III SA/Gd 105/17
WyrokWSA w Gdańsku2017-03-30
Skład orzekający: Jolanta Sudoł, Bartłomiej Adamczak, Alina Dominiak
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy decyzja organu odwoławczego uchylająca decyzję organu pierwszej instancji i przekazująca sprawę do ponownego rozpatrzenia była zgodna z prawem, w sytuacji gdy organ pierwszej instancji nie przeprowadził wystarczającego postępowania wyjaśniającego w zakresie naruszeń przepisów o transporcie drogowym i czasie pracy kierowców?Ratio decidendi
Decyzja organu odwoławczego uchylająca decyzję organu pierwszej instancji i przekazująca sprawę do ponownego rozpatrzenia była zgodna z prawem, ponieważ organ pierwszej instancji nie przeprowadził wystarczającego postępowania wyjaśniającego w zakresie naruszeń przepisów o transporcie drogowym i czasie pracy kierowców. Niedostateczne ustalenie stanu faktycznego przez organ pierwszej instancji uniemożliwiało rzetelną ocenę sprawy, a organ odwoławczy, uchylając decyzję i przekazując sprawę, nie naruszył zasady dwuinstancyjności postępowania.Stan faktyczny
Wojewódzki Inspektor Transportu Drogowego nałożył na spółkę karę pieniężną za naruszenia przepisów o transporcie drogowym, w tym skrócenie czasu odpoczynku kierowców, nierejestrowanie danych przez tachograf oraz nieudzielenie przerwy. Główny Inspektor Transportu Drogowego uchylił tę decyzję i przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia, wskazując na naruszenia przepisów postępowania przez organ pierwszej instancji. Spółka wniosła skargę do WSA, zarzucając m.in. błędne zastosowanie przepisów i naruszenie procedury. WSA oddalił skargę.Rozstrzygnięcie
Oddalił skargę.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Jolanta Sudoł Sędziowie: Sędzia WSA Bartłomiej Adamczak (spr.) Sędzia WSA Alina Dominiak Protokolant Starszy sekretarz sądowy Anna Zegan po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 30 marca 2017 r. sprawy ze skargi "A" S. J. [...] na decyzję Inspektora [...] z dnia 21 listopada 2016 r. nr [...] w przedmiocie nałożenia kary pieniężnej za wykonywanie transportu drogowego z naruszeniem prawa oddala skargę.
[...] Wojewódzki Inspektor Transportu Drogowego decyzją z dnia 18 sierpnia 2016 r. (nr [...]), na podstawie art. 92a ust. 1 ustawy z dnia 6 września 2001 r. o transporcie drogowym (t.j.: Dz. U. z 2013 r. poz.1414 ze zm. – dalej jako: "u.t.d.") nałożył na Przedsiębiorstwo [...] B. B., E. B. Spółkę Jawną z siedzibą w T. (dalej zwaną: "stroną", "przedsiębiorcą"), karę pieniężną w wysokości 20.000 zł.
Podstawę faktyczną niniejszego rozstrzygnięcia stanowiły naruszenia opisane w załączniku nr 3 do u.t.d.:
1) lp. 5.3 - skrócenie dziennego czasu odpoczynku, sankcjonowane kara pieniężną: za przekroczenie o czas powyżej 15 minut do jednej godziny w wysokości 100 zł oraz za każdą następną rozpoczętą godzinę w wysokości 200 zł;
2) lp. 6.2.1 - nierejestrowanie za pomocą urządzenia rejestrującego lub cyfrowego urządzenia rejestrującego na wykresówce lub karcie kierowcy wskazań w zakresie prędkości pojazdu, aktywności kierowcy i przebytej drogi, sankcjonowane karą pieniężną w wysokości 5.000 zł;
3) lp. 8.4 - nieudzielenie przerwy, o której mowa w art. 13 ust. 1 ustawy z dnia 16 kwietnia 2004 r. o czasie pracy kierowców, sankcjonowane karą pieniężną w wysokości 300 zł.
Naruszenia te ustalono podczas kontroli w siedzibie przedsiębiorcy, przeprowadzonej w dniach od 4.05.2016 r. do 17.05.2016 r. (czas trwania kontroli - 10 dni roboczych, liczba dni kontroli z czynnym udziałem kontrolowanego lub jego przedstawiciela - 2 dni), a zostały one stwierdzone w protokole kontroli z dnia 17 maja 2016 r. (nr [...]).
Kontroli podlegało spełnianie przez firmę obowiązków wynikających z uregulowań: ustawy z dnia 16 kwietnia 2004 r. o czasie pracy kierowców (Dz. U. z 2012 r. poz. 1155 ze zm.); rozporządzenia (WE) nr 561/2006 Parlamentu Europejskiego i Rady z dnia 15 marca 2006 r. w sprawie harmonizacji niektórych przepisów socjalnych odnoszących się do transportu drogowego oraz zmieniające rozporządzenie Rady (EWG) nr 3821/85 i (WE) 2135/98, jak również uchylające rozporządzenie Rady (EWG) nr 3820/85 (Dz. Urz. UE. L. 102 z 11.04.2006) lub Umowy Europejskiej dotyczącej pracy załóg pojazdów wykonujących międzynarodowe przewozy drogowe AETR, sporządzonej w Genewie 1 lipca 1970 r., (Dz. U. z 1999 r., Nr 94, poz. 1086 i 1087 ze zm.), a także rozporządzenia Rady (UE) nr 165/2014 z dnia 4 lutego 2014 r. w sprawie tachografów stosowanych w transporcie drogowym i uchylające rozporządzenie Rady (EWG) nr 3821/85 w sprawie urządzeń rejestrujących stosowanych w transporcie drogowym oraz zmieniające rozporządzenie (WE) nr 561/2006 Parlamentu Europejskiego i Rady w sprawie harmonizacji niektórych przepisów socjalnych odnoszących się do transportu drogowego z dnia 4 lutego 2014 r. (Dz. Urz. UE. L Nr 60, str. 1).
Kontrola obejmowała okres od 5.05.2015 r. do 29.02.2016 r. Strona w momencie kontroli posiadała licencję nr [...] na wykonywanie krajowego transportu drogowego rzeczy, udzieloną w dniu 8 marca 2007 r., z terminem ważności do dnia 15 stycznia 2034 r. oraz licencję nr [...] dotyczącą międzynarodowego zarobkowego przewozu drogowego wydaną dnia 29 lipca 2014 r. z terminem ważności od dnia 30 lipca 2014 r. do dnia 29 lipca 2019 r.
