III SA/Gd 186/13
WyrokWSA w Gdańsku2013-06-27
Skład orzekający: Alina Dominiak, Jolanta Sudoł, Bartłomiej Adamczak
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy dłużnik alimentacyjny jest zobowiązany do zwrotu świadczeń wypłaconych z funduszu alimentacyjnego w wysokości ustalonej na podstawie pierwotnego tytułu wykonawczego, mimo późniejszego uchylenia tego tytułu i ustalenia niższej kwoty alimentów ugodą zawartą z mocą wsteczną?Ratio decidendi
Dłużnik alimentacyjny jest zobowiązany do zwrotu świadczeń wypłaconych z funduszu alimentacyjnego w wysokości ustalonej na podstawie pierwotnego, ostatecznego tytułu wykonawczego, nawet jeśli tytuł ten został później uchylony z mocą wsteczną. Postępowanie w sprawie zwrotu świadczeń przez dłużnika alimentacyjnego ma zredukowane postępowanie wyjaśniające i polega na ustaleniu, czy wydano ostateczną decyzję o przyznaniu świadczenia, czy wypłacono świadczenia i w jakiej kwocie. Ewentualne stwierdzenie, że świadczenia były nienależnie pobrane przez uprawnionego w związku z obniżeniem alimentów z mocą wsteczną, powinno być przedmiotem odrębnego postępowania.Stan faktyczny
Organ pierwszej instancji zobowiązał P. W. do zwrotu 10.000 zł z tytułu świadczeń z funduszu alimentacyjnego wypłaconych jego córkom w okresie od października 2010 r. do lipca 2011 r. Decyzja została wydana po ponownym rozpatrzeniu sprawy, wskutek dwukrotnego uchylenia decyzji organu pierwszej instancji przez Samorządowe Kolegium Odwoławcze. Samorządowe Kolegium Odwoławcze utrzymało decyzję w mocy. Skarżący zarzucił brak podstawy prawnej, uznaniowość organu, błędne doręczenie korespondencji oraz niezasadność żądania zwrotu świadczeń w pełnej wysokości, zwłaszcza w kontekście późniejszego uchylenia wyroku zasądzającego alimenty i ustalenia niższej kwoty ugodą.Rozstrzygnięcie
Oddalił skargę.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Alina Dominiak, Sędziowie WSA Jolanta Sudoł (spr.), WSA Bartłomiej Adamczak, Protokolant Starszy Sekretarz Sądowy Agnieszka Januszewska, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 27 czerwca 2013 r. sprawy ze skargi P. W. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego [...] z dnia 16 stycznia 2013 r. nr [...] w przedmiocie zwrotu świadczeń z funduszu alimentacyjnego oddala skargę.
Decyzją z dnia 21 września 2012 r. Burmistrz, działając na podstawie art. 25, art. 27 ust. 1, 1a, ust. 7 pkt 2, art. 29 ust. 1 i 2 ustawy z dnia 7 września 2007 r. o pomocy osobom uprawnionym do alimentów (tekst jednolity: Dz. U. z 2009 r., nr 1, poz. 7 ze zm.) oraz art. 104 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (tekst jednolity z 2000 r., nr 98, poz. 1071 ze zm.), zobowiązał P. W. do zwrotu kwoty 10.000 zł z tytułu wypłaconych świadczeń z funduszu alimentacyjnego M. J. na N. i E. W. w okresie od 1 października 2010 r. do 31 lipca 2011 r. wraz z ustawowymi odsetkami, które na dzień wydania decyzji wyniosły 1.995,81 zł.
