II SO/Gd 17/13

Referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku Agnieszka Dusza-Kasprzyk po rozpoznaniu w dniu 27 września 2013 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku M. W. o przyznanie prawa pomocy w sprawie z jej skargi na decyzje Wojewody w przedmiocie gospodarki wodnej postanawia: odmówić przyznania M. W. prawa pomocy. Wnioskiem złożonym przed przesłaniem akt przez Wojewodę w związku ze skargą wniesioną na decyzje w sprawie gospodarki wodnej M. W. wystąpiła o zwolnienie jej z kosztów sądowych i ustanowienie radcy prawnego. Wnioskodawczyni wskazała, że posiada mieszkanie o pow. 31,7 m2 oraz gospodarstwo rolne o pow. 7,51 ha. W uzasadnieniu wniosku o przyznanie prawa pomocy wskazała, że wskutek bezprawnych działań oraz zaniedbań i bezczynności organów samorządowych utraciła dochody z gospodarstwa rolnego oraz wieloletnie uprawy. Podniosła, że doszło do całkowitego zniszczenia jej mienia. Oświadczyła że w latach 2010 -2012 nie prowadziła dodatkowej działalności gospodarczej. Nie posiada źródła utrzymania a środki na bieżące potrzeby pożycza od osób prywatnych. Do wniosku skarżąca załączyła faktury na energie elektryczną wystawione na adres U. ul. C. 14A/1 oraz wezwanie do zapłaty z 17 czerwca 2013 r. na kwotę 170,89 zł; fakturę na gaz wystawioną na matkę skarżącej na kwotę 673,54 zł; fakturę za wodę i ścieki; zaświadczenie naczelnika Urzędu Skarbowego w S. o nie figurowaniu M. W. jako podatnika nie prowadzącego działalności gospodarczej w latach 2010, 2011 i 2012; decyzję o wysokości podatku rolnego za grunty rolne; decyzje w sprawie zmiany wymiaru podatku od nieruchomości za rok 2013 (wymiar objął nieruchomości w U. - budynki mieszkalne o pow. 66,18 m2 oraz działkę o pow. 132,9 m2); wezwanie do zapłaty wystawione przez Polskie Centrum Badan i Certyfikacji S.A. na kwotę 880 zł; zaświadczenie z BZ WBK o posiadaniu przez wnioskodawczynie konta oszczędnościowego w tym banku i braku operacji na tym koncie w okresie od 25 marca do 28 czerwca 2013 r.. Skarżąca oświadczyła, że nie posiada pojazdów mechanicznych ani sprzętu rolniczego, na gruntach rolnych posiadał uprawy sadownicze, warzywa i uprawę koniczyny białej, która została utracona w 2010 r. W latach 2011 i 2012 po ponownym nasadzeniu działka została zalana i uprawy utracone. Wnioskodawczyni podkreśliła, że jest osobą zadłużoną u osób prywatnych. W związku ze złożonym wnioskiem i wątpliwościami referendarza sądowego co do faktycznej sytuacji materialnej skarżącej zostało do niej wystosowane 11 lipca 2013 r. wezwanie do przedłożenia następujących dokumentów źródłowych o następującej treści: • skarżąca podaje, że jest właścicielką mieszkania o pow. 31,7 m2 oraz gruntów rolnych o pow. 7,51 ha, tymczasem referendarzowi sądowemu z urzędu jest wiadomo, że skarżąca wraz z matką oferują do wynajęcia pokoje w luksusowej nieruchomości położonej w U. przy ul. C. 14a/1 nazywanej B. V. – w związku z tą okolicznością zobowiązuje się M. W. do przedłożenia zaświadczenia z Urzędu Miasta U. i Urzędu Gminy U. o posiadanych przez skarżącą nieruchomościach i ich powierzchni oraz wskazania wysokości dochodu uzyskiwanego z wynajmu; • zobowiązuje się skarżącą do przedłożenia zaświadczenia z Urzędu Miasta U., że nie prowadzi i nie prowadziła w ciągu ostatnich trzech lat działalności gospodarczej, gdyż znana jest referendarzowi oferta gabinetu homeopatii klasycznej prowadzonego przez skarżącą pod adresem ul. C. 14a/1 w U., w przypadku prowadzenia działalności gospodarczej należy przedłożyć dokument poświadczający treść wpisu w ewidencji; • zobowiązuje się skarżącą do przedłożenia zaświadczenia z urzędu skarbowego, że nie podlegała obowiązkowi składania jakichkolwiek zeznań podatkowych w roku 2012 oraz obecnie także nie ciąży na niej jakikolwiek obowiązek podatkowy, w przypadku przeciwnym skarżąca ma obowiązek złożyć zaświadczenie o wysokości dochodu osiągniętego w roku 2012 oraz za 6 m-cy roku bieżącego; przedłożone zaświadczenie z 14 maja 2013 r. potwierdza jedynie, że skarżąca nie podlega obowiązkowi podatkowemu jako osoba fizyczna nie prowadząca działalności gospodarczej a nie, że