III SA/Gd 106/24
WyrokWSA w Gdańsku2024-07-11
Skład orzekający: Alina Dominiak, Bartłomiej Adamczak, Maja Pietrasik
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy okres 9 semestrów, przez który przysługuje stypendium rektora na studiach pierwszego stopnia, obejmuje wszystkie rozpoczęte semestry, niezależnie od tego, czy student faktycznie pobierał świadczenie, czy też był studentem na poprzednich studiach, które nie zostały ukończone?Ratio decidendi
Sąd uznał, że zgodnie z aktualnym brzmieniem art. 93 ust. 4 Prawa o szkolnictwie wyższym i nauce, łączny okres, przez który przysługują świadczenia, jest liczony "bez względu na ich pobieranie przez studenta". Oznacza to, że do limitu 9 semestrów na studiach pierwszego stopnia wlicza się wszystkie rozpoczęte semestry, w tym te z poprzednich, nieukończonych studiów, nawet jeśli student nie pobierał świadczenia lub studiował pod rządami innej ustawy. W związku z tym, jeśli student studiował łącznie przez 10 semestrów, przekroczył limit i nie przysługuje mu stypendium rektora.Stan faktyczny
Studentka K. W. złożyła wniosek o przyznanie stypendium rektora. Komisja stypendialna odmówiła przyznania świadczenia, uznając, że studentka przekroczyła limit 9 semestrów przysługiwania stypendium na studiach pierwszego stopnia, ponieważ jej historia studiów obejmuje 10 semestrów (w tym studia na poprzedniej uczelni). Odwoławcza Komisja Stypendialna podtrzymała tę decyzję. Studentka zaskarżyła decyzję do WSA, argumentując, że organy błędnie obliczyły liczbę semestrów i błędnie zinterpretowały przepisy dotyczące limitu semestrów.Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Alina Dominiak, Sędziowie: Sędzia WSA Bartłomiej Adamczak, Asesor WSA Maja Pietrasik (spr.), po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym w dniu 11 lipca 2024 r. sprawy ze skargi K. W. na decyzję Odwoławczej Komisji Stypendialnej Wyższej Szkoły Administracji i Biznesu im. E. Kwiatkowskiego w Gdyni z dnia 22 stycznia 2024 r. nr 16/2023/24 w przedmiocie stypendium rektora oddala skargę.
K. W. wniosła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku skargę na decyzję Odwoławczej Komisji Stypendialnej Wyższej Szkoły Administracji i Biznesu im. E. Kwiatkowskiego w Gdyni z dnia 22 stycznia 2024 r., nr 16/2023/24 w przedmiocie stypendium rektora.
W sprawie zaistniały następujące okoliczności faktyczne i prawne.
Wnioskiem z dnia 22 września 2023 r. K. W., studentka III roku Wyższej Szkoły Administracji i Biznesu im. E. Kwiatkowskiego w Gdyni (kierunek [...], studia niestacjonarne), wystąpiła do Komisji Stypendialnej wymienionej uczelni wyższej z wnioskiem o przyznanie stypendium rektora, o jest stypendium dla najlepszych studentów związanego z uzyskaniem wysokich wyników w nauce. W złożonym wniosku, pod rygorem odpowiedzialności karnej i dyscyplinarnej, studentka oświadczyła, że łączna ilość wszystkich rozpoczętych przez nią semestrów na studiach I stopnia wynosiła tylko 4 semestry. Studentka zapoznała się też z informacją zawartą w formularzu i dotyczącą obowiązujących przepisów prawa i oświadczyła, że przyjmuje do wiadomości, że świadczenia przysługują na studiach I stopnia nie dłużej niż przez 9 semestrów oraz że do okresu, o którym mowa wlicza się wszystkie rozpoczęte przez studenta semestry na studiach, w tym semestry przypadające w okresie korzystania z urlopów.
Decyzją z dnia 4 grudnia 2023 r., nr 221/2023/24, na podstawie art. 86 ust. 1 pkt 4 i ust. 2, art. 91, art. 92 ust. 1 i 3 oraz art. 93 ustawy z dnia 20 lipca 2018 r. - Prawo o szkolnictwie wyższym i nauce (tekst jednolity: Dz. U. z 2023 r. poz. 742 ze zm.), zwanej dalej: "p.s.w.n.", art. 104 i art. 107 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (tekst jednolity: Dz. U. z 2023 r. poz. 775 ze zm.), zwanej dalej: "k.p.a.", a także § 5 ust. 9, § 6 ust. 1 pkt 3 i ust. 2, § 7 oraz § 18 Regulaminu ustalania wysokości, przyznawania i wypłacania świadczeń pomocy materialnej dla studentów Wyższej Szkoły Administracji i Biznesu im. E. Kwiatkowskiego w Gdyni - rok akademicki 2023/2024 (zarządzenie nr 7/2022/2023 Rektora Wyższej Szkoły Administracji i Biznesu im. E. Kwiatkowskiego w Gdyni z dnia 14 września 2023 r.), Komisja Stypendialna Wyższej Szkoły Administracji i Biznesu im. E. Kwiatkowskiego w Gdyni odmówiła K. W. przyznania stypendium rektora.
W uzasadnieniu organ pierwszej instancji wskazał, że studentka nie spełnia przesłanek określonych w art. 93 ust. 4 pkt 1 p.s.w.n., ponieważ przekroczyła ustawowe 9 semestrów przysługiwania świadczeń stypendialnych. W oświadczeniu złożonym w trybie art. 286 Kodeksu karnego, dołączonym do wniosku studentka wskazała, że dotychczasowy przebieg studiów obejmował 4 semestry. Z informacji dostępnych na ministerialnej platformie danych o nauce i szkolnictwie wyższym: "POL-on" historia studiów wnioskodawcy obejmuje natomiast 10 semestrów studiów na studiach I stopnia. stopniu Zatem okres przysługiwania uprawnień do pobierania stypendium rektora wynoszący 9 semestrów został przekroczony. Jak wynika z wydruku systemu POL-on znajdującego się w aktach sprawy K. W. zanim rozpaczała studia I stopnia w Wyższej Szkole Administracji i Biznesu im. E. Kwiatkowskiego w Gdyni, studiowała na Politechnice Koszalińskiej w okresie od 27 września 2010 r. do 18 grudnia 2012 r. Wskazany okres studiów I stopnia nie został uwzględniony przez studentkę w oświadczeniu, które złożyła na obecnej uczelni we wniosku o stypendium.
W złożonym odwołaniu K. W. podniosła, że organ zarzucając jej przekroczenie liczby 9 ustawowych semestrów w oparciu o dane z systemu POL-on wskazując 10 semestrów studiów, nie przedstawił w uzasadnieniu decyzji szczegółowej historii jej studiów. W ocenie odwołującej zarzucane jej przekroczenie liczby semestrów jest rzekome, a podana przez organ ilość semestrów błędnie wyliczona.
W zakresie studiowania na uczelni w Gdyni odwołująca się wskazała, że skończyła tylko 4 semestry.
W zakresie studiowania na uczelni w Koszalinie odwołująca się wskazała, że w jej ocenie we wniosku o przyznanie stypendium nie ma oświadczenia, które dotyczyłoby studiów odbywanych w przeszłości. Ponadto wyjaśniła, że studia na Politechnice Koszalińskiej rozpoczęła w 2010 r., ale nigdy ich nie ukończyła. Na tej uczelni ukończyła bowiem tylko 2 pełne semestry, ponieważ nigdy co istotne nie zaliczyła semestru 3.
