II SA/Gd 923/10
WyrokWSA w Gdańsku2011-08-04
Skład orzekający: Mariola Jaroszewska, Jolanta Górska, Dorota Jadwiszczok
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy postanowienie opiniujące projekt podziału nieruchomości, wydane w celu realizacji celu publicznego (przebudowa drogi), może być uzależnione od uzyskania stanowiska konserwatora zabytków na etapie opiniowania, czy dopiero na etapie wydawania decyzji o podziale?Ratio decidendi
Postępowanie w przedmiocie zaopiniowania projektu podziału nieruchomości, nawet jeśli dotyczy nieruchomości położonej w strefie ochrony konserwatorskiej, nie wymaga uzgodnienia z konserwatorem zabytków. Uzgodnienie takie jest wymagane dopiero na etapie wydawania decyzji o podziale nieruchomości, po uzyskaniu opinii.Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła skargi właścicieli nieruchomości na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego utrzymujące w mocy postanowienie Prezydenta Miasta opiniujące pozytywnie projekt podziału nieruchomości. Podział miał na celu wydzielenie części nieruchomości na plac do zawracania w związku z przebudową ulicy. Skarżący zarzucali wadliwość opinii, brak oceny ingerencji w prawo własności oraz brak uzgodnienia z konserwatorem zabytków. Sąd oddalił skargę.Rozstrzygnięcie
Oddalił skargę.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Mariola Jaroszewska (spr.) Sędziowie: Sędzia WSA Jolanta Górska Sędzia WSA Dorota Jadwiszczok Protokolant Starszy Sekretarz Sądowy Anna Rusajczyk po rozpoznaniu w dniu 4 sierpnia 2011 r. na rozprawie sprawy ze skargi M. S., E. S., H. S. i J. S. - H. na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia 23 września 2010 r., nr [...] w przedmiocie opinii w sprawie zatwierdzenia projektu podziału nieruchomości oddala skargę.
Zawiadomieniem z dnia 13 października 2009 r. wszczęto z urzędu postępowanie w sprawie podziału nieruchomości położonej w G. przy ul. [...] w związku z realizacją inwestycji celu publicznego polegającej na przebudowie ulicy [...] z placem do zawracania zgodnie z obowiązującym miejscowym planem zagospodarowania przestrzennego części dzielnicy O. w G. zatwierdzonym uchwałą Rady Miasta Nr [...] z dnia 24 stycznia 2007 r. Postępowanie to objęło działkę oznaczoną nr [...] stanowiącą przedmiot współwłasności J. S. – H., E. S., H. S. oraz M. S.
W toku przedmiotowego postępowania podziałowego postanowieniem z dnia 13 listopada 2009 r. nr [...], Prezydent Miasta pozytywnie zaopiniował proponowany podział nieruchomości stanowiącej działkę nr [...] km [...], obręb G. położonej przy ulicy [...] w G. zgodnie z załącznikiem graficznym, jako zgodny z ustaleniami obowiązującego planu miejscowego. Samorządowe Kolegium Odwoławcze, postanowieniem z dnia 8 kwietnia 2010 r. sygn. akt [...] uchyliło postanowienie Prezydenta Miasta z dnia 13 listopada 2009 r. z przyczyn formalnych. Postanowienie organu I instancji nie zostało bowiem doręczone ustanowionemu przez strony pełnomocnikowi.
Ponownie rozpoznając sprawę, Prezydent Miasta, działając w oparciu o przepisy art. 93 ust. 1, 2, 4 i 5 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami (Dz. U. z 2004 r., Nr 261 poz. 2603 ze zm.), postanowieniem z dnia 5 maja 2010 r., nr [...], pozytywnie zaopiniował proponowany podział nieruchomości stanowiącej działkę nr [...] km [...], obręb G. położonej przy ul. [...] w G. zgodnie z załącznikiem graficznym, jako zgodny z ustaleniami obowiązującego planu miejscowego.
