III SA/Gd 143/25

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia NSA Jacek Hyla (spr.), Sędziowie: Sędzia WSA Jolanta Sudoł, Asesor WSA Maja Pietrasik, Protokolant: Sekretarz sądowy Mirosława Marszałek, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 9 maja 2025 r. sprawy ze skargi W.B. na decyzję Pomorskiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia 18 lutego 2025 r., nr WOP.7721.14.2025.MK w przedmiocie odmowy udostępnienia informacji publicznej 1. uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Gdańsku z dnia 24 stycznia 2025 r. nr PINB.081.955.2024.MS.03. 2. zasądza od Pomorskiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego na rzecz skarżącego W.B. kwotę 200 (dwieście) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania. W. B. wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku skargę na decyzję Pomorskiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Gdańsku z dnia 18 lutego 2025 r., nr WOP.7721.14.2025.MK w przedmiocie udostępnienia informacji publicznej. W sprawie zaistniały następujące okoliczności faktyczne i prawne: W dniu 7 grudnia 2024 r. za pośrednictwem platformy epuap W. B. złożył do Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego dla miasta na prawach powiatu w Gdańsku wniosek o udostępnienie informacji publicznej, tj.: 1) raportów sporządzonych od dnia wejścia w życie ustawy z dnia 19 lipca 2019 r. o zapewnianiu dostępności osobom ze szczególnymi potrzebami - określonych w art. 11 tej ustawy; 2) planów działania sporządzonych przez koordynatora do spraw dostępności od dnia wejścia w życie ww. ustawy zgodnie z jej art. 14 ust. 2 i 3. Na skutek wystosowanego przez organ pierwszej instancji wezwania do usunięcia braków formalnych podania w dniu 2 stycznia 2025 r. do organu wpłynął podpisany (elektronicznie) wniosek W. B. Następnie, pismem z dnia 7 stycznia 2025 r., organ pierwszej instancji wezwał wnioskodawcę do wykazania w terminie 7 dni od otrzymania zawiadomienia, że udostępnienie żądanej informacji publicznej jest szczególnie istotne dla interesu publicznego. Zakreślony w wezwaniu termin upłynął bezskutecznie w dniu 21 stycznia 2025 r., albowiem wnioskodawca nie udzielił odpowiedzi na wystosowane wezwanie. Decyzją z dnia 24 stycznia 2025 r. nr PINB.081.955.2024.MS.03, Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w Gdańsku odmówił W. B. udostępnienia informacji publicznej w przedmiocie udostępnienia wnioskodawcy żądanych informacji. Decyzja organu pierwszej instancji wydana została na podstawie przepisów art. 104 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (tekst jednolity: Dz. U. z 2024 r., poz. 572), zwanej w skrócie: "k.p.a.", oraz art. 16 w zw. z art. 3 ust. 1 pkt 1 ustawy z dnia 6 września 2001. o dostępie do informacji publicznej (tekst jednolity: Dz. U. z 2022 r. poz. 902 ze zm.), zwanej w skrócie: "u.d.i.p.". W uzasadnieniu organ przytoczył orzecznictwo dotyczące pojęcia informacji publicznej przetworzonej oraz przesłanki szczególnej istotności dla interesu publicznego. Następnie organ wyraził stanowisko, że wnioskodawca nie wykazał istnienia ważnego interesu publicznego, zaś na wezwanie organu nie odpowiedział. Prawo do uzyskania informacji publicznej przetworzonej ma natomiast jedynie taki wnioskodawca, który jest w stanie wykazać w chwili składania wniosku swoje indywidualne, realne i konkretne możliwości wykorzystywania dla dobra ogółu informacji publicznej, której przygotowania się domaga, tj. uczynienia z niej użytku dla dobra ogółu w taki sposób, który nie jest dostępny dla każdego posiadacza informacji publicznej. W związku z tym