II SA/Gd 96/13

Dnia 26 lipca 2013 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Katarzyna Krzysztofowicz po rozpoznaniu w dniu 26 lipca 2013 roku na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi E. Y. na decyzję Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia 18 grudnia 2012 roku, nr [...] w przedmiocie nałożenia obowiązku wykonania określonych czynności w celu doprowadzenia wykonanych robót budowlanych do stanu zgodnego z prawem postanawia: odmówić skarżącej przywrócenia terminu do wniesienia sprzeciwu od zarządzenia referendarza sądowego Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku z dnia 15 kwietnia 2013 roku, sygn. akt II SA/Gd 96/13 o pozostawieniu bez rozpoznania wniosku skarżącej w przedmiocie prawa pomocy. Z akt administracyjnych niniejszej sprawy wynika, że opisane powyżej zarządzenie referendarza sądowego z dnia 15 kwietnia 2013 roku zostało doręczone skarżącej w dniu 19 kwietnia 2013 roku wraz z prawidłowym pouczeniem o sposobie i terminie wniesienia sprzeciwu. Termin do wniesienia sprzeciwu upłynął zatem skarżącej w dniu 26 kwietnia 2013 roku. W dniu 12 czerwca 2013 roku skarżąca wniosła o przywrócenie terminu do wniesienia sprzeciwu od powyższego zarządzenia, uzupełniając braki wniosku pismem z dnia 10 lipca 2013 roku. W pismach tych, uzasadniając wniosek, skarżąca wyjaśniła, że zarządzenie z dnia 15 kwietnia 2013 roku odebrał jej mąż i przekazał je skarżącej w dniu 11 czerwca 2013 roku. Stwierdziła także, że z uwagi na charakter pracy i zainteresowania oraz wyjazdy zagraniczne, z przyczyn od niej niezależnych, nie mogła odebrać korespondencji. Wyjaśniła też, że uchybienie terminu było spowodowane stanem zdrowia oraz sytuacjami z tym związanymi, na które nie miała wpływu. Przedłożyła tłumaczenia z języka rosyjskiego dokumentacji medycznej dotyczącej jej osoby - zaświadczenia o badaniach diagnostycznych z 5 maja i 7 września 2005 roku oraz dokument z dnia 10 sierpnia 2006 roku, z których wynika, że cierpi na przewlekłe choroby zwyrodnieniowe stawów oraz kręgosłupa, oraz że znajduje się pod stałą obserwacją lekarza psychoterapeuty od roku 1999. Rozpoznając powyższy wniosek Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zgodnie z art. 86 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 roku - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. z 2012 roku, poz. 270 ze zm.), sąd na wniosek strony postanowi przywrócenie terminu, jeżeli bez swojej winy nie dokonała ona w terminie czynności w postępowaniu sądowym. Stosownie do art. 87 ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi pismo z wnioskiem o przywrócenie terminu wnosi się do sądu, w którym czynność miała być dokonana w ciągu siedmiu dni od czasu ustania przyczyny uchybienia terminu. W piśmie tym należy uprawdopodobnić okoliczności wskazujące na brak winy w tym uchybieniu. Z przepisu tego wynika ponadto, że równocześnie z wnioskiem strona powinna dokonać czynności, której nie dokonała w terminie. Przywrócenie uchybionego terminu ma zatem charakter wyjątkowy i może nastąpić jedynie wtedy, gdy strona w sposób przekonujący zaprezentowaną argumentacją uprawdopodobni brak swojej winy i jednocześnie wskaże, że niezależna od niej przyczyna istniała przez cały czas, aż do wniesienia prośby o przywrócenie terminu. Z kolei brak winy strony w dokonaniu czynności procesowej ma miejsce wtedy, gdy istnieje przeszkoda uniemożliwiająca zachowanie terminu i gdy strona nie może usunąć tej przeszkody przy użyciu największego w danych okolicznościach wysiłku. Kryterium braku winy, jako przesłanka przywrócenia terminu, wiąże się zatem z obowiązkiem strony do zachowania szczególnej staranności przy prowadzeniu własnych spraw, w tym przy dokonywaniu czynności procesowych. Przywrócenie terminu nie jest więc dopuszczalne, gdy strona dopuściła się chociażby lekkiego niedbalstwa, przy przyjęciu obiektywnego miernika staranności, jakiej można wymagać od osoby należycie dbającej o swoje interesy. Wskazuje się w orzecznictwie i doktrynie, że o braku winy w niedopełnieniu obowiązku zachowania terminu do dokonania czynności procesowej można mówić tylko w przypadku stwierdzenia, że dopełnienie obowiązku stało się niemożliwe z powodu przeszkody nagłej, niezależnej od woli skarżącego i nie dającej się przezwyciężyć (np. przerwa w komunikacji, nagła choroba, która nie pozwoliła na wyręczenie się inną osobą, powódź, pożar itp.). Z powyższych względów, za tego typu przeszkodę nie można było uznać okoliczności odebrania odpisu zarządzenia referendarza sądowego z dnia 