III SA/Gd 264/11

WyrokWSA w Gdańsku2011-09-08

Skład orzekający: Alina Dominiak, Marek Gorski, Anna Orłowska

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy można dokonać zameldowania na pobyt stały w altanie na terenie rodzinnego ogrodu działkowego, jeśli numer działki jest traktowany jako adres, mimo że altana nie jest lokalem mieszkalnym w rozumieniu prawa budowlanego, a przepisy wewnętrzne ROD zakazują zamieszkiwania?
Ratio decidendi
Sąd uznał, że zameldowanie na pobyt stały w altanie na terenie rodzinnego ogrodu działkowego jest możliwe, jeśli numer działki jest traktowany jako adres. Cel ustawy o ewidencji ludności i dowodach osobistych to rejestracja miejsca faktycznego pobytu, a nie ocena charakteru obiektu budowlanego. Przepisy ustawy o ewidencji ludności i dowodach osobistych, mające pierwszeństwo przed przepisami wewnętrznymi ROD, wymagają zameldowania w miejscu faktycznego zamieszkiwania, co wyklucza możliwość odmowy zameldowania z powodu charakteru altany czy zakazu zamieszkiwania w przepisach wewnętrznych ROD.
Stan faktyczny
Prezydent Miasta odmówił zameldowania G. D. na pobyt stały w altanie na terenie Rodzinnego Ogrodu Działkowego, wskazując na brak możliwości ustalenia prawidłowego adresu oraz fakt, że altana nie jest obiektem mieszkalnym. Zarząd ROD nie wyraził zgody na zameldowanie. Wojewoda utrzymał decyzję w mocy. Skarżący podniósł, że od 2005 r. mieszka na działce, a Urząd Miejski w 2008 r. ustalił adres dla ROD. Wskazał również, że inne osoby zostały zameldowane na terenie ogrodu.
Rozstrzygnięcie
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku uchylił zaskarżoną decyzję Wojewody oraz poprzedzającą ją decyzję Prezydenta Miasta i zasądził od Wojewody na rzecz skarżącego zwrot kosztów postępowania.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Alina Dominiak (spr.) Sędziowie: Sędzia NSA Marek Gorski Sędzia NSA Anna Orłowska Protokolant Starszy sekretarz sądowy Anna Zegan po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 8 września 2011 r. sprawy ze skargi G. D. na decyzję Wojewody z dnia 5 maja 2011 r. nr [...] w przedmiocie zameldowania na pobyt stały 1. uchyla zaskarżoną decyzję oraz decyzję Prezydenta Miasta z dnia 17 marca 2011 r. nr [...], 2. zasądza od Wojewody na rzecz skarżącego G. D. kwotę 100 (sto) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania. Decyzją z dnia 17 marca 2011 r. Prezydent Miasta, powołując się m.in. na art. 47 ust. 2 ustawy z dnia 10 kwietnia 1974 r. o ewidencji ludności i dowodach osobistych, odmówił zameldowania G. D. na pobyt stały w budynku letniskowym posadowionym na działce nr [...] Rodzinnego Ogrodu Działkowego [...] przy ul. [...] w G. Organ wskazał, iż na przedmiotowej działce znajduje się altana składająca się z pokoju, aneksu kuchennego i werandy. G. D. mieszka w niej od 2005 r. Zarząd Rodzinnego Ogrodu Działkowego [...] w G. nie wyraził zgody na zameldowanie G. D. wskazując, że altana nie jest obiektem mieszkalnym i przebywanie w niej nie może stanowić podstawy do urzędowego potwierdzenia pobytu. Okręgowy Zarząd Polskiego Związku Działkowców w G. stwierdził, że na stałe zamieszkiwanie na terenie ogrodu nie pozwalają przepisy Statutu Związku oraz Regulaminu Ogrodu Działkowego. Organ uznał, że brak możliwości ustalenia prawidłowego adresu za terenie ogrodu działkowego. Adres określa się przez podanie: w gminach, które uzyskały status miasta - nazwy miasta (dzielnicy), ulicy, numeru domu i lokalu, nazwy województwa oraz kodu pocztowego (art. 9b ust.2 w/w ustawy). Zgodnie z § 4 ust. 4 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 28 października 2004 r. w sprawie numeracji porządkowej nieruchomości, nieruchomości stanowiące pracownicze ogrody działkowe oznacza się jednym numerem porządkowym. Wskazany przez stronę adres na terenie Ogrodu Działkowego w G. przy