W uzasadnieniu wydanego postanowienia wskazano, iż dla terenu, na którym usytuowana jest przedmiotowa nieruchomość obowiązują ustalenia miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego części nadmorskiej dzielnicy O. w G. uchwalonego uchwałą Rady Miasta Nr [...] z dnia 24 stycznia 2007 r. (Dz. Urz. Woj. z dnia 16 marca 2007 r., Nr 63, poz. 910). W planie tym działka nr [...] wchodzi w skład następujących stref planistycznych: [...], [...], [...] - zabudowa jednorodzinna wolno stojąca lub bliźniacza, zabudowa wielorodzinna w budynkach zawierających do 4 mieszkań, zabudowa jednorodzinna z pokojami gościnnymi oraz [...] - ulica dojazdowa - ul. [...].
Następnie organ wyjaśnił, iż celem podziału jest wydzielenie z przedmiotowej nieruchomości części oznaczonej nr [...] stanowiącej fragment placu do zawracania na zakończeniu ulicy dojazdowej [...]. Wskazana ulica stanowi drogę publiczną, o czym przesądza zapis załącznika nr 3 do przywołanej uchwały Rady Miasta. Przyjęta linia podziału przebiega zgodnie z linią rozgraniczającą strefy planistyczne na rysunku planu. Pozostała część nieruchomości oznaczona nr [...] wchodzi w skład obszaru [...], [...] i pozostaje w dotychczasowym użytkowaniu.
Organ I instancji wskazał ponadto, że z uwagi na fakt, iż działka będąca przedmiotem podziału zlokalizowana jest, według ustaleń planu, w strefie II ochrony konserwatorskiej, przed wydaniem decyzji o podziale niezbędne jest uzyskanie stosownego uzgodnienia Miejskiego Konserwatora Zabytków.
Na postanowienie organu I instancji M. i H. S., J. S. –H. oraz E. S. - reprezentowani przez profesjonalnego pełnomocnika – wnieśli zażalenie. Pełnomocnik wskazał, iż sporządzona opinia jest wadliwa formalnie i merytorycznie. Załącznikiem do postanowienia jest wstępny projekt podziału z dnia 15 września 2009 r., który jest projektem wnioskodawcy, co czyni opinię czysto formalną i niesamodzielną. Opinia sprowadza się do oceny zgodności z planem miejscowym bez uwzględnienia podnoszonych przez właścicieli działki sprzeciwów i uwag. Ponadto, w ocenie pełnomocnika, nie można pozytywnie zaopiniować projektu podziału bez uzyskania stanowiska Miejskiego Konserwatora Zabytków, a sam podział zmierza do odebrania w sposób nieuzasadniony części prawa własności.
Samorządowe Kolegium Odwoławcze, działając na podstawie art. 138 § 1 pkt 1, art. 144 k.p.a. oraz art. 93, art. 96 ust. 1a ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami (Dz. U. z 2010 r. nr 102, poz. 651 z późn. zm.), postanowieniem z dnia 23 września 2010 r. Nr [...], utrzymało w mocy postanowienie organu I instancji.
Kolegium wyjaśniło, iż zgodnie z przepisem art. 93 ust. 1 ustawy o gospodarce nieruchomościami, podziału nieruchomości można dokonać, jeżeli jest on zgodny z ustaleniami miejscowego planu. Zgodność z ustaleniami planu dotyczy zarówno przeznaczenia terenu, jak i możliwości zagospodarowania wydzielonych działek gruntu (art. 93 ust. 2 ustawy). Zgodność proponowanego podziału nieruchomości z ustaleniami planu opiniuje wójt, burmistrz albo prezydent miasta, opinię tę wyraża się w formie postanowienia (art. 93 ust. 4 i 5). Stosownie zaś do treści art. 97 ust. 3 pkt 1 ustawy podziału nieruchomości można dokonać z urzędu, jeżeli jest on niezbędny do realizacji celów publicznych. Obowiązek wyrażenia opinii o zgodności podziału nieruchomości z ustaleniami planu miejscowego dotyczy zarówno podziału dokonywanego na wniosek osoby, która ma w tym interes prawny, jak i podziału dokonywanego z urzędu a opinia w sprawie proponowanego podziału nieruchomości nie jest uzależniona od zgody strony.
