zgodność z prawem zaskarżonego aktu organu.
Zgodnie bowiem z art. 7 k.p.a. w toku postępowania organy administracji publicznej stoją na straży praworządności, z urzędu lub na wniosek stron podejmują wszelkie czynności niezbędne do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz do załatwienia sprawy, mając na względzie interes społeczny i słuszny interes obywateli. Stosownie przy tym do treści art. 77 § 1 k.p.a. organ administracji publicznej jest obowiązany w sposób wyczerpujący zebrać i rozpatrzyć cały materiał dowodowy. W świetle zaś art. 80 k.p.a. organ administracji publicznej ocenia na podstawie całokształtu materiału dowodowego, czy dana okoliczność została udowodniona. Nie może być przy tym uznana za zgodną z prawem decyzja administracyjna wydana bez wyjaśnienia okoliczności faktycznych objętych hipotezą przepisów mających w sprawie zastosowanie (zob. wyrok NSA z dnia 23 września 2020 r., sygn. akt II OSK 1241/20, https://orzeczenia.nsa.gov.pl). Niewyjaśnienie lub niedostateczne wyjaśnienie stanu faktycznego sprawy może prowadzić do wydania wadliwej decyzji. Zakres i przedmiot postępowania wyjaśniającego determinują przepisy prawa materialnego, bowiem to normy prawa materialnego przesądzają o przedmiocie sprawy i okolicznościach prawnie istotnych (zob. wyrok NSA z dnia 19 maja 2021 r., sygn. akt I OSK 251/21, https://orzeczenia.nsa.gov.pl).
Nadto, wskazane uchybienia świadczą o wydaniu przez orzekające w sprawie organy decyzji z naruszeniem art. 107 § 3 k.p.a., zgodnie z którym uzasadnienie faktyczne decyzji powinno w szczególności zawierać wskazanie faktów, które organ uznał za udowodnione, dowodów, na których się oparł, oraz przyczyn, z powodu których innym dowodom odmówił wiarygodności i mocy dowodowej, zaś uzasadnienie prawne - wyjaśnienie podstawy prawnej decyzji, z przytoczeniem przepisów prawa. Uzasadnienie decyzji powinno być skonstruowane w sposób umożliwiający realizację zasady przekonywania, o której mowa w art. 11 k.p.a. Jednocześnie uzasadnienie powinno umożliwić sądowi administracyjnemu sprawdzenie prawidłowości toku rozumowania organu wydającego decyzję oraz motywów rozstrzygnięcia. Zasada przekonywania nie jest zrealizowana, gdy organ pominie milczeniem niektóre twierdzenia lub nie odniesie się do faktów istotnych dla danej sprawy. Wszelkie okoliczności i zarzuty strony, a zwłaszcza te, które mają znaczenie dla rozstrzygnięcia sprawy, muszą być rzetelnie omówione i wnikliwie przeanalizowane. Tego zaś w niniejszej sprawie zabrakło.
Ponadto, zdaniem Sądu, rozstrzygnięcie zawarte w decyzji zostało nieprecyzyjne sformułowane.
Zgodnie z treścią art. 238 ustawy – Prawo ochrony środowiska przegląd ekologiczny instalacji, która jest kwalifikowana jako przedsięwzięcie mogące zawsze znacząco oddziaływać na środowisko w rozumieniu ustawy z dnia 3 października 2008 r. o udostępnianiu informacji o środowisku i jego ochronie, udziale społeczeństwa w ochronie środowiska oraz o ocenach oddziaływania na środowisko, powinien zawierać:
1) opis obejmujący:
a) rodzaj, wielkość i usytuowanie instalacji wraz z informacją o jej stanie technicznym,
b) powierzchnię zajmowanego terenu lub obiektu budowlanego,
c) rodzaj technologii,
d) istniejące w sąsiedztwie lub bezpośrednim zasięgu oddziaływania instalacji obiekty mieszkalne i użyteczności publicznej,
e) istniejące w sąsiedztwie lub bezpośrednim zasięgu oddziaływania instalacji zabytki chronione na podstawie przepisów o ochronie zabytków i opiece nad zabytkami,
f) istniejące w sąsiedztwie lub bezpośrednim zasięgu oddziaływania instalacji obiekty i obszary poddane ochronie na podstawie przepisów ustawy o ochronie przyrody, ustawy o lasach, ustawy - Prawo wodne oraz przepisów ustawy o uzdrowiskach i lecznictwie uzdrowiskowym;
2) określenie oddziaływania na środowisko instalacji, w tym również w przypadku wystąpienia poważnej awarii przemysłowej;
3) opis działań mających na celu zapobieganie i ograniczanie oddziaływania na środowisko;
4) porównanie wykorzystywanej technologii z technologią spełniającą wymagania, o których mowa w art. 143;
5) wskazanie, czy dla instalacji konieczne jest ustanowienie obszaru ograniczonego użytkowania, określenie granic takiego obszaru, ograniczeń w zakresie przeznaczenia terenu, wymagań technicznych dotyczących obiektów budowlanych i sposobów korzystania z nich;
6) zwięzłe streszczenie w języku niespecjalistycznym informacji zawartych w przeglądzie;
7) nazwisko osoby lub osób sporządzających przegląd.
