III SA/Gd 295/12

WyrokWSA w Gdańsku2012-10-11

Skład orzekający: Alina Dominiak, Felicja Kajut, Elżbieta Kowalik-Grzanka

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy wymeldowanie osoby z miejsca stałego pobytu jest uzasadnione, jeśli osoba ta została niedopuszczona do lokalu w wyniku wymiany zamków, a nie skorzystała w terminie z powództwa o przywrócenie naruszonego posiadania?
Ratio decidendi
Wymeldowanie osoby z miejsca stałego pobytu nie jest uzasadnione, jeśli opuszczenie lokalu nie nastąpiło w sposób dobrowolny i trwały. Samo niedopuszczenie do lokalu w wyniku wymiany zamków, bez upływu terminu do wniesienia powództwa o przywrócenie naruszonego posiadania, nie może być utożsamiane z dobrowolnym opuszczeniem lokalu. Organy administracji publicznej mają obowiązek wyczerpującego zebrania materiału dowodowego i wyjaśnienia stanu faktycznego zgodnie z przepisami Kodeksu postępowania administracyjnego.
Stan faktyczny
A. P. i N. J. złożyli wniosek o wymeldowanie A. P. z nieruchomości, twierdząc, że nie przebywa on pod wskazanym adresem. Wójt Gminy wydał decyzję o wymeldowaniu, uznając, że A. P. dobrowolnie opuścił lokal. Wojewoda utrzymał tę decyzję w mocy. A. P. zaskarżył decyzję Wojewody, zarzucając naruszenie przepisów postępowania i prawa materialnego, w tym niewłaściwe ustalenie stanu faktycznego i zastosowanie art. 15 ust. 2 ustawy o ewidencji ludności i dowodach osobistych. Skarżący podniósł, że dostęp do lokalu został mu utrudniony przez wymianę zamków, a nie opuścił lokalu dobrowolnie i trwale.
Rozstrzygnięcie
Sąd uchylił zaskarżoną decyzję Wojewody oraz poprzedzającą ją decyzję Wójta Gminy. Zasądził od Wojewody na rzecz skarżącego zwrot kosztów postępowania. Stwierdził, że zaskarżona decyzja nie może być wykonana.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Alina Dominiak, Sędziowie Sędzia WSA Felicja Kajut (spr.), Sędzia WSA Elżbieta Kowalik-Grzanka, Protokolant Starszy Sekretarz Sądowy Beata Kaczmar, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 11 października 2012 r. sprawy ze skargi A. P. na decyzję Wojewody [...] z dnia 21 lutego 2012 r., nr [...] w przedmiocie wymeldowania z pobytu stałego 1. uchyla zaskarżoną decyzję oraz decyzję Wójta Gminy [...] z dnia 30 listopada 2011 r., nr [...]; 2. zasądza od Wojewody [...] na rzecz skarżącego A. P. kwotę 100 (sto) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania; 3. stwierdza, że zaskarżona decyzja nie może być wykonana. Wnioskiem z dnia 22 sierpnia 2011 r. A. P. oraz N. J. zwrócili się do Wójta Gminy z żądaniem wymeldowania A. P. z nieruchomości położonej w Ł. przy ul. [...]. Uzasadniając złożony wniosek ww. wskazali, że są współwłaścicielami przedmiotowej nieruchomości a A. P. nie przebywa pod wskazanym adresem. Po przeprowadzeniu postępowania Wójt Gminy w dniu 30 listopada 2011 r. wydal decyzję znak [...], mocą której orzekł o wymeldowaniu A. P. z pobytu stałego w miejscowości Ł. przy ul.[...]