Kolegium wskazało, iż przepis art. 93 ust. 2 ustawy oznacza, iż przy zatwierdzeniu projektu podziału organ musi przede wszystkim uwzględnić przeznaczenie terenu określone w planie miejscowym i z tego punktu widzenia ocenić, czy projekt podziału realizuje to przeznaczenie i czy służy temu przeznaczeniu. Dodatkowym kryterium dopuszczalności zatwierdzenia podziału jest określona wprost przez ustawodawcę konieczność badania możliwości przyszłego zagospodarowania nowo utworzonych działek właśnie zgodnie z celem i przeznaczeniem nieruchomości w planie miejscowym. A zatem organ w ramach dokonywanej oceny zgodności podziału z ustaleniami planu musi rozważyć, czy proponowany przez wnioskodawcę projekt podziału służy realizacji celu i przeznaczenia określonego w planie, a więc czy projekt podziału stwarza hipotetyczną możliwość realizacji celu i przeznaczenia terenu, określonego w planie miejscowym, po zatwierdzeniu podziału nieruchomości. Zgodność podziału z planem miejscowym będzie zachodziła, gdy przedstawiony projekt podziału nie będzie naruszał zapisów planu.
W przedmiotowej sprawie postępowanie o podział nieruchomości zostało wszczęte z urzędu. Proponowany podział nieruchomości dotyczy nieruchomości położonej w G. (działka nr [...]), która jest współwłasnością H. i M. małżonków S., J. S. – H. oraz E. S. W wyniku podziału miałyby powstać działki określone we wstępnym projekcie podziału jako [...] o powierzchni 0,0040 ha i [...] o powierzchni 0,371 ha, przy czym działka nr [...] przeznaczona ma być na fragment placu do zawracania na zakończeniu ulicy dojazdowej [...], która stanowi drogę publiczną, zaś działka nr [...] pozostaje w dotychczasowym przeznaczeniu. Proponowany podział nieruchomości jest związany z przebudową ulicy [...] z placem do zawracania.
Jak wynika z akt sprawy na przedmiotowym terenie obowiązuje miejscowy plan zagospodarowania przestrzennego części nadmorskiej dzielnicy O. w G. (uchwała Rady Miasta nr [...] z dnia 24 stycznia 2007 r.; Dz.Urz.Woj. nr 63, poz. 910). Z ustaleń tego planu wynika, że działka nr [...] położona jest na terenie oznaczonym na rysunku planu: [...], [...], [...] - zabudowa jednorodzinna wolnostojąca lub bliźniacza, zabudowa wielorodzinna w budynkach zawierających do 4 mieszkań, zabudowa jednorodzinna z pokojami gościnnymi oraz [...] – drogi i ulice publiczne dojazdowe- ulica dojazdowa - ul. [...]. W karcie terenu nr [...] – ulica dojazdowa - ul. [...] w pkt 6 wskazano: plac do zawracania o szer. min. 12,5 m - zgodnie z rysunkiem planu. W § 10 uchwały ust. 1 pkt 1 lit. c ustalono przebudowę ulicy [...] ([...]) zakończonej placem do zawracania - jednojezdniowej z jednym pasem ruchu.
W ocenie Kolegium z powyższego wynika, że proponowany podział działki nr [...] z wydzieleniem działki nr [...] na plac do zawracania na zakończeniu ulicy dojazdowej [...], który jest przewidziany w uchwale, jest zgodny z miejscowym planem zagospodarowania przestrzennego.
Jednocześnie odnosząc się do zarzutów zawartych w zażaleniu Kolegium wyjaśniło, że w myśl przepisu art. 96 ust. 1a ustawy w odniesieniu do nieruchomości wpisanej do rejestru zabytków decyzję o zatwierdzeniu podziału wydaje się po uzyskaniu pozwolenia wojewódzkiego konserwatora zabytków na podział tej nieruchomości. W tej sytuacji brak jest zatem podstaw do uzależnienia możliwości pozytywnego zaopiniowania projektu podziału od stanowiska Miejskiego Konserwatora Zabytków. Kolegium wskazało ponadto, że opinia w sprawie proponowanego podziału nieruchomości wydawana z urzędu nie wymaga zgody strony i jest konsekwencją ustaleń miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego, który określił przeznaczenie i zasady zagospodarowania terenu, w tym działki nr [...], która została przeznaczona w planie m.in. na plac do zawracania. Strona mogła kwestionować projekt planu miejscowego na etapie jego sporządzania.