Ponadto, zgodnie z treścią art. 239 tej ustawy w decyzji, o której mowa w art. 237, organ właściwy do jej wydania może:
1) ograniczyć zakres przedmiotowy przeglądu ekologicznego;
2) wskazać metody badań i studiów.
Stosownie zaś do treści art. 240 jeżeli możliwość negatywnego oddziaływania na środowisko wynika z funkcjonowania instalacji, która nie jest kwalifikowana jako przedsięwzięcie mogące zawsze znacząco oddziaływać na środowisko w rozumieniu ustawy z dnia 3 października 2008 r. o udostępnianiu informacji o środowisku i jego ochronie, udziale społeczeństwa w ochronie środowiska oraz o ocenach oddziaływania na środowisko, organ właściwy do nałożenia obowiązku sporządzenia przeglądu ekologicznego określa, które z wymagań wymienionych w art. 238 należy spełnić, sporządzając przegląd.
Rozstrzygnięcie decyzji Starosty Chojnickiego wskazuje co powinien zawierać przegląd ekologiczny, metodę badań i studiów a także termin jego przedłożenia. Jednakże, określona metoda badań i studiów została określona nieprecyzyjnie.
Przede wszystkim w rozstrzygnięciu wskazano, że pomiary wartości substancji złowonnych w powietrzu należy wykonać za pomocą chromatografii gazowej uwzględniając wartości substancji złowonnych w powietrzu zgodnie z rozporządzeniem Ministra Środowiska z dnia 26 stycznia 2010 r. w sprawie wartości odniesienia dla niektórych substancji w powietrzu (Dz.U. z 2010 r., nr 16, poz. 87) a modelowanie rozprzestrzeniania zanieczyszczeń w powietrzu atmosferycznym zgodnie z metodyką określoną w tym rozporządzeniu, wskazując jednocześnie, że przedmiotowe pomiary należy wykonać ze szczególnym uwzględnieniem takich substancji jak: amoniak, siarkowodór, kwasy karboksylowe, tiole, sulfidy, aminy alifatyczne i aromatyczne w tym heterocykliczne, metan oraz inne substancje odorowoczynne charakterystyczne dla instalacji znajdujących się na terenie Zakładu. Rozporządzenie to nie określa jednakże dopuszczalnych wartości emisji odorów. Ponadto, powołane rozporządzenie nie posługuje się w ogóle pojęciem substancji złowonnych a nadto rozporządzenie to nie określa wartości dla tioli i sulfidów, co trafnie zarzuciła skarżąca. Nie ulega zaś wątpliwości, że o negatywnym oddziaływaniu na środowisko możemy mówić jedynie wówczas, gdy emisja określonego związku do środowiska w ogóle podlega prawnej reglamentacji. Dopiero skonstatowanie powyższej okoliczności uzasadnia badanie poziomu owej emisji i jej weryfikację z poziomem dopuszczalnym przez prawo. Bezpodstawne jest zaś nakazywanie opracowania przeglądu ekologicznego w zakresie emisji wszelkich związków złowonnych, a tym bardziej takich, które nie podlegają prawnej reglamentacji. Tym samym, nakazany zakres przeglądu winien obejmować wyłącznie związki złowonne podlegające prawnej reglamentacji, w szczególności te, które mają wartości odniesienia w powietrzu na podstawie rozporządzenia Ministra Środowiska z dnia 26 stycznia 2010 r.