Mając na uwadze powyższe odwołująca się stanęła na stanowisku, że zawarte w uzasadnieniu decyzji stwierdzenie, że "historia studiów wnioskodawcy obejmuje 10 semestrów" nie jest prawdą.
Z tych względów w ocenie odwołującej się Komisja Stypendialna nie zebrała i nie rozpatrzyła całego materiału, a w konsekwencji błędnie obliczyła ilość semestrów. W ocenie strony powyższe potwierdzają dokumenty dołączone do odwołania, to jest Karta Przebiegu Studiów na Politechnice Koszalińskiej, gdzie zawarto informacje o osiągnieciach studentki na tej uczelni w semestrze zimowym roku akademickiego 2010/2011 i semestrze letnim roku akademickiego 2010/2011 oraz zaświadczenie z Politechniki Koszalińskiej, gdzie wskazano, że K. W. była studentką tej uczelni na studiach niestacjonarnych I stopnia w okresie od 27 września 2010 r. do 18 grudnia 2012 r., z adnotacją "skreślenie z sem. 03 roku akadem.2011/2012. Wznowienie studiów na sem 03. roku akadem.2012/2013". Odwołująca się wyjaśniła, że skreślenia ze studiów w grudniu 2012 r. wynikało zatem z niezaliczenia 3 semestru studiów.
Niezależnie od tego odwołująca się wskazała, że stypendium powinno zostać jej przyznane, ponieważ o ile wykładnia art. 93 ust. 4 p.s.w.n. w brzmieniu obowiązującym od dnia 18 grudnia 2021 r. pozostaje sporna w orzecznictwie sądów administracyjnych, o tyle zgodnie na gruncie tego przepisu w brzmieniu obowiązującym poprzednio utrwaliła się linia orzecznicza, że okresy, o których mowa w przywołanym przepisie odnoszą się do wyłącznie faktycznego pobierania świadczeń, a nie samej możliwości ubiegania się o nie wynikającej z posiadania statusu studenta. Nie można bowiem utożsamiać ustawowego pojęcia "przysługiwania świadczenia" z pojęciem "przysługiwania możliwości ubiegania się o świadczenie".
Studentka zaznaczyła końcowo, ze jej wyniki w nauce na uczelni w Gdyni są wyróżniające (średnia ocen z poprzedniego roku akademickiego - 4,74) i spełnia wszystkie warunki przyznani stypendium, ponieważ nie przekroczyła limitu 9 semestrów studiów.
W wyniku rozpoznania odwołania K. W., zaskarżoną decyzją, Odwoławcza Komisja Stypendialna Wyższej Szkoły Administracji i Biznesu im. E. Kwiatkowskiego w Gdyni odmówiła studentce przyznania wnioskowanego stypendium.
Jako podstawę prawną wydanej decyzji organ odwoławczy wskazał na przepisy: art. 86 ust. 1 pkt 4 i ust. 2, art. 91 oraz art. 92 ust. 1 i 3, art. 93 p.s.w.n., art. 104 i art. 107 k.p.a., a także § 5 ust. 9, § 6 ust. 1 pkt. 3 i ust. 2, § 7 i § 18 Regulaminu ustalania wysokości, przyznawania i wypłacania świadczeń pomocy materialnej dla studentów Wyższej Szkoły Administracji i Biznesu im. E. Kwiatkowskiego w Gdyni - rok akademicki 2023/2024 (zarządzenie nr 7/2022/2023 Rektora Wyższej Szkoły Administracji i Biznesu im. E. Kwiatkowskiego w Gdyni z dnia 14 września 2023 r.).
W uzasadnieniu organ odwoławczy podzielił stanowisko organu I instancji za prawidłowe i odmówił przyznania stypendium rektora.
Po zapoznaniu się ze złożonymi przez wnioskodawczynię dokumentami Odwoławcza Komisja Stypendialna Wyższej Szkoły Administracji i Biznesu im. E. Kwiatkowskiego w Gdyni stwierdziła, że wnioskodawczyni, nie spełnia przesłanek określonych w art. 93 ust.4 pkt 1 p.s.w.n., ponieważ przekroczyła ustawowe 9 semestrów przysługiwania świadczeń stypendialnych.
Podkreślono, że w oświadczeniu złożonym w trybie art. 286 Kodeksu karnego, dołączonym do wniosku wnioskodawczyni wskazała, że przebieg jej studiów obejmował 4 semestry. Natomiast z informacji dostępnych na ministerialnej platformie danych o nauce i szkolnictwie wyższym POL-on, na którym oparły się organy uczelni, historia studiów wnioskodawcy obejmuje 10 semestrów studiów na pierwszym stopniu akademickim. Z tych względów organ wskazał, że okres przysługiwania uprawnień do pobierania stypendium rektora, określony w treści art. 93 ust. 4 pkt 1 ustawy p.s.w.n., wynoszący 9 semestrów, w przypadku K. W. został przekroczony. Wobec powyższego orzeczono o odmowie przyznania stypendium rektora dla wnioskodawczyni.
W pouczeniu wskazano, że od decyzji wydanej przez Odwoławczą Komisję Stypendialną stronie "przysługuje odwołanie do sądu administracyjnego".
K. W. zaskarżyła opisaną powyżej ostateczną decyzję Odwoławczej Komisji Stypendialnej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku, wnosząc o jej uchylenie jej w całości
W przedmiotowej skardze złożonej przez stronę za pośrednictwem organu, którego działanie podlegało zaskarżeniu, K. W. podkreśliła, że Odwoławcza Komisja Stypendialna Wyższej Szkoły Administracji i Biznesu im. E. Kwiatkowskiego w Gdyni może także w całości w terminie 30 dni od otrzymania skargi w trybie autokontroli uwzględnić skargę i uchylić swoją decyzję w całości i wydać nową, prawidłową decyzję.
W ocenie skarżącej stypendium rektora powinno zostać jej przyznane, a zaskarżona decyzja rażąco narusza prawo.
Wymienione przez stronę w skardze zarzuty objęły naruszenie:
1/ art. 93 ust. 4 p.s.w.n. poprzez błędną jego wykładnię polegającą na przyjęciu, że do łącznego okresu przysługiwania stypendium rektora należy wliczać semestry, w których świadczenie nie przysługiwało, jak również semestry odbyte przed wejściem w życie ustawy, a przede wszystkim błędne wyliczenie rozpoczętych semestrów,
2/ art. 138 k.p.a. poprzez niezastosowanie się organu odwoławczego do wydania rozstrzygnięcia wskazanego w enumeratywnym katalogu w § 1 tego przepisu, a zachowanie się organu odwoławczego jak organu I instancji i ponowne rozpatrzenie wniosku o przyznanie stypendium rektora, zamiast wydania decyzji w trybie odwoławczym,
3/ art. 6 k.p.a.,
4/ art. 7 k.p.a. poprzez niepodejmowanie przez organ czynności niezbędnych do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz załatwienia sprawy, mając na względzie interes społeczny i słuszny interes obywateli,
5/ art. 7a k.p.a. poprzez nieuwzględnienie dotychczasowego bogatego orzecznictwa interpretacyjnego sądów administracyjnych art. 94 ust. 4 p.s.w.n. w sprawie obliczania ilości semestrów kwalifikujących do otrzymania stypendium,
6/ art. 7b k.p.a. poprzez niepodejmowanie działań mających na celu dokładne wyjaśnienie stanu faktycznego i prawnego sprawy, w odniesieniu do przedstawionych dowodów w odwołaniu od decyzji organu I instancji,
7/ art. 8 § 1 k.p.a. poprzez niezbadanie sprawy i przedstawionych dowodów, bezrefleksyjne skopiowanie uzasadnienia decyzji organu I instancji - naruszając zasady równego traktowania i zaufania,
8/ art. 9 k.p.a. poprzez zastosowanie błędnego pouczenia w decyzji co do przysługujących stronie środków zaskarżenia,
9/ art. 35 § 3 oraz art. 36 § 1 k.p.a. poprzez naruszenie terminu załatwienia sprawy przez organ odwoławczy w terminie miesiąca od dnia otrzymania odwołania oraz niedopełnienia obowiązku zawiadomienia strony o przyczynie zwłoki w załatwieniu sprawy i wyznaczeniu nowego terminu załatwienia sprawy,
10/ art. 107 § 3 k.p.a. poprzez nie wskazanie faktów, które organ uznał za udowodnione, dowodów, na których się oparł oraz przyczyn, z powodu których innym dowodom odmówił wiarygodności i mocy dowodowej.