brak jest podstaw do udzielenia informacji publicznej przetworzonej podmiotowi, który nie zapewnia, że zostanie ona realnie wykorzystana w celu ochrony interesu publicznego lub usprawnienia funkcjonowania organów państwa. W wyniku rozpatrzenia odwołania W. B., działając na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a., art. 16 ust. 1 i ust. 2 w zw. z art. 3 ust. 1 pkt 1 u.d.i.p Pomorski Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego w Gdańsku zaskarżoną decyzją utrzymał w mocy opisaną decyzję organu pierwszej instancji. W uzasadnieniu organ odwoławczy wyjaśnił, że żądane przez wnioskodawcę informacje dotyczą zadań wykonywanych przez organy administracji publicznej, dlatego stanowią informację publiczną. Organ zgodził się następnie ze stanowiskiem organu pierwszej instancji, że wnioskowana informacja publiczna jest informacją przetworzoną. Zaznaczono w tym kontekście, że ustawa o dostępie do informacji publicznej nie zawiera legalnej definicji "informacji przetworzonej", dlatego dla ustalenia znaczenia tego pojęcia przytoczyć należało wypracowane w orzecznictwie i doktrynie poglądy. Organ dodał, że uzyskanie informacji przetworzonej uwarunkowane jest szczególnie istotnym interesem publicznym. Udostępnienie takiej informacji ustawodawca ograniczył jedynie do tych przypadków, gdy jest to szczególnie istotne dla interesu publicznego. Ograniczenie to ma zapobiegać sytuacjom, w których działania organu skupiać się będą nie na funkcjonowaniu w ramach przypisanych kompetencji, lecz na czynnościach związanych z udzielaniem informacji publicznej. Pojęcie szczególnie istotnego interesu publicznego również jest pojęciem niedookreślonym i nie ma w ustawie jego definicji legalnej. I w tym przypadku organ posłużył się więc definicją wypracowaną przez orzecznictwo sądowoadministracyjne. Organ podkreślił, że po otrzymaniu wezwania organu powiatowego wnioskodawca nie wyjaśnił, dlaczego udostępnienie takiej informacji publicznej przetworzonej jest szczególnie istotne dla interesu publicznego. Dodatkowo organ drugiej instancji wskazał, że wniosek z dnia 7 grudnia 2024 r. jest jednym z wielu wniosków o udostępnienie informacji publicznej złożonych przez stronę w terminie od dnia 8 października 2024 r. do dnia 1 lutego 2025 r. W tym czasie wnioskodawca wystąpił do organu powiatowego z wnioskami o udostępnienie informacji publicznych dotyczących zarówno organizacji Powiatowego Inspektoratu Nadzoru Budowlanego dla miasta na prawach powiatu w Gdańsku (regulamin organizacyjny, zakres działalności, przeprowadzone kontrole, zasady naboru kandydatów do zatrudnienia, regulamin pracy pracowników, itd.), jak również działania organu (skany list obecności PINB, kwestia ewidencji wyjść pracowników oraz organu w celach prywatnych i służbowych, umowa o pracę Powiatowego Inspektora, wynagrodzenie miesięczne brutto i składniki tego wynagrodzenia, wykształcenie, ukończone uczelnie i kierunki studiów, kwalifikacje i uprawnienia, staż pracy, wykaz majątku, pojazdy służbowe, itd.). W ocenie organu odwoławczego, składanie tak wielu wniosków w krótkich odstępach czasu może sugerować, że jest to nadużycie prawa dostępu do informacji publicznej, ponieważ wnioski te mogą być składane w innym celu niż faktyczna chęć zdobycia aktualnej wiedzy o sprawach publicznych. Nadużywanie prawa dostępu do informacji publicznej nie powinno natomiast korzystać z ochrony prawnej. Wskazując na orzecznictwo organ podniósł, że odmowa ochrony nie następuje poprzez zakwestionowanie przedmiotu określonego prawa, lecz wiąże się z odmową realizacji roszczenia, które z niego wynika, co w