III SA/Gd 103/14

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Bartłomiej Adamczak po rozpoznaniu w dniu 13 maja 2014 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi A. Z. na postanowienie Wojewody z dnia 14 października 2013 r. nr [...] w przedmiocie uchybienia terminu do wniesienia odwołania postanawia: przywrócić termin do wniesienia skargi do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku. Postanowieniem z dnia 14 października 2013 r. (nr [...]) Wojewoda stwierdził uchybienie terminu do wniesienia odwołania przez A. Z. od decyzji Prezydenta Miasta z dnia 22 sierpnia 2013 r. o jego wymeldowaniu z pobytu stałego. Postanowienie to zostało wysłane na podany adres korespondencyjny: A. Z. [...] [...]/skr. pocztowa nr [...], [...]. Przesyłka, mimo dwukrotnego awizowania nie została odebrana i w związku z tym zwrócona do organu. W dniu 4 stycznia 2014 r. A. Z., za pośrednictwem organu, złożył skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku na powyższe postanowienie Wojewody. Jednoczenie skarżący wniósł o przywrócenie terminu do wniesienia skargi. Odnośnie wniosku o przywrócenie terminu wskazał, że w okresie od sierpnia do grudnia 2013 r. nie otrzymywał do swojej skrytki pocztowej informacji dotyczących listów poleconych (awiz). W tej sprawie złożył reklamację do urzędu pocztowego ale nie uzyskał jeszcze odpowiedzi. Zaznaczył, że w dniu 6 grudnia 2013 r. złożył do Wojewody prośbę o udzielenie informacji dotyczącej jego odwołania i dopiero w dniu 29 grudnia 2013 r. - po otrzymaniu odpowiedzi - dowiedział się, że zostało wydane zaskarżone postanowienie. W odpowiedzi na skargę Wojewoda wniósł o jej oddalenie, zaznaczając, że przywrócenie terminu do złożenia skargi nie leży w jego kompetencjach. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku zważył, co następuje: W myśl art. 53 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j.: Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.) – dalej: "p.p.s.a.", skargę wnosi się w terminie trzydziestu dni od dnia doręczenia skarżącemu rozstrzygnięcia w sprawie. Przy czym – stosownie do art. 54 § 1 p.p.s.a. - skargę do sądu administracyjnego składa się za pośrednictwem organu, którego działanie, bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania jest przedmiotem skargi. Złożenie skargi po ww. terminie skutkuje jej odrzuceniem – art. 58 § 1 pkt 2 p.p.s.a. Organ odwoławczy przyjął, że zaskarżone postanowienie Wojewody zostało doręczone skarżącemu w dniu 31 października 2013 r. w trybie doręczenia zastępczego, tj. art. 44 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (t.j. Dz. U. z 2013 r., poz. 267) – dalej: "k.p.a.", a tym samym termin na wniesienie skargi do sądu administracyjnego upłynął w dniu 2 grudnia 2013 r. Swoje stanowisko organ wyraził w piśmie do skarżącego z dnia 13 grudnia 2013 r. (akta administracyjne, k. - 112). Co istotne, zaskarżone postanowienie zostało wysłane na adres korespondencyjny podany przez skarżącego, tj.: [...]/skr. pocztowa nr [...], [...]. Przesyłka zawierająca postanowienie została zwrócona, gdyż nie została odebrana w terminie. Skarżący złożył skargę w dniu 4 stycznia 2014 r. Termin do złożenia skargi jest terminem, który można przywrócić. We wniosku o przywrócenie terminu do złożenia skargi skarżący utrzymywał, że nie otrzymywał awiz na swoją skrytkę pocztową. Na wstępie należy zwrócić uwagę, że skrytka pocztowa może być wskazana jako adres korespondencyjny. Obecnie, w związku z treścią art. 65 § 2 p.p.s.a. w zw. z art. 135 § 2 ustawy z dnia 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego (t.j.: Dz. U. z 2014 r., poz. 101 ze zm.), nie ulega wątpliwości, że wskazanie skrzynki pocztowej jako adresu korespondencyjnego jest dopuszczalne w postępowaniu sądowoadministracyjnym. Wcześniej taką możliwość dopuszczano w doktrynie oraz orzecznictwie. W postępowaniu administracyjnym brak jest analogicznych uregulowań ale orzecznictwo wyraża pogląd, że dopuszczalne jest wskazanie skrytki pocztowej jako adresu do korespondencji (por. wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie z dnia 18 kwietnia 2013 r., sygn. akt III SA/Kr 1582/12 oraz wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 19 lipca 2012 r., sygn. akt II SA/Wa 850/12, publikowane w Centralnej Bazie Orzeczeń