Na podstawie zgromadzonego materiału stwierdzono, że:
I. odnośnie naruszenia polegającego na skróceniu dziennego czasu odpoczynku lp. 5.3 załącznika nr 3 do u.t.d.:
1. Kierowca R. P.: w dniu 10.02.2016 r. o godzinie 18:39 rozpoczął się 24-godzinny okres rozliczeniowy, w ciągu którego kierowca powinien odebrać minimum 9-godzinny nieprzerwany odpoczynek. W okresie tym kierowca odebrał jedynie 8 godzin i 43 minuty nieprzerwanego odpoczynku, tj. od godziny 01:24 dnia 11.02.2016 r. do godziny 10:07 dnia 11.02.2016 r. Oznacza to, iż kierowca skrócił dzienny czas odpoczynku o 17 minut. W niniejszym przypadku dopuszczalnym było odebranie przez kierowcę odpoczynku w wymiarze skróconym do 9 godzin.
2. Kierowca W. W.: w dniu 10.02.2016 r. o godzinie 20:43 rozpoczął się 24-godzinny okres rozliczeniowy, w ciągu którego kierowca powinien odebrać minimum 9-godzinny nieprzerwany odpoczynek. W okresie tym kierowca odebrał jedynie 7 godzin i 26 minut nieprzerwanego odpoczynku, tj. od godziny 03:22 dnia 11.02.2016 r. do godziny 10:48 dnia 11.02.2016 r. Oznacza to, iż kierowca skrócił dzienny czas odpoczynku o 1 godzinę i 34 minuty. W niniejszym przypadku dopuszczalnym było odebranie przez kierowcę odpoczynku w wymiarze skróconym do 9 godzin.
W dniu 16.02.2016 r. o godzinie 16:44 rozpoczął się 24-godzinny okres rozliczeniowy, w ciągu którego kierowca powinien odebrać nieprzerwany odpoczynek dzienny w dwóch częściach, co najmniej 3 godziny i co najmniej 9 godzin. W okresie tym kierowca odebrał drugą część odpoczynku o długości 5 godzin i 52 minuty, tj. od godziny 10:52 dnia 17.02.2016 r. do godziny 16:44 dnia 17.02.2016 r. Oznacza to, iż kierowca skrócił dzienny czas odpoczynku o 3 godziny i 8 minut.
3. Kierowca D. M.: w dniu 22.01.2016 r. o godzinie 18:30 rozpoczął się 24-godzinny okres rozliczeniowy, w ciągu którego kierowca powinien odebrać minimum 11-godzinny nieprzerwany odpoczynek. W okresie tym kierowca odebrał jedynie 5 godzin i 24 minuty nieprzerwanego odpoczynku, tj. od godziny 19:49 dnia 22.01.2016 r. do godziny 01:13 dnia 23.01.2016 r. Oznacza to, iż kierowca skrócił dzienny czas odpoczynku o 5 godzin i 36 minut. W niniejszym przypadku koniecznym było odebranie przez kierowcę odpoczynku w wymiarze 11 godzin.
4. Kierowca T. B.: w dniu 29.01.2016 r. o godzinie 06:50 rozpoczął się 24-godzinny okres rozliczeniowy, w ciągu którego kierowca powinien odebrać nieprzerwany odpoczynek dzienny w dwóch częściach, co najmniej 3 godziny i co najmniej 9 godzin. W okresie tym kierowca odebrał drugą część odpoczynku o długości 7 godzin i 48 minut, tj. od godziny 23:02 dnia 29.01.2016 r. do godziny 06:50 dnia 30.01.2016 r. Oznacza to, iż kierowca skrócił dzienny czas odpoczynku o 1 godzinę i 12 minut.
W dniu 12.06.2015 r. o godzinie 20:20 rozpoczął się 24-godzinny okres rozliczeniowy, w ciągu którego kierowca powinien odebrać nieprzerwany odpoczynek dzienny w dwóch częściach, co najmniej 3 godziny i co najmniej 9 godzin. W okresie tym kierowca odebrał drugą część odpoczynku o długości 5 godzin i 36 minut, tj. od godziny 14:44 dnia 13.06.2015 r. do godziny 20:20 dnia 13.06.2015 r. Oznacza to, iż kierowca skrócił dzienny czas odpoczynku o 3 godziny i 24 minuty.
- podczas ww. kontroli nie okazano dokumentów, uzasadniających odstąpienie od przestrzegania norm czasu prowadzenia pojazdu, wymaganych przerw lub odpoczynków z wyjątkiem kontroli kierowcy T. B. gdzie podczas kontroli okazano dokument wydruk, zawierający opis: "Dostawa do ciągłości produkcji. Brak możliwości parkowania na terenie zakładu". Jednakże w ocenie kontrolującego przedstawiony wydruk z opisem nie zasługiwał na uwzględnienie.
Konsekwencją skrócenia dziennego czasu odpoczynku o czas powyżej 15 minut do jednej godziny zgodnie z Ip. 5.3.1 załącznika nr 3 do u.t.d. jest kara pieniężna w wysokości 100 zł oraz zgodnie z Ip. 5.3.2 załącznika nr 3 do u.t.d. jest kara pieniężna w wysokości 200 zł za każdą następną rozpoczętą godzinę. Organ wyliczył łączną kwotę kary za ww. naruszenia na 3.200 zł (6 x 100 zł + 13 x 200 zł).
II. odnośnie naruszenia polegającego na nierejestrowaniu za pomocą urządzenia rejestrującego lub cyfrowego urządzenia rejestrującego na wykresówce lub karcie kierowcy wskazań w zakresie prędkości pojazdu, aktywności kierowcy i przebytej drogi, lp. 6.2.1 załącznika nr 3 do u.t.d.:
W wyniku szczegółowej analizy zapisów cyfrowych z karty kierowcy M. C. oraz zapisów cyfrowych z pamięci tachografu zainstalowanego w pojeździe o nr rej. [...] stwierdzono jazdę bez prawidłowej karty kierowcy w następujących okresach: pojazd o nr. rej. [...] w okresach od godziny 20:18 dnia 23.01.2016 r. do godziny 20:22 dnia 23.01.2016 r., od godziny 7:44 dnia 24.01.2016 r. do godziny 7:48 dnia 24.01.2016 r., od godziny 7:50 dnia 24.01.2016 r. do godziny 7:55 dnia 24.01.2016 r.
Dnia 23.01.2016 r. kierowca M. C. o godz. 14:55 wyjął kartę z tachografu w Szwecji. Następnie dnia 24.01.2016 r. o godz. 7:55 do tachografu zainstalowanego w ww. pojeździe kartę zalogował kierowca K. N.
W związku z powyższym kontrolujący stwierdził nierejestrowanie za pomocą cyfrowego urządzenia rejestrującego na karcie kierowcy wskazań w zakresie prędkości pojazdu, aktywności kierowcy i przebytej drogi w okresach: od godziny 20:18 dnia 23.01.2016 r. do godziny 20:22 dnia 23.01.2016 r., od godziny 7:44 dnia 24.01.2016 r. do godziny 7:48 dnia 24.01.2016 r., od godziny 7:50 dnia 24.01.2016 r. do godziny 7:55 dnia 24.01.2016 r.