M. i H. S., E. S. oraz J. S. wnieśli do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku skargę na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego, domagając się jego uchylenia oraz zasądzenia na rzecz skarżących kosztów postępowania. W ocenie skarżących zaskarżone postanowienie wydane zostało z naruszeniem ich uzasadnionego interesu prawnego a ponadto z naruszeniem prawa materialnego i proceduralnego a zwłaszcza art. 97 ust. 3 ustawy o gospodarce nieruchomościami oraz art. 2, art. 24, art. 31 ust. 2 i 3, art. 64 ust. 1, 2, i 3 Konstytucji RP a także art. 6, art. 7, art. 8, art. 9, art. 9, art. 10 i art. 11 k.p.a.
Skarżący podnieśli, iż organ stosując prawo obowiązany jest na każdym etapie postępowania stosować wszystkie obowiązujące przepisy prawa zarówno o charakterze materialnym, jak i proceduralnym. W niniejszej sprawie Kolegium dokonało oceny projektu podziału z ustaleniami planu miejscowego, ale nie dokonało oceny projektu z innymi przepisami prawa, co stanowi istotną wadę. Nieuwzględniono więc, że opinia drastycznie ingeruje w sferę własności skarżących. Opinia podziału w ogóle nie rozważyła alternatywnego rozwiązania sprawy tzw. zatoczki zawrotowej. Kolegium nie dokonało oceny ingerencji w sferę własności skarżących z uwagi na cel i przeznaczenie działki stanowiącej ich własność a ocena taka mieści się, zdaniem skarżących, w zakresie dokonywanej przez organ oceny zgodności z prawem.
W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie, podtrzymując w pełni argumentację przedstawioną w uzasadnieniu zaskarżonego postanowienia.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku zważył, co następuje:
Zgodnie z art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.) oraz art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153 poz. 1270 ze zm.), sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, tj. kontrolę zgodności zaskarżonego aktu z przepisami postępowania administracyjnego, a także prawidłowości zastosowania i wykładni norm prawa materialnego. W myśl art. 134 Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, sąd rozstrzyga w granicach sprawy, nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną.
Przedmiotem kontroli w niniejszej sprawie jest postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia 23 września 2010 r., Nr [...], w oparciu o art. 138 § 1 pkt 1 K.p.a. utrzymujące w mocy postanowienie Prezydenta Miasta z dnia 5 maja 2010 r., Nr [...], pozytywnie opiniujące proponowany podział nieruchomości stanowiącej działkę nr [...] km [...], obręb G. położonej przy ul. [...] w G.
Przeprowadzone przez Sąd badanie zgodności z prawem zaskarżonego postanowienia wykazało, że nie jest ono dotknięte uchybieniami uzasadniającymi jego wzruszenie.
Podstawę prawną kontrolowanego postanowienia oraz poprzedzającego go postanowienia Prezydenta Miasta stanowiły przepisy art. 93 i następne ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami (Dz. U. z 2010 r., Nr 102, poz. 651 ze zm.), dalej u.g.n.
Organy administracji obu instancji rozstrzygając sprawę dokonały prawidłowych ustaleń faktycznych, prowadziły postępowanie w zgodzie z przepisami wskazanej wyżej ustawy oraz ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2000 r., Nr 98, poz. 1071 ze zm.), a w oparciu o poczynione ustalenia sformułowały prawidłowe wnioski i zastosowały właściwe przepisy prawa materialnego.
Z treści przepisu art. 97 ust. 1 u.g.n. wynika, że co do zasady podziału nieruchomości dokonuje się na wniosek i koszt osoby, która ma w tym interes prawny. Za osoby takie, zgodnie z jednolicie przyjętym stanowiskiem w orzecznictwie, uważa się właściciela nieruchomości bądź jej użytkownika wieczystego. Niemniej bez wniosku właściciela nieruchomości jej podziału można dokonać w przypadkach wskazanych w przepisach tej ustawy, czyli m.in. wówczas, gdy podział ten jest niezbędny do realizacji celów publicznych (art. 97 ust. 3 ustawy), do których zaliczył ustawodawca m.in. wydzielenie działek pod budowę (przebudowę) drogi publicznej. W niniejszej sprawie postępowanie w przedmiocie podziału nieruchomości dla realizacji celu publicznego w postaci przebudowy ulicy [...] wszczęto z urzędu.
