II SAB/Gd 39/14

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Jolanta Górska po rozpoznaniu w dniu 1 kwietnia 2014 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi A. W. na bezczynność A Spółki z ograniczoną odpowiedzialnością z siedzibą w W. Oddział w G. w przedmiocie udostępnienia informacji publicznej postanawia 1. odrzucić skargę, 2. zwrócić skarżącemu A. W. ze Skarbu Państwa – Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku wpis w kwocie 100 zł (sto złotych). A. W., właściciel nieruchomości obejmujących działki nr [...] i [...] obręb ewidencyjny N. [...] oraz działki nr [...] obręb ewidencyjny O. [...], dla których księgi wieczyste prowadzi Sąd Rejonowy w O., zwrócił się do "A" Spółki z ograniczoną odpowiedzialnością z siedzibą w W. Oddział w G. z wnioskiem o udzielenie informacji publicznej w trybie ustawy z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej poprzez udostępnienie kserokopii wszelkich ewentualnych decyzji administracyjnych i innych dokumentów dotyczących lokalizacji, budowy, posadowienia i przebudowy należących do Spółki urządzeń służących do przesyłu gazu usytuowanych na wskazanych działkach. W odpowiedzi na powyższe wezwanie "A" Spółka z ograniczoną odpowiedzialnością z siedzibą w W. Oddział w G. Zakład w O. w piśmie z dnia 13 stycznia 2014 r. wyjaśnił, że wszelkie decyzji administracyjne winny być przechowywane przez organy, które je wydały, natomiast dokumentacja znajdująca się w zasobach Zakładu z uwagi na ochronę danych osobowych oraz wewnętrzne przepisy Spółki nie może zostać udostępniona. A. W. wystąpił do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego Gdańsku ze skargą na bezczynność "A" Spółki z ograniczoną odpowiedzialnością z siedzibą w W. Oddziału w G., polegającą na nieudostępnieniu informacji publicznej zgodnie z wnioskiem z dnia 31 grudnia 2013 r. Skarżący wniósł o zobowiązanie organu do udzielenia informacji publicznej, stwierdzenie bezczynności z rażącym naruszeniem prawa i zasądzenie kosztów. Uzasadniając żądanie wniosku o udostępnienie informacji publicznej, skarżący wyjaśnił, że "A" wykonuje zadania publiczne w rozumieniu art. 4 ust. 1 pkt 5 ustawy o dostępie do informacji publicznej, co czyni zasadnym wystąpienie o udostępnienie decyzji dotyczących budowy urządzeń służących do przesyłu gazu. Jednocześnie skarżący wyjaśnił, że wystąpił do tutejszego Sądu, z uwagi na położenie siedziby skarżonego organu. W odpowiedzi na skargę "A" Spółka z ograniczoną odpowiedzialnością z siedzibą w W. Oddział w G. wniósł o jej odrzucenie z uwagi na niewyczerpanie środków zaskarżenia bądź też umorzenie postępowania. W uzasadnieniu odpowiedzi wskazano, że po wniesieniu skargi dokonano ponownej szczegółowej analizy stanu sprawy, stanu prawnego, poglądów orzecznictwa i doktryny, w wyniku której stwierdzono, że organ jako przedsiębiorstwo energetyczne wykonuje zadania w zakresie przesyłania energii, zaś dokumentacja związana z budową sieci gazowych i innych urządzeń o charakterze użyteczności publicznej ma charakter informacji publicznej. Skutkiem tego organ jest podmiotem zobowiązanym do udostępnienia informacji publicznej. Jednakże organ uwzględnił skargę na podstawie art. 54 § 3 ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi i w dniu 25 lutego 2014 r. przystąpił do realizacji wniosku skarżącego, co uzasadnia umorzenie postępowania. W piśmie z dnia 11 marca 2014 r. skarżący wniósł o umorzenie postępowania, wobec usunięcia przez organ stanu bezczynności, wskazując przy tym, że miało to miejsce dopiero dniu 8 marca 2014 r. Nadto wniósł o zasądzenie zwrotu kosztów postępowania. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku zważył, co następuje: Wojewódzki Sąd Administracyjny może merytorycznie rozpoznać skargę jedynie w sytuacji, gdy brak jest formalnych przeszkód do jej rozpoznania. Sąd administracyjny w pierwszej kolejności bada bowiem z urzędu dopuszczalność skargi, dokonując ustaleń, czy nie zachodzi żadna z przesłanek jej odrzucenia wymienionych w art. 58 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r. poz. 270 ze. zm.), Przepis ten określa bowiem przesłanki i procedurę odrzucenia skargi przez sąd administracyjny. Odrzucenie skargi jest następstwem jej niedopuszczalności, a więc sytuacji, w której sąd administracyjny nie może przyjąć skargi do merytorycznego rozpoznania i rozstrzygnięcia. Skarga jest niedopuszczalna, w sytuacji gdy nie spełnia ustawowo określonych wymagań, a więc warunków odnoszących się do podmiotu wnoszącego skargę, przedmiotu skargi, jej formy i treści. Zgodnie z treścią art. 58 § 1 pkt 5 ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi sąd odrzuca skargę m.in. jeżeli jedna ze stron nie ma zdolności sądowej. Wskazać przy tym należy, że stronami postępowania sądowoadministracyjnego, w myśl art. 32 ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, są skarżący oraz podmiot, którego działanie, bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania jest przedmiotem skargi. Stosownie do art. 25 § 1 tej ustawy zdolność sądową, a więc zdolność występowania przed sądem administracyjnym jako strona, ma osoba fizyczna i osoba prawna. Zdolność sądową mają także państwowe i samorządowe jednostki organizacyjne nieposiadające osobowości prawnej oraz organizacje społeczne nieposiadające osobowości prawnej (§ 2), inne jednostki organizacyjne nieposiadające osobowości prawnej, jeżeli przepisy prawa dopuszczają możliwość nałożenia na te jednostki obowiązków lub przyznania uprawnień lub skierowania do nich nakazów i zakazów, a także stwierdzenia albo uznania uprawnienia lub obowiązku wynikających z przepisów prawa (§ 3) oraz organizacje społeczne, choćby nie posiadały osobowości prawnej, w zakresie ich statutowej działalności w sprawach dotyczących interesów prawnych innych osób (§ 4). Przedmiotowa skarga kwestionuje bezczynność dotyczącą udzielenia informacji w trybie ustawy z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej (Dz. U. Nr 112, poz. 1198 ze zm.). Ustawa ta w art. 4 ust. 1 stanowi, że obowiązane do udostępniania informacji publicznej są władze publiczne oraz inne podmioty wykonujące zadania publiczne, w szczególności: 1) organy władzy publicznej, 2) organy samorządów gospodarczych i zawodowych, 3) podmioty reprezentujące zgodnie z odrębnymi przepisami Skarb Państwa, 4) podmioty reprezentujące państwowe osoby prawne albo osoby prawne samorządu terytorialnego oraz podmioty reprezentujące inne państwowe jednostki organizacyjne albo jednostki organizacyjne samorządu terytorialnego, 5) podmioty reprezentujące inne osoby lub jednostki organizacyjne, które wykonują zadania publiczne lub dysponują majątkiem publicznym, oraz osoby prawne, w których Skarb Państwa, jednostki samorządu terytorialnego lub samorządu gospodarczego albo zawodowego mają pozycję dominującą w rozumieniu przepisów o ochronie konkurencji i konsumentów. W myśl art. 4 ust. 2 ustawy, obowiązane do udostępnienia informacji publicznej są organizacje związkowe i pracodawców reprezentatywne, w rozumieniu ustawy z dnia 6 lipca 2001 r. o Trójstronnej Komisji do Spraw Społeczno-Gospodarczych i wojewódzkich komisjach dialogu społecznego (Dz. U. Nr 100, poz. 1080, ze zm.), oraz partie polityczne. W skardze wniesionej w przedmiotowej sprawie skarżący reprezentowany przez profesjonalnego pełnomocnika wskazał jako podmiot, któremu zarzuca bezczynność "A" Spółkę z ograniczoną odpowiedzialnością z siedzibą w W. Oddział w G. W świetle art. 12 ustawy z dnia 15 września 2000 r. Kodek spółek handlowych (Dz. U. Nr 94, poz. 1037 ze zm.) spółka z ograniczoną odpowiedzialnością nabywa osobowość prawną z chwilą wpisania do Rejestru Przedsiębiorców Krajowego Rejestru Sądowego. Podstawą tworzenia i funkcjonowania oddziałów spółek z ograniczoną odpowiedzialnością mających