Ponadto na podstawie informacji uzyskanych z przedsiębiorstwa [...] Sp. z o.o. oraz z Generalnej Dyrekcji Dróg Krajowych i Autostrad Departamentu Zarządzania Ruchem organ stwierdził naruszenie określone pod Ip. 6.2.1 załącznika nr 3 do u.t.d., tj. "Nierejestrowanie za pomocą urządzenia rejestrującego lub cyfrowego urządzenia rejestrującego na wykresówce lub karcie kierowcy wskazań w zakresie prędkości pojazdu, aktywności kierowcy i przebytej drogi w okresach:
1. Kierowca J. S., na podstawie informacji uzyskanej z przedsiębiorstwa [...] Sp. z o.o. stwierdzono, że :
- dnia 19.01.2016 r. o godzinie 01:04 na ul. [...] w G. został załadowany ładunkiem mieszanki betonowej pojazd o nr rej. [...]. Szczegółowa analiza danych cyfrowych z tachografu zainstalowanego w pojeździe o nr rej. [...] wykazała, że o ww. godzinie w tachografie zalogowana była karta kierowcy J. S. a tachograf rejestrował odpoczynek od godziny 00:40 dnia 19.01.2016 r. do godziny 10:46 dnia 19.01.2016 r. W związku z powyższym stwierdzono, że kierowca J. S. nie rejestrował o godz. 01:04 dnia 19.01.2016 r. za pomocą cyfrowego urządzenia rejestrującego na swojej karcie kierowcy wskazań w zakresie prędkości pojazdu, aktywności kierowcy i przebytej drogi.
- dnia 23.01.2016 r. o godzinie 09:36 na ul. [...] w G. został załadowany ładunkiem mieszanki betonowej pojazd o nr rej. [...]. Szczegółowa analiza danych cyfrowych z tachografu zainstalowanego w pojeździe o nr rej. [...] wykazała, że o ww. godzinie w tachografie zalogowana była karta kierowcy J. S. a tachograf rejestrował odpoczynek od godziny 17:10 dnia 22.01.2016 r. do godziny 10:15 dnia 26.01.2016 r. W związku z powyższym stwierdzono, że kierowca J. S. nie rejestrował o godz. 09:36 dnia 23.01.2016 r. za pomocą cyfrowego urządzenia rejestrującego na swojej karcie kierowcy wskazań w zakresie prędkości pojazdu, aktywności kierowcy i przebytej drogi.
- dnia 25.01.2016 r. o godzinie 10:19 na ul. [...] w G. został załadowany ładunkiem mieszanki betonowej pojazd o nr rej. [...]. Szczegółowa analiza danych cyfrowych z tachografu zainstalowanego w pojeździe o nr rej. [...] wykazała, że o ww. godzinie w tachografie zalogowana była karta kierowcy J. S. a tachograf rejestrował odpoczynek od godziny 17:10 dnia 22.01.2016 r. do godziny 10:15 dnia 26.01.2016 r. W związku z powyższym stwierdzono, że kierowca J. S. nie rejestrował o godz. 10:19 dnia 25.01.2016 r. za pomocą cyfrowego urządzenia rejestrującego na swojej karcie kierowcy wskazań w zakresie prędkości pojazdu, aktywności kierowcy i przebytej drogi.
- dnia 29.01.2016 r. o godzinie 12:33 na ul. [...] w G. został załadowany ładunkiem mieszanki betonowej pojazd o nr rej. [...]. Szczegółowa analiza danych cyfrowych z tachografu zainstalowanego w pojeździe o nr rej. [...] wykazała, że o ww. godzinie w tachografie zalogowana była karta kierowcy J. S. a tachograf rejestrował odpoczynek od godziny 19:55 dnia 28.01.2016 r. do godziny 12:55 dnia 29.01.2016 r. W związku z powyższym stwierdzono, że kierowca J. S. nie rejestrował o godz. 12:33 dnia 29.01.2016 r. za pomocą cyfrowego urządzenia rejestrującego na swojej karcie kierowcy wskazań w zakresie prędkości pojazdu, aktywności kierowcy i przebytej drogi.
- dnia 16.02.2016 r. o godzinie 20:29 na ul. [...] w G. został załadowany ładunkiem mieszanki betonowej pojazd o nr rej. [...]. Szczegółowa analiza danych cyfrowych z tachografu zainstalowanego w pojeździe o nr rej. [...] wykazała, że o ww. godzinie w tachografie zalogowana była karta kierowcy J. S. a tachograf rejestrował odpoczynek od godziny 19:01 dnia 16.02.2016 r. do godziny 9:32 dnia 17.02.2016 r. W związku z powyższym stwierdzono, że kierowca J. S. nie rejestrował o godz. 20:29 dnia 16.02.2016 r. za pomocą cyfrowego urządzenia rejestrującego na swojej karcie kierowcy wskazań w zakresie prędkości pojazdu, aktywności kierowcy i przebytej drogi.
- dnia 26.02.2016 r. o godzinie 19:53 na ul. [...] w G. został załadowany ładunkiem mieszanki betonowej pojazd o nr rej. [...]. Szczegółowa analiza danych cyfrowych z tachografu zainstalowanego w pojeździe o nr rej. [...] wykazała, że o ww. godzinie w tachografie zalogowana była karta kierowcy J. S. a tachograf rejestrował odpoczynek od godziny 19:19 dnia 26.02.2016 r. do godziny 7:18 dnia 27.02.2016 r. W związku z powyższym stwierdzono, że kierowca J. S. nie rejestrował o godz. 19:53 dnia 26.02.2016 r. za pomocą cyfrowego urządzenia rejestrującego na swojej karcie kierowcy wskazań w zakresie prędkości pojazdu, aktywności kierowcy i przebytej drogi.
2. Pojazd o nr rej. [...]:
Na podstawie informacji uzyskanej z przedsiębiorstwa [...] Sp. z o.o. stwierdzono, że dnia 04.02.2016 r. o godzinie 17:17 na ul. [...] w G. został załadowany ładunkiem mieszanki betonowej pojazd o nr rej. [...]. Szczegółowa analiza danych cyfrowych z tachografu zainstalowanego w pojeździe o nr rej. [...] wykazała, że o ww. godzinie tachograf zainstalowany w ww. pojeździe zarejestrował postój. W związku z powyższym stwierdzono nierejestrowanie o godz. 17:17 dnia 04.02.2016 r. za pomocą cyfrowego urządzenia rejestrującego na karcie kierowcy wskazań w zakresie prędkości pojazdu, aktywności kierowcy i przebytej drogi.