Zgodnie z dyspozycją art. 93 ust. 1 ustawy podziału nieruchomości można dokonać, jeżeli jest on zgodny z ustaleniami planu miejscowego. Zgodność z ustaleniami planu w myśl ust. 1 dotyczy zarówno przeznaczenia terenu, jak i możliwości zagospodarowania wydzielonych działek gruntu. Powyższe kryterium dopuszczalności podziału nieruchomości dotyczy nieruchomości położonych na obszarach, na których obowiązuje plan miejscowy. Zgodność proponowanego podziału nieruchomości z ustaleniami planu miejscowego, z wyjątkiem podziałów, o których mowa w art. 95, opiniuje wójt, burmistrz albo prezydent miasta (art. 93 ust. 4 u.g.n.). Opinię tę wyraża się w formie postanowienia, na które przysługuje zażalenie (art. 93 ust. 5 u.g.n.).
Wyrażenie opinii o zgodności projektowanego podziału nieruchomości z ustaleniami planu miejscowego wymaga szczegółowej analizy ustaleń planu, tylko wówczas można bowiem dokonać oceny zgodności podziału zarówno z ustaleniami planu co do przeznaczenia terenu, jak i ustaleniami wskazującymi na możliwości zagospodarowania wydzielonych działek gruntu, stosownie do powołanych przepisów art. 93 ust. 1 i 2 ustawy. Stanowisko organu opiniującego powinno być szczegółowo uzasadnione. Wyrażenie opinii pozytywnej wskazywać musi w sposób nie budzący wątpliwości, że projektowany podział zgodny jest z ustaleniami planu (por. wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 23 listopada 2005 r., sygn. akt I SA/Wa 1918/04).
Przepis art. 93 ust. 2 u.g.n. stanowi istotną wskazówkę interpretacyjną pojęcia "zgodności podziału z ustaleniami planu". Oznacza to bowiem, że przy zatwierdzeniu projektu podziału organ musi przede wszystkim uwzględnić przeznaczenie terenu określone w planie miejscowym, i z tego punktu widzenia ocenić, czy projekt realizuje to przeznaczenie, a także czy "służy" temu przeznaczeniu. Dodatkowym kryterium dopuszczalności zatwierdzenia podziału, z punktu widzenia jego zgodności z planem, jest określona wprost przez ustawodawcę konieczność badania możliwości przyszłego zagospodarowania nowo utworzonych działek zgodnie z celem i przeznaczeniem nieruchomości w planie miejscowym. Zatem organ w ramach dokonywanej oceny zgodności podziału z ustaleniami planu musi udzielić odpowiedzi na pytanie, czy proponowany przez wnioskodawcę projekt podziału służy realizacji celu i przeznaczenia określonego w planie, a więc czy projekt podziału stwarza hipotetyczną możliwość realizacji celu i przeznaczenia terenu, określonego w planie miejscowym, po zatwierdzeniu podziału nieruchomości (vide: Mzyk E. (w:) Bieniek G. (red.), Kalus S., Mzyk E., Marmaj Z., Ustawa o gospodarce nieruchomościami. Komentarz, Warszawa 2007, str. 351 i n.).
Jak zatem wynika z powyższych rozważań, opinia o zgodności podziału nieruchomości powinna opierać się na ustaleniach celu podziału oraz zamierzeń, co do dalszego zagospodarowania działek, tak by powstałe jednostki geodezyjne nie stały w sprzeczności z możliwością racjonalnego wykorzystania gruntów, zakreśloną w miejscowym planie zagospodarowania przestrzennego. Oceny tej należy więc dokonać przez pryzmat skutku podziału nieruchomości, w wyniku czego dochodzi do powstania odrębnych nieruchomości (por. wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gorzowie Wielkopolskim z dnia 10 marca 2010 r., sygn. akt II SA/Go 43/10; dostępny w Internecie WWW.orzeczenia.nsa.gov.pl; wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 7 stycznia 2002 r., sygn. akt I SA 1400/00, Baza orzeczeń LEX nr 81990).
Postępowanie administracyjne mające na celu wydanie opinii co do zgodności wstępnie proponowanego podziału nieruchomości z ustaleniami obowiązującego miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego, bez względu na to czy jest wszczęte z urzędu, czy też na wniosek strony - właściciela (właścicieli) nieruchomości dotyczy tylko i wyłącznie stwierdzenia, czy proponowany podział jest zgodny z planem czy też jest z nim niezgodny.