Ponadto, w rozstrzygnięciu wskazano, że pomiary należy wykonać: a) w czasie występowania emisji substancji złowonnych na terenie Zakładu i na terenie osiedla P. i N. w C., b) w okresie od dnia 1 maja do dnia 31 sierpnia tj. w miesiącach, w których najczęściej występuje emisja substancji złowonnych. Sformułowanie to jest nieprecyzyjne i daje zbyt duży luz decyzyjny dla wykonawcy zarówno w zakresie terminu wykonania pomiarów, ich częstotliwości (nie wiadomo, czy ma to być jeden pomiar czy inna ilość, czy ma to być stały pomiar przez określony czas) jak i miejsca ich wykonania.
Zgodnie zaś z treścią art. 107 § 1 pkt 5 k.p.a. decyzja administracyjna powinna zawierać rozstrzygnięcie. Wskazany element decyzji jest zasadniczy, albowiem stanowi o ustaleniu prawa, o usunięciu sporu co do niego lub o jego tworzeniu na rzecz określonych podmiotów albo też o zakończeniu postępowania w danej instancji bez orzekania w sprawie co do jej istoty. Wyraża rezultat stosowania normy prawa materialnego do konkretnego przypadku w kontekście określonych okoliczności faktycznych i materiału dowodowego. Konkretyzacja prawa dokonuje się w rozstrzygnięciu, nie zaś w innych elementach decyzji. Rozstrzygnięcie powinno być sformułowane konkretnie i precyzyjnie. Rozstrzygnięcia nie można ani domniemywać, ani wyprowadzać z treści uzasadnienia. Winno ono być wyrażone expressis verbis w osnowie decyzji w sposób precyzyjny, bez niedomówień i możliwości różnej interpretacji. Rozstrzygnięcie musi być sformułowane w taki sposób, aby możliwe było następnie wykonanie decyzji dobrowolne lub z zastosowaniem środków egzekucji administracyjnej. Ponadto, rozstrzygnięcie, jako element decyzji administracyjnej, będący jej kwintesencją i wiążącym ustaleniem konsekwencji stosowanego przepisu prawa materialnego, winno być jednoznaczne i niewymagające szczególnej analizy. Musi być ono indywidualne, co do adresata decyzji, jak i konkretne, co do przedmiotu uprawnienia, a w szczególności, co do precyzyjnego określenia obowiązku, który może podlegać przymusowemu wykonaniu w trybie ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji. Sentencja decyzji powinna więc jednoznacznie wskazywać jaki obowiązek ciąży na zobowiązanym. Wykonanie tego obowiązku w sposób określony w sentencji pozwoli na jednoznaczną ocenę, czy zobowiązany wykonał ów obowiązek zgodnie z nakazem (por. wyrok WSA w Kielcach z dnia 24 października 2019 r., sygn. akt II SA/Ke 560/19, https://orzeczenia.nsa.gov.pl).
Rozstrzygnięcie zawarte w decyzji Starosty Chojnickiego z dnia 30 listopada 2023 r. utrzymane w mocy kontrolowaną decyzją, powyższych wymogów nie spełnia.
Powyższe uchybienia mogły mieć istotny wpływ na wynik sprawy, co uzasadniało wyeliminowanie zaskarżonej decyzji z obrotu prawnego.
Mając powyższe na uwadze, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku, działając na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a i c p.p.s.a., uwzględnił skargę i uchylił decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Słupsku z dnia 25 stycznia 2024 r. Stwierdzone przez Sąd naruszenia przepisów postępowania mogą być konwalidowane w postępowaniu przed organem odwoławczym. Zgodnie bowiem z treścią art. 136 § 1 k.p.a. organ odwoławczy może przeprowadzić na żądanie strony lub z urzędu dodatkowe postępowanie w celu uzupełnienia dowodów i materiałów w sprawie albo zlecić przeprowadzenie tego postępowania organowi, który wydał decyzję. Wskazania co do dalszego postepowania wynikają wprost z powyższych rozważań i są wiążące przy ponownym rozpatrywaniu sprawy, stosownie do treści art. 153 p.p.s.a.
O kosztach postępowania rozstrzygnięto na podstawie art. 200 i 205 § 2 p.p.s.a.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 21.07.2026. · Źródło