3. Pojazd o nr rej. [...], na podstawie informacji uzyskanej z przedsiębiorstwa [...] Sp. z o.o. stwierdzono, że :
- dnia 11.01.2016 r. o godzinie 18:42 na ul. [...] w G. został załadowany ładunkiem mieszanki betonowej pojazd o nr rej. [...]. Szczegółowa analiza danych cyfrowych z tachografu zainstalowanego w pojeździe o nr rej. [...] wykazała, że o ww. godzinie tachograf zainstalowany w ww. pojeździe zarejestrował postój. W związku z powyższym stwierdzono, nierejestrowanie o godz. 18:42 dnia 11.01.2016 r. za pomocą cyfrowego urządzenia rejestrującego na karcie kierowcy wskazań w zakresie prędkości pojazdu, aktywności kierowcy i przebytej drogi.
- dnia 25.02.2016 r. o godzinie 7:23 na ul. [...] w G. został załadowany ładunkiem mieszanki betonowej pojazd o nr rej. [...]. Szczegółowa analiza danych cyfrowych z tachografu zainstalowanego w pojeździe o nr rej. [...] wykazała, że o ww. godzinie tachograf zainstalowany w ww. pojeździe zarejestrował postój. W związku z powyższym stwierdzono, nierejestrowanie o godz. 7:23 dnia 25.02.2016 r. za pomocą cyfrowego urządzenia rejestrującego na karcie kierowcy wskazań w zakresie prędkości pojazdu, aktywności kierowcy i przebytej drogi.
4. Kierowca J. K.:
Na podstawie informacji uzyskanej z Generalnej Dyrekcji Dróg Krajowych i Autostrad Departamentu Zarządzania Ruchem stwierdzono, że dnia 02.02.2016 r. o godzinie 18:47 na odcinku drogi krajowej nr [...] T. – C. system elektronicznego poboru opłat zarejestrował przejazd pojazdu o nr rej. [...]. Szczegółowa analiza danych cyfrowych wykazała że o ww. godzinie w tachografie zalogowana była karta kierowcy J. K. a tachograf zainstalowany w ww. pojeździe zarejestrował postój. W związku z powyższym stwierdzono, nierejestrowanie o godz. 18:47 dnia 02.02.2016 r. za pomocą cyfrowego urządzenia rejestrującego na karcie kierowcy wskazań w zakresie prędkości pojazdu, aktywności kierowcy i przebytej drogi.
Na podstawie informacji uzyskanej z Generalnej Dyrekcji Dróg Krajowych i Autostrad Departamentu Zarządzania Ruchem stwierdzono, że dnia 19.02.2016 r. o godzinie:
17:41 na odcinku drogi krajowej nr [...] M. – K.,
17:46 na odcinku drogi krajowej nr [...] K. – S.,
18:42 na odcinku drogi krajowej nr [...] K. – S.,
18:43 na odcinku drogi krajowej nr [...] S. – K.,
18:46 na odcinku drogi krajowej nr [...] K.- M.,
20:04 na odcinku drogi krajowej nr [...] M. – K.,
20:07 na odcinku drogi krajowej nr [...] K. – S.,
- system elektronicznego poboru opłat zarejestrował przejazd pojazdu o nr rej. [...]. Szczegółowa analiza danych cyfrowych wykazała że w ww. okresach w tachografie zalogowana była karta kierowcy J. K. a tachograf zainstalowany w ww. pojeździe zarejestrował postój. W związku z powyższym stwierdzono, nierejestrowanie w ww. okresach dnia 19.02.2016 r. za pomocą cyfrowego urządzenia rejestrującego na karcie kierowcy wskazań w zakresie prędkości pojazdu, aktywności kierowcy i przebytej drogi.
Stwierdzone naruszenie zgodnie z Ip. 6.2.1 załącznika nr 3 do u.t.d. podlega karze pieniężnej w wysokości 5.000 zł. Łączna kwota kary za ww. naruszenie wyniosła 25.000 zł (5 x 5.000 zł).
III. nieudzielenie przerwy, o której mowa w art. 13 ust. 1 ustawy z dnia 16 kwietnia 2004 r. o czasie pracy kierowców, lp. 8.4 załącznika nr 3 do u.t.d.:
1. Kierowca M. L.:
Na podstawie danych cyfrowych stwierdzono, że kierowca w okresie od godziny 06:23 dnia 23.02.2016 r. do godziny 12:48 dnia 23.02.2016 r. przekroczył maksymalny czas pracy bez wymaganej przerwy o 1 minutę. W ww. okresie kierowca wykonywał pracę przez 6 godzin i 1 minutę i nie odebrał wymaganej przepisami przerwy w pracy. Podczas kontroli nie okazano dokumentu, uzasadniającego odstąpienie od przestrzegania norm czasu prowadzenia pojazdu, wymaganych przerw lub odpoczynków.
Na podstawie danych cyfrowych stwierdzono, że kierowca w okresie od godziny 06:06 dnia 17.02.2016 r. do godziny 12:27 dnia 17.02.2016 r. przekroczył maksymalny czas pracy bez wymaganej przerwy o 4 minuty. W ww. okresie kierowca wykonywał pracę przez 6 godzin i 4 minuty i nie odebrał wymaganej przepisami przerwy w pracy. Podczas kontroli nie okazano dokumentu, uzasadniającego odstąpienie od przestrzegania norm czasu prowadzenia pojazdu, wymaganych przerw lub odpoczynków.
2. Kierowca S. K.:
Na podstawie danych cyfrowych stwierdzono, że kierowca w okresie od godziny 07:10 dnia 20.01.2016 r. do godziny 13:18 dnia 20.01.2016 r. przekroczył maksymalny czas pracy bez wymaganej przerwy o 8 minut. W ww. okresie kierowca wykonywał pracę przez 6 godzin i 8 minut i nie odebrał wymaganej przepisami przerwy w pracy. Podczas kontroli nie okazano dokumentu, uzasadniającego odstąpienie od przestrzegania norm czasu prowadzenia pojazdu, wymaganych przerw lub odpoczynków.
3. Kierowca T. B.:
Na podstawie danych cyfrowych stwierdzono, że kierowca w okresie od godziny 06:39 dnia 11.02.2016 r. do godziny 13:41 dnia 11.02.2016 r. przekroczył maksymalny czas pracy bez wymaganej przerwy o 45 minut. W ww. okresie kierowca wykonywał pracę przez 6 godzin i 45 minut i nie odebrał wymaganej przepisami przerwy w pracy. Podczas kontroli nie okazano dokumentu, uzasadniającego odstąpienie od przestrzegania norm czasu prowadzenia pojazdu, wymaganych przerw lub odpoczynków.
Stwierdzone naruszenie zgodnie z Ip. 8.4 załącznika nr 3 do u.t.d. podlega karze pieniężnej w wysokości 300 zł. Łączna kwota kary za ww. naruszenie wyniosła 1.200 zł (4 x 300 zł).
