II SA/Gd 995/23

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku w składzie: Przewodniczący Sędzia WSA Katarzyna Krzysztofowicz po rozpoznaniu w dniu 14 października 2024 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi A. W. i A. W. na decyzję Pomorskiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Gdańsku z dnia 4 września 2023 r., nr WOP.7721.133.2023.MH w przedmiocie rozbiórki obiektu budowlanego postanawia odmówić skarżącemu A. W. przywrócenia terminu do złożenia wniosku o sporządzenie uzasadnienia wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku z dnia 24 kwietnia 2024 r., sygn. akt II SA/Gd 995/23. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku - wyrokiem z dnia 24 kwietnia 2024 r., sygn. akt II SA/Gd 995/23, wydanym po rozpoznaniu sprawy na rozprawie, oddalił skargę A. W. i A. W. na decyzję Pomorskiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Gdańsku z dnia 4 września 2023 r., nr WOP.7721.133.2023.MH. Zarządzeniem z dnia 10 czerwca 2024 r. akta administracyjne sprawy zwrócono do organu wraz z odpisem powyższego wyroku z zaznaczeniem stwierdzenia jego prawomocności. W dniu 2 października 2024 r. (data stempla pocztowego) skarżący A. W. złożył wniosek o sporządzenie i doręczenie uzasadnienia wydanego wyroku, wnosząc jednocześnie o przywrócenie terminu do złożenia tego wniosku. Uzasadniając złożony wniosek o przywrócenie terminu do złożenia wniosku o sporządzenie i doręczenie uzasadnienia wydanego w sprawie wyroku skarżący wyjaśnił, że w dniu 25 września 2024 r., podczas kontroli sprawdzającej wykonanie decyzji WINB z dnia 4 września 2023 r., skarżący powziął od pracowników organu wiedzę, że w sprawie zapadł wyrok Sądu, który oddalił jego skargę, wobec czego organ przystąpił do sprawdzenia wykonania zaskarżonej decyzji. Pracownicy organu pokazali skarżącemu odpis wyroku z dnia 24 kwietnia 2024 r., sygn. akt II SA/Gd 995/23 ze stwierdzeniem jego prawomocności. Skarżący wyjaśnił dalej, że do dnia 25 września 2024 r. nie mieli wraz z małżonką (skarżącą) świadomości, że w sprawie zapadło orzeczenie. Mimo, że do sprawy podali prawidłowy adres, wyrok nie został im przekazany. Nie był awizowany, ani powtórnie awizowany, podczas gdy w tym czasie przychodziła korespondencja dotycząca innych spraw. Musiało dojść do jakiegoś błędu na tym tle, w rezultacie którego skarżący nie otrzymali odpisu wyroku, co pozbawiło ich prawa do zawnioskowania o pisemne uzasadnienie wyroku w celu poznania motywów rozstrzygnięcia i skorzystania z prawa do wniesienia skargi kasacyjnej. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku zważył, co następuje: Wniosek o przywrócenie terminu do złożenia wniosku o sporządzenie i doręczenie uzasadnienia wydanego w sprawie wyrok nie zasługuje na uwzględnienie. Zgodnie z treścią art. 86 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2024 r., poz. 935) - zwanej dalej p.p.s.a., jeżeli strona nie dokonała w terminie czynności w postępowaniu sądowym bez swojej winy, sąd na jej wniosek postanowi przywrócenie terminu. Stosownie przy tym do treści art. 87 p.p.s.a. pismo wraz z wnioskiem o przywrócenie terminu wnosi się do sądu, w którym czynność miała być dokonana, w ciągu siedmiu dni od czasu ustania przyczyny uchybienia terminu (§ 1). W piśmie tym należy uprawdopodobnić okoliczności wskazujące na brak winy w uchybieniu terminu (§ 2). Równocześnie z wnioskiem o przywrócenie terminu strona powinna dokonać czynności, której nie dokonała w terminie (§ 4). Z treści powyższych przepisów wynika, że instytucja przywrócenia terminu ma charakter wyjątkowy i tylko kumulatywne zaistnienie przywołanych przesłanek może stanowić podstawę faktyczną i prawną do wydania przez sąd administracyjny postanowienia o przywróceniu wnioskodawcy terminu do dokonania czynności