Decyzja została wydana po ponownym rozpatrzeniu sprawy, wskutek dwukrotnego orzeczenia przez Samorządowe Kolegium Odwoławcze o uchyleniu decyzji organu pierwszej instancji. Przytaczając treść art. 27 ust. 1 i 2 ustawy organ podał, że organ właściwy wierzyciela wydaje, po zakończeniu okresu świadczeniowego lub po uchyleniu decyzji w sprawie przyznania świadczeń z funduszu alimentacyjnego, decyzję administracyjną w sprawie zwrotu przez dłużnika alimentacyjnego należności z tytułu otrzymanych przez osobę uprawnioną świadczeń z funduszu alimentacyjnego.
Organ ustalił, że obowiązek alimentacyjny strony względem N. i E. W. istniał od 1 maja 2009 r. P. W. pomimo posiadania świadomości obowiązku alimentacyjnego nie wywiązywał się z niego co najmniej od stycznia 2010 r. Informacje o wypłacanych świadczeniach były przez organ pierwszej instancji wysyłane stronie na adres: ul. C. w C., który został wskazany przez organ egzekucyjny. Nieodebrana pod tym adresem korespondencja uznawana była za doręczoną. Organ podniósł, że wyrok Sądu Rejonowego z dnia 13 września 2011 r., w którym uchylono wyrok zaoczny z dnia 24 marca 2010 r., stanowiący do tej pory podstawę wypłacania świadczeń alimentacyjnych oraz ugoda zawarta przed Sądem w tym samym dniu, w której obniżono alimenty z kwoty 300 zł do kwoty 150 zł, były stronie znane, w związku z faktem, że w ww. postępowaniach sądowych, P. W. brał udział. W interesie strony leżało zatem dostarczenie wyroków do Komornika Sądowego przy Sądzie Rejonowym.
Organ wskazał, że zgodnie z art. 29 ust. 1 ustawy, zmiany w wysokości świadczeń z funduszu alimentacyjnego na skutek zmiany wysokości zasądzonych alimentów dokonuje się po wpływie tytułu wykonawczego do komornika sądowego prowadzącego postępowanie egzekucyjne od miesiąca, w którym nastąpiła zmiana wysokości zasądzonych alimentów. W sprawie zmiana wysokości alimentów została dokonana z mocą wsteczną zgodnie z orzeczeniami sądu z dnia 13 września 2011 r. Orzeczenia te jednak nigdy do organu egzekucyjnego nie wpłynęły.
W następstwie odwołania wniesionego przez P. W., decyzją z dnia 16 stycznia 2013 r. Samorządowe Kolegium Odwoławcze, działając na podstawie art. 2 ustawy z dnia 12 października 1994 r. o samorządowych kolegiach odwoławczych (tekst jednolity: Dz. U. z 2001 r., nr 79, poz. 856) oraz art. 17 pkt 1, art. 127 § 2 i art. 138 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (tekst jednolity: Dz. U. z 2000 r., nr 98, poz. 10471 ze zm.), utrzymało zaskarżoną decyzję w mocy.
W uzasadnieniu organ podał, że organ pierwszej instancji słusznie przyjął, że świadczenia wypłacone z funduszu alimentacyjnego wypłacone na rzecz N. i E. W. powinny zostać, na podstawie art. 27 ust. 1 ustawy, zwrócone przez dłużnika alimentacyjnego, którym jest P. W.
Organ zwrócił uwagę, że co do zasady odwołujący był zobowiązany do uiszczania alimentów na rzecz N. i E. W. w okresie od 1 października 2010r. do 31 lipca 2011 r. Osoby te były uprawnione w tym okresie zarówno do alimentów, jak i do pobierania świadczeń z funduszu alimentacyjnego. Nie było kwestią sporną, że decyzja organu pierwszej instancji z dnia 22 października 2010 r. nr [[...]], przyznająca na rzecz N. W. i E. W. świadczenia z funduszu alimentacyjnego w okresie od 1 października 2010 r. do 30 września 2011 r. stała się ostateczna, przez co w/w osoby nabyły definitywne prawo do świadczeń. W dniu składania przez M. J. wniosku o przyznanie świadczeń z funduszu alimentacyjnego, prawo do alimentów było ustalone prawomocnym orzeczeniem sądu powszechnego.