przypadku prawa dostępu do informacji publicznej powinno następować poprzez wydanie decyzji o odmowie udostępnienia informacji publicznej. Z tego względu decyzja odmawiająca udostępnienia informacji publicznej w przedmiocie udostępnienia wnioskodawcy dokumentów (raportów i planów działania) była uzasadniona. Organ drugiej instancji wskazał, że istotnie, raport o stanie zapewniania dostępności osobom ze szczególnymi potrzebami powinien zostać opublikowany na stronie Biuletynu Informacji Publicznej bądź na stronie internetowej organu, lecz zgodnie z art. 10 ust. 1 u.d.i.p., informacja publiczna, która nie została udostępniona w Biuletynie Informacji Publicznej lub portalu danych, jest udostępniana na wniosek. Po otrzymaniu wniosku, organ pierwszej instancji zweryfikował go pod kątem charakteru wnioskowanej informacji publicznej, a następnie rozpatrzył ten wniosek, wydając stosowną decyzję. W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku W. B. wniósł o uchylenie decyzji organów obu instancji oraz zasądzenie kosztów postępowania według norm przepisanych. W przypadku uchylenia przedmiotowych decyzji skarżący wniósł o zobowiązanie organu do udzielenia żądanej informacji publicznej w terminie 7 dni od ogłoszenia wyroku. Wniósł też o odwołanie się w uzasadnieniu wyroku do naruszenia praw zawartych w Konstytucji i przepisach międzynarodowych oraz powiadomienie przełożonych osobowych i dyscyplinarnych o nieprawidłowościach organów obu instancji. Z ostrożności procesowej skarżący wniósł ponadto o zbadanie zaskarżonej decyzji pod kątem spełnienia wymogów określonych w art. 107 k.p.a. oraz kolejnych, a w szczególności w zakresie niepełnego i błędnego pouczenia, które to okoliczności zgodnie z doktryną również stanowią podstawy do uchylenia decyzji. Zaskarżonej decyzji skarżący zarzucił naruszenie przepisów: 1. art. 19 ust. 2 Międzynarodowego Paktu Praw Obywatelskich i Politycznych oraz art. 10 ust. 1 Konwencji o Ochronie Praw Człowieka i Podstawowych Wolności poprzez niezastosowanie polegające na nieudostępnieniu informacji na wniosek i tym samym naruszenie prawa człowieka do otrzymywania informacji; 2. art. 3 ust. 1 pkt 1 u.d.i.p., poprzez błędną wykładnię polegającą na nieuzasadnionym zastosowaniu w sytuacji, gdy przedmiotem wniosku jest informacja publiczna prosta; 3. art. 61 ust. 1 i 2 w zw. z art. 61 ust. 3 w zw. z art. 31 ust. 3 Konstytucji RP w zakresie, w jakim z przepisów tych wynikają przesłanki ograniczania konstytucyjnego prawa do informacji poprzez nieprawidłowe zastosowanie, polegające na ograniczeniu konstytucyjnego prawa, które to ograniczenie nie spełnia przesłanek konieczności i proporcjonalności, a ponadto nie znajduje uzasadnienia w potrzebie ochrony wskazanych w art. 61 ust. 3 Konstytucji RP wartości prawnie chronionych. W uzasadnieniu skargi zakwestionowano zasadność poczynionych przez organ wezwań do: opatrzenia wniesionego w formie dokumentu elektronicznego podania podpisem kwalifikowanym (żądanie bezprawne) oraz wykazania szczególnie istotnego interesu publicznego. Co do istoty sprawy skarżący podkreślił natomiast, że żądane informacje, niezależnie od ich charakteru, powinny zostać udostępnione w Biuletynie Informacji Publicznej. Skarżący zwrócił uwagę, że organ sam potwierdził, iż przedmiotowe informacje stanowią informację publiczną i powinny być opublikowane, stąd zbędne są rozważania organu o przetworzonym charakterze informacji. Skarżący wskazał ponadto, że prawo do informacji publicznej jest prawem o randze konstytucyjnej, jak również jednym z podstawowych praw człowieka. Podmioty zobowiązane do udostępnienia informacji