Organ nie znalazł podstaw do odstąpienia od ukarania lub umorzenia postępowania na podstawie art. 92b lub art. 92c u.t.d.
Na podstawie przedstawionego, podczas kontroli, wykazu kierowców organ stwierdził, że w okresie 6 miesięcy poprzedzających rozpoczęcie kontroli przedsiębiorstwo zatrudniało średnio od 11 do 50 kierowców. W związku z powyższym w stosunku do strony organ zastosował przepis art. 92a ust. 3 pkt 2 u.t.d. Łączna kwota kary pieniężnej za stwierdzone naruszenia została ograniczona z kwoty 29.300 zł na kwotę 20.000 zł.
W odwołaniu od powyższej decyzji przedsiębiorca zarzucił rozstrzygnięciu naruszenie szeregu zasad postępowania administracyjnego m.in. poprzez nie wskazanie przez organ za co konkretnie nałożył poszczególne kary pieniężne, nie wyjaśnienie wszystkich istotnych okoliczności faktycznych sprawy. Strona podniosła, iż organ nie przeprowadził postępowania w zakresie sprawdzenia występowania przesłanek określonych w art. 92b i art. 92c u.t.d., podczas gdy, w przekonaniu strony, w sposób właściwy organizowała ona pracę w swoim przedsiębiorstwie. Strona wniosła o przeprowadzenie dowodów na okoliczność prawidłowego planowania przewozów drogowych.
Po rozpatrzeniu odwołania, Główny Inspektor Transportu Drogowego decyzją z dnia 21 listopada 2016 r. (nr [...]) – działając na podstawie art. 138 § 2 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (t.j.: Dz. U. z 2016 r., poz. 23 ze zm. - dalej jako: "k.p.a.") - uchylił zaskarżoną decyzję w całości i przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia organowi I instancji.
Zdaniem organu odwoławczego decyzja została wydana z naruszeniem przepisów postępowania tj. art. 7, art. 77 § 1 i § 2 oraz 107 § 3 k.p.a.
Organ odwoławczy wyjaśnił, że przepis zawarty w lp. 6.2.1 załącznika nr 3 do u.t.d., daje podstawę do nałożenia wielokrotnej kary pieniężnej, ale tylko w przypadku, gdy zostanie stwierdzone, że nierejestrowania za pomocą urządzenia rejestrującego lub cyfrowego urządzenia rejestrującego na wykresówce lub na karcie kierowcy wskazań w zakresie prędkości pojazdu, aktywności kierowcy i przebytej drogi, dopuściło się kilku kierowców. W niniejszej sprawie organ I instancji nie we wszystkich przypadkach przypisał kierowców do powstałych naruszeń, o których mowa w lp. 6.2.1 załącznika nr 3 do u.t.d.
Organ odwoławczy wskazał również, że wątpliwe jest przypisywanie naruszeń na podstawie informacji uzyskanych z przedsiębiorstwa [...], co do których nie ma pewności, co do ich rzetelności. Nie ma żadnej gwarancji, że system rejestracji pojazdów w ww. przedsiębiorstwie był prawidłowo zsynchronizowany z obowiązującym czasem.
Mając powyższe na uwadze organ odwoławczy zalecił, że organ I instancji przeprowadzając ponownie postępowanie powinien ustalić, którzy kierowcy dopuścili się naruszenia polegającego na nierejestrowaniu za pomocą urządzenia rejestrującego lub cyfrowego urządzenia rejestrującego na wykresówce lub na karcie kierowcy wskazań w zakresie prędkości pojazdu, aktywności kierowcy i przebytej drogi, a dopiero następnie w zależności od powyższych ustaleń, organ I instancji - mając na uwadze treść lp. 6.2.1 załącznika nr 3 do u.t.d. - nałoży na stronę karę pieniężną w odpowiedniej wysokości. Powyższe ustalenia powinny znaleźć odzwierciedlenie w uzasadnieniu decyzji wydanej po ponownym przeprowadzeniu postępowania.
Ponadto organ odwoławczy wskazał, że organ I instancji ponownie rozpoznając sprawę raz jeszcze powinien rozważyć zasadność nakładania kary pieniężnej z tytułu naruszenia lp. 8.4 załącznika nr 3 do u.t.d. w przypadkach przekroczenia maksymalnego czasu pracy bez wymaganej przerwy o tak nieznaczne wartości jak jedna, czy cztery minuty. Organ powinien także raz jeszcze rozważyć argumentację strony dotyczącą przepraw promowych.
Skargę na powyższą decyzję wniosło przedsiębiorstwo zarzucając jej naruszenie prawa materialnego poprzez błędne zastosowanie się przez organ I instancji przepisów:
art. 92b i art. 92c u.t.d. poprzez nieprawidłową kwalifikację stwierdzonych podczas kontroli naruszeń oraz wadliwą ocenę stanu faktycznego;
ustawy o transporcie drogowym poprzez wielokrotne nałożenie kary pieniężnej w wysokości 5.000 zł z tytułu naruszenia określonego pod lp. 6.2.1 załącznika nr 3 do tej ustawy, który to zapis nie pozwala na nałożenie kary pieniężnej "za każdego kierowcę" czy "za każdy pojazd", jak to zostało wskazane np. w przypadku naruszenia w zakresie wczytywania danych cyfrowych;
rozporządzenia (WE) nr 561/2006 Parlamentu Europejskiego i Rady z dnia 15 marca 2006 r. w sprawie harmonizacji niektórych przepisów socjalnych odnoszących się do transportu drogowego oraz zmieniające rozporządzenia Rady (EWG) nr 3821/85 i (WE) 2135/98, jak również uchylające rozporządzenie Rady (EWG) nr 3820/85 (Dz. Urz. UE L 102/1 z 11.04.2006 r.);
rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 165/2014 z dnia 4 lutego 2014 r. w sprawie tachografów stosowanych w transporcie drogowym i uchylające rozporządzenie Rady (EWG) nr 3821/1985 w sprawie urządzeń rejestrujących stosowanych w transporcie drogowym oraz zmieniające rozporządzenie (WE) nr 561/2096 Parlamentu Europejskiego i Rady w sprawie harmonizacji niektórych przepisów socjalnych odnoszących się do transportu drogowego (t.j. Dz. U. UE L 2014 60.1 ze zm.) - poprzez jego zastosowanie w sytuacji, gdy w art. 4 pkt 22 u.t.d. brak jest delegacji do stosowania przedmiotowego rozporządzenia w ramach kontroli ruchu drogowego wykonywanej przez Inspekcję Transportu Drogowego.