nie figuruje jako podatnik podatku dochodowego bądź VAT; • zobowiązuje skarżącą do złożenia wyjaśnienia dlaczego obecnie nie podaje matki M. W. jako wspólnie zamieszkującej oraz wskazania gdzie obecnie przebywa matka skarżącej; • zobowiązać skarżącą do przedłożenia zaświadczenia o nie posiadaniu jakiegokolwiek zarejestrowanego na siebie pojazdu; w bieżącym roku skarżąca wskazywała, że posiada samochód obecnie twierdzi, że nie posiada żadnego pojazdu; • zobowiązać skarżącą do przedłożenia wyciągu ze wszystkich rachunków bankowych posiadanych w BZ WBK S.A. i MBank za okres od 1 stycznia 2013 r. do 30 czerwca 2013 r. i złożenia oświadczenia czy posiada rachunki także w innych bankach. Powyższe zarządzenie skarżąca odebrała 30 lipca 2013 r. i w dniu 12 sierpnia za pomocą poczty elektronicznej wystosowała wniosek o przedłużenie terminu do przedstawienia żądanych dokumentów do dnia 21 września 2013 r. Zarządzeniem z 16 sierpnia 2013 r. wezwano skarżąca do podpisania tego wniosku pod rygorem pozostawienia go bez rozpoznania. Pismo to nie zostało przez skarżącą odebrane, mimo to 17 września 2013 r., wpłynął do akt podpisany wniosek. Do dnia wydania niniejszego postanowienia żadne dokumenty nie zostały przez M. W. przedstawione. Referendarz sądowy zważył, co następuje: Zgodnie z treścią art. 243 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tj. Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.), dalej p.p.s.a., prawo pomocy może być przyznane stronie na jej wniosek złożony przed wszczęciem postępowania lub w toku postępowania. Jednocześnie ustawodawca w art. 246 § 1 powoływanej ustawy uzależnił przyznanie prawa pomocy od wykazania przez stronę, że nie ma ona środków na poniesienie jakichkolwiek kosztów postępowania (przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym) lub że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny (przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym). Działając na podstawie art. 258 § 2 pkt 7 ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi należy rozważyć, czy w świetle podanych okoliczności strona skarżąca spełnia przesłanki do przyznania prawa pomocy w zakresie całkowitym lub częściowym. Odnosząc się do wniosku skarżącej o przyznanie prawa pomocy stwierdzić należy, że w stanie faktycznym istniejącym w rozpatrywanej sprawie brak jest przesłanek uzasadniających przyznanie prawa pomocy we wnioskowanym zakresie, tym samym wniosek skarżącej nie zasługuje na uwzględnienie. Przede wszystkim zauważyć należy, iż stosownie do powołanych przepisów, warunkiem przyznania stronie prawa pomocy jest wykazanie, iż występują przesłanki uzasadniające jej udzielenie. W interesie strony skarżącej leży zatem przedstawienie wszelkich okoliczności, które wskazywałyby na fakt pozostawania w trudnej sytuacji materialnej. Ocena zdolności płatniczych nie sprowadza się bowiem tylko do stwierdzenia, że skarżący uzyskuje lub nie uzyskuje dochodów, ale również polega na zbadaniu, czy posiada majątek oraz czy posiada obiektywnie rozumianą zdolność do zdobycia potrzebnych środków finansowych. Udzielenie stronie prawa pomocy w postępowaniu przed sądem administracyjnym jest formą jej dofinansowania z budżetu państwa i przez to powinno się sprowadzać do wypadków, w których zdobycie przez stronę środków na sfinansowanie udziału w postępowaniu sądowym jest rzeczywiście, obiektywnie niemożliwe (por. m.in. postanowienia Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 6 października 2004 roku o sygn. akt GZ 71/04; z dnia 21 grudnia 2010, sygn. akt I OZ 967/10; z dnia 22 grudnia 2008 r., sygn. akt II FZ 606/08). Podkreślić należy, że dotychczas w wielu sprawach, które zostały zainicjowane przez M. W. przez tutejszym Sądem, zostało przyznane jej prawo pomocy. Jednak obecnie w świetle nowych informacji konieczna jest dokładna weryfikacji sytuacji finansowej skarżącej. Sama skarżąca przestała wykazywać swoją matkę we wspólnym gospodarstwie domowym. Z dokumentów wynika, że pod adresem C. 14A (14A i 14A/1) w U. znajdują się dwa mieszkania. Także pod tym adresem w Internecie oferowane są pokoje do wynajmu w luksusowej willi oraz