powinny mieć na uwadze szczególną rangę tego prawa, dokonując jego wykładni i stosując przepisy, a także prowadzić postępowanie w sposób odpowiednio rzetelny i wnikliwy, aby zapewnić obywatelom skuteczną realizację ich praw i wolności. Jednocześnie wydobycie wnioskowanych informacji nie wymaga pracy kreatywnej, ani wytworzenia nowej informacji przez organ, a wyłącznie przekazanie informacji już istniejącej. Nie sposób zaakceptować stanowiska, jakoby takie dokumenty trzeba było tworzyć "specjalnie". W sprzeczności z zasadą dostępu do informacji pozostaje kwalifikowanie informacji jako przetworzonej tylko z uwagi na fakt, że jest ona przygotowywana dla wnioskującego podmiotu poprzez proste czynności polegające na odnalezieniu odpowiednich dokumentów, sporządzeniu ich kopii, nawet jeżeli są one czasochłonne i wymagają zwiększonego nakładu środków osobowych. Bezzasadne jest zatem posługiwanie się kategorią "informacji przetworzonej", bowiem realizacja wniosku nie pociąga za sobą konieczności żadnej analizy. Gdyby zaś przyjąć interpretację organu, praktycznie każda czynność wyszukania informacji byłaby równoznaczna z przetworzeniem, a podstawowa zasada ustawy o dostępie do informacji publicznej, że od osoby wykonującej prawo do informacji nie wolno żądać wykazania interesu prawnego lub faktycznego stałaby się fikcją. Skarżący podkreślił przy tym, że wszystkie żądane informacje zostały wprost wymienione przez ustawodawcę jako informacja podlegająca udostępnieniu w Biuletynie Informacji Publicznej. W odpowiedzi na skargę Pomorski Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego w Gdańsku wniósł o oddalenie skargi i obciążenie strony skarżącej kosztami postępowania. W uzasadnieniu organ podtrzymał stanowisko wyrażone w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji wskazując dodatkowo, że przy tak dużej liczbie różnych wniosków, ocena czy nadal jest to informacja prosta, czy w wyniku koniecznych do wykonania czynności staje się już informacją przetworzoną, nie jest sprawą oczywistą i każdorazowo musi podlegać ocenie organu w szerszej perspektywie. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku zważył, co następuje: Stosownie do art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (t.j. Dz. U. z 2022 r. poz. 2492) oraz art. 133 § 1, art. 134 § 1 w zw. z art. 145 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jednolity: Dz. U. z 2024 r., poz. 935 ze zm.) - dalej jako: "p.p.s.a.", sąd administracyjny dokonuje kontroli zaskarżonego aktu pod względem zgodności z prawem, nie będąc przy tym związanym zarzutami i wnioskami skargi, na podstawie stanu faktycznego i prawnego istniejącego w dacie jego wydania. Skarga zasługiwała na uwzględnienie. Prawo do informacji publicznej zostało zagwarantowane w art. 61 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej. W jego zakres wchodzi między innymi dostęp do dokumentów. Ograniczenie tego prawa może nastąpić wyłącznie ze względu na określone w odrębnych ustawach przesłanki dotyczące ochrony wolności i praw innych osób oraz ochronę porządku publicznego, bezpieczeństwa lub ważnego interesu gospodarczego państwa (art. 61 ust. 3 Konstytucji RP). W myśl art. 61 ust. 4 Konstytucji, tryb udzielania informacji, o których mowa w tym artykule określają ustawy. Realizację powyższego przepisu stanowi ustawa z dnia 6 września 2001. o dostępie do informacji publicznej (tekst jednolity: Dz. U. z 2022 r. poz. 902 ze zm.). Pojęcie informacji publicznej zdefiniowano w art. 1 ust. 1 u.d.i.p. i art. 6 u.d.i.p. Zgodnie z art. 1 u.d.i.p. każda informacja o sprawach publicznych stanowi informację