Organ zaznaczył, że kwestią wymagającą rozważenia w niniejszym postępowaniu była nie sama zasadność obowiązku zwrotu przez dłużnika alimentacyjnego świadczeń wypłaconych z funduszu na rzecz N. i E. W., lecz wysokość tego obowiązku, w związku z uchyleniem z mocą wsteczną tytułu wykonawczego, na podstawie którego w/w świadczenia były wypłacane osobom uprawnionym w okresie od 1 października 2010 r. do 31 lipca 2011 r. W skutek uchylenia wyroku zaocznego Sądu Rejonowego z dnia 24 marca 2010 r. i zawarcia przez M. J. oraz P. W. ugody z mocą wsteczną, zgodnie z którą od dnia 6 listopada 2010 r. alimenty na rzecz ich małoletnich dzieci miały wynosić łącznie 300 zł miesięcznie powstała sytuacja, w której osoby uprawnione otrzymywały w okresie od 1 października 2010 r. do 30 września 2011 r. świadczenia z funduszu alimentacyjnego w kwocie wyższej, niż ustalona przez dłużnika alimentacyjnego i przedstawiciela ustawowego małoletnich wierzycielek.
Zgodnie z art. 10 ust. 1 ustawy o pomocy osobom uprawnionym do alimentów świadczenia z funduszu alimentacyjnego przysługują w wysokości bieżąco ustalonych alimentów. W dniu składania wniosku o przyznanie świadczeń przez M. J., bieżąco ustalone alimenty na rzecz uprawnionych wynosiły po 500 zł miesięcznie (zgodnie z wyrokiem zaocznym Sądu Rejonowego z dnia 24 marca 2010 r.). Uchylenie wyroku zaocznego stanowiącego podstawę ustalenia przez organ pierwszej instancji wysokości świadczeń, oraz zawarcie ugody sądowej w sprawie wysokości alimentów sprawiło, iż zgodnie ze stanem faktycznym i prawnym na dzień orzekania o obowiązku zwrotu, alimenty należne osobom uprawnionym w dniu składania wniosku wynosiły nie po 500 zł miesięcznie, lecz po 150 zł miesięcznie.
Dalej organ podał, że przepisy ustawy o pomocy osobom uprawnionym do alimentów, regulujące obowiązek zwrotu świadczeń przez dłużnika alimentacyjnego na rzecz funduszu, nie regulują wprost sytuacji, w której tytuł wykonawczy, na podstawie którego świadczenia były wypłacane, następnie zostaje uchylony z mocą wsteczną.
W związku z powyższym w ocenie organu, rozstrzygając sprawę należało oprzeć się o treść art. 10 ust. 1 oraz art. 27 ust. 1 w/w ustawy i uznać, że osobą zobowiązaną do zwrotu wypłaconych z funduszu świadczeń jest dłużnik alimentacyjny, zaś świadczenia te powinny zostać zwrócone w wysokości alimentów ustalonych na dzień składania wniosku, rzeczywiście wypłaconych z funduszu alimentacyjnego osobom uprawnionym. Należało bowiem uznać, że w okresie od 1 października 2010 r. do 31 lipca 2011 r. N. i E. W. przysługiwały alimenty w wysokości po 500 zł na każdą z nich, bowiem tyle wynosiły "bieżąco ustalone alimenty" w dniu składania przez M. J. wniosku o przyznanie świadczeń z funduszu alimentacyjnego. Późniejsza zmiana stanu faktycznego i prawnego, która wynikła z uchylenia tytułu wykonawczego, stanowiącego podstawę obliczenia "bieżąco ustalonych alimentów" nie miała wpływu na to, że okresie na który przyznano świadczenia w wysokości po 500 zł były one pobierane zgodnie z prawem.