gabinet odnowy biologicznej i zabiegi rehabilitacyjne. Dodatkowo dostępna jest także oferta gabinetu homeopatii i rehabilitacji, prowadzonego przez M. W. Dokumenty przedstawiane przez wnioskodawczynie są wybiórcze i obrazują jedynie okoliczności przemawiające za pozytywnym rozpoznaniem wniosku. Jednak wszystkie należności i rachunki są regulowane, a jak sama skarżąca wskazuje uprawy są co roku odnawiane. Oznacza to, że skarżąca posiada środki finansowe na zakup sadzonek czy nasion, na zamówienie usług. Co z kolei przeczy twierdzeniom o trudnej sytuacji finansowej. A nie zasługuje na wiarę oświadczenie, że osoby prywatne aż w takim stopniu kredytowałyby skarżącą. Brak wiarygodnych i w pełni obrazujących sytuacje finansową skarżącej dokumentów powoduje stan, że mnożą się wątpliwości do rzetelności i prawdziwości okoliczności, na jakie powołuje się skarżąca. Natomiast poczucie krzywdy i wola dochodzenia swoich praw w sporach z organami samorządu terytorialnego nie mają w sprawie żadnego znaczenia. Skarżąca musi posiadać środki na inicjowanie postępowań sądowych skoro zataja dokumenty niezbędne do analizy swojej sytuacji pod kątem zasadności wniosku o przyznanie prawa pomocy. Obecnie znana referendarzowi sądowemu sytuacja faktyczna skarżącej znacznie odbiega od tej, jaka była podstawą do wcześniej pozytywnie rozpatrywanych wniosków o prawo pomocy. Jak już wyżej wskazano, we wniosku o przyznanie prawa pomocy skarżąca nie przedstawiła wszystkich niezbędnych do prawidłowej oceny jej stanu majątkowego informacji. Nie przekazała także żądanych informacji w związku z dodatkowym wezwaniem, pozbawiając w praktyce referendarza możliwości pełnej oceny jej sytuacji finansowej. Informacje te natomiast mogą mieć istotne znaczenie dla ustalenia faktycznych możliwości płatniczych skarżącej, a tym samym jej możliwości uregulowania wpisu od skargi, czy innych kosztów sądowych. W ocenie referendarza, fakt nieprzekazania żądanych informacji o stanie majątkowym czyni niewiarygodnym powoływanie się przez skarżącą na okoliczność braku możliwości płatniczych i poniesienia kosztów postępowania w sprawie. Skarżąca nie dotrzymała także terminu do przedstawienia tych dokumentów, który niejako sama sobie wyznaczyła (do 21 września 2013 r.). Od 10 lipca 2013 r. do dnia dzisiejszego nie nadesłała żadnych dokumentów. Wskazać w związku z tym należy, iż orzecznictwie sądów administracyjnych utrwalił się pogląd, że niedopełnienie w całości lub choćby w części obowiązku złożenia przez stronę dodatkowego oświadczenia uzasadnia oddalenie wniosku o przyznanie prawa pomocy (por. m.in. postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 28 lipca 2009 r. I OZ 744/09). W niniejszej sprawie mamy natomiast do czynienia z taką właśnie sytuacją, albowiem skarżąca nie przekazała dodatkowych informacji w związku z wezwaniem do ich przedłożenia. Nie może być tak, że to strona wnioskująca o przyznanie jej praw pomocy, a zatem oczekująca, iż to Skarb Państwa pokryje za nią koszty sądowe, będzie decydować jakie informacje dotyczące jej sytuacji materialnej i rodzinnej przekaże na żądanie rozstrzygającego jej wniosek. Brak precyzyjnych i pełnych informacji o stanie majątkowym skarżącej może zatem w takiej sytuacji stanowić o odmowie przyznania jej prawa pomocy, na co wskazywał wielokrotnie Naczelny Sąd Administracyjny w swoim orzecznictwie. W świetle powyższych ustaleń, złożone przez skarżącą oświadczenie, o którym mowa w art. 252 § 1 ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, nie zawiera – zdaniem referendarza – dostatecznych danych koniecznych do oceny jej rzeczywistych możliwości płatniczych. Skarżąca nie wykazała w związku z tym w dostateczny sposób, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie. Uznając złożone oświadczenie za niewystarczające do przyznania prawa pomocy we wnioskowanym zakresie uznać należało, że wniosek skarżącej nie zasługuje na uwzględnienie. Mając na uwadze powyższe, na podstawie art. 246 § 1 pkt 1, art. 245 § 2 w zw. z art. 252 § 1 i art. 258 § 1 i § 2 pkt 7 ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, orzeczono jak w postanowieniu