publiczną w rozumieniu ustawy i podlega udostępnieniu na zasadach i w trybie określonych w ustawie, jednak jej przepisy nie naruszają przepisów innych ustaw określających odmienne zasady i tryb dostępu do informacji będących informacjami publicznymi. Informacją publiczną będzie każda wiadomość wytworzona lub odnoszona do władz publicznych, a także wytworzona lub odnoszona do innych podmiotów wykonujących funkcje publiczne w zakresie wykonywania przez nie zadań władzy publicznej i gospodarowania mieniem komunalnym lub mieniem Skarbu Państwa. Informacja publiczna dotyczy sfery faktów. Jest nią treść dokumentów wytworzonych przez organy władzy publicznej Organy inspekcji nadzoru budowlanego są podmiotami zobowiązanymi do udzielenia informacji, mającej charakter informacji publicznej, która jest w ich posiadaniu (art. 4 ust. 1 i ust. 3 u.d.i.p.). Adresat wniosku – Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w Gdańsku nie kwestionował również, że informacje objęte zakresem wniosku stanowią informację publiczną. Okolicznością sporną w sprawie między stronami była natomiast ocena, czy żądane przez skarżącego informacje mają charakter przetworzony i czy w związku z tym w sprawie mógł znaleźć zastosowanie przepis art. 3 ust. 1 pkt 1 u.d.i.p., obligujący występującego z wnioskiem do wykazania, że informacja publiczna w zakresie objętym żądaniem wniosku jest szczególnie istotna dla interesu publicznego. Ustawa o dostępie do informacji publicznej nie definiuje wprost pojęcia informacji przetworzonej. Orzecznictwo sądów administracyjnych wypracowało jednak podstawowe wskazania pozwalające na odróżnienie informacji publicznej prostej od przetworzonej. Informacja prosta to taka, której zasadnicza treść nie ulega zmianie przed jej udostępnieniem (por. wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie z dnia 31 maja 2019 r., sygn. akt II SA/Kr 334/19). Dostęp do "prostej" informacji publicznej ma właściwie nieograniczony charakter, co wynika z przepisów art.2 ust. 1 i 2 u.d.i.p., według których każdemu przysługuje prawo dostępu do informacji publicznej, a od osoby wykonującej to prawo nie wolno żądać wykazania interesu prawnego lub faktycznego, ani też stosować praktyk i procedur utrudniających dostęp do informacji publicznej. Natomiast udostępnienie informacji publicznej przetworzonej uwarunkowane jest wykazaniem przez wnioskodawcę, że jej uzyskanie jest "szczególnie istotne dla interesu publicznego" w rozumieniu art. 3 ust. 1 pkt 1 u.d.i.p. (por. wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu z dnia 31 stycznia 2019 r., sygn. akt II SA/Po 488/18). Charakter informacji publicznej przetworzonej mogą mieć dane publiczne, które co do zasady wymagają dokonania stosownych analiz, obliczeń, zestawień statystycznych, ekspertyz, połączonych z zaangażowaniem w ich pozyskanie określonych środków osobowych i finansowych organu, innych niż te wykorzystywane w bieżącej działalności. Uzyskanie żądanych przez wnioskodawcę informacji wiązać się zatem musi z potrzebą ich odpowiedniego przetworzenia, co nie zawsze należy utożsamiać z wytworzeniem rodzajowo nowej informacji. Przetworzenie może bowiem polegać np. na wydobyciu poszczególnych informacji cząstkowych z posiadanych przez organ zbiorów dokumentów (które to zbiory mogą być prowadzone w sposób uniemożliwiający proste udostępnienie gromadzonych w nich danych) i odpowiednim ich przygotowaniu na potrzeby wnioskodawcy. Tym samym również suma informacji prostych, w zależności od wiążącej się z ich pozyskaniem wysokości nakładów, jakie musi ponieść organ, czasochłonności, liczby zaangażowanych