Ponadto w ocenie przedsiębiorstwa organ prowadząc postępowanie naruszył szereg przepisów postępowania, w szczególności art. 6, 7, 8, 10, 107 § 3 i art. 138 § 2 k.p.a., w szczególności zarzucając organom, że nie przeprowadziły żadnego postępowania dowodowego w przedmiocie sprawdzenia czy w sprawie zachodzą przesłanki z art. 92b i art. 92c u.t.d., a także nie podjęcie próby wyjaśnienia, w jaki sposób są organizowane przeprawy promowe i nie zwrócenie się w tym zakresie do zasięgnięcia informacji z firmy [...] SA Oddział w G.
Wskazując na te naruszenia skarżąca wniosła o uchylenie zaskarżonej decyzji w całości i poprzedzającej ją decyzji organu I instancji.
Organ w odpowiedzi na skargę wniósł o jej oddalenie i podtrzymał swoje stanowisko zawarte w zaskarżonej decyzji.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku zważył, co następuje:
W myśl art. 1 § 1 i § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (t.j.: Dz. U. z 2016 r., poz. 1066), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej.
Zgodnie z art. 3 § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j.: Dz. U. z 2016 r., poz. 718 ze zm.) – dalej: "p.p.s.a.", kontrola działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne obejmuje orzekanie w sprawach skarg m.in. na decyzje administracyjne (pkt 1). Na mocy art. 145 § 1 p.p.s.a. uwzględnienie skargi następuje w przypadku: naruszenia prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, naruszenia prawa dającego podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego lub innego naruszenia przepisów postępowania, jeśli mogło mieć ono istotny wpływ na wynik sprawy (pkt 1), a także w przypadku stwierdzenia przyczyn powodujących nieważność kontrolowanego aktu (pkt 2) lub jego wydania z naruszeniem prawa (pkt 3). W przypadku uznania, że skarga nie ma uzasadnionych podstaw podlega ona oddaleniu, na podstawie art. 151 p.p.s.a. Stosownie natomiast do art. 134 § 1 p.p.s.a. sąd wydaje rozstrzygnięcie w granicach danej sprawy, nie będąc związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną.
W tak określonym zakresie kognicji Sąd uznał, że skarga nie zasługuje na uwzględnienie.
Na wstępie należy podkreślić, że przedmiotem kontroli sądowej w niniejszej sprawie jest wydana przez Głównego Inspektora Transportu Drogowego decyzja z dnia 21 listopada 2016 r. uchylająca w całości decyzję [...] Wojewódzkiego Inspektora Transportu Drogowego z dnia 18 sierpnia 2016 r. w sprawie nałożenia na skarżąca spółkę kary pieniężnej za naruszenie przepisów o transporcie drogowym i przekazująca tę sprawę do ponownego rozpatrzenia przez ten organ
Podstawę prawną wydania takiego rozstrzygnięcia stanowił przepis art. 138 § 2 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (t.j.: Dz. U. z 2016 r., poz. 23 ze zm.) - zwanej dalej "k.p.a." – zgodnie z którym organ odwoławczy może uchylić zaskarżoną decyzję w całości i przekazać sprawę do ponownego rozpatrzenia organowi pierwszej instancji, gdy decyzja ta została wydana z naruszeniem przepisów postępowania, a konieczny do wyjaśnienia zakres sprawy ma istotny wpływ na jej rozstrzygnięcie. Przekazując sprawę, organ ten powinien wskazać, jakie okoliczności należy wziąć pod uwagę przy ponownym rozpatrzeniu sprawy.
Podkreślenia wymaga, że wydana na podstawie art. 138 § 2 k.p.a. decyzja kasacyjna jest w istocie rozstrzygnięciem procesowym, gdyż nie kształtuje ona stosunku materialnoprawnego. Decyzja ta jest wydawana, gdy orzekający organ pierwszej instancji naruszył przepisy postępowania związane z obowiązkiem dokładnego wyjaśnienia sprawy. W szczególności - jak wynika z brzemienia tego przepisu - uchylenie przez organ odwoławczy decyzji z tego powodu możliwe jest w sytuacji, gdy organ niższej instancji nie ustalił poprawnie stanu faktycznego sprawy (por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 20 lutego 2014 r., sygn. akt II GSK 1952/12, LEX nr 1450732).
Jak wynika z uzasadnienia zaskarżonej decyzji i akt sprawy przyczyną uchylenia decyzji organu pierwszej instancji, które skutkowało przekazaniem sprawy do ponownego rozpatrzenia przez ten organ, było niedostatecznie przeprowadzone przez ten organ postępowanie wyjaśniające dotyczące okoliczności istotnych dla dokonania wszechstronnej i rzetelnej oceny stanu faktycznego, tj. naruszenia przez przedsiębiorcę (skarżącą spółkę) obowiązków/warunków wynikających z przepisów ustawy z dnia 6 września 2001 r. o transporcie drogowym, ustawy z dnia 16 kwietnia 2004 r. o czasie pracy kierowców, rozporządzenia (WE) nr 561/2006 Parlamentu Europejskiego i Rady z dnia 15 marca 2006 r. w sprawie harmonizacji niektórych przepisów socjalnych odnoszących się do transportu drogowego oraz zmieniające rozporządzenie Rady (EWG) nr 3821/85 i (WE) 2135/98, jak również uchylające rozporządzenie Rady (EWG) nr 3820/85, a także rozporządzenia Rady (UE) nr 165/2014 z dnia 4 lutego 2014 r. w sprawie tachografów stosowanych w transporcie drogowym i uchylające rozporządzenie Rady (EWG) nr 3821/85 w sprawie urządzeń rejestrujących stosowanych w transporcie drogowym oraz zmieniające rozporządzenie (WE) nr 561/2006 Parlamentu Europejskiego i Rady w sprawie harmonizacji niektórych przepisów socjalnych odnoszących się do transportu drogowego.
W tym miejscu należy w pierwszej kolejności odnieść się do zarzutu naruszenia rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 165/2014 z dnia 4 lutego 2014 r. poprzez jego zastosowanie w rozpoznawanej sprawie z uwagi na brak takiej możliwości z powodu braku odesłania do jego stosowania w ramach kontroli ruchu drogowego wykonywanej przez Inspekcję Transportu Drogowego w treści art. 4 pkt 22 u.t.d. Zgodnie z art. 4 pkt 22 lit. a/ u.t.d. użyte w ustawie określenie obowiązki lub warunki przewozu drogowego oznacza obowiązki lub warunki wynikające z przepisów ustawy oraz m.in. rozporządzenia nr 3821/85. Należy wyjaśnić, że w okresie objętym kontrolą (5.05.2015 – 29.02.2016 r.) obowiązywało rozporządzenie nr 3821/85, które zostało zastąpione przez rozporządzenie nr 165/2014, w którym wskazano, że odesłania do rozporządzenia nr 3821/85 uznaje się za odesłania do rozporządzenia nr 165/2014 (art. 47 rozporządzenia nr 165/2014). Rozporządzenie nr 165/2014 - zgodnie z przepisem art. 48 – weszło w życie następnego dnia po jego opublikowaniu w Dzienniku Urzędowym Unii Europejskiej (czyli 1 marca 2014 r.), przy czym z zastrzeżeniem środków przejściowych, o których mowa w art. 46, niniejsze rozporządzenie ma zastosowanie od dnia 2 marca 2016 r., jednakże art. 24, 34 i 45 mają zastosowanie od dnia 2 marca 2015 r. Ze wspomnianego art. 46 rozporządzenia nr 165/2014 wynika jednak, że w zakresie aktów wykonawczych wspomnianych w niniejszym rozporządzeniu, które nie zostały przyjęte i nie mogą być stosowane od daty rozpoczęcia stosowania niniejszego rozporządzenia, nadal obowiązują przejściowo - do daty wejścia w życie aktów wykonawczych wspomnianych w niniejszym rozporządzeniu - przepisy rozporządzenia (EWG) nr 3821/85, w tym przepisy załącznika IB do tego rozporządzenia.