W uzasadnieniu skargi strona skarżąca podtrzymała zarzuty poniesione uprzednio w odwołaniu, to jest, że w sprawie doszło do błędnego wyliczenia 10 semestrów studiów, a niezależnie od ego także do błędnej wykładni przepisów ustawy Prawo o szkolnictwie wyższym i nauce.
Skarżąca stanęła na stanowisku, że organy błędnie wyliczyły ilość rozpoczętych semestrów, zawyżając ich ilość. Wskazała, że niestety, w żadnym z dwóch uzasadnień nie przedstawiono poprzez wyliczenie, "historii" 10 semestrów, które wskazały oba organy.
Skarżąca wskazała, że wątpi, czy organ licząc rozpoczęte semestry prawidłowo przyjął te, które skarżąca rozpoczęła przed wyjściem w życie ustawy. W tym zakresie wskazano, że z art. 93 ust. 4 p.s.w.n. w ocenie strony wynika, że przepisy te odnoszą się tylko i wyłącznie do świadczeń uzyskanych na gruncie tej ustawy, a zatem rozpoczęcie biegu tego terminu 9 semestrów (niezależnie od tego jak go rozumieć) nie mogło mieć miejsca wcześniej niż z dniem wejścia w życie tych regulacji, to jest z dniem 1 października 2019 r. W ocenie skarżącej zaliczanie teraz do okresów pobierania świadczeń wszelkich stypendiów przyznawanych studentom, a więc także na podstawie wcześniej obowiązującej ustawy z dnia 27 lipca 2005 r. - Prawo o szkolnictwie wyższym prowadziłoby do naruszenia zasady niedziałania prawa wstecz, albowiem zdarzenia zaistniałe w całości pod rządami uprzednio obowiązującej ustawy z 2005 r., która tego rodzaju ograniczeń czasowych nie wprowadzała, przesądzałyby o bieżącym prawie do świadczeń na podstawie aktualnie obowiązujących przepisów. W tej sytuacji za jedyną prawidłową wykładnię przepisów ustawy p.s.w.n. należy uznać rozpoczęcie liczenia okresu przysługiwania świadczeń od dnia wejścia w życie przepisów o pomocy materialnej w tej ustawie.
Następnie skarżąca wskazała, że nawet przyjmując teoretycznie, że organ dokonał prawidłowego wyliczenia rozpoczętych semestrów, to jego decyzja nie odzwierciedla linii orzeczniczej sądów administracyjnych w przedmiocie interpretacji art. 93 ust. 4 p.s.w.n. Skarżąca podkreśliła, że wszelkie wątpliwości w zakresie stosowania i interpretacji tej normy wyczerpuje wyrok z dnia 11 stycznia 2024 r. Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu II SA/Po 476/23. Odwołując się do wskazanego wyroku skarżąca zwróciła uwagę, że osoba posiadająca status studenta może jedynie ubiegać się o przyznanie wskazanego w nim świadczenia, ponieważ sam status studenta nie powoduje powstania uprawnienia do uzyskania świadczenia.
Wobec tego okres 9 semestrów dla studiów pierwszego stopnia należy odnosić do okresu, w którym student spełnia przesłanki otrzymywania stypendium. Wskazane w art. 93 ust. 4 p.s.w.n. okresy ograniczające, w tym okres 9 miesięcy ograniczający czas przysługiwania stypendium należy zatem liczyć od momentu uzyskania uprawnienia do pobierania świadczenia w postaci stypendium. Tym samym gdy jest to świadczenie okresowe wypłacane co miesiąc i chodzi o ograniczenie 9 semestrów – to do ograniczenia prawa do stypendium dojdzie po upływie 45 miesięcy otrzymywania stypendium przez studenta.
W zakresie pozostałych zarzutów skarżąca wskazała, że organ odwoławczy nie podjął czynności niezbędnych do wyjaśnienia stanu faktycznego oraz załatwienia sprawy. W uzasadnieniu zaskarżonej decyzji nie odniósł się do przedstawionych przez skarżącą zarzutów i wniosków dowodowych. Jedynym dowodem jaki przesądził o rozstrzygnięciu sprawy stał się dostępny tylko organowi system POL-on. System ten jest jednak jedynie środkiem technicznym. Organ stypendialny nie może zatem podchodzić do alertów z systemu bezkrytycznie. Organ mając informację w postaci zaświadczenia z innej uczelni powinien dokonać dokładnego zbadania stanu faktycznego. Organ odwoławczy nie może ograniczyć się jedynie do kontroli decyzji organu I instancji. Organ odwoławczy jest zobowiązany do rozpatrzenia wszystkich zarzutów odwołania i ponownego pełnego rozpatrzenia sprawy w II instancji. Brak rozpatrzenia wszystkich zarzutów odwołania stanowi kwalifikowaną wadę rozstrzygnięcia organu odwoławczego, równoznaczną z brakiem rozstrzygnięcia całości sprawy. Powyższe ma także związek z naruszeniem art. 107 k.p.a., który wyczerpująco wskazuje, jakie elementy powinna zawierać decyzja. Odwoławcza Komisja Stypendialna naruszyła art. 107 § 3 k.p.a. poprzez nie wskazanie faktów, które organ uznał za udowodnione, dowodów, na których się oparł oraz przyczyn, z powodu których innym dowodom odmówił wiarygodności i mocy dowodowej. Skarżąca zwróciła ponadto uwagę, że w toku postępowania, kiedy organ powziął informację o wątpliwościach w liczeniu semestrów, nie podjął żadnych działań mających na celu dokładnie wyjaśnienie sprawy z innym organem, tj. Politechniką Koszalińską. Wskazano, że uzasadnienie zaskarżonej decyzji stanowi kopię decyzji organu I instancji. W ocenie strony organ odwoławczy zachował się jak organ I instancji, o czym świadczy również to, że nie powołał w podstawie prawnej art. 138 k.p.a. i nie odwołał się do tego przepisu, który zawiera wiążący dla organu odwoławczego enumeratywny katalog rozstrzygnięć.