pracowników - może być traktowana jako informacja przetworzona (por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 23 listopada 2018 r., sygn. akt I OSK 2951/16). Akceptowany jest w orzecznictwie sądowym pogląd, że w pewnych przypadkach suma informacji prostych posiadanych przez adresata może przekształcić się w informację przetworzoną, jeżeli uwzględnienie wniosku wymaga ich zgromadzenia poprzez przegląd materiałów źródłowych, w których są zawarte, a ilość informacji prostych konieczna dla sporządzenia informacji wskazanej we wniosku jest znaczna i angażuje po stronie wnioskodawcy środki i zasoby konieczne dla jego prawidłowego funkcjonowania (por. wyroki Naczelnego Sądu Administracyjnego: z dnia 6 października 2011 r., sygn. akt I OSK 1199/11 oraz z dnia 17 maja 2012 r., sygn. akt I OSK 416/12). W takiej sytuacji organ zobowiązany jest do wykazania zakresu nakładów, jakie musi ponieść, ich czasochłonności, liczby zaangażowanych pracowników, konkretnej ilości koniecznych do przeanalizowania i zanonimizowania dokumentów, czy też innego rodzaju okoliczności mogących zakłócić normalny tok działania podmiotu zobowiązanego i utrudnić wykonywanie przypisanych mu zadań (wyroki Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 4 sierpnia 2015 r., sygn. akt I OSK 1645/14, z dnia 5 marca 2015 r., sygn. akt I OSK 863/14 i z dnia 9 sierpnia 2011 r., sygn. akt I OSK 792/11). Podmiot zobowiązany przy kwalifikacji żądanej informacji publicznej jako informacji przetworzonej jest zobligowany do szczegółowej identyfikacji czynności (co do ilości i zakresu), które musi podjąć w celu wytworzenia danej informacji przetworzonej. Zwykle chodzi o te czynności, których celem jest wyodrębnienie określonych informacji prostych (dokumentów) ze zbioru informacji znajdujących się w posiadaniu podmiotu zobowiązanego i przygotowanie ich do udostępnienia (por. wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu z dnia 29 maja 2020 r., sygn. akt IV SA/Wr 518/19). W uzasadnieniu kontrolowanej decyzji organ przedstawił, wynikające z orzecznictwa sądów administracyjnych, możliwe przypadki uzasadniające kwalifikowanie informacji publicznej jako informacji przetworzonej lecz w żaden sposób nie uzasadnił, dlaczego raporty sporządzane na podstawie art. 11 ustawy z dnia 19 lipca 2019 r. o zapewnianiu dostępności osobom ze szczególnymi potrzebami oraz plany działania sporządzone przez koordynatora do spraw dostępności zgodnie z art.14 ust. 2 i 3 wymienionej wyżej ustawy miałyby zostać zakwalifikowane do kategorii informacji przetworzonych. Zarówno raporty, jak i plany działania, udostępnienia których domagał się skarżący są konkretnymi dokumentami, sporządzanymi na podstawie przepisów ustawowych w ramach działalności organów władzy publicznej i muszą zostać udostępnione obywatelowi, który się o to zwraca. Nie sposób uznać, by przygotowanie do udostępnienia żądanych przez skarżącego dokumentów było procesem skomplikowanym i czasochłonnym. Organ administracji łączy wniosek będący przedmiotem postępowania w rozpatrywanej sprawie z innymi wnioskami o udostępnienie informacji publicznych składanymi przez skarżącego, podkreślając znaczną ilość żądanych informacji i podnosząc, że informacje te uzyskały charakter przetworzony wskutek ich liczby i kumulacji w krótkim okresie czasu. Argument ten nie zasługuje na uwzględnienie. Ani udzielenie informacji żądanej przez skarżącego w sprawie zakończonej zaskarżoną decyzją ani udzielenie informacji żądanych w sprawie zakończonej decyzją zaskarżoną w sprawie III SA/Gd 79/25 tutejszego sądu (wnioski z listopada 2024 r.) nie wymagają operacji