II SO/Gd 15/18

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku w składzie: Przewodniczący Sędzia WSA Jolanta Górska po rozpoznaniu w dniu 30 października 2018 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy z wniosku R. S. o wymierzenie Prezesowi Sądu Okręgowemu grzywny z powodu nieprzekazania skargi dotyczącej bezczynności w sprawie ochrony informacji niejawnych postanawia wymierzyć Prezesowi Sądu Okręgowego grzywnę w wysokości 300 zł (trzysta złotych) za nieprzekazanie skargi R. S. z dnia 24 maja 2018 r. R. S., pismem z dnia 12 czerwca 2018 r., zwrócił się do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku o wymierzenie Sądowi Okręgowemu grzywny z powodu nieprzekazania jego skargi na bezczynność Sądu w sprawie nienadania klauzuli "ściśle tajne" w aktach spraw [..] i [..] zgodnie z art. 5 ust. 1 pkt 7 ustawy z dnia 5 sierpnia 2010 r. o ochronie informacji niejawnych (t.j. DZ.U. z 2018 r., poz. 412 ze zm.). W odpowiedzi na powyższy wniosek, w piśmie z dnia 26 lipca 2018 r., Prezes Sądu Okręgowego wniósł o nieuwzględnienie wniosku skarżącego wskazując, że w sprawach [..] i [..] Sąd Okręgowy wydał decyzje odnośnie nienadania klauzuli tajności, które zapadły w formie postanowień niezawisłego sądu. Wobec powyższego brak było możliwości nadania skardze R. S. dalszego biegu, gdyż nie dokonuje się kontroli orzeczeń sądów powszechnych w postępowaniu administracyjnym a taka kontrola może zostać dokonana jedynie w toku ewentualnego postępowania odwoławczego. Przy piśmie z dnia 14 sierpnia 2018 r. Prezes Sądu Okręgowego, działając na wezwanie Sądu z dnia 9 sierpnia 2018 r., przesłał do akt sprawy kopię skargi R. S. z dnia 24 maja 2018 r. i poinformował, że oryginał skargi przekazany został do I Wydziału Cywilnego Sądu Okręgowego. Skarga ta wpłynęła do Sądu Okręgowego w dniu 25 maja 2018 r. W piśmie z dnia 26 września 2018 r. Prezes Sądu Okręgowego wniósł o oddalenie wniosku skarżącego w całości wskazując, że w stosunku do pisma R. S. z dnia 24 maja 2018 r. został nadany prawidłowy bieg tj. pismo to przekazano do sprawy prowadzonej w Sądzie Okręgowym pod sygn. akt [..] a wnioski zawarte w tym piśmie zostały rozstrzygnięte postanowieniem Sądu Okręgowego z dnia 6 września 2018 r. Rozpoznając złożony wniosek Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku zważył, co następuje: Art. 54 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz.U. z 2018 r., poz. 1302 ze zm.) – zwanej dalej p.p.s.a., stanowi, że skargę do sądu administracyjnego wnosi się za pośrednictwem organu, którego działanie, bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania jest przedmiotem skargi (§ 1). Organ, o którym mowa w § 1, przekazuje skargę sądowi wraz z aktami sprawy i odpowiedzią na skargę w terminie trzydziestu dni od dnia jej wniesienia (§ 2). Stosownie zaś do treści art. 55 § 1 tej ustawy w razie niezastosowania się do obowiązków, o których mowa w art. 54 § 2, sąd na wniosek skarżącego może orzec o wymierzeniu organowi grzywny w wysokości określonej w art. 154 § 6. Postanowienie może być wydane na posiedzeniu niejawnym. Art. 55 § 1 p.p.s.a. umożliwia dyscyplinowanie organów administracji publicznej, które nie wykonują obowiązków nałożonych na nie mocą art. 54 § 2 p.p.s.a. Do naruszenia obowiązku z art. 54 § 2 p.p.s.a. dochodzi zaś zarówno w sytuacji, gdy organ administracji publicznej w terminie trzydziestu dni od dnia wniesienia skargi nie przekaże skargi wraz kompletnymi i uporządkowanymi aktami sprawy i z odpowiedzią na skargę do sądu administracyjnego jak i w sytuacji, gdy organ we wskazanym powyżej terminie przekaże do sądu wyłącznie niektóre z dokumentów, do których przekazania jest zobligowany (zob. R. Hauser, M. Wierzbowski, Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz, Wydawnictwo C.H.BECK, Warszawa 2017 r. str. 363). Przy czym, w orzecznictwie sądów administracyjnych przyjęto, że grzywna wymierzana w tym trybie ma nie tylko charakter dyscyplinujący, ale także charakter represyjny (zob. uchwała Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 7 kwietnia 2008 r., sygn. akt II FPS 1/08, dostępna na stronie internetowej https://orzeczenia.nsa.gov.pl). Dlatego też, przekazanie sądowi skargi po upływie terminu określonego w art. 54 § 2 p.p.s.a. oraz po złożeniu wniosku przez skarżącego o wymierzenie organowi grzywny, jednak przed podjęciem przez sąd postępowania, nie powoduje jego bezprzedmiotowości. Przytoczona regulacja oznacza przy tym, że obowiązek przekazania sądowi administracyjnemu skargi istnieje niezależnie od tego, czy organ, do