Reasumując zdaniem skarżącej w wydanej decyzji organ rażąco naruszył zasadę pogłębiania zaufania poprzez lekceważące rozstrzygnięcie sprawy, skopiowanie treści decyzji Komisji Stypendialnej. Nie zbadał żadnych dowodów, nie wyjaśnił swojego stanowiska, zignorował okoliczności i zarzuty poniesione przez stronę.
Skarżąca zwróciła także uwagę, na zawarte w zaskarżonej decyzji błędne pouczenie, które brzmiało: "od niniejszej decyzji przysługuje odwołanie do Sądu Administracyjnego składane za pośrednictwem Komisji Stypendialnej Wyższej Szkoły Administracji i Biznesu im. E Kwiatkowskiego w Gdyni w terminie 14 dni od dnia doręczenia decyzji". Skarżąca wypunktowała, że od rozstrzygnięcia organu II instancji przysługuje skarga, a nie odwołanie, że wnosi się ją w terminie 30 dni, a nie 14 dni, że wnosi się ją za pośrednictwem organu odwoławczego, a nie organu pierwszej instancji oraz w prawidłowym pouczeniu należałoby wskazać do którego konkretnie sądu administracyjnego przysługuje skarga. Skarżąca zaznaczyła w związku z tym, że w dniu 13 lutego 2024 r. w siedzibie uczelni złożyła żądanie sprostowania błędnego pouczenia w decyzji na podstawie art. 111 § k.p.a., do dnia wniesienia skargi nie otrzymała jednak sprostowania.
Skarżąca powołując się na art. 35 § 3 oraz art. 36 § 1 k.p.a zwróciła także uwagę, że decyzja została wydana 22 stycznia 2024 r., a nadana do strony w dniu 31 stycznia 2024 r. W związku z tym na organie ciążył obowiązek powiadomienia o niezałatwieniu sprawy w terminie z podaniem przyczyny, wyznaczeniu nowego terminu, czego organ nie wypełnił.
W odpowiedzi na skargę organ wniósł o rozpoznanie sprawy w trybie uproszczonym i oddalenie skargi. Wskazano, że decyzją Komisji Stypendialnej nr 221/2023/24 z dnia 4 grudnia 2023 r. odmówiono przyznania skarżącej wnioskowanego świadczenia. Stanowisko to zostało potwierdzone decyzją Odwoławczej Komisji Stypendialnej nr 16/2023/24 z dnia 22 stycznia 2024 roku. W uzasadnieniu odmowy przyznania stypendium rektorskiego, stwierdzono, że skarżąca przekroczyła ustawowe 9 semestrów studiów przysługiwania tego świadczenia. Zaznaczono, że obie Komisje podjęły negatywną decyzję w przedmiotowej sprawie w oparciu o stan faktyczny wynikający z wykazu informacji z Zintegrowanego Systemu Informacji o Szkolnictwie Wyższym i Nauce POL-on Ministerstwa Edukacji i Nauki oraz historii Studenta WSAiB w Gdyni, z których wynika, że skarżąca nie spełnia warunków do otrzymania pozytywnej decyzji dotyczącej stypendium rektora. Ze zgromadzonym w sprawie dokumentów wynika, że skarżąca studiowała na studiach przez 10 semestrów. Ponownie wskazano, że w oświadczeniu złożonym w trybie art. 286 kodeksu karnego, dołączonym do wniosku, skarżąca wskazała, że dotychczasowy przebieg jej studiów obejmował 4 semestry studiów. Natomiast z informacji dostępnych na ministerialnej platformie danych o nauce i szkolnictwie wyższym POL-on historia studiów wnioskodawczyni obejmuje 10 semestrów.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku zważył, co następuje:
W myśl art. 1 § 1 i § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (t.j.: Dz. U. z 2022 r., poz. 2492) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej.
Na mocy art. 145 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j.: Dz. U. z 2024 r., poz. 935 dalej w skrócie jako "p.p.s.a.") uwzględnienie skargi następuje w przypadku: naruszenia prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, naruszenia prawa dającego podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego lub innego naruszenia przepisów postępowania, jeśli mogło mieć ono istotny wpływ na wynik sprawy (pkt 1), a także w przypadku stwierdzenia przyczyn powodujących nieważność kontrolowanego aktu (pkt 2) lub wydania tego aktu z naruszeniem prawa (pkt 3). W przypadku uznania, że skarga nie ma uzasadnionych podstaw podlega ona oddaleniu, na podstawie art. 151 p.p.s.a. Zgodnie z art. 134 § 1 p.p.s.a. sąd wydaje rozstrzygnięcie w granicach danej sprawy, nie będąc związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną.
Dokonując kontroli zaskarżonego rozstrzygnięcia w oparciu o wyżej wskazane kryterium Sąd uznał, że zaskarżona decyzja nie narusza prawa w stopniu uzasadniającym wyeliminowanie jej z obrotu prawnego i orzekł o oddaleniu skargi.
Przedmiotem zaskarżenia była decyzja Odwoławczej Komisji Stypendialnej Wyższej Szkoły Administracji i Biznesu im. E. Kwiatkowskiego w Gdyni z dnia 22 stycznia 2024 r. (nr 16/2023/24) o odmowie przyznania skarżącej stypendium rektora w roku akademickim 2023/2024 r. Na wstępie wyjaśnienia wymaga, że pomimo braku wyraźnego wskazania przez organ odwoławczy w podstawie prawnej decyzji art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a., powyższe uchybienie w ocenie Sądu nie miało istotnego wpływu na wynik tej sprawy. Decyzja, która nie zawiera powołania pełnej podstawy prawnej, nie jest wydana bez podstawy prawnej, a dotknięta jest tylko wadą formy z racji naruszenia przepisu art. 107 § 1 k.p.a. W takim przypadku uchybienie polega na tym, że o pełnej zastosowanej podstawie prawnej nie ma prawidłowej informacji w decyzji administracyjnej. Sytuacja taka zaistniała w przedmiotowej sprawie, przy czym nie budzi wątpliwości Sądu, że zaskarżona decyzja Odwoławczej Komisji Stypendialnej Wyższej Szkoły Administracji i Biznesu im. E. Kwiatkowskiego w Gdyni jest decyzją odwoławczą od decyzji Komisji Stypendialnej Wyższej Szkoły Administracji i Biznesu im. E. Kwiatkowskiego w Gdyni. O uchybieniu co do formy można także mówić w odniesieniu do częściowo błędnego pouczenia jakie zawarto w decyzji. Również to uchybienie nie miało w ocenie Sądu istotnego wpływu na wynik przedmiotowej sprawy, której istota dotyczy zastosowania przepisów ustawy Prawo o szkolnictwie wyższym i nauce. Podkreślenia wymaga, że pomimo błędnego pouczenia o prawie wniesienie "odwołania" do sądu administracyjnego, skarżąca wniosła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku właściwy środek odwoławczy jakim jest skarga. Skarga to została wniesiona terminowo oraz jak wskazano wyżej wywiedziona została w stosunku do ostatecznej decyzji o charakterze decyzji odwoławczej, co umożliwiło merytoryczne rozpoznanie skargi przez tutejszy Sąd. Podkreślenia wymaga, że zaskarżona decyzja Odwoławczej Komisji Stypendialnej Wyższej Szkoły Administracji i Biznesu im. E. Kwiatkowskiego w Gdyni została wydana jako bezpośrednia konsekwencja wniesionego przez K. W. odwołania od decyzji Komisji Stypendialnej Wyższej Szkoły Administracji i Biznesu im. E. Kwiatkowskiego w Gdyni z dnia 4 grudnia 2023 r. (nr 221/2023/24) o odmowie przyznania stypendium rektora tej uczelni, wnioskowanego przez skarżącą na rok akademicki 2023/2024. Kwestionowanie odwoławczego charakteru zaskarżonej decyzji Odwoławczej Komisji Stypendialnej Wyższej Szkoły Administracji i Biznesu im. E. Kwiatkowskiego w Gdyni nie jest w okolicznościach przedmiotowej sprawy uprawnione.