Przenosząc powyższe rozważania na grunt rozpatrywanej sprawy stwierdzić należy, że bezsporny jest fakt zgodności opiniowanego wstępnego projektu podziału przedmiotowej nieruchomości z zapisami obowiązującego planu zagospodarowania przestrzennego, co prawidłowo ustalił Prezydent Miasta postanowieniem z dnia 5 maja 2010 r.
Analiza zebranego w niniejszej sprawie materiału dowodowego wskazuje zatem na niezasadność skargi, ponieważ sądowa kontrola zaskarżonej decyzji nie wykazała naruszenia przepisów prawa materialnego, ani też przepisów postępowania, które mogłyby mieć wpływ na wynik sprawy.
Z akt niniejszej sprawy administracyjnej wynika, że nieruchomość położona w G. przy ul. [...] oznaczona nr ewidencyjnym [...] będąca współwłasnością J. S. – H., E.S. oraz M. i H. małżonków S. objęta jest obowiązującym planem zagospodarowania przestrzennego części nadmorskiej dzielnicy O. w G. zatwierdzonym Uchwałą Rady Miasta nr [...] z dnia 24 stycznia 2007 r. (Dz.Urz.Woj. nr 63, poz. 910). W planie tym wskazana wyżej działka leży na terenie jednostek strukturalnych oznaczonych następującymi symbolami: "[...]", "[...]", "[...]", "[...]", które oznaczają: [...] - teren zabudowy mieszkaniowej, jednorodzinnej wolno stojącej lub bliźniaczej, [...] - teren zabudowy mieszkaniowej wielorodzinnej w budynkach zawierających do 4 mieszkań, [...] - teren zabudowy mieszkaniowej jednorodzinnej z pokojami gościnnymi, [...] - tereny komunikacji, drogi i ulice publiczne dojazdowe. Poza tym przedmiotowa działka znajduje w strefie II ochrony konserwatorskiej obszaru zabudowy historycznej i współczesnej O. M. Ulica [...], której przebudowie służyć ma opiniowany podział, określona została w planie jako droga publiczna. W karcie terenu nr [...]– ulica dojazdowa – ul. [...] w pkt 6 przewidziano plac do zawracania o szerokości min. 12,5 m, zgodnie z rysunkiem planu. W § 10 ust. 1 pkt 1 lit c uchwały o planie przewidziano przebudowę ulicy [...] zakończonej placem do zawracania – jednojezdniowej z jednym pasem ruchu.
Proponowany projekt podziału działki w celu przebudowy istniejącej ulicy dojazdowej o charakterze drogi publicznej zakłada wydzielenie z działki nr [...] części oznaczonej nr [...] stanowiącej fragment placu do zawracania na zakończeniu ulicy dojazdowej [...]. Pozostała po wydzieleniu część nieruchomości oznaczona nr [...] wchodzi w skład obszaru [...], [...] i [...] i pozostanie w dotychczasowym użytkowaniu.
W świetle powyższego nie budzi zastrzeżeń Sądu ocena zgodności opiniowanego projektu podziału z obowiązującym na przedmiotowym terenie miejscowym planem zagospodarowania przestrzennego. Zaplanowany sposób wykorzystania działki nr [...] A powstałej w wyniku podziału jest zgodny z przewidzianym w planie przeznaczeniem terenu pod drogę dojazdową – ulicę [...] oraz koreluje z możliwościami jej zagospodarowania wynikającymi z funkcji w planie. Podkreślić należy, iż celem opiniowanego podziału nie jest wydzielenie działek dla realizacji celu diametralnie odmiennego od dotychczas realizowanego. Na przedmiotowej działce nr [...] obok funkcji zabudowy mieszkaniowej realizowana jest również funkcja komunikacyjna na ulicy dojazdowej [...] oznaczonej symbolem [...]. Celem podziału jest realizacja na wydzielonej działce budowy placu do zawracania na zakończeniu ulicy [...], który został przewidziany w planie. Wskazać przy tym należy, że przedmiotowa nieruchomość stała się niezbędna na cel publiczny z chwilą wejścia w życie opisanego wyżej miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego, w którym dokonano ustaleń co do przebudowy istniejącej drogi publicznej poprzez jej poszerzenie o plac do zawracania. Takie też stanowisko prezentowane jest w judykaturze (por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 19 marca 2008r., sygn. akt I OSK 410/07, Baza orzeczeń LEX nr 453975, wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi z dnia 2 kwietnia 2009 r., sygn. akt II SA/Łd 671/08, Baza orzeczeń LEX nr 555459).