na skalę dezorganizującą pracę organu. Przedmiotem żądań są konkretne dokumenty i podstawowe informacje dotyczące pracy organu, które przy należycie funkcjonującej organizacji pracy powinny być dostępne bez trudu. Należy pamiętać, że uznanie określonego kompleksu informacji prostych za informację złożoną, ze związanymi z tym obostrzeniami dotyczącymi dostępu do niej musi być traktowane jako wyjątkowe ograniczenie prawa dostępu do konstytucyjnego prawa dostępu informacji publicznej. Nie można zaakceptować bowiem stanowiska, że samo złożenie do organu większej ilości wniosków o udostępnienie informacji publicznych prostych (wśród nich pytań wymagających odpowiedzi TAK/NIE, lub innych informacji nie wymagających zaangażowania pracowników, utrudniającego szczególnie wykonywania przez nich obowiązków służbowych) miałoby stanowić żądanie informacji przetworzonej. Takie restrykcyjne pojmowanie konstytucyjnego prawa dostępu do informacji publicznej prowadziłoby do sprzecznego z jego istotą pozbawienia go istotnej treści i konstytucyjnego znaczenia. Tymczasem oczywiste jest, że realizacja podmiotowego prawa obywatela do uzyskania dostępu do informacji publicznej zawsze wymaga pewnego nakładu pracy ze strony pracowników przygotowujących tę informację. Nie może to jednak stanowić a priori pretekstu do odmowy udostepnienia żądanej informacji. Odnosząc się zaś do podniesionego w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji zarzutu nadużycia prawa przez skarżącego należy wskazać, że powołany wyżej przepis art. 61 Konstytucji RP dotyczący prawa dostępu do informacji publicznej znajduje się wśród konstytucyjnych unormowań dotyczących wolności i praw politycznych. Przyjmując, że u podstaw prawa dostępu do informacji publicznej jako prawa politycznego leżą podstawowe wartości ustrojowe, takie jak jawność życia publicznego, to nadużyciem tego prawa jest jego wykorzystywanie w celu realizacji działań niezgodnych z prawem, godzących w sprawność i rzetelność funkcjonowania instytucji publicznych, z naruszeniem przyrodzonej i niezbywalnej godności człowieka. Nadużyciem prawa dostępu do informacji publicznej byłoby też pozyskiwanie, gromadzenie i udostępnianie informacji o obywatelach w celach innych niż niezbędne w demokratycznym państwie prawnym. Na takie wartości leżące u podstaw prawa dostępu do informacji publicznej wskazuje Naczelny Sąd Administracyjny, stwierdzając, że celem wprowadzenia prawa do informacji publicznej była realizacja idei jawności życia publicznego, jego demokratyzacja, dążenie do wzrostu zaufania społecznego do władzy publicznej, a w rezultacie poprawa funkcjonowania administracji publicznej. (...) Udostępnienie informacji publicznej wiąże się zawsze z zaangażowaniem personelu urzędniczego i określonych środków technicznych. Związane z tym obowiązki administracji nie są wobec tego obojętne dla efektywności wykonywania innych zadań publicznych. Zakres obowiązku informacyjnego powinien być ukształtowany w taki sposób, aby zapewnić równowagę między korzyściami wynikającymi z zapewnienia dostępu do informacji a szeroko rozumianymi kosztami, jakie muszą ponieść w celu jego realizacji, podmioty zobowiązane. Nadużywanie prawa do informacji może bowiem ograniczać dostęp do niej innym podmiotom i zakłócać funkcjonowanie urzędu. Dotyczy to zwłaszcza sytuacji, gdy intencje składającego wniosek nie mieszczą się w założeniach aksjologicznych, które legły u podstaw omawianej regulacji prawnej, w tym jeśli wniosek ma na celu swoiste udręczenie podmiotu rozpatrującego (zob. w tej materii m.in. wyroki Naczelnego Sądu Administracyjnego: z dnia 