Odnosząc się do treści zarzutów P. W. organ podał, że wskazywane przez stronę błędne stwierdzenie organu pierwszej instancji, zgodnie z którym wyrokiem z dnia 13 września 2011 r. wydanym przez Sąd Rejonowy alimenty zostały obniżone do kwoty 300 zł, nie miało wpływu na treść samego rozstrzygnięcia. Również okoliczność, że korespondencja w sprawie dotyczącej przyznania świadczeń z funduszu alimentacyjnego na rzecz N. i E. W. nie była dostarczana na adres, pod którym P. W. rzeczywiście zamieszkiwał, nie miała znaczenia w sprawie. W postępowaniu w sprawie przyznania świadczeń dłużnik nie jest bowiem stroną, w związku z czym organ administracji nie ma obowiązku informowania go o stanie sprawy.
W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku P. W. wniósł o uchylenie decyzji obu instancji.
Wskazał, że Kolegium działało bez podstawy prawnej. Organ nie opierał się na prawie, ale na własnym uznaniu. W ocenie skarżącego, osoby uprawnione otrzymywały świadczenia z funduszu alimentacyjnego w kwocie wyższej niż wynikało to z wyroku sądu. Uchylenie wyroku podwyższającego alimenty wiązało się z tym, że wyrok ten praktycznie przestał istnieć i nie miał mocy wiążącej. W związku z tym żądanie zwrotu pieniędzy, których nie miało się obowiązku oddawania jest bezpodstawne. Świadczenia winny być zwrócone w wysokości wypłaconych przez fundusz alimentacyjny przez dłużnika alimentacyjnego, ale nie dotyczy to świadczeń nienależnie wypłaconych, tj. wypłaconych na podstawie uchylonego wyroku sądu.
Ponadto skarżący zarzucił, że organ mylnie uznał za dostarczoną - kierowaną do skarżącego, korespondencję. Twierdził też, że nie powinno się go karać odsetkami za obciążenie, skarżący nie miał bowiem świadomości, że fundusz alimentacyjny wypłaca świadczenie alimentacyjne na rzecz jego dzieci i żąda ich zwrotu.
W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze wniosło o jej oddalenie, podtrzymując dotychczasowe stanowisko.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku zważył, co następuje:
W myśl art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. nr 153, poz. 1269 ze zm.) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej.
Zgodnie z art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jednolity: Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.), sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną.
Kontroli Sądu w niniejszej sprawie poddana została decyzja Samorządowego Kolegium Odwoławczego, utrzymująca w mocy decyzję organu I instancji, dotyczącą zwrotu świadczeń wypłaconych z funduszu alimentacyjnego na rzecz córek skarżącego w okresie od dnia 1 października 2010 r. do dnia 31 lipca 2011 r.
W ocenie Sądu zarówno decyzja organu I instancji, jak i decyzja organu odwoławczego nie zostały wydane z naruszeniem przepisów prawa. Tym samym skarga nie może zostać uwzględniona.
Na wstępie należy podnieść, że okoliczności faktyczne zasadniczo pozostawały poza sporem w niniejszej sprawie. Bezsporna była również wysokość świadczeń wypłaconych z funduszu alimentacyjnego osobom uprawnionym.
Skarżący uznaje prawo organów do domagania się zwrotu świadczeń. Stoi jednak na stanowisku, że wypłacone przez fundusz świadczenia powinny być zwrócone w niższej wysokości, tj. pomniejszone o kwotę stanowiącą różnicę pomiędzy alimentami zasądzonymi w uchylonym wyroku a alimentami ustalonymi ugodą.
Natomiast zdaniem organu, na etapie postępowania o zwrot świadczeń nie bada się wysokości obowiązku alimentacyjnego obciążającego dłużnika alimentacyjnego, ograniczając się do ustalenia jaka kwota świadczeń w zastępstwie dłużnika alimentacyjnego została rzeczywiście wypłacona na rzecz dzieci.