Podstawę prawną wydania zaskarżonej decyzji i poprzedzającej ją decyzji stanowiły przepisy ustawy z dnia 20 lipca 2018 r. - Prawo o szkolnictwie wyższym i nauce (t.j.: Dz. U. z 2023 r., poz. 742, dalej jako "p.s.w.n."), w tym w szczególności art. 93 p.s.w.n., który stanowi, że świadczenia, o których mowa w art. 86 ust. 1 pkt 1-4 (zatem stypendium socjalne, stypendium dla osób niepełnosprawnych, zapomoga, stypendium rektora) i art. 359 ust. 1 (stypendium ministra) przysługują na studiach pierwszego stopnia, studiach drugiego stopnia i jednolitych studiach magisterskich (art. 93 ust. 1). Ustawodawca zawarł w omawianym przepisie ponadto określone wyłączenia powodujące niemożność przyznania świadczenia. Zgodnie z art. 93 ust. 3 p.s.w.n. wymienione świadczenia, nie przysługują bowiem studentowi posiadającemu tytuł zawodowy magistra, magistra inżyniera albo równorzędny (pkt 1) albo licencjata, inżyniera albo równorzędny, jeżeli ponownie podejmuje studia pierwszego stopnia (pkt 2). W przedmiotowej sprawie istotne znaczenie ma natomiast ograniczenie wynikające z art. 93 ust. 4 p.s.w.n., to jest, że łączny okres, przez który przysługują świadczenia, o których mowa w art. 86 ust. 1 pkt 1-4 i art. 359 ust. 1, wynosi 12 semestrów, bez względu na ich pobieranie przez studenta, z zastrzeżeniem że w ramach tego okresu świadczenia przysługują na studiach: 1) pierwszego stopnia - nie dłużej niż przez 9 semestrów; 2) drugiego stopnia - nie dłużej niż przez 7 semestrów. W art. 93 ust. 6 p.s.w.n. doprecyzowano przy tym, że do okresu, o którym mowa w ust. 4 wlicza się wszystkie rozpoczęte przez studenta semestry na studiach, o których mowa w ust. 1, w tym semestry przypadające w okresie korzystania z urlopów, o których mowa w art. 85 ust. 1 pkt 3, z wyjątkiem semestrów na kolejnych studiach pierwszego stopnia rozpoczętych lub kontynuowanych po uzyskaniu pierwszego tytułu zawodowego licencjata, inżyniera albo równorzędnego. W przypadku kształcenia się na kilku kierunkach studiów semestry odbywane równocześnie traktuje się jako jeden semestr.
Istotą sporu, który legł u podstaw wniesionej skargi był zarzut skarżącej dotyczący ilości semestrów, które powinny być zaliczone jako wchodzące do okresu "przysługiwania świadczeń", którego limit, zgodnie z przepisami ustawy, ogranicza prawo do korzystania ze świadczeń studenckich.
W przedmiotowej sprawie organy stanęły na stanowisku, że skarżąca ubiegała się o stypendium rektora już po "wyczerpaniu" okresu 9 semestrów, uwzględniając, że jak oceniła Komisja Stypendialna, a następnie Odwoławcza Komisja Stypendialna skarżąca studiowała łącznie 10 semestrów na studiach pierwszego stopnia, których jeszcze nie ukończyła (w tym na pierwszej uczelni z powodu skreślenia z listy studentów).
Skarżąca wskazuje, że ustalenie organów, że historia jej studiów na I stopniu akademickim obejmowała 10 rozpoczętych semestrów, jak przyjęły organy było nieprawidłowe, a w sprawie doszło do naruszenia zasad postępowania administracyjnego rzutujących na błędne ustalenie stanu faktycznego sprawy. Jednocześnie w skardze podkreślono, że nawet przyjmując, że wyliczenie to było prawidłowe - a zatem, że historia studiów na I stopniu akademickim w chwili orzekania przez organy wynosiła łącznie 10 semestrów – Odwoławcza Komisja Stypendialna dokonała zdaniem skarżącej błędnej wykładni art. 93 p.s.w.n.
W tym zakresie strona, powołując się na stanowisko wyrażone w wyroku WSA w Poznaniu z dnia 11 stycznia 2024 r., sygn. akt II SA/Po 476/23, uznaje bowiem, że do limitu 9 miesięcy nie powinny być w ogóle wliczone te semestry studiów na studiach I stopnia, jakie skarżąca odbywała na poprzedniej uczelni, ponieważ skarżąca rozpoczęła te studia i została z nich skreślona w odległym okresie czasu, pod rządami innej regulacji prawnej. Przede wszystkim zaś w ocenie skarżącej podstawowym argumentem wskazującym na to, że zawyżono liczbę przypisanych jej rozpoczętych semestrów na studiach I stopnia, jest okoliczność, że liczba tych semestrów nie powinna być utożsamiana z liczbą semestrów ,przez które student studiuje, ale liczbą semestrów, przez które studentowi "przysługuje świadczenie" w rozumieniu pobierania danego świadczenia. Taką wykładnię wskazanego przepisu przyjął w powołanym przez skarżącą wyroku z dnia 11 stycznia 2024 r. WSA w Poznaniu (sygn. akt II SA/Po 476/2), gdzie uznano dodatkowo, że dla biegu okresu, o którym mowa w art. 93 ust. 4 p.s.w.n. znaczenie ma to, czy dane świadczenie (a zatem w przypadku skarżącej świadczenie w postaci stypendium rektora) zostało przyznane skarżącej, po spełnieniu wszystkich warunków uprawniających do pobierania danego świadczenia.
Sąd w składzie orzekającym w przedmiotowej sprawie nie podziela wyrażonego we wskazanym wyroku poglądu. Zaznaczyć należy, że orzecznictwo dotyczące wykładni art. 93 p.s.w.n. dotyczących istotnej kwestii po zmianie przepisów tej ustawy, nie jest jednolite. Sąd orzekający w przedmiotowej sprawie podziela w tym zakresie stanowisko przeciwne wyrażone m.in. w wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 19 kwietnia 2024 r. o sygn. akt III OSK2697/23, gdzie wskazano, że "ustawa z dnia 17 listopada 2021 r. o zmianie ustawy - Prawo o szkolnictwie wyższym i nauce oraz niektórych innych ustaw (Dz.U. z 2021 r., poz. 2232) doprowadziła do zmiany przesłanek materialnoprawnych przyznawania studentowi świadczeń, o których mowa w art. 86 ust. 1 pkt 1-4 i art. 359 ust. 1 ustawy z dnia 20 lipca 2018 r. Prawo o szkolnictwie wyższym i nauce (p.s.w.n.) uzależniając prawo do nich dodatkowo od czasookresu studiowania, co nastąpiło w sposób jednoznaczny na poziomie językowym przez zmianę treści art. 93 ust. 4 tej ustawy. Sformułowanie "bez względu na ich pobieranie przez studenta" użyte w art. 93 ust. 4 ustawy łączy zatem prawo do świadczenia także z okresem studiowania, a nie jak uprzednio z okresem korzystania przez studenta ze świadczenia".