którego skarga została wniesiona uznaje, że skarga nie należy do kognicji sądu administracyjnego. Obowiązek ten istnieje niezależnie od tego, czy sprawa należy do właściwości sądów administracyjnych, czy też nie (zob. R. Hauser, M. Wierzbowski, Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz, Wydawnictwo C.H.BECK, Warszawa 2017 r., str. 363). Już bowiem samo żądanie strony nadania skardze określonego biegu obliguje organ do uczynienia zadość temu żądaniu. To dopiero bowiem Sąd w toku postępowania zainicjowanego skargą zobowiązany jest dokonać oceny wniosku i ustalić, czy skarga mieści się w zakresie właściwości sądów administracyjnych. Zatem nawet uzasadnione przekonanie, że skarga nie jest dopuszczalna z uwagi na brak właściwości sądu administracyjnego, nie zwalnia organu od obowiązku przekazania tej skargi wraz z odpowiedzią na skargę do sądu administracyjnego. To sąd administracyjny jest jedynie władny do dokonania oceny skargi tak pod względem formalnym jak i merytorycznym w oparciu o skargę i akta administracyjne, a organ nie może go w tym zastępować, nawet pozostając w uzasadnionym przekonaniu o niedopuszczalności skargi (por. postanowienia Naczelnego Sądu Administracyjnego: z dnia 20 września 2011 r., sygn. akt II OZ 799/11; z dnia 30 czerwca 2010 r. sygn. akt I OZ 495/10; z dnia 11 stycznia 2011 r. sygn. akt I OZ 996/10; z dnia 15 czerwca 2011 r. sygn. akt I OZ 410/11 - dostępne na stronie internetowej https://orzeczenia.nsa.gov.pl). Mając powyższe na uwadze, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku uznał, że wniosek skarżącego o wymierzenie grzywny za nieprzekazanie jego skargi na bezczynność Sądu Okręgowego w sprawie nienadania klauzuli "ściśle tajne" w aktach spraw [..] i [..] zgodnie z art. 5 ust. 1 pkt 7 ustawy z dnia 5 sierpnia 2010 r. o ochronie informacji niejawnych (t.j. DZ.U. z 2018 r., poz. 412 ze zm.), jest zasadny. Z treści pisma R. S. z dnia 24 maja 2018 r. wynika bowiem, że pismem tym wnosi on skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku na bezczynność Sądu Okręgowego w sprawie nienadania klauzuli "ściśle tajne" w aktach spraw [..] i [..]. Skarga ta została zaadresowana do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku za pośrednictwem Sądu Okręgowego Wydział I Cywilny i wniesiona została, jak wskazano w jej treści, na podstawie przepisów ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Adresat skargi określony był precyzyjnie i nie powinno budzić wątpliwości, do kogo została ona skierowana. Mimo to, Prezes Sądu Okręgowyego, po jej otrzymaniu w dniu 25 maja 2018 r., nie uczynił zadość dyspozycji art. 54 § 2 p.p.s.a. i nie przekazał jej tut. Sądowi w celu rozpoznania. Termin na przekazanie tej skargi upłynął bowiem w dniu 25 czerwca 2018 r. Do dnia rozpoznania niniejszego wniosku Prezes Sądu Okręgowy nie przekazał do tutejszego Sądu przedmiotowej skargi. Zgodnie z art. 55 § 1 w zw. z art. 154 § p.p.s.a., grzywna może zostać bowiem wymierzona do wysokości dziesięciokrotnego przeciętnego wynagrodzenia miesięcznego w gospodarce narodowej w roku poprzednim, ogłaszanego przez Prezesa Głównego Urzędu Statystycznego na podstawie odrębnych przepisów. Jak wynika z Komunikatu Prezesa GUS z dnia 9 sierpnia 2018 r., opublikowanego w Dzienniku Urzędowym Rzeczypospolitej Polskiej Monitor Polski (M.P. z 2018 r., poz.764), przeciętne wynagrodzenie miesięczne w gospodarce narodowej w 2018 r. wyniosło 4521,08 złotych. Zauważyć przy tym należy, że ustawodawca nie przewidział jej dolnej granicy oraz nie określił dyrektyw jej wymierzania, pozostawiając decyzję w tej materii sądowi. Wymierzając grzywnę w wysokości 300 zł Sąd wziął pod uwagę, że nieprzekazanie skargi nastąpiło z uwagi na mylne przekonanie, że skarga ta nie należy do kognicji sądu administracyjnego a właściwym do jej rozpoznania jest Sąd Okręgowy I Wydział Cywilny. Grzywna za nieprzekazanie skargi wraz z aktami sprawy i odpowiedzią na skargę - o czym była już mowa wyżej - ma charakter mieszany (prewencyjno – dyscyplinująco – restrykcyjny), co oznacza, że jej celem jest zarówno ukaranie organu za brak jego aktywności w realizacji spoczywających na nim obowiązków ustawowych jak i zmobilizowanie go do ich wykonania w sytuacji, gdy tego jeszcze nie uczynił (por. postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 23 września 2014 r., sygn. akt I OZ 759/14, https://orzeczenia.nsa.gov.pl). W tym stanie rzeczy, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku, na podstawie art. 55 § 1 w związku z art. 154 § 6 p.p.s.a, orzekł jak w postanowieniu.