Niniejsze postępowanie przed organami pomocy społecznej prowadzone było w oparciu o przepisy ustawy z dnia 7 września 2007 r. o pomocy osobom uprawnionym do alimentów (tekst jednolity: Dz. U. z 2007 r., nr 1, poz. 7 ze zm.) zwana dalej ustawą.
Na wstępie rozważań podkreślić należy, że ustawa ta ma na celu wsparcie osób, które z niezależnych od nich przyczyn nie są w stanie wyegzekwować należnych im świadczeń alimentacyjnych od zobowiązanego. W preambule do ustawy prawodawca wyraźnie określił ten cel, wskazując jednocześnie na subsydiarny charakter pomocy Państwa w tym zakresie oraz podkreślając obowiązki rodziny wynikające z kodeksu rodzinnego.
Stosownie do treści art. 133 Kodeksu rodzinnego i opiekuńczego, obowiązek zaspokajania potrzeb małoletnich, czy też uczących się pełnoletnich dzieci obciąża przed wszystkim rodziców. Alimenty służą utrzymaniu uprawnionego i skierowane są na zaspakajanie jego bieżących potrzeb. Świadczenia z ustawy o pomocy osobom uprawnionym do alimentów przyznawane są wówczas, gdy uprawniony nie uzyskuje od zobowiązanego środków na bieżące utrzymanie.
Zgodnie z treścią art. 3 ust. 1 ustawy, w przypadku dwumiesięcznej bezskutecznej egzekucji alimentów uprawniony do alimentów ma prawo złożyć wniosek o przyznanie pomocy od Państwa. Prawo do świadczeń z funduszu alimentacyjnego ustala się na okres świadczeniowy począwszy od miesiąca, w którym wpłynął wniosek do organu właściwego wierzyciela, nie wcześniej niż od początku okresu świadczeniowego do końca tego okresu (art. 18 ust. 1 ustawy). Stosownie do treści art. 18 ust. 1 w związku z art. 2 pkt 8 ustawy okres świadczeniowy trwa od dnia 1 października do dnia 30 września następnego roku kalendarzowego.
W myśl art. 27 ust. 1 ustawy dłużnik alimentacyjny jest zobowiązany do zwrotu organowi właściwemu wierzyciela należności w wysokości świadczeń wypłaconych z funduszu alimentacyjnego osobie uprawnionej, łącznie z ustawowymi odsetkami. W okresie natomiast, w którym osoba uprawniona otrzymuje świadczenia z funduszu alimentacyjnego komornik sądowy przekazuje wyegzekwowane od dłużnika kwoty zaliczone na poczet alimentów organowi właściwemu wierzyciela do wysokości wypłaconych świadczeń z funduszu alimentacyjnego wraz z odsetkami.
Należy podkreślić, że charakter decyzji wydanych na podstawie art. 27 ustawy o pomocy osobom uprawnionym do alimentacji był już przedmiotem rozważań sądów administracyjnych.
W spójnym w tym zakresie orzecznictwie akcentuje się, że decyzja o zwrocie świadczeń nie jest decyzją uznaniową. Jest jednocześnie, co jest istotne, związana z decyzją przyznającą prawo do świadczeń z funduszu alimentacyjnego. Oznacza to, że jeżeli uprawniony do alimentów otrzymywał na podstawie pozostającej w obrocie prawnym decyzji świadczenia z funduszu, organ ma następczy obowiązek orzec o ich zwrocie przez dłużnika alimentacyjnego, w zastępstwie którego zostały wypłacone przez fundusz. Stanowisko takie zaprezentowano m. in. w wyroku NSA z dnia 5 października 2011 r., sygn. akt I OSK 793/11, wyroku NSA z dnia 28 czerwca 2011 r., sygn. akt I OSK 337/11, wyroku WSA w Poznaniu z dnia 21 października 2010 r., sygn. akt II SA/Po 491/10, wyroku WSA w Opolu z dnia 22 września 2011 r., sygn. akt II SA/Op 191/11, czy wyroku WSA w Gdańsku z dnia 10 listopada 2011 r., sygn, akt II SA/Gd 712/11, orzeczenia dostępne w Centralnej Bazie Orzeczeń Sądów Administracyjnych, www. nsa.gov.pl).