. W podstawie prawnej wydanej decyzji organ wskazał art. 104 § 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. – Kodeks postępowania administracyjnego (tekst jednolity: Dz. U. z 2000 r., nr 98, poz. 1071 ze zm.; dalej w skrócie jako "k.p.a.") oraz art. 15 ust. 1 i 2 ustawy z dnia 10 kwietnia 1974 r. o ewidencji ludności i dowodach osobistych ( Dz. U. z 2006 r., nr 139, poz. 993 ze zm.). W uzasadnieniu wydanego rozstrzygnięcia Wójt Gminy odnosząc się do regulacji zawartej w art. 15 ust. 2 ustawy o ewidencji ludności i dowodach osobistych oraz wyroku Trybunału Konstytucyjnego z dnia 27 maja 2002 r. wydanego w sprawie o sygnaturze K 20/01 wskazał, że A. P. dobrowolnie opuścił miejsce zamieszkania w dniu 29 lipca 2011 r. Po tej dacie przyjeżdżał kilkakrotnie z krótkimi wizytami zabierając z miejsca zameldowania rzeczy osobiste i inne przedmioty codziennego użytku. W dniu 22 listopada 2011 r. została przeprowadzona wizja lokalna, w trakcie której stwierdzono, że A. P. nie przebywa pod wskazanym adresem. Sam zainteresowany oświadczył w trakcie wizji, że ma skutecznie utrudniony dostęp do lokalu ponieważ w drzwiach zostały wymienione zamki. W trakcie tej wizji A. P. wyjaśniła, że zamki zostały wymienione z uwagi na negatywne zachowania A. P.. Z kolei N. J. oświadczył, że w prowadzonej sprawie o rozwód A. P. jako adres do korespondencji podał adres "[...] G. ul. [...]", co potwierdza, że życie codzienne koncentruje on właśnie pod tym adresem. Powyższe okoliczności stanowiły – w ocenie Wójta Gminy – podstawę do wydania orzeczenia o wymeldowaniu A. P. z pobytu stałego. W sprawie spełniona bowiem została przesłanka określona w art. 15 ust. 2 ustawy o ewidencji ludności i dowodach osobistych polegająca na opuszczeniu lokalu. W odwołaniu od ww. decyzji A. P. wskazał, że rozstrzygnięcie to oparto na nieprawdziwych ustaleniach faktycznych. Ustalenia te prowadziły do niewłaściwego zastosowania art. 15 ust. 2 ustawy o ewidencji ludności i dowodach osobistych określającego przesłanki uzasadniające wymeldowanie, tj. przesłanki dobrowolności opuszczenia lokalu oraz przesłanki zamiaru trwałego opuszczenia lokalu. W rozpatrywanej sprawie obie te przesłanki nie zostały spełnione. Lokal w Ł. przy ul. [...] jest miejscem, z którym odwołujący łączy zamiar stałego pobytu. Nadto, odwołujący nie opuścił spornego lokalu na stałe. Jego przebywanie w obecnym miejscu zamieszkania ma bowiem charakter czasowy i w istocie podyktowane jest negatywnym zachowaniem teścia N.J. Ponadto odwołujący się nie opuszczał spornego lokalu na okresy dłuższe niż miesiąc. Co więcej, fakt nieprzebywania w lokalu nie wynika z niechęci odwołującego czy jego złej woli. W istocie fakt ten podyktowany jest wymianą zamków w drzwiach dokonaną przez żonę A. P. i teścia N. J. W ocenie odwołującego sprawa o wymeldowanie jest częścią intrygi w trwającej sprawie rozwodowej. Odwołujący podał nadto, że ma zamiar zainicjować postępowanie sądowe o przywrócenie naruszonego posiadania jeżeli obecna sytuacja nie ulegnie zmianie. W dniu 21 grudnia 2011 r. odwołanie wraz z aktami prowadzonego postępowania administracyjnego zostało przekazane do [...] Urzędu Wojewódzkiego w G. Pismem z dnia 13 stycznia 2012 r. Wojewoda zwrócił się do A. P. z zapytaniem "[...] czy złoży Pan do Sądu pozew o przywrócenie naruszonego posiadania [...]". Jednocześnie Wojewoda zastrzegł, że brak odpowiedzi w terminie 7 dni liczonych od otrzymania pisma skutkować będzie wydaniem decyzji w oparciu o zgromadzony dotychczas materiał dowodowy. W odpowiedzi na powyższe w piśmie z dnia 24 stycznia 2012 r. A.P. podniósł, że do tej pory nie złożył pozwu do sądu powszechnego ale zamierza to uczynić. Podał, że w międzyczasie zakończyła się sprawa o popełnienie przez niego wykroczenia zniszczenia