Odnosząc się do zarzutów skargi wskazać należy, że postępowanie zakończone kontrolowanymi w niniejszym postępowaniu postanowieniami stanowi wstępną część postępowania administracyjnego w sprawie o podział nieruchomości. Zauważyć należy, że przepisy ustawy nie przewidują odrębnego postępowania administracyjnego w przedmiocie zaopiniowania projektu podziału (vide: wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 23 września 1998 r. sygn. akt I SA/Rz 899/98, OPS 1999, nr 5, poz. 106; uchwała składu pięciu sędziów Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 1 marca 1999 r. sygn. akt OPK 1/99, ONSA 1999, nr 3, poz. 84). Ponadto, zgodnie z dyspozycją art. 96 ust. 1a u.g,n. w odniesieniu do nieruchomości wpisanej do rejestru zabytków decyzję zatwierdzającą podział nieruchomości wydaje się po uzyskaniu pozwolenia wojewódzkiego konserwatora zabytków na podział tej nieruchomości. Zatem w odniesieniu do nieruchomości objętych ochroną konserwatorską, podziału dokonać można wyłącznie po uzyskaniu pozwolenia konserwatorskiego. Z treści miejscowego planu wynika (por. § 5 ust. 1 pkt 2 i pkt 4 uchwały), (vide: k. 4 akt administracyjnych I instancji), że budynek mieszkalny skarżących położony przy u. [...] nie został wymieniony wśród obiektów historycznych objętych w planie ochroną konserwatorską, ani też nie należy do obiektów wpisanych do rejestru zabytków na podstawie odrębnej decyzji. Natomiast o ile nieruchomość mieści się w ustalonej strefie ochrony konserwatorskiej (por. § 5 ust. 1 pkt 3 uchwały), zgodnie z treścią planu niezbędne podziały nieruchomości wymagają uzgodnienia z właściwym konserwatorem zabytków. O pozwolenie takie występuje się po zaopiniowaniu projektu podziału, a przed wydaniem decyzji o podziale, jak trafnie wywodzi Kolegium. Brak jest podstawy prawnej do oczekiwania uzgodnień konserwatorskich w postępowaniu mającym za przedmiot zaopiniowanie projektu podziału.
Nietrafne są również podnoszone w skardze zarzuty braku oceny proponowanego podziału w świetle uprawnień właścicieli działki nr [...] i ich ochrony. Podkreślić należy, że przedmiotem postępowania mającego na celu wydanie opinii co do zgodności wstępnie proponowanego podziału nieruchomości z ustaleniami obowiązującego miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego jest tylko i wyłącznie ustalenie, czy proponowany podział jest zgodny z ustaleniami planu. Badaniu podlega zatem wyłącznie zgodność projektu z zapisami planu. Brak jest podstaw prawnych do oceny projektu z punktu widzenia aksjologicznego, ani też jego zgodności z innymi przepisami powszechnie obowiązującego prawa, w tym przepisami Konstytucji.
Stanowisko takie zajmuje judykatura, a Sąd w niniejszym składzie je podziela. W wyroku z dnia 3 sierpnia 2010 r., sygn. akt II SA/Łd 553/10 (Baza orzeczeń LEX nr 667874), Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi uznał, że "Organ opiniujący (wójt, burmistrz albo prezydent miasta) na etapie postępowania wstępnego projektu podziału nieruchomości ma jedynie kompetencje do badania zgodności proponowanego podziału z zapisami planu miejscowego, a jego opinia wyrażona w formie postanowienia dotyczy tylko i wyłącznie tych kwestii. W opinii tej nie może on ustosunkować się w innym przedmiocie niż wskazany w dyspozycji art. 93 ust 4 u.g.n. W szczególności opinia ta nie dotyczy celowości przedsięwzięcia oraz jego skutków prawnych i finansowych. Organ opiniujący nie wypowiada się w innych kwestiach, w kwestiach merytorycznych, nie wykracza poza ocenę, czy proponowane do wydzielenia działki gruntu spełniają planistyczne wymogi dopuszczalności ich zagospodarowania na cele określone w planie miejscowym".