ul. [...] nr [...], numer lokalu [...], nie odpowiada wymogom ustawowym. Ustalony dla Pracowniczego Ogrodu Działkowego adres jest adresem całej nieruchomości, a nie konkretnego domu. Numer działki ustalony przez administrację ogrodu dla celów wewnętrznych nie jest tożsamy z numerem lokalu. Po rozpatrzeniu odwołania G. D. Wojewoda decyzją z dnia 5 maja 2011 r. utrzymał w mocy decyzję organu pierwszej instancji. Organ odwoławczy stwierdził, że fakt zamieszkiwania strony w altanie nie jest sporny, jednak na terenie ogrodu działkowego obowiązuje całkowity zakaz zamieszkiwania, prowadzenia działalności gospodarczej i zarobkowej, a altany nie są obiektami mieszkalnymi. W ocenie organu nie ma możliwości wskazania poprawnego adresu przedmiotowej altany, gdyż adres został ustalony dla całej nieruchomości będącej w użytkowaniu PZD. Numer działki w rodzinnym ogrodzie działkowym jest numerem wewnętrznym i nie jest oznaczeniem altany działkowej. Nie spełnia on wymogu numeru porządkowego budynku nadanego zgodnie z obowiązującym prawem przez właściwy do tego organ administracji publicznej. W tych okolicznościach nie można było dokonać zameldowania. W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego G. D. podniósł, że od 2005 r. mieszka na działce. Skarżący kwestionował argumentację Wojewody wskazując, że już w 2008 r. Urząd Miejski w G. ustalił adres dla ROD [...]. Działka jego matki znajduje się na ternie działki geodezyjnej [...] z obrębu [...]. W związku z tym w 2009 r. dwie rodziny działkowców zostały zameldowane na pobyt stały na terenie ogrodu. Brak zameldowania powoduje komplikacje w jego życiu. W odpowiedzi na skargę Wojewoda wniósł o jej oddalenie podtrzymując swoje dotychczasowe stanowisko. Polski Związek Działkowców Okręgowy Zarząd w G. poparł argumentację organu. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku zważył, co następuje: W myśl art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. nr 153, poz. 1269 ze zm.) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Zgodnie z art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz.1270 ze zm.), sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Skarga jest zasadna. W sprawie nie był kwestionowany fakt wieloletniego zamieszkiwania G. D. na działce nr [...] położonej na terenie Rodzinnego Ogrodu Działkowego [...] przy ul. [...] nr [...] w G. Działka zabudowana jest altaną, w której jest woda i prąd. Organy administracji odmówiły zameldowania twierdząc, że działka nie ma określonego adresu, a altana nie jest lokalem mieszkalnym. Meldowanie osób na terenie pracowniczych lub rodzinnych ogrodów działkowych było wielokrotnie przedmiotem orzeczeń sądów administracyjnych. Obecnie można mówić o linii orzeczniczej, która dopuszcza taką możliwość. Zgodnie z art. 9 b ust. 1 ustawy z dnia 10 kwietnia 1974 r. o ewidencji ludności i dowodach osobistych (t.j. Dz. U. z 2006 r. Nr 139, poz. 993 ze zm.), zameldowanie na pobyt stały lub czasowy następuje pod oznaczonym adresem, przy czym - zgodnie z ust. 2 pkt 1 tego artykułu - adres określa się przez podanie w gminach które uzyskały status miasta – nazwy miasta (dzielnicy), ulicy, numeru domu i lokalu, nazwy województwa oraz kodu pocztowego. W niniejszej sprawie adres ogrodu działkowego jest określony: ul. [...] w G. Na terenie tego ogrodu znajduje się działka nr [...], której użytkownikiem jest H. D. Oznaczenie działki na terenie ogrodu jest oznaczeniem pozwalającym określić miejsce pobytu stałego w rozumieniu ustawy o ewidencji ludności i dowodach osobistych. Oznaczenie takie w ocenie Sądu spełnia wymogi adresu w rozumieniu art. 9 b ust. 1 i 2 ustawy o ewidencji ludności i dowodach osobistych . Przywołana ustawa nie nakazuje bowiem, by odwoływać się do definicji lokalu określonych w innych przepisach. Nie zasługuje na aprobatę pogląd, że oznaczony adres w rozumieniu tej ustawy to wyłącznie oznaczenie lokalu o numerze wydanym na podstawie art. 47 a ustawy z dnia 17 maja 1989 r. Prawo geodezyjne i kartograficzne, t.j. Dz. U. z 2000r., Nr 193, poz. 1287 ze zm.