kranu na szkodę teścia. Z kolei 27 stycznia 2012 r. w Sądzie Rejonowym w W. miała się odbyć sprawa o pobicie odwołującego przez teścia N. J. A. P. wskazał nadto, że koniec lipca nie był terminem wyprowadzenia się ze spornego lokalu, okres ten zbiegł się bowiem z rozpoczęciem urlopu poza granicami kraju. Pod koniec sierpnia i we wrześniu odwołujący się nocował w lokalu. Ostatecznie przestał w nim przebywać 13 października 2011 r., kiedy to po przyjeździe do lokalu zastał wymienione zamki. Do lokalu został wpuszczony dopiero po interwencji Policji, którą sam wezwał. W lokalu zostało nadto wiele jego rzeczy, do których obecnie odwołujący nie ma dostępu. Decyzją z dnia 21 lutego 2012 r. nr [...] wydaną na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a. w zw. z art. 15 ust. 2 ustawy o ewidencji ludności i dowodach osobistych Wojewoda utrzymał w mocy decyzję Wójta Gminy. W uzasadnieniu rozstrzygnięcia organ odwoławczy przywołując dotychczasowy przebieg postępowania wskazał, że zgromadzony w sprawie materiał dowodowy jednoznacznie wskazuje, że A. P. nie zamieszkuje w miejscu pobytu stałego, wskazując, że sporny lokal nie jest jego centrum życiowym. Z kolei fakt posiadania meldunku ma charakter jedynie rejestracyjny i powinien odzwierciedlać stan faktyczny. Pozostawienie meldunku w spornym lokalu byłoby tym samym fikcją meldunkową. Co równie istotne, ww. nie skorzystał z możliwości wystąpienia do sądu z pozwem o przywrócenie naruszonego posiadania, mimo, że o takiej możliwości został poinformowany przez organ odwoławczy. Tym samym odwołujący nie skorzystał we właściwym czasie z przysługujących mu środków prawnych, które to umożliwiają powrót do lokalu. W sytuacji zaś gdy odwołujący się do lokalu powróci będzie się mógł w nim ponownie zameldować. W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku A.P. wniósł o uchylenie wydanych w sprawie rozstrzygnięć. Decyzji Wojewody z dnia 21 lutego 2012 r. skarżący zarzucił: - naruszenie przepisów postępowania, które miało istotny wpływ na wynik sprawy, tj. art. 7, art. 8, art. 11, art. 77 § 1, art. 80 k.p.a. polegające na niewyczerpującym zebraniu i rozpatrzeniu całego materiału dowodowego i niepodjęcie wszelkich kroków niezbędnych do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego i załatwienia sprawy, w szczególności ograniczenie się wyłącznie do oparcia decyzji na stanowisku uczestników z pominięciem zeznać skarżącego w charakterze strony, jak również na naruszeniu obowiązku ochrony praworządności przez przejście do porządku wobec popełnionych przez organ pierwszej instancji rażących uchybień procedury, które zaaprobował organ drugiej instancji, tj. art. 10 § 1 k.p.a. przez pominięcie faktu, że strona nie była zawiadomiona przez organ pierwszej instancji o możliwości złożenia zeznań do protokołu w charakterze strony oraz nieprzeprowadzenie dowodu z oględzin stosownie do art. 67 § 2 k.p.a.; - art. 68 § 1 i 2 k.p.a. polegające na przyjęciu za prawidłowe przez organ drugiej instancji oparcia decyzji na podstawie notatki służbowej, w sytuacji gdy do przeprowadzenia dowodu z oględzin wymagana jest forma protokołu, której notatka z dnia 22 listopada 2011 r. nie odpowiada; - art. 138 § 2 k.p.a. poprzez utrzymanie mocy zaskarżonej decyzji organu pierwszej instancji w sytuacji gdy decyzja ta wydana została z rażącym naruszeniem przepisów postępowania, a