Niemniej wymaga podkreślenia, a Sądowi orzekającemu w niniejszej sprawie wiadomo to z urzędu, że weryfikacja zgodności ustaleń planu zagospodarowania przestrzennego części nadmorskiej dzielnicy O. w G. – uchwały Rady Miasta z dnia 24 stycznia 2007 r., Nr [...], z obowiązującymi przepisami, w tym zasadami wyrażonym w Konstytucji, a przywołanymi ponownie w niniejszej skardze, dokonana została w odrębnym postępowaniu toczącym się przed Wojewódzkim Sądem Administracyjnym w Gdańsku w sprawie o sygn. akt II SA/Gd 343/07. Wyrokiem z dnia 13 września 2007 r. WSA w Gdańsku oddalił skargę właścicieli nieruchomości oznaczonej nr [...] (skarżących w niniejszej sprawie) na wskazany plan, a Naczelny Sąd Administracyjny wyrokiem z dnia 4 września 2008 r., sygn. akt II OSK 135/08, oddalił skargę kasacyjną od tego wyroku (oba wyroki dostępne w Internecie, WWW.orzeczenia.nsa.gov.pl). W postępowaniu kontrolującym przedmiotowy plan WSA, przyjmując, iż skutkiem rozwiązań planistycznych naruszony został interes prawny skarżących poprzez ograniczenie wykonywania prawa własności, prowadzące dalej do odjęcia tego prawa (co do części działki), doszedł do przekonania, że rozwiązania komunikacyjne w obrębie ulicy [...] i jej planowania modernizacja uzasadniają ograniczenie korzystania z prawa własności. W ocenie WSA racjonalna i odpowiednia proporcja w stosunku do celów, których ochrona uzasadnia ograniczenie prawa własności, została zachowana. Z kolei NSA w wyroku z dnia 4 września 2008 r. zwrócił uwagę, że ograniczenie wykonania prawa własności dopuszcza Konstytucja RP w przepisach art. 64 ust. 3 i art. 31 ust. 3, a na mocy przepisów ustawy z dnia 27 marca 2003 r. o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym (Dz. U. Nr 80, poz. 717, ze zm.) gmina została upoważniona do ingerencji w prawo własności innych podmiotów w celu ustalenia przeznaczenia i zasad zagospodarowania terenów położonych na jej obszarze (art. 6 ust. 1 tej ustawy). Wskazał również NSA, że przepis art. 1 ust. 2 ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym wymienia szereg przesłanek, które winny być wzięte pod rozwagę w planowaniu, uszeregowując je w dziewięciu równorzędnych punktach, z czego wywiódł, iż prawu własności w tej sytuacji nie można nadawać cechy zdecydowanego prymatu nad innymi wartościami wymienionymi przez ustawodawcę.
W tej sytuacji argumenty skarżących podniesione w skardze, a odnoszące się zarówno do ingerencji w prawo własności jak i braku oceny alternatywnego rozwiązania komunikacyjnego, nierozważonych przez Kolegium, poza tym, że zdaniem Sądu w niniejszym postępowaniu nie mogą być przedmiotem badania przez organy, w istocie zmierzają do ponownego badania kwestii, które w ramach skargi na przedmiotową uchwałę o planie i w zakresie naruszonego interesu prawnego właścicieli działki nr [...], były przedmiotem szczegółowych rozważań w prawomocnym wyroku WSA w Gdańsku z dnia 13 września 2007 r., sygn. akt II SA/Gd 434/07 oddalającym skargę.
Wskazać dalej należy, iż stosownie do treści art. 145 § 1 tej ostatniej ustawy przesłankami uchylenia decyzji administracyjnej jest stwierdzenie przez sąd:
a) naruszenia prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy,
b) naruszenia prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego,
c) innego naruszenia przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy.
W ocenie Sądu, żadna z wyżej wymienionych przesłanek w przedmiotowej sprawie nie wystąpiła. Nie stwierdzając zatem naruszenia prawa uzasadniającego uchylenie zaskarżonej decyzji, w świetle przesłanek wskazanego art. 145 § 1 ustawy Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, Wojewódzki Sąd Administracyjny skargę jako niezasadną oddalił.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 17.07.2026. · Źródło