Z powyższego wynika zatem, że po pierwsze każde odesłanie do rozporządzenia nr 3821/85 uznane jest za odesłanie do rozporządzenia nr 165/2014, a po wtóre, do czasu wydania "nowych" aktów wykonawczych wspomnianych w rozporządzeniu nr 165/2014 nadal obowiązują przepisy rozporządzenia (EWG) nr 3821/85, w tym przepisy załącznika IB do tego rozporządzenia, dlatego zarzut określony w punkcie 4. petitum skargi należy uznać na nieuzasadniony.
Za nieuzasadniony należy także uznać zarzut wskazany w punkcie 2. petitum skargi wskazujący na "wielokrotne" nałożenie kary pieniężnej z tytułu naruszenia określonego pod lp. 6.2.1 załącznika nr 3 do u.t.d. Odnosząc się do powyższego należy przypomnieć treść art. 92a ust. 1 u.t.d., zgodnie z którym podmiot wykonujący przewóz drogowy lub inne czynności związane z tym przewozem z naruszeniem obowiązków lub warunków przewozu drogowego, podlega karze pieniężnej za każde naruszenie. W kwestii wielokrotnych naruszeń prawa przy wykonywaniu transportu drogowego wypowiedział się Naczelny Sąd Administracyjny m.in. w wyroku z 24 lutego 2011r. (sygn. akt II GSK 257/10), w którym stwierdził, że uchybienia przepisom dotyczącym transportu drogowego związane z przewozem wykonywanym przez każdy pojazd i każdego kierowcę muszą być oceniane oddzielnie. Brak jest przepisu prawa, który pozwalałby w sytuacji wielokrotnych naruszeń prawa przy wykonywaniu transportu drogowego poprzestać na nałożeniu jednej tylko kary. Jednocześnie należy wskazać – na co słusznie zwrócił uwagę Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku w wyroku z dnia 19 stycznia 2016 r. (sygn. akt II SA/Bk 722/15) – że naruszenie objęte lp. 6.2.1 załącznika nr 3 do u.t.d. dotyczy nierejestrowania danych na karcie kierowcy lub wykresówce, które stanowią dokumenty osobiste kierowcy, co w konsekwencji oznacza, że przedmiotowe naruszenie można popełnić tyle razy ilu kierowców nie stosowało kart lub wykresówek, niezależnie od tego w ilu pojazdach to robili czy też ile razy się tego dopuszczali. Stanowisko to Sąd w składzie orzekającym w niniejszej sprawie w pełni aprobuje, a w konsekwencji tego uznaje za prawidłowe rozstrzygnięcie organu odwoławczego przekazującego do ponownego rozpoznania przez organ I instancji sprawy w zakresie przeprowadzenia postępowania wyjaśniającego, co do ustalenia kierowcy/kierowców, którzy dopuścili się naruszenia objętego lp. 6.2.1 załącznika nr 3 do u.t.d., gdyż organ I instancji, na co słusznie zwrócił uwagę organ odwoławczy, "nie we wszystkich przypadkach przypisał kierowców do powstałych naruszeń, o których mowa w lp. 6.2.1 załącznika nr 3 do u.t.d." (dotyczy to naruszenia stwierdzonego w odniesieniu do pojazdu o nr rej. [...] oraz [...]). Niezależnie od powyższego organ odwoławczy uznał za wątpliwe (na podstawie zgromadzonego materiału dowodowego) przyjęcie za wiarygodne informacji uzyskanych z przedsiębiorstwa [...], na podstawie których stwierdzono dokonanie przez kierowcę – J. S. naruszenia lp. 6.2.1 załącznika nr 3 do u.t.d., z uwagi na nie wyjaśnienie czy system rejestracji pojazdów w ww. przedsiębiorstwie był prawidłowo zsynchronizowany z obowiązującym czasem. Ponadto też organ odwoławczy zalecił ponowne rozważenie sprawy w aspekcie zasadności nałożenia kary pieniężnej z tytułu naruszenia lp. 8.4 załącznika nr 3 do u.t.d. w odniesieniu do przypadków nieznacznego czasowo przekroczenia maksymalnego czasu pracy kierowcy bez wymaganej przerwy, a także rozważenia argumentacji strony dotyczącej przepraw promowych (a zatem ponownego wyjaśnienia sprawy w zakresie stwierdzonego dokonania przez kierowcę – M. C. naruszenia lp. 6.2.1 załącznika nr 3 do u.t.d.).
W ocenie Sądu stanowisko organu odwoławczego nie budzi zastrzeżeń, gdyż treść ww. przedstawionych przez ten organ wątpliwości, uniemożliwiających w istocie rzetelną ocenę faktów wskazujących na stwierdzone naruszenia przepisów u.t.d., świadczy o tym, że pierwszoinstancyjna decyzja została wydana przedwcześnie, bez przeprowadzenia postępowania wyjaśniającego i to w takim zakresie, że to uchybienie nie mogło być konwalidowane przez organ II instancji w drodze uzupełnienia materiału dowodowego na etapie postępowania odwoławczego. W ocenie Sądu takie działanie organu mogłoby naruszyć zasadę dwuinstancyjności postępowania (art. 15 k.p.a.), gdyż skarżąca w istocie zostałby pozbawiony jednej instancji rozpoznającej i oceniającej zgromadzony materiał dowodowy, co doprowadziłoby do wydania ostatecznego rozstrzygnięcia w sprawie "z pominięciem jednej instancji".
Mając powyższe na uwadze należy stwierdzić, że Główny Inspektor Transportu Drogowego wydając w niniejszej sprawie decyzję kasacyjną z przekazaniem do ponownego rozpatrzenia nie naruszył art. 138 § 2 k.p.a., stanowiącego podstawę prawną zaskarżonego rozstrzygnięcia.