konieczny do wyjaśnienia zakres sprawy, który miał istotny wpływ na jej rozstrzygniecie nie został wyjaśniony; - naruszenie przepisów prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, tj. art. 15 ust. 2 ustawy o ewidencji ludności i dowodach osobistych poprzez jego niewłaściwe zastosowanie. W obszernym uzasadnieniu skargi wskazano m.in., że organy nie zapewniły skarżącemu czynnego udziału w postępowaniu albowiem skarżący pozbawiony został możliwości złożenia zeznań w charakterze strony. Nadto organy zupełnie pominęły podnoszone przez niego okoliczności i środki dowodowe. Wszystkie jego wyjaśnienia składane w pismach zbywane były milczeniem, a okoliczności w nich podniesione całkowicie pomięte przez organ pierwszej instancji. Co istotne, podczas oględzin lokalu mających miejsce w dniu 22 listopada 2011 r. skarżący nie został poinformowany o możliwości wypowiedzenia się do protokołu w charakterze strony. Sporządzona z oględzin notatka nie zawiera nadto wskazania, kto tej czynności dokonał. Notatka nie została również skarżącemu odczytana jak i nie została przedłożona do podpisania. Tym samym należy uznać, że w rozpatrywanej sprawie dowodu z oględzin w ogóle nie przeprowadzono a zaskarżoną do sądu decyzję oparto na dokumencie pozbawionym mocy dowodowej w świetle art. 68 § 2 k.p.a. Ponadto skarżący wskazał, że do wymiany zamków w spornym lokalu doszło w październiku 2011 r. Oznacza to, że skarżący ma jeszcze czas na złożenie powództwa o przywrócenie utraconego posiadania i o takim właśnie zamiarze informował organ. Przedwczesne było zatem przypisanie skarżącemu, że dobrowolnie i trwale opuścił sporny lokal nie skorzystawszy z kroków prawnych służących odzyskaniu utraconego posiadania. W odpowiedzi na skargę Wojewoda wniósł o jej oddalenie nie znajdując podstaw do zmiany swojego stanowiska w sprawie. Uzupełniająco organ odwoławczy podniósł, że organy administracji publicznej nie mogą czekać z wydaniem decyzji o wymeldowaniu do momentu upływu terminu umożliwiającego zainicjowanie postępowania sądowego w przedmiocie przywrócenia utraconego posiadania. W realiach sprawy brak działań ze strony skarżącego poczytany został jako pogodzenie się skarżącego z istniejącym stanem faktycznym oraz jako potwierdzenie dobrowolnego opuszczenia lokalu. Na rozprawie w dniu 11 października 2012 r. skarżący A. P. oświadczył, że już po wydaniu decyzji przez organ odwoławczy wniósł pozew o ochronę naruszonego posiadania. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku zważył, co następuje: W myśl art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. nr 153, poz. 1269 ze zm.) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Zgodnie z art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ( Dz. U. z 2012 r., poz. 270) rozstrzygając w granicach danej sprawy, sąd administracyjny nie jest związany granicami skargi. Skarga jest uzasadniona albowiem zaskarżone decyzje podjęte zostały z naruszeniem przepisów postępowania administracyjnego, co mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Kwestię wymeldowania osoby z miejsca stałego pobytu normuje przepis art. 15 ust. 2 ustawy z dnia 10 kwietnia 1974 r. o ewidencji ludności i dowodach osobistych (Dz. U. z 2006 r. nr 139, poz. 993 ze zm.), zgodnie z którym organ gminy wydaje na wniosek strony lub z urzędu decyzję w sprawie wymeldowania