Przedstawiony pogląd w pełni aprobuje także Sąd orzekający w niniejszej sprawie.
Analiza treści art. 27 ustawy, pozwala na jednoznaczne stwierdzenie, że skierowana do dłużnika alimentacyjnego decyzja o zwrocie świadczeń z funduszu jest wydawana w postępowaniu o niezwykle zredukowanym postępowaniu wyjaśniającym. W tym postępowaniu organ zobowiązany jest bowiem ustalić jedynie to, czy została wydana ostateczna decyzja o przyznaniu świadczenia z funduszu alimentacyjnego, następnie czy na jej podstawie wypłacone zostały świadczenia oraz w jakiej kwocie.
Mając na uwadze powyższe Sąd stwierdza, że w przedmiotowej sprawie postępowanie wyjaśniające zostało przeprowadzone w sposób prawidłowy.
Z akt sprawy i niekwestionowanych okoliczności wynika, że ostateczną decyzją z dnia 22 października 2010 r. przyznano na rzecz M. J. świadczenia z funduszu alimentacyjnego na okres od 1 października 2010 r. do 30 września 2011 r. na córki N. i E. W. w wysokości 500 zł miesięcznie.
Bezsporne jest również, że w okresie od 1 października 2010 r. do dnia 31 lipca 2011 r. M. J. otrzymała z funduszu alimentacyjnego kwotę 10.000 zł.
Kwota ta nie została uznana przez organy za nienależnie pobrane świadczenie. Skarżący zaś nie kwestionuje, że we wskazanym okresie córki nie otrzymywały od niego alimentów.
Poza sporem pozostaje, że wydając zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję pierwszej instancji, organy miały świadomość, że w dniu 13 września 2011 r. Sąd Rejonowy sygn. {[...]} uchylił wyrok zaoczny z dnia 24 marca 2010 r., stanowiący podstawę wypłacania świadczeń alimentacyjnych oraz, że we wskazanym dniu P. W. oraz działająca w imieniu córek M. J. zawarli ugodę, sygn. akt sygn. akt [[...]], na mocy której obniżono alimenty do kwoty 150 zł miesięcznie na każdą z małoletnich, tj. łącznie po 300 zł płatnych do 10 dnia każdego miesiąca z góry począwszy od dnia 6 listopada 2010 r. Obniżenie alimentów z mocą wsteczną nastąpiło zatem już po okresie, od dnia 1 października 2010 r. do dnia 31 lipca 2011 r., w którym małoletnim wypłacano świadczenia z funduszu w wysokości 500 zł, których zwrotu domaga się obecnie organ.
Sąd dostrzega, że sytuacja skarżącego, którego zobowiązano do zwrotu kwoty wyższej niż suma, którą poniósłby np. gdyby samodzielnie opłacał alimenty w wysokości ustalonej ugodą z 2011 r., jest dla niego krzywdząca i niezrozumiała. Sytuacja ta wiąże się z zauważonego przez strony faktu, że ustawa o pomocy osobom uprawnionym do alimentów nie reguluje wprost sytuacji, w której zmiana wysokości alimentów następuje z mocą wsteczną (m.in. już po zakończeniu okresu świadczeniowego na jaki przyznano świadczenie). Jak jednak wskazano wyżej, okoliczność ta nie może zostać jednak uwzględniona w postępowaniu dotyczącym zwrotu świadczeń, ponieważ córki skarżącego niewątpliwie były uprawnione do alimentacji i z tego tytułu w okresie od 1 października 2010 r. do dnia 31 lipca 2011 r. wypłacona została z funduszu na ich rzecz kwota 10.000 zł.