W ocenie Sądu w niniejszej sprawie nie zostały także naruszone pozostałe powołane w skardze przepisy prawa procesowego, tj. art. 6, art. 7, art. 8, art. 10 i art. 107 § 3 k.p.a., w szczególności podniesione w kontekście nie wyjaśnienia przez organy przesłanek określonych w art. 92b i art. 92c u.t.d.
Treść art. 92b u.t.d. wskazuje, że przepis ten ma zastosowanie wyłącznie w przypadku naruszenia przepisów o czasie prowadzenia pojazdów, wymaganych przerwach i okresach odpoczynku, jeżeli podmiot wykonujący przewóz zapewnił: 1/ właściwą organizację i dyscyplinę pracy ogólnie wymaganą w stosunku do prowadzenia przewozów drogowych, umożliwiającą przestrzeganie przez kierowców przepisów: rozporządzenia nr 561/2006, rozporządzenia nr 3821/85 oraz umowy europejskiej dotyczącej pracy załóg pojazdów wykonujących międzynarodowe przewozy drogowe (AETR); 2/ prawidłowe zasady wynagradzania, niezawierające składników wynagrodzenia lub premii zachęcających do naruszania przepisów rozporządzenia, o którym mowa w pkt 1 lit. a, lub do działań zagrażających bezpieczeństwu ruchu drogowego.
Z kolei art. 92c u.t.d. ma zastosowanie m.in. wtedy, gdy okoliczności sprawy i dowody wskazują, że przedsiębiorca wykonujący przewóz nie miał wpływu na powstanie naruszenia, a naruszenie nastąpiło wskutek zdarzeń i okoliczności, które nie są typowe i których przedsiębiorca przy dołożeniu należytej staranności w zakresie organizacji pracy przedsiębiorstwa nie mógł przewidzieć. Przepis ten nie może jednak być interpretowany w sposób, który dopuszczałby zwolnienie przedsiębiorcy z obowiązków określonych prawem.
Mając powyższe na uwadze należy przede wszystkim w kontekście stawianych organom zarzutów podkreślić, że ciężar udowodnienia okoliczności egzoneracyjnych wymienionych w art. 92b i art. 92c u.t.d. spoczywa każdorazowo na podmiocie wykonującym przewóz drogowy, bowiem to on musi wykazać, a nie tylko wskazać, że dołożył należytej staranności organizując przewóz i nie miał wpływu na naruszenie prawa przez kierowcę, przy czym brak takiego wpływu musi istnieć realnie. Należy pamiętać, że nie wystarczy wykazanie braku winy przedsiębiorstwa, lecz wymagane jest pozytywnie udowodnione podjęcia wszystkich niezbędnych środków w celu zapobieżenia powstaniu naruszenia prawa, przy czym okoliczności objęte hipotezą przepisów art. 92b i art. 92c u.t.d. powinien udowodnić przedsiębiorca, gdyż to on wywodzi skutki prawne wynikające z tych przepisów, które zwalniają go od odpowiedzialności za wykroczenie kierowcy pojazdu. To na przedsiębiorcę nałożony został obowiązek wyboru właściwych rozwiązań organizacyjnych dotyczących dyscyplinowania osób wykonujących na jego rzecz usługi kierowania pojazdem; przedsiębiorcę obciążają kwestie właściwego doboru osób współpracujących, właściwego systemu motywacyjnego czy szkoleniowego. Wykonywanie przewozu przez kierowcę najczęściej odbywa się z wyłączeniem możliwości sprawowania bezpośredniej kontroli przez przedsiębiorcę, co nie może oznaczać zwolnienia przedsiębiorcy z odpowiedzialności za naruszenia, których dopuszcza się kierowca. Pamiętać należy, że samowolne działanie kierowcy, którym przedsiębiorca posługuje się przy wykonywaniu działalności w żadnym razie nie może zostać zakwalifikowane jako zdarzenie spowodowane wystąpieniem nadzwyczajnych, nieprzewidywalnych i niezależnych od przedsiębiorcy okoliczności, o których mowa w art. 92c ust. 1 pkt 1 ustawy, a w istocie rzeczy jest ono wyłącznie skutkiem niewłaściwej organizacji pracy samego przedsiębiorstwa oraz wynikiem braku właściwych rozwiązań mających na celu zdyscyplinowanie pracownika (por. wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku z dnia 30 czerwca 2016 r., sygn. akt III SA/Gd 171/16; por. także wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie z dnia 13 lipca 2016 r., sygn. akt III SA/Kr 35/16, publ.: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych - http://orzeczenia.nsa.gov.pl).
Mając powyższe na uwadze należy wyjaśnić, że jakkolwiek skarżąca w odwołaniu zwróciła się z wnioskiem do organu o przeprowadzenie dowodu z przesłuchania świadków (zatrudnionych w firmie kierowców) na okoliczność prawidłowego planowania przewozów drogowych, w tym prawidłowej organizacji tychże przewozów w sytuacji korzystania z przepraw promowych, to nie można czynić z zaniechania podjęcia tych czynności przez organ odwoławczy skutecznego zarzutu, w sytuacji, gdy organ odwoławczy sprawę skierował do ponownego rozpoznania przez organ I instancji. W aktualnym stanie sprawy, czyli po jej powrocie do rozpoznania przez organ I instancji, skarżącej będą przysługiwać wszelkie środki dowodowe, które będzie mogła w ramach czynnego udziału w postępowaniu przedsiębrać w celu przedstawienia okoliczności uzasadniających odstąpienie organu od nałożenia kary określonych w art. 92b i art. 92c u.t.d. Oczywiście do organów będzie należała sama ocena przeprowadzenia danego dowodu przez pryzmat jego celowości i przydatności dla wyjaśnienia okoliczności istotnych dla rozstrzygnięcia sprawy (art. 78 § 2 k.p.a.). Jednakże skoro ciężar dowodu w zakresie wystąpienia przesłanek do zwolnienia z odpowiedzialności przewidzianych w przepisach art. 92b i art. 92c u.t.d, spoczywa na przedsiębiorcy, gdyż to on wywodzi z tych przepisów skutki prawne, to organ ma obowiązek gromadzić wszystkie dowody istotne w sprawie, dotyczące zarówno okoliczności korzystnych, jak i niekorzystnych dla strony, z tym , że w sytuacji, gdy strona wywodzi z danej okoliczności korzystne dla siebie okoliczności, powinna podjąć własną inicjatywę, przynajmniej ukierunkowując tok działań organu stosownymi wnioskami dowodowymi (por. wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Opolu z dnia 20 października 2016 r., sygn. akt II SA/Op 214/16, LEX nr 2158164).
Mając powyższe na uwadze Sąd, na podstawie art. 151 p.p.s.a., orzekł jak w sentencji.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 26.07.2026. · Źródło