30 sierpnia 2012 r.; sygn. akt I OSK 799/12; z dnia 7 września 2019 r.; sygn. akt I OSK 2687/17; z dnia 11 lipca 2022 r.; sygn. akt III OSK 2851/21 oraz z dnia 26 stycznia 2023 r.; sygn. akt III OSK 7265/21). Art. 2 ust. 2 u.d.i.p. stanowi, że od osoby wykonującej prawo do informacji publicznej nie wolno żądać wykazania interesu prawnego lub faktycznego. Skoro jednak dla stwierdzenia nadużycia tego prawa niezbędne jest ustalenie, że dany podmiot w istocie pozoruje realizację wartości leżących u jego podstaw, to konieczne jest poznanie rzeczywistego celu wystąpienia z wnioskiem o udostępnienie konkretnej informacji publicznej. Ustaleń w tym zakresie można dokonywać w oparciu o ocenę okoliczności faktycznych danej sprawy, w tym treści wniosku o udostępnienie informacji publicznej. W rozpoznawanej sprawie należy jednak uznać za całkowicie bezzasadne powoływanie się przez organy na nadużycie prawa po stronie skarżącego, który domagał się udostępnienia mu ściśle określonych dokumentów, sporządzanych obligatoryjnie przez organy władzy publicznej na podstawie przepisów ustawy z dnia 19 lipca 2019 r. o zapewnianiu dostępności osobom ze szczególnymi potrzebami (t.j. Dz.U. poz. 1411 z 2024 r.). dotyczących działania tych organów w związku z obowiązkami wynikającymi z tej ustawy. Na marginesie tylko wskazać można, że skarżący zwracał się o wymienione dokumenty, sam będąc osobą niepełnosprawną (na co powoływał się w trakcie rozprawy), a zatem zainteresowaną stosowaniem instytucji wymienionej ustawy przez organy administracji. Z tych wszystkich względów sąd uznał, że zaskarżona decyzja oraz poprzedzająca ją decyzja organu pierwszej instancji zostały wydane z naruszeniem prawa materialnego - art.3 ust. 1 pkt 1 i art. 16 ust. 1 i 2 u.d.i.p. które to naruszenia miały wpływ na wynik sprawy. Zaskarżoną decyzję wydano ponadto z naruszeniem przepisów art. 107 §3 k.p.a. (wadliwość uzasadnienia) oraz art. 107§1 pkt 9 k.p.a. poprzez wadliwe pouczenie udzielone skarżącemu co do wysokości wpisu sądowego od skargi. W pouczeniu wskazano bowiem wysokość wpisu sądowego jako 500 zł. , podczas gdy wysokość należnego wpisu sądowego od skargi na decyzję w przedmiocie odmowy udostępnienia informacji publicznej wynosi 200 zł i wynika z przepisu §2 ust. 6 Rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 16 grudnia 2003 r. w sprawie wysokości oraz szczegółowych zasad pobierania wpisu w postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. poz. 535 z 2021 r.). Zgodnie z art. 145 § 1 pkt 1 lit. a) oraz c) p.p.s.a. sąd uwzględniając skargę na decyzję lub postanowienie uchyla decyzję lub postanowienie w całości albo w części, jeżeli stwierdzi naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy oraz w przypadku gdy stwierdzi inne naruszenie przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Z przytoczonych wyżej względów Sąd, na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a i c w zw. z art. 135 p.p.s.a. uchylił zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję organu i instancji. Wobec uwzględnienia skargi w całości o kosztach postępowania rozstrzygnięto w pkt 2 sentencji wyroku na podstawie art. 200 w zw. z art. 205 § 1 p.p.s.a. Wskazania co do dalszego postępowania wynikają wprost z treści uzasadnienia niniejszego wyroku i sprowadzają się do uwzględnienia dokonanej przez Sąd wykładni przepisów ustawy o dostępie do informacji publicznej w kontekście treści wniosku skarżącego. Powołane w uzasadnieniu orzeczenia sądów administracyjnych są dostępne w Centralnej Bazie Orzeczeń Sądów Administracyjnych (na stronie internetowej: orzeczenia.nsa.gov.pl).