Tym samym zostały spełnione przesłanki - żądania od skarżącego na podstawie art. 27 ust. 1 ustawy - zwrotu świadczeń, które zostały wypłacone w związku z uchyleniem się przez niego od obowiązku alimentacyjnego.
Przedmiot niniejszego postępowania wyklucza zatem możliwość stwierdzenia, że świadczenie zostało nienależnie pobrane przez uprawnionego do świadczeń.
Świadczenia alimentacyjne wypłacone wierzycielom alimentacyjnym, stanowiąc formę pomocy Państwa, zawsze powinny podlegać zwrotowi albo przez dłużnika alimentacyjnego albo przez uprawnionego w przypadku stwierdzenia, że świadczenie zostało nienależnie pobrane.
Mając na uwadze okoliczności związane z niniejsza sprawą, to ewentualne stwierdzenie, że w związku z obniżeniem kwoty alimentów wypłacone przez fundusz na rzecz małoletnich świadczenia były w części nienależne, powinno być przedmiotem odrębnego postępowania, o którym stanowi art. 29 ustawy. Zgodnie z powołanym przepisem, zmiany w wysokości świadczeń z funduszu alimentacyjnego na skutek zmiany wysokości zasądzonych alimentów dokonuje się po wpływie tytułu wykonawczego do komornika sądowego prowadzącego postępowanie egzekucyjne od miesiąca, w którym nastąpiła zmiana wysokości zasądzonych alimentów. W przypadku gdy osoba uprawniona otrzymała w okresie od dnia zmiany wysokości zasądzonych alimentów do dnia wpływu tytułu wykonawczego do komornika sądowego świadczenia z funduszu alimentacyjnego w wysokości wyższej niż zasądzone alimenty za ten okres, jest obowiązana do ich zwrotu bez odsetek ustawowych (art. 29 ust. 2 ustawy). W tej sytuacji stosuje się odpowiednio art. 23 ustawy regulujący kwestię zwrotu nienależnie pobranych świadczeń. Z akt sprawy nie wynika, aby zostały dostarczone komornikowi tytuły wykonawcze z dnia 13 września 2011 r., tj. wyrok Sądu Rejonowego sygn. akt [[...]] oraz zawarta przed tym sądem ugoda o sygn. akt [[...]]. Powyższy przepis ustawy nie ogranicza czasu w jakim orzeczenia te mogą być przedstawione organowi egzekucyjnemu.
Podkreślenia również wymaga, że stroną postępowania o zwrot nienależnie pobranych świadczeń nie jest jednak dłużnik alimentacyjny, lecz osoba uprawniona do świadczeń. Tak samo jak w sprawie przyznania świadczeń.
Na zakończenie rozważań należy dodać, że nie każde stwierdzenie naruszenie prawa pozwala Sądowi na uchylenie decyzji w całości lub w części. Unormowanie zawarte w art. 145 § 1 pkt 1) a, b, c ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, stanowi o naruszeniu prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy; naruszeniu prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego oraz inne naruszenie przepisów postępowania, jeżeli mogło mieć ono istotny wpływ na wynika sprawy. W przypadku powoływania się na naruszenie przepisów prawa, skuteczne podniesienie zarzutów w tym zakresie wymaga wykazania, że powołane naruszenie miało wpływ lub mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy.
W ocenie Sądu, materiał dowodowy nie pozwala na stwierdzenia istnienia takiego charakteru naruszeń w niniejszej sprawie.
Podsumowując dokonane rozważania, należy uznać, że brak było podstaw do wzruszenia i wyeliminowania z obrotu prawnego zaskarżonych decyzji.
Mając powyższe na uwadze, Sąd uznał skargę za nieuzasadnioną i w oparciu o przepis art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, oddalił ją orzekając jak w sentencji wyroku.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 28.07.2026. · Źródło