( podobnie Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie w wyroku z dnia 17 czerwca 2008 r. sygn. akt II SA/Sz 188/08, baza LEX nr 489234). Podkreślenia wymaga, że celem ustawy o ewidencji ludności i dowodach osobistych jest między innymi rejestracja danych o miejscu pobytu osób (art. 1 ust. 2 ustawy). Ewidencja ludności służy jedynie ustaleniu rzeczywistego pobytu osób i nie przesądza o prawach do nieruchomości. Wskazać należy, że nie jest rzeczą organu właściwego w sprawach ewidencji dokonywanie oceny, czy określony obiekt budowlany nadaje się na miejsce pobytu ludzi w rozumieniu przepisów prawa budowlanego (zob. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 19 czerwca 2002 r., sygn. akt II SA/Łd 1963/00, publ. OSP 2003/5/69, LEX nr 77337). Tak więc bez znaczenia jest, jaki charakter ma altana , w której mieszka skarżący. Istotny jest natomiast niesporny fakt zamieszkiwania skarżącego w altanie przez kilka lat. Nie jest też trafna argumentacja, odnosząca się do przepisów wewnętrznych Polskiego Związku Działkowców oraz przepisów ustawy z dnia 8 lipca 2005 r. o rodzinnych ogrodach działkowych (Dz. U. Nr 169, poz. 1419 ze zm.). Zgodnie z art. 13 ust. 4 tej ustawy działka w rodzinnym ogrodzie działkowym przeznaczona jest do zaspokajania potrzeb użytkownika i jego rodziny w zakresie wypoczynku i rekreacji oraz prowadzenia upraw ogrodniczych, z wyłączeniem potrzeb mieszkaniowych i wykonywania działalności gospodarczej. Przepis ten należy odczytywać jako opis funkcji ogrodów działkowych, nie zaś jako zakaz dokonania zameldowania. Przepisy ustawy o ewidencji ludności i dowodach osobistych (art. 1 ust. 1 i 2 oraz art. 4) wymagają zameldowania osoby w miejscu jej faktycznego zamieszkiwania. W ocenie Sądu wykorzystanie altany działkowej do zaspokajania potrzeb mieszkaniowych wbrew przeznaczeniu działki rekreacyjnej określonemu w art. 13 ust. 4 ustawy o rodzinnych ogrodach działkowych nie wpływa na obowiązek organu meldunkowego rejestracji danej osoby w miejscu faktycznego pobytu (por. wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu z dnia 10 marca 2009 r., sygn. akt III SA/Po 467/08, baza LEX nr 555205, a także szerzej uzasadnienie wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 21 lipca 2011 r. sygn. akt II OSK 1216, publ. w Centralnej Bazie Orzeczeń dostępnej poprzez stronę internetową Naczelnego Sądu Administracyjnego). Regulacje ustawowe, mające pierwszeństwo przed przepisami Statutu Polskiego Związku Działkowców oraz Regulaminu ROD, nie wykluczają możliwości zameldowania na terenie ogrodu działkowego. Sąd w składzie orzekającym nie podziela poglądu wyrażonego w przywoływanym przez organ pierwszej instancji wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Bydgoszczy z dnia 7 lipca 2004 r. sygn. akt II SA/Bd 312/04 (baza LEX 811111 ), że na działce nie można dokonać zameldowania, gdyż ustalony przez administrację ogródków dla celów wewnętrznych numer działki nie jest tożsamy z numerem lokalu (pomieszczenia). Wywody zaprezentowane w uzasadnieniu tego wyroku nie zostały zaakceptowane w późniejszym orzecznictwie sądów administracyjnych dotyczącym tego rodzaju spraw. Mając na względzie wskazane okoliczności sprawy Sąd stwierdzając naruszenie prawa materialnego , które miało wpływ na wynik sprawy , na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a w związku z art. 134 § 1 p.p.s.a. uchylił decyzje organów obu instancji. Przy ponownym rozpatrzeniu sprawy organy winny mieć na uwadze powyższe rozważania. O kosztach Sąd orzekł na mocy art. 200 p.p.s.a.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 17.07.2026. · Źródło