Jak wskazano wyżej uzasadniając swoje stanowisko, co do wykładni art. 93 p.s.w.n. skarżąca wskazywała na to, że do limitu semestrów należy zaliczać jedynie te semestry, do których można odnieść pojęcie "przysługiwania świadczenia". Skarżąca nie sprecyzowała wprost, czy chodzi jej sytuację pobierania świadczenia, to jest sytuację rzeczywistego wypłacenia świadczeń danego rodzaju, czy też wyłącznie o sytuację spełnienia warunków do przyznania świadczenia, gdzie orzekający aktualnie organ miałby rozstrzygać o tym, czy danej osobie mogło w przeszłości przysługiwać świadczenie w związku ze spełnieniem wszystkich warunków materialnych do pobierania danego świadczenia. Nie wskazała też jaką liczbę semestrów w tym przypadku uznaje względem swojej osoby za prawidłowy okres przysługiwania świadczeń. W powołanym przez stronę wyroku WSA w Poznaniu z dnia 11 stycznia 2024 r. (sygn. akt II SA/Po 476/2) pojęcie "przysługiwania świadczenia" związano z sytuacją gdy w danym okresie dana osoba posiadała status studenta, ubiegała się o świadczenie i wobec spełnienia warunków jego otrzymania, dane świadczenie materialne otrzymała. Pierwszoplanowym argumentem powołanym we wskazanym wyroku i podnoszonym przez skarżącą jest wskazanie, że pojęcia "przysługuje świadczenie" nie należy utożsamiać z wyrażeniem "posiada status studenta".
W ocenie Sądu orzekającego w przedmiotowej sprawie podkreślenia wymaga, że
wskazana przez skarżącą wykładnia pojęcia "przysługiwania świadczenia", została co istotne zapoczątkowana przez orzecznictwo zapadłe przed zmianą przepisów ustawy p.s.w.n. i nie jest po tej zmianie, w ocenie Sądu, już adekwatna. Organy uczelni otrzymujące obecnie, to jest po zmianie przepisów ustawy p.s.w.n., wniosek o przyznanie stypendium nie są zatem zobowiązane ustalać ani tego, kiedy wnioskodawca pobierał takie świadczenie w przeszłości, ani tym bardziej, czy mógłby je teoretycznie otrzymywać, to jest że gdyby student złożył wniosek o dane świadczenie, takie świadczenie by teoretycznie otrzymał, ponieważ spełniał warunki do jego przyznania.
Orzecznictwo sądów administracyjnych wskazujące na to, że pojęcie przysługiwania świadczenia należy łączyć z rzeczywistym pobieraniem świadczenia ukształtowało się przed zmianą prawa nowelizującą art. 93 p.s.w.n. Zgodnie z poprzednio obowiązującymi przepisami (do dnia 17 grudnia 2021 r.) art. 93 ust. 2 pkt 1 p.s.w.n. stanowił, że świadczenia studenckie przysługiwały na studiach pierwszego stopnia, studiach drugiego stopnia i jednolitych studiach magisterskich, jednak nie dłużej niż przez okres 6 lat. Przepis ten wykładać należało w ten sposób, że wyczerpanie limitu czasu, w którym przysługiwały świadczenia następowało dopiero po zakończeniu 6 roku pobierania świadczenia, a nie samego studiowania (por. wyroki WSA w Gdańsku z dnia 26 sierpnia 2020 r., sygn. akt III SA/Gd 462/20 oraz z dnia 17 lutego 2022 r., sygn. akt III SA/Gd 498/21, a także wyrok NSA z dnia 7 marca 2023 r., sygn. akt III OSK 7051/21 i powołane w nim orzecznictwo).
Obecnie jednak limit ten wyznacza ustawa p.s.w.n. w brzmieniu znowelizowanym z dniem 18 grudnia 2021 r. przez ustawę z dnia 17 listopada 2021 r. o zmianie ustawy - Prawo o szkolnictwie wyższym i nauce oraz niektórych innych ustaw (Dz. U. z 2021 r., poz. 2232). Zgodnie z aktualnym w dacie złożenia wniosku przez skarżącą brzmieniem art. 93 ust. 4 p.s.w.n. łączny okres, przez który przysługują świadczenia (...) wynosi 12 semestrów, bez względu na ich pobieranie przez studenta, z zastrzeżeniem, że w ramach tego okresu świadczenia przysługują na studiach: 1) pierwszego stopnia - nie dłużej niż przez 9 semestrów; 2) drugiego stopnia - nie dłużej niż przez 7 semestrów.
Przepis art. 93 ust. 6 p.s.w.n. stanowi zaś, że do okresu, o którym mowa w ust. 4 i 5, wlicza się wszystkie rozpoczęte przez studenta semestry na studiach, o których mowa w ust. 1, w tym semestry przypadające w okresie korzystania z urlopów, o których mowa w art. 85 ust. 1 pkt 3, z wyjątkiem semestrów na kolejnych studiach pierwszego stopnia rozpoczętych lub kontynuowanych po uzyskaniu pierwszego tytułu zawodowego licencjata, inżyniera albo równorzędnego. W przypadku kształcenia się na kilku kierunkach studiów semestry odbywane równocześnie traktuje się jako jeden semestr.
Opisana zmiana przepisów była na tyle istotna, że orzecznictwa, które dotyczyło brzmienia przepisów przed wskazaną zmianą, jak też nawiązujących do niego później wyroków, nie można zdaniem Sądu orzekającego w przedmiotowej sprawie uznać za adekwatne, ani pomocne dla rozstrzygnięcia niniejszej sprawy. Skoro bowiem zgodnie z obecnym brzmieniem art. 93 ust. 4 p.s.w.n. określone w ilości semestrów ograniczenie czasowe uprawnienia studenta do pobierania świadczeń studenckich występuje - co zostało jasno i wprost wyartykułowane przez ustawodawcę - "bez względu na ich pobieranie przez studenta", to zapisu tego nie można ignorować i pomijać.
Z brzmienia art. 93 ust. 4 p.s.w.n. jednoznacznie wynika, że w aktualnie obowiązującym stanie prawnym ustawodawca określił łączny okres 12 semestrów (z podziałem na limit semestrów obowiązujący na studiach I i II stopnia), w czasie którego studentowi przysługują świadczenia, o których mowa w art. 86 ust. 1 pkt 1-4 i art. 359 ust. 1 p.s.w.n. (m.in. stypendium rektora), uniezależniając przyznanie tego prawa - jak było to rozumiane w uprzednio obowiązującym stanie prawnym - od okoliczności rzeczywistego pobierania świadczenia. Na gruncie aktualnie obowiązującego stanu prawnego okolicznością wpływającą na posiadanie przez studenta prawa do świadczeń jest zatem sama możliwość ubiegania się o świadczenie w związku z posiadanym statusem studenta, nie zaś przysługiwanie studentowi takiego świadczenia rozumiane jako bycie przez studenta beneficjentem świadczenia i otrzymywanie go w danym semestrze.