siedzibę na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej są przepisy ustawy z dnia 2 lipca 2004 r. o swobodzie działalności gospodarczej (Dz. U. z 2010 r. nr 220, poz.1447 ze zm.), tj. art. 5 pkt 4, zgodnie z którym przez oddział rozumie się wyodrębnioną i samodzielną organizacyjnie część działalności gospodarczej, wykonywaną przez przedsiębiorcę poza siedzibą przedsiębiorcy lub głównym miejscem wykonywania działalności. Jeżeli przedsiębiorca posiada oddziały, to w rejestrze przedsiębiorców obok danych dotyczących przedsiębiorcy powinny być ujawnione także siedziby i adresy jego oddziałów (art. 38 pkt 1 lit. d ustawy z dnia 20 sierpnia 1997 r. o Krajowym Rejestrze Sądowym – Dz. U. z 2007 r. nr 168, poz.1186 ze zm.). Z powyższych regulacji wynika, że pomimo wyodrębnienia organizacyjnego, technicznego, kadrowego i finansowego oddział nie posiada odrębnej podmiotowości (zdolności) prawnej, albowiem żaden z przepisów powołanych wyżej ustaw takiej osobowości mu nie przyznaje. Podstawą aktywności oddziału jest zawsze osobowość (zdolność) prawna przedsiębiorcy, w tym wypadku spółki z ograniczoną odpowiedzialnością, co oznacza, że tylko spółka z ograniczoną odpowiedzialnością może być stroną w postępowaniu ze skargi na bezczynność w sprawie udostępnienia informacji publicznej. Dodać także należy, że z przepisów ustawy z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej nie wynika, by zawierała ona odrębne, szczególne unormowania, które wyposażałyby oddział przedsiębiorcy w zdolność sądową i pozwalały występować takiemu oddziałowi samodzielnie, niezależnie od przedsiębiorcy, w postępowaniu sądowoadministracyjnym. Oddział przedsiębiorcy nie został wymieniony w katalogu podmiotów zobowiązanych do udostępniania informacji publicznej określonym w art. 4 ust. 1 ani też w art. 4 ust. 2 ustawy o dostępie do informacji publicznej. W świetle powyższych rozważań stwierdzić należy, że skierowanie skargi na bezczynność przeciwko "A" Spółce z ograniczoną odpowiedzialnością z siedzibą w W. Oddział w G. jest niedopuszczalne z uwagi na brak zdolności sądowej oddziału, który nie podlega uzupełnieniu w trybie art. 31 § 1 ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi . Podobne stanowisko prezentowane jest w orzecznictwie sądowoadministracyjnym, między innymi w postanowieniach Naczelnego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 13 grudnia 2013 r., I OSK 1943/13 oraz z dnia 18 października 2013 r., I OSK 1634/13 i 1635/13, a także Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu z dnia 11 grudnia 2013 r., Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Rzeszowie z dnia 20 lutego 2013 r., sygn. akt II SAB/Rz 16/13 i z dnia 4 marca 2013 r., sygn. akt II SAB/Rz 15/13 oraz Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 21 marca 2013 r., sygn. akt II SAB/Wa 484/12 (dostępne na stronie www.orzeczenia.nsa.gov.pl). W orzecznictwie prezentowany jest również przeciwny pogląd (vide wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 22 listopada 2013 r., I OSK 1595/13 dostępny na stronie www.orzeczenia.nsa.gov.pl), którego jednakże Sąd z przyczyn wskazanych powyżej nie podziela. Dodatkowo nadto stwierdzić, że skierowanie pisma wzywającego do udzielenia informacji publicznej do oddziału spółki z ograniczoną odpowiedzialnością nie oznacza, że w sprawie skargi na bezczynność taki oddział powinien być wskazany jako podmiot zobowiązany do rozpoznania wniosku, a zatem pozostający w bezczynności. Zawsze jako strona przeciwna musi zostać wskazana spółka z ograniczoną odpowiedzialnością, gdyż tylko ona posiada zdolność sądową. Oddział spółki z ograniczoną odpowiedzialnością takiej zdolności natomiast nie posiada. Mając powyższe na uwadze, Sąd na podstawie art. 58 § 1 pkt 5 ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi odrzucił skargę. O zwrocie wpisu orzeczono na podstawie art. 232 § 1 pkt 1 tejże ustawy.