15 kwietnia 2013 roku przez męża skarżącej, który przekazał tenże odpis skarżącej w dniu 11 czerwca 2013 roku. Doręczenie to jest bowiem skuteczne w stosunku do skarżącej - vide art. 72 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 roku - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Mąż skarżącej jest bowiem jej dorosłym domownikiem, a to, że skarżąca otrzymała od niego przesyłkę dopiero w ww. dniu, jak wyjaśnia sama skarżąca w piśmie z dnia 12 czerwca 2013 roku, było spowodowane "charakterem jej pracy i zainteresowaniami oraz wyjazdami zagranicznymi, przyczynami od niej niezależnymi", które - zdaniem Sądu - należy oceniać jako brak dochowania przez skarżącą należytej staranności w dbaniu o własne interesy. Okoliczności takie jak "charakter pracy, zainteresowania oraz wyjazdy zagraniczne" nie mogą zostać uznane za przyczyny niezależne od skarżącej, które uzasadniałyby przyjęcie braku winy skarżącej w uchybieniu terminu. Tym bardziej, że skarżąca nie wykazała aby jej praca (jak należy domniemywać z kserokopii załączonej do wniosku legitymacji, skarżąca jest przewodnikiem turystycznym), czy też bliżej niesprecyzowane zainteresowania i wyjazdy zagraniczne, wpłynęły, a jeżeli tak - to w jaki sposób, na niedochowanie terminu do wniesienia sprzeciwu. Podobnie, za przeszkodę w dochowaniu terminu do wniesienia sprzeciwu nie można było uznać chorób skarżącej, mających charakter przewlekły. W postanowieniu z dnia 16 stycznia 2009 roku (sygn. akt I OZ 966/08, Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych, http://orzeczenia.nsa.gov.pl) Naczelny Sąd Administracyjny kategorycznie stwierdził, że nie uzasadniają przywrócenia uchybionego terminu okoliczności takie, jak: podeszły wiek i ogólnie zły stan zdrowia (postanowienie Sądu Najwyższego z 29 stycznia 2002 roku, sygn. akt II UZ 90/01, OSNPUS 2003, nr 24, poz. 602); złe samopoczucie strony i odczuwane przez nią dolegliwości (wyrok Sądu Najwyższego z 19 maja 1976 roku, sygn. akt IV PRN 8/76, Baza Orzeczeń LEX nr 7828 i postanowienie Sądu Najwyższego z dnia 3 stycznia 1974 roku, sygn. akt II CO 18/73, Baza Orzeczeń LEX nr 7372); dopuszczenie się choćby lekkiego niedbalstwa przez stronę (wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 8 stycznia 2002 roku, sygn. akt II SA/Wr 1329/01, niepubl.); niedostateczna staranność w prowadzeniu własnych spraw (postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 10 lutego 2000 roku, sygn. akt SA/Sz 1117/99, niepubl.). Na nagły charakter przeszkody, uniemożliwiającej dopełnienie obowiązku, wskazuje się również w innych, licznych orzeczeniach sądów. Przykładowo można jedynie wymienić: postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 25 września 1998 roku, sygn. akt SA/Łd 575/98 (Baza Orzeczeń LEX nr 36221); wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 13 października 1999 roku, sygn. akt III SA 1436/99 (Baza Orzeczeń LEX nr 40057); wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 25 maja 1998 roku, sygn. akt IV SA 2162/96 (Baza Orzeczeń LEX nr 43285); wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 20 maja 1998 roku, sygn. akt I SA/Ka 1718/96 (Baza Orzeczeń LEX nr 33415); postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 8 lipca 2008 roku, sygn. akt II OZ 712/08 (Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych, http://orzeczenia.nsa.gov.pl). Skarżąca mimo, że cierpi na przewlekłe choroby, nie wykazała, że są to choroby uniemożliwiające podejmowanie czynności procesowych. Po pierwsze wskazać należy, że dokumentacja medyczna przedłożona przez skarżącą pochodzi z lat 2005-2006, a skarżąca nie wykazała, aby jej aktualny stan zdrowia uniemożliwił jej zachowanie terminu do wniesienia sprzeciwu w okresie jego biegu (19-26 kwietnia 2013 roku). Po drugie zaś, jak wskazuje przebieg postępowania w niniejszej sprawie, skarżąca, mimo że dotknięta jest schorzeniami wynikającymi z przedłożonej dokumentacji, jest w stanie samodzielnie składać pisma zarówno w postępowaniu administracyjnym (odwołanie złożone osobiście) jak i w postępowaniu sądowym (nadane w urzędzie pocztowym skarga, czy wnioski o przywrócenie terminu). Mając powyższe na uwadze Wojewódzki Sąd Administracyjny uznał, że nie było podstaw do przywrócenia terminu, skoro skarżąca nie uprawdopodobniła braku winy w uchybieniu terminu do wniesienia sprzeciwu od zarządzenia referendarza sądowego. W tym stanie rzeczy Wojewódzki Sąd Administracyjny - na podstawie art. 86 § 1 ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, postanowił jak w sentencji.