Mając to na uwadze, Sąd w składzie orzekającym w niniejszej sprawie nie podziela poglądu, że okres 9 semestrów, o którym mowa w art. 93 ust. 4 p.s.w.n. w brzmieniu po nowelizacji, a więc nadanym ustawą zmieniającą od 18 grudnia 2021 r., można odnosić do okresu, w którym student był beneficjentem pomocy określonej w ustawie czy też mógłby nim być, ponieważ spełniał przesłanki otrzymania tej pomocy. Sąd uznał, że art. 93 ust. 4 p.s.w.n. nie może być też interpretowany odmiennie w zależności od tego o jakie stypendium ze świadczeń wymienionych w art. 86 ust. 1 pkt 1-4 p.s.w.n. aktualnie występuje wnioskodawca. Zdaniem Sądu przyjąć zatem należy, że jedynym kryterium jakie w zakresie zastosowania art. 93 ust. 4 p.s.w.n. powinno być ustalone, to okoliczność przez jaką ilość semestrów wnioskodawca mógł ubiegać się o świadczenie z art. 86 ust. 1 pkt 1-4 p.s.w.n., z tego względu, że posiadał status studenta. Wyraźnie podkreślić bowiem trzeba, że przywołana powyżej nowelizacja ustawy p.s.w.n. jednoznacznie ograniczyła czasokres, przez który prawo studenta do świadczeń przysługuje - do 12 semestrów, wiążąc ten czas z okresem samego studiowania, jako podstawowej przesłanki ustawowej związanej z uprawnieniem do ubiegania się o każde ze świadczeń wymiennych w art. 86 ust. 1 pkt 1-4 p.s.w.n, z których student może korzystać. Innymi słowy, ustawodawca jednoznacznie zmienił wcześniejszą normę z pierwotnie uregulowanym czasem przysługiwania stypendium, uzależnionym - co znajdowało potwierdzenie w ówczesnym orzecznictwie sądowoadministracyjnym - od faktu otrzymywania świadczeń stypendialnych, dokonując aktualnie jej doprecyzowania, że łączny okres przysługiwania świadczeń wynosi 12 semestrów (z rozróżnieniem na I i II stopnień studiów), bez względu na ich pobieranie przez studenta (por. wyroki WSA: w Gliwicach z dnia 28 lutego 2023 r., sygn. akt III SA/Gl 31/23 oraz w Gdańsku z dnia 11 maja 2023 r., sygn. akt III SA/Gd 98/23).
Skoro zatem skarżąca składając wniosek o przyznanie stypendium rektora w roku akademickim 2023/2024 - w ramach studiów I stopnia, których nie ukończyła na poprzedniej uczelni, i jednocześnie w ramach studiów na obecnej uczelni - studiowała łącznie już przez 10 semestrów, co wprost dokumentuje nie tylko wydruk z systemu POL-on, ale co potwierdzają także przedłożone przez skarżącą dokumenty z Politechniki Koszalińskiej, to przekroczony został limit 9 semestrów, o którym mowa w art. 93 ust. 4 p.s.w.n., a tym samym brak było podstaw do przyznania skarżącej wnioskowanego stypendium.
Mając to na uwadze należało stwierdzić, że - wbrew zarzutom podniesionym w skardze - organy uczelni obu instancji orzekając o odmowie przyznania skarżącej stypendium rektora nie naruszyły prawa materialnego, tj. art. 93 ust. 4 p.s.w.n. Ustalając czy w sprawie doszło do przekroczenia limitu 9 semestrów, wzięły bowiem pod uwagę zarówno rozpoczęte przez skarżącą semestry na obecnej uczelni, jak i semestry rozpoczęte przez skarżącą na poprzedniej uczelni, a zatem wszystkie rozpoczęte przez skarżącą semestry na studiach magisterskich I stopnia, których skarżąca jeszcze nie ukończyła.
Sąd wskazuje, że przyjęta w tej sprawie wykładnia art. 93 ust. 4 p.s.w.n. jest zgodna z literalnym brzmieniem tego przepisu i w zgodzie z zasadą równości wynikającą z Konstytucji RP. Nie można bowiem uznać za sprzeczne z zasadą równości regulacji, która w istocie przecież zakłada, że stypendia, w tym stypendia przyznawane dla najlepszych studentów, należy przyznawać w okresie co do zasady kompatybilnym i odpowiadającym okresowi, w jakim studia mogą być w normalnym trybie ukończone, co w ocenie Sądu niewątpliwie uwzględniono w regulacji zawartej w art. 93 ust. 4 p.s.w.n. Zasady te zostały wprowadzone względem wszystkich. W ocenie Sądu wskazana literalna wykładnia przepisu nie łamie też zakazu niedziałania prawa wstecz. Oceniając wniosek o przyznanie stypendium organ nie przyznaje lub nie odmawia stypendium za okresy przeszłe. Długość czasu przez, którą dana osoba studiuje łącznie na studiach I stopnia bez efektu ukończenia tego etapu studiów to jest uzyskania tytułu, jest zatem okolicznością faktyczną, którą z woli ustawodawcy trzeba aktualnie wziąć pod uwagę rozpoznając wniosek o przyznanie świadczenia.
Z treści uzasadnienia do wskazanej wyżej ustawy zmieniającej wynika, że celem wprowadzenia zmiany w art. 93 p.s.w.n. ustawy było zróżnicowanie okresu przysługiwania świadczeń dla studentów w zależności od czasu trwania studiów, a także doprecyzowanie sposobu ustalania tego okresu. Ponadto, w celu usunięcia wątpliwości interpretacyjnych i ujednolicenia sposobu ustalania przez uczelnie prawa studentów do świadczeń, doprecyzowano okresy przysługiwania świadczeń przez wskazanie wprost, że do okresów przysługiwania świadczeń wliczają się wszystkie semestry studiowania, z wyjątkiem kolejnych studiów pierwszego stopnia rozpoczętych lub kontynuowanych po uzyskaniu tytułu zawodowego licencjata, inżyniera albo równorzędnego. Zaznaczyć przy tym trzeba, że - co wynika z art. 93 ust. 5 p.s.w.n. - łączny okres, o którym mowa w ust. 4, jest dłuższy o 2 semestry w przypadku, gdy student podjął jednolite studia magisterskie, których czas trwania określony w przepisach prawa wynosi 11 albo 12 semestrów.
Reasumując, orzekający w przedmiotowej sprawie Sąd stanął na stanowisku, że w obecnym stanie prawnym świadczenia dla studentów zostały ściśle powiązane jedynie z okresem studiów, nie zaś z okresem w jakim student ubiegający się o stypendium rektora, a więc stypendium związane z osiągnieciami naukowymi, rzeczywiście ze świadczeń o podobnej konstrukcji korzystał lub tym bardziej ewentualnie mógłby korzystać, począwszy od czasu rozpoczęcia studiów (2010 r.) na określonym kierunku, do czasu wystąpienia z analizowanym wnioskiem (2023 r.), a więc pod rządami różnych ustaw dotyczących szkolnictwa wyższego. Przyjmując wykładnię przeciwną to jest odwołującą się do pojęcia "przysługiwania świadczenia" bez uwzględnienia zastrzeżenia "bez względu na ich pobieranie" niejasne stałoby się czy organy miałyby brać pod uwagę i hipotetycznie ustalać wszelkie formy świadczeń jakie mogły być w danym okresie określonej osobie przyznane. Niweczyłoby to zdaniem Sądu cel nowelizacji ustawy podjętej w celu ujednolicenia, doprecyzowania i uproszczenia systemu orzekania przez organy uczelni o należnych studentom stypendiach, gdzie jak wskazano wyżej, za kluczowy przede wszystkim należało wziąć pod uwagę zawarty w art. 93 ust. 4 p.s.w.n. po nowelizacji zwrot, że limit wskazanych przez ustawodawcę semestrów jest niezależny od pobierania stypendiów przez studenta. Tym bardziej należy go więc uznać, wnioskując z większego na mniejsze, za niezależny od hipotetycznej możliwości wystąpienia przez studenta o dane świadczenie w przeszłości.