procesowej w postępowaniu sądowoadministracyjnym. W niniejszej sprawie nie budzi wątpliwości Sądu, że skarżący wniosek o sporządzenie uzasadnienia wydanego w sprawie wyroku złożył po terminie do tego przewidzianym. Wyrok oddalający skargę w sprawie o sygn. akt II SA/Gd 995/23 ogłoszony został, po rozpoznaniu sprawy na rozprawie, w dniu 24 kwietnia 2024 r. Zgodnie zaś z treścią art. 141 § 2 p.p.s.a. w sprawach, w których skargę oddalono, uzasadnienie wyroku sporządza się na wniosek strony zgłoszony w terminie siedmiu dni od dnia ogłoszenia wyroku albo doręczenia odpisu sentencji wyroku. Tym samym termin do złożenia wniosku o sporządzenie uzasadnienia wyroku wydanego w niniejszej sprawie upływał w dniu 2 maja 2024 r. (dzień 1 maja 2024 r. był dniem ustawowo wolnym od pracy). Skarżący wniosek ten złożył zaś dopiero w dniu 2 października 2024 r. Nadto, uznać należy, że strona zachowała 7 – dniowy termin do wniesienia wniosku o przywrócenie terminu do złożenia wniosku o sporządzenie uzasadnienia wyroku, dokonując jednocześnie uchybionej czynności. Z treści wniosku o przywrócenie terminu wynika bowiem, że o jego uchybieniu skarżący powziął wiadomość w dniu 25 października 2024 r. podczas przeprowadzania przez pracowników organu nadzoru budowlanego kontroli sprawdzającej wykonanie zaskarżonej decyzji WINB. Podczas tej kontroli pracownicy organu okazali stronie odpis wydanego wyroku. Jednakże, w ocenie Sądu, skarżący nie uprawdopodobnił kluczowej przesłanki umożliwiającej przywrócenie terminu do dokonania czynności procesowej, tj. braku swojej winy w uchybieniu terminu do złożenia wniosku o sporządzenie uzasadnienia wydanego w sprawie wyroku. Jak wskazuje orzecznictwo sądowoadministracyjne, brak winy w uchybieniu terminu podlega ocenie w świetle wszystkich okoliczności konkretnej sprawy, w sposób uwzględniający obiektywny miernik staranności, jakiej można wymagać od strony dbającej należycie o własne interesy. O braku winy w niedopełnieniu obowiązku można mówić bowiem tylko w przypadku stwierdzenia, że dopełnienie obowiązku stało się niemożliwe z powodu przeszkody nie do przezwyciężenia, czyli gdy strona nie mogła przeszkody usunąć, nawet przy użyciu największego w danych warunkach wysiłku (por. postanowienie NSA z dnia 3 września 2010 r., sygn. akt I OZ 655/10, https://orzeczenia.nsa.gov.pl). Brak winy w uchybieniu terminu może mieć miejsce tylko wtedy, gdy uchybienie terminu nastąpiło wskutek przeszkody, której strona nie mogła usunąć (zob. postanowienie WSA w Gorzowie Wielkopolskim z dnia 1 lutego 2019 r., sygn. akt II SA/Go 803/19, CBOSA). Przywrócenie terminu jest więc dopuszczalne wyłącznie w przypadku zaistnienia obiektywnych, występujących bez woli strony okoliczności, które - mimo dołożenia przez stronę odpowiedniej staranności w prowadzeniu własnych spraw, udaremniły dokonanie czynności w terminie (zob. postanowienie NSA z dnia 12 listopada 2015 r., sygn. akt II OZ 1075/15, CBOSA). Przy ocenie winy lub jej braku w uchybieniu terminowi do dokonania czynności procesowej, należy brać pod rozwagę także okoliczności świadczące o podjęciu lub nie podjęciu przez stronę działań mających na celu zabezpieczenie się w dotrzymaniu terminu (por. postanowienie NSA z dnia 12 czerwca 2008 r., sygn. akt II OZ 580/08, CBOSA). Przywrócenie terminu nie jest zaś dopuszczalne, gdy strona dopuściła się choćby lekkiego niedbalstwa (por. wyrok NSA z dnia 22 maja 1997 r., sygn. akt SA/Sz 630/96, Lex nr 30748). Jednocześnie, w orzecznictwie i doktrynie, wskazuje się, że wymóg uprawdopodobnienia, wskazany w art. 87 § 2 p.p.s.a., jest dalece mniej rygorystyczny niż udowodnienie danej okoliczności. Uprawdopodobnienie istnienia danej okoliczności jest środkiem zastępczym dowodu w ścisłym tego słowa znaczeniu i nie daje pewności, lecz tylko wiarygodność (prawdopodobieństwo) twierdzenia o jakimś fakcie (zob. wyrok NSA z dnia 4 czerwca 2002 r., sygn. akt II SA/Ka 1977/00, LEX nr 655239). Uprawdopodobnienie nie oznacza więc udowodnienia braku winy (zob. B. Dauter, A. Kabat, M. Niezgódka – Medek, Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz, Lex/el 2019). Jednakże, podmiot ubiegający się o przywrócenie terminu powinien dołożyć wszelkich starań i wysiłków w celu wyjaśnienia przyczyn swojego uchybienia (zob. postanowienie NSA z dnia 12 marca 2009 r., sygn. akt II GZ 47/09, Legalis). W ocenie Sądu, okoliczności przedstawione przez wnioskodawcę nie uprawdopodobniają braku jego winy w uchybieniu terminu do złożenia wniosku o sporządzenie uzasadnienia wydanego w niniejszej sprawie wyroku. Jak już wyżej wskazano, zgodnie z treścią art. 141 § 2 p.p.s.a. - w sprawach, w których skargę oddalono, uzasadnienie wyroku sporządza się na wniosek strony zgłoszony w terminie siedmiu dni od dnia ogłoszenia wyroku albo doręczenia odpisu sentencji wyroku. Przy czym odpis sentencji wyroku oddalającego skargę jest doręczany stronom tylko w jednym przypadku, o którym mowa w art. 139 § 4 p.p.s.a., tj. wówczas gdy wyrok ten wydano na posiedzeniu niejawnym. Oznacza to, że zasadą z art. 142 § 1 p.p.s.a. jest doręczanie odpisu wyroku z uzasadnieniem sporządzonym z urzędu, tj. w przypadku uwzględnienia skargi. Natomiast w przypadku oddalenia skargi na rozprawie sąd nie doręcza odpisów sentencji takiego wyroku, ani też nie sporządza uzasadnienia wyroku, o ile nie wpłynie wniosek skarżącego. O powyższym skarżący został pouczony przez Sąd w doręczonym mu prawidłowo zawiadomieniu o rozprawie. Pismo sądowe z dnia 29 lutego 2024 r. skierowane do skarżącego zawierało nie tylko zawiadomienie o rozprawie (wyznaczonej na dzień 24 kwietnia 2024 roku), na którą stawiennictwo nie było obowiązkowe, ale także m.in. pouczenie, że w sprawach, w których skargę oddalono, uzasadnienie wyroku sporządza się wyłącznie na wniosek strony zgłoszony w terminie siedmiu dni od dnia ogłoszenia wyroku albo doręczenia odpisu sentencji wyroku a zgłoszenie wniosku o sporządzenie uzasadnienia wyroku po upływie tego terminu, jak również złożenie wniosku przed ogłoszeniem wyroku, są czynnościami bezskutecznymi. Korespondencja zawierająca zawiadomienie o terminie rozprawy została skierowana na adres skarżącego uwidoczniony w skardze, a przesyłka z zawiadomieniem została odebrana osobiście przez skarżącego (vide: zwrotne potwierdzenie odbioru - k. 39 akt). W tych okolicznościach, nie można uznać, aby skarżący uchybił terminowi do złożenia wniosku o sporządzenia uzasadnienia wydanego w niniejszej sprawie wyroku nie z własnej winy. Jak wskazuje zaś orzecznictwo sądowoadministracyjne, nie stanowią podstawy do uznania, że uchybienie terminu nastąpiło bez winy strony, takie okoliczności jak dopuszczenie się choćby lekkiego niedbalstwa przez stronę, czy też niedostateczna staranność w prowadzeniu własnych spraw (zob. postanowienie NSA z dnia 12 stycznia 2016 r., sygn. akt II OZ 1369/15, CBOSA). Nieznajomość przepisów prawa również nie stanowi przesłanki uzasadniającej brak winy w dochowaniu terminu (zob. postanowienie NSA z dnia 23 września 2010 r., sygn. akt I OZ 706/10, CBOSA). W tej sprawie skarżący został pouczony o swoich prawach w zawiadomieniu o rozprawie, lecz z praw tych nie skorzystał z własnej woli bądź niedopatrzenia, co jednak nie stanowi o konieczności przywrócenia mu przez Sąd terminu do złożenia wniosku o sporządzenie uzasadnienia wyroku. Mając powyższe na uwadze, Sąd odmówił skarżącemu przywrócenia terminu do złożenia wniosku o sporządzenie uzasadnienia wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku z dnia 24 kwietnia 2024 r., sygn. akt II SA/Gd 995/23, o czym orzekł na podstawie art. 86 § 1 p.p.s.a.