Sądów Administracyjnych, http://orzeczenia.nsa.gov.pl). W związku z powyższym należy przyjąć, że do "doręczeń na skrytkę pocztową" właściwe jest stosowanie przepisów o doręczeniu, w tym tzw. doręczeniu zastępczym. Wniosek o przywrócenie terminu do złożenia skargi winien być rozpatrywany w oparciu o art. 86 i następne przepisy ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. W tym zakresie orzeka sąd administracyjny, a nie organ administracji publicznej. Zgodnie z art. 86 § 1 p.p.s.a., jeżeli strona nie dokonała w terminie czynności w postępowaniu sądowym bez swojej winy, sąd na jej wniosek postanowi przywrócenie terminu. Pismo z wnioskiem o przywrócenie terminu wnosi się do sądu, w którym czynność miała być dokonana, w ciągu siedmiu dni od czasu ustania przyczyny uchybienia terminu (art. 87 § 1 p.p.s.a). Nadto, we wniosku należy uprawdopodobnić okoliczności wskazujące na brak winy w uchybieniu terminu (art. 87 § 2 p.p.s.a.). W ocenie Sądu kluczowe znaczenie dla rozpoznania niniejszego wniosku o przywrócenie terminu do złożenia skargi musi mieć ocena prawidłowości doręczenia zaskarżonego postanowienia. Z uwagi na okoliczności sprawy nie można bowiem z całą pewnością przyjąć, że nastąpiło ono w dniu wskazanym przez organ, tj. 31 października 2013 r. w drodze doręczenia zastępczego. W zakresie procedury doręczeń w tym trybie decydujące znaczenie mają regulacje Kodeksu postępowania administracyjnego. Mianowicie, przepis art. 44 k.p.a. stanowi: § 1. W razie niemożności doręczenia pisma w sposób wskazany w art. 42 i 43: 1) operator pocztowy w rozumieniu ustawy z dnia 23 listopada 2012 r. - Prawo pocztowe przechowuje pismo przez okres 14 dni w swojej placówce pocztowej - w przypadku doręczania pisma przez operatora pocztowego; 2) pismo składa się na okres czternastu dni w urzędzie właściwej gminy (miasta) - w przypadku doręczania pisma przez pracownika urzędu gminy (miasta) lub upoważnioną osobę lub organ. § 2. Zawiadomienie o pozostawieniu pisma wraz z informacją o możliwości jego odbioru w terminie siedmiu dni, licząc od dnia pozostawienia zawiadomienia w miejscu określonym w § 1, umieszcza się w oddawczej skrzynce pocztowej lub, gdy nie jest to możliwe, na drzwiach mieszkania adresata, jego biura lub innego pomieszczenia, w którym adresat wykonuje swoje czynności zawodowe, bądź w widocznym miejscu przy wejściu na posesję adresata. § 3. W przypadku niepodjęcia przesyłki w terminie, o którym mowa w § 2, pozostawia się powtórne zawiadomienie o możliwości odbioru przesyłki w terminie nie dłuższym niż czternaście dni od daty pierwszego zawiadomienia. § 4. Doręczenie uważa się za dokonane z upływem ostatniego dnia okresu, o którym mowa w § 1, a pismo pozostawia się w aktach sprawy. Przesłankami skuteczności doręczenia w tym trybie są: przechowywanie pisma przez określony czas w palcówce pocztowej, oraz umieszczenie zawiadomienia o pozostawieniu pisma wraz z informacją o możliwości jego odbioru w terminie 7 dni w placówce pocztowej, oddawczej skrzynce pocztowej lub, gdy nie jest to możliwe w drzwiach mieszkania adresata albo jego biura lub innego pomieszczenia, w którym adresat wykonuje swoje czynności zawodowe. Tylko w przypadku zachowania tych przesłanek następuje skutek prawny doręczenia w trybie tzw. doręczenia zastępczego. Zagadnienie prawidłowego doręczenia ma bardzo duże znaczenie w postępowaniu przed organami administracyjnymi, gdyż wielokrotnie przesądza o możliwości dochodzenia przez strony ich praw. Stąd też podkreśla się w orzecznictwie konieczność bardzo ścisłego przestrzegania przepisów w tym zakresie, nawet jak ma to znamiona znacznego formalizmu (por. postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 15 września 2011 r., sygn. akt II GSK 1761/11, LEX nr 965116). W niniejszej sprawie wątpliwości budzi sposób awizowania przesyłki, a w konsekwencji fakt pozostawienia przez doręczyciela zawiadomienia (awiza) w skrytce pocztowej. Na kopercie, w której przesłano postanowienie, znajduje się informacja o awizowaniu z pieczątką z dnia 17 października 2013 r. – prawdopodobnie z parafą doręczyciela; ponadto znajduje pieczątka "powtórne zawiadomienie" z parafą oraz pieczęcią z datą 25 października 2013 r., a także pieczątka "zwrot nie podjęto w terminie" z parafą i stemplem z datą 4 listopada 2013 r. Brak natomiast informacji czy i gdzie pozostawiono awiza. Skoro przesyłka była kierowana na adres skrytki pocztowej, to zawiadomienie zawierające informację o terminie i miejscu możliwości odbioru pisma winno zostać umieszczone w skrytce pocztowej. W orzecznictwie pozostaje wciąż aktualny pogląd, że doręczyciel jest zobowiązany do podania gdzie pozostawił zawiadomienie. W przeciwnym wypadku nie ma możliwości weryfikacji czy tryb został zachowany (por. wyrok Naczelnego Sąd Administracyjnego z dnia 17 sierpnia 2011 r., sygn. akt II GSK 794/10, publ. Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych, http://orzeczenia.nsa.gov.pl). Odnotowanie na kopercie lub zwrotnym potwierdzeniu odbioru wyłącznie informacji o awizowaniu, bez wskazania miejsca pozostawienia zawiadomienia, nie spełnia wymogu określonego w art. 44 § 2 k.p.a., a to z kolei nie pozwala na uznanie prawnej skuteczności takiego doręczenia (por. wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie z dnia 18 kwietnia 2013 r., sygn. akt III SA/Kr 1582/12, publ.: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych, http://orzeczenia.nsa.gov.pl). Sąd w pełni podziela powyższe poglądy, dlatego nie można uznać, że w przypadku doręczenia zaskarżonego postanowienia zostały spełnione wymogi, o których mowa w art. 44 k.p.a. Ponadto z akt administracyjnych wynika, że faktycznie skarżący nie odbierał korespondencji kierowanej na skrytkę pocztową. Przesyłki były zwracane do organu z adnotacjami, że nie odebrano w terminie. Mogłoby to potwierdzać twierdzenia skarżącego o nie pozostawianiu awiz, zawarte w przedmiotowym wniosku o przywrócenie terminu do złożenia skargi. Skarżący pismem z dnia 6 grudnia 2013 r. zwrócił się do organu odwoławczego, w którym prosił o informacje dotyczące jego odwołania od decyzji organu pierwszej instancji z dnia 22 sierpnia 2013 r. W odpowiedzi z dnia 13 grudnia 2013 r. (doręczonej w dniu 29 grudnia 2013 r. – data na zwrotnym potwierdzeniu odbioru. - k. 113 akt administracyjnych) Wojewoda wskazał m.in., że dnia 14 października 2013 r. wydał zaskarżone postanowienie o uchybieniu terminu do wniesienia odwołania. Wniosek o przywrócenie terminu do złożenia skargi został złożony w 7 dniowym terminie, przewidzianym w art. 87 § 1 p.p.s.a. Dokumenty w aktach wskazują, że skarżący dowiedział się o wydaniu zaskarżonego postanowienia w dniu 29 grudnia 2013 r., natomiast wniosek o przywrócenie terminu do złożenia skargi został nadany w placówce pocztowej w dniu 4 stycznia 2014 r. W związku z powyższym Sąd uznał, że skarżący uprawdopodobnił brak winny w uchybieniu terminu do wniesienia skargi i na podstawie art. 86 § 1 p.p.s.a. orzekł jak w sentencji postanowienia. Sąd podejmując rozstrzygnięcie kierował się dyrektywą wyrażoną w postanowieniu Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 15 września 2011 r. sygn. akt II GSK 1761/11 (publ. Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych, http://orzeczenia.nsa.gov.pl), że adresat pisma nie powinien ponosić jakichkolwiek negatywnych konsekwencji niezawinionych przez siebie uchybień przy doręczaniu mu korespondencji, będących wynikiem zaniedbań organu lub podmiotu dokonującego doręczenia, a wszelkie pojawiające się w tym zakresie wątpliwości winny być interpretowane i oceniane na jego korzyść. W orzeczeniu tym wyrażony został także pogląd, że niezgodne z przepisami postępowania administracyjnego doręczenie pisma (decyzji), może być uznane przez sąd w konkretnych okolicznościach sprawy za pozbawione znaczenia prawnego i uzasadniające przywrócenie terminu do dokonania czynności procesowej bez potrzeby powtórnego prawidłowego doręczania pisma. Zdaniem Sądu trudno jest wskazać jednoznacznie termin, w którym skarżącemu prawidłowo doręczono zaskarżone postanowienie z dnia 14 października 2013 r. o stwierdzeniu uchybienia terminu do wniesienia odwołania, tzn. w taki sposób, że mógł się zapoznać z jego treścią. Niemniej jednak, nie ma potrzeby ponownego doręczania tego postanowienia. Można przyjąć, że skarżący zaznajomił się z treścią rozstrzygnięcia i skarga powinna być rozpatrzona merytorycznie przez Sąd, zwłaszcza uwzględniając zakres w jakim sąd administracyjny rozpatruje skargę (por. art. 134 § 1 p.p.s.a.). Mając powyższe na uwadze Sąd orzekł, jak w sentencji.