Odnosząc się do wskazywanego przez skarżącą zarzutu nieprawidłowego wyliczenia przez organy, że rozpoczęła ona w semestrze zimowym roku akademickiego 2023/2024 10 semestr na studiach I stopnia, Sąd podkreśla, że akta sprawy jednoznacznie potwierdzają prawidłowość dokonanego przez organy wyliczenia. W uzasadnieniu decyzji pomimo, że nie zawarto szczegółowego wskazania, jaka ilość semestrów z 10 wskazywanych przez organy dotyczy okresu studiów na uczelni w Gdyni, a jaka z tych 10 okresu studiów na uczelni w Koszalinie, podano ich prawidłową łączną liczbę, co było jedynym istotnym faktem wymagającym ustalenia z punktu widzenia treści art. 93 ust. 4 p.s.w.n. w tej sprawie.
Wskazać należy, że poza sporem pozostaje, że semestr zimowy roku akademickiego 2023/2024, który skarżąca rozpoczęła na jako studentka III roku w Wyższej Szkole Administracji i Biznesu im. E. Kwiatkowskiego był 5 semestrem, jaki skarżąca rozpoczęła na tej uczelni. Zgodnie z literalną wykładnią przepisu art. 93 ust. 4 p.s.w.n. do okresu tego należało doliczyć także wszystkie 5 rozpoczętych przez skarżącą semestrów na poprzedniej uczelni, to jest Politechnice Koszalińskiej, co też uczyniły organy.
Sąd podkreśla, że nie można zarzucać organom naruszenia art. 7 k.p.a. w sytuacji gdy przedłożone przez skarżącą na etapie odwołania dokumenty, wbrew przekonaniu skarżącej nie świadczą, o tym, aby liczba rozpoczętych semestrów na poprzednich nieukończonych studiach I stopnia wynosiła 3 semestry. Zarówno z wydruku systemu POL-on, jak i zaświadczenia z Politechniki Koszalińskiej przedłożonego przez stronę wynika, że skarżąca studiowała na tej uczelni od 27 września 2010 r. do 18 grudnia 2012 r., to jest do czasu skreślenia jej z listy studentów już po rozpoczęciu semestru zimowego roku akademickiego 2012/2013. Okoliczność ta bezpośrednio świadczy o rozpoczęciu 5 semestrów studiów I stopnia także na poprzedniej uczelni. Skarżąca studiowała bowiem na Politechnice Koszalińskiej przez cały rok akademicki 2010/2011 (dwa semestry), cały rok akademicki 2011/2012 (dwa semestry) a w połowie roku akademickiego 2012/2013 (niepełny jeden semestr) została skreślona z listy studentów. Okoliczność jaką liczbę semestrów skarżąca w tym czasie "zaliczyła" (to jest czy udało się jej zaliczyć drugi rok studiów), a więc jakie były jej postępy w nauce podczas 5 semestrów studiowania na Politechnice Koszalińskiej, nie ma znaczenia z punktu widzenia treści art. 93 p.s.w.n. Trzeba mieć na względzie, że skarżąca sama przyznaje, że wydłużony czas jej studiowania wynikał z niezaliczenia semestru 3 na studiach na Politechnice. To że skarżąca próbowała zaliczyć semestr 3 (w rozumieniu uzyskania kompletu pozytywnych ocen i zaliczeń z przedmiotów dedykowanych) nie tylko w semestrze zimowym 2011/2012 roku akademickiego ale aż do czasu skreślenia jej z uczelni, nie mogło tym samym, w ocenie Sądu, wpłynąć by na przyjęcie, że rozpoczęła na tej uczelni w okresie od 27 września 2010 r. do 18 grudnia 2012 r. tylko 3 semestry studiów, a nie 5 semestrów studiów, jak wynika również z dokumentów przedłożonych przez skarżącą. Niewliczenie do okresu, o którym mowa w art. 93 ust. 4 p.s.w.n. okresu kiedy student studiuje, ale nie osiąga postępów w nauce trudno byłoby uznać za uzasadnione. Taka możliwość nie wynika zaś przede wszystkim z przepisów prawa. Uwzględnić należy, jak wskazano już wyżej, że zgodnie z art. 93 ust. 6 p.s.w.n. do okresu, o którym mowa w art. 93 ust. 4 cyt. ustawy wlicza się wszystkie rozpoczęte przez studenta semestry na studiach, o których mowa w ust. 1, w tym semestry przypadające w okresie korzystania z urlopów. Skarżąca próbowała zaliczyć semestr 3 studiów na Politechnice Koszalińskiej przez kolejne następujące po sobie semestry. Wyłączenie tego okresu z wyliczenia łącznego okresu studiów byłoby nieracjonalne. Skoro nawet przebywanie na urlopie nie podlega takim wyłączaniom z okresu wyliczeń, to tym bardziej okresy niedokonywania postępów w nauce takim wyłączeniom w świetle art. 93 ust. 6 p.s.w.n. zdaniem Sądu podlegać nie mogą. Okoliczność braku postępów w nauce nie powinna być argumentem pozwalającym w efekcie na wydłużenie okresu, przez który student może pobierać stypendium, a więc stawiania go w lepszej sytuacji od studentów, którzy terminowo zaliczają kolejne semestry.
Za podstawę niniejszego wyroku przyjął tym ustalenia stanu faktycznego dokonane w zaskarżonym rozstrzygnięciu, albowiem nie stwierdził naruszenia prawa procesowego w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Istotnie uzasadnienie wydanej decyzji jest lakoniczne, tym niemniej prawidłowo stwierdza się w nim, że w związku z okresem studiów wynoszącym łącznie 10 semestrów, przekroczony został limit 9 semestrów, o którym mowa w art. 93 ust. 4 p.s.w.n. Całość zgromadzonej przez organ dokumentacji, w tym dokumenty przedłożone przez skarżącą, w ocenie Sądu jednoznacznie potwierdzają, że skarżąca w semestrze zimowym roku akademickiego 2023/2024 rozpoczęła 10 semestr studiów. Tym samym, nawet uzyskując wysokie wyniki w nauce, nie mogła już począwszy właśnie od tego semestru korzystać ze stypendium rektora. Odmowa przyznania stypendium w tych okolicznościach faktycznych i prawnych sprawy była prawidłowa i zgodna z przedstawioną wyżej wykładnią art. 93 p.s.w.n
W tym stanie sprawy Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku oddalił skargę na podstawie art. 151 p.p.s.a.
Skarga została rozpoznana na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym, na podstawie art. 119 pkt 2 p.p.s.a., zgodnie z wnioskiem organu, przy braku zgłoszenia przez stronę skarżącą żądania przeprowadzenia rozprawy.
Powołane w treści niniejszego uzasadnienia orzeczenia sądów administracyjnych dostępne są w Internetowej Bazie Orzeczeń Sądów Administracyjnych pod internetowym adresem: orzeczenia.nsa.gov.pl.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 25.07.2026. · Źródło