osoby, która opuściła miejsce pobytu stałego lub czasowego trwającego ponad 3 miesiące i nie dopełniła obowiązku wymeldowania się. W orzecznictwie sądów administracyjnych utrwalony jest pogląd, że przez opuszczenie miejsca stałego pobytu w rozumieniu przywołanego przepisu należy rozumieć dobrowolne i trwałe zaniechanie dalszego zamieszkiwania w nim, w wyniku którego miejsce to przestało być miejscem koncentracji życiowych interesów osoby w nim zameldowanej. Rezygnacja z prawa do przebywania w lokalu powinna nastąpić w sposób wyraźny, poprzez odpowiednie zachowanie, które w sposób niebudzący wątpliwości wyraża wolę danej osoby. Opuszczeniem jest zatem nie tylko fizyczne nieprzebywanie, ale i zamiar opuszczenia danego lokalu, z jednoczesnym zerwaniem wszelkich związków z lokalem dotychczasowym i założeniem w nowym miejscu ośrodka swoich osobistych i majątkowych interesów. Wskazać należy również na wieloaspektowość stanu przebywania na stałe w danym lokalu przejawiającą się stałym realizowaniu szeregu podstawowych funkcji życiowych, co musi prowadzić do wniosku, iż sam fakt przejściowej nieobecności czy też występowanie nawet regularnych okresów fizycznej nieobecności w miejscu stałego zameldowania nie upoważniają jeszcze do automatycznego stwierdzenia, że zameldowany opuścił je w rozumieniu, jakie nadaje temu terminowi art. 15 ust. 2 ustawy z dnia 10 kwietnia 1974 r. o ewidencji ludności i dowodach osobistych. Stosowne ustalenia winny się koncentrować jedynie wokół tego, czy dana osoba opuściła lokal i czy opuszczenie to nastąpiło w sposób dobrowolny i trwały. Co istotne, takie ustalenia muszą być dokonane w sposób rzetelny z poszanowaniem reguł wyznaczonych przez kodeks postępowania administracyjnego, przy czym organ administracji zobowiązany jest mieć na względzie zwłaszcza art. 7, 77 § 1 i 80 k.p.a. Generalnie zadaniem organu administracji publicznej jest bowiem wyczerpujące zebranie materiału dowodowego i wyjaśnienie okoliczności sprawy w sposób przekonywujący. W niniejszej sprawie, wbrew stanowisku organów, okoliczności niezbędne do orzeczenia o wymeldowaniu ze spornego lokalu A. P. nie zostały bezspornie stwierdzone w postępowaniu dowodowym poprzedzającym podjęcie decyzji. Analiza zebranego w sprawie materiału dowodowego z punktu widzenia zaistnienia przesłanki do wymeldowania, w ocenie Sądu, prowadzi do wniosku, że A. P. od października 2011 r. nie korzysta z lokalu w sposób ciągły, zaś uprzednio przebywał w nim sporadycznie. Wskazać przy tym należy, że ze zgromadzonego materiału dowodowego nie wynika jednoznacznie, od kiedy skarżący zaczął przebywać w lokalu sporadycznie, bowiem wyjaśnienia stron dotyczące tej kwestii są różne. Z udzielonych przez skarżącego w toku postępowania wyjaśnień wynika, że do 13 października 2011 r. skarżący miał klucze do mieszkania i z tego względu nieograniczony do niego dostęp i z tej możliwości czasami korzystał. Sytuacja zmieniła się właśnie w dniu 13 października 2011 r. kiedy uczestnicy postępowania wymienili zamek, eliminując tym samym skarżącemu dostęp do lokalu. Nie można więc uznać, że w sprawie mamy do czynienia z opuszczeniem lokalu w sposób dobrowolny i trwały. Podkreślić należy, że zeznania uczestników jak i jednorazowa kontrola policyjna wykazały, że skarżący w lokalu nie mieszka. Nie neguje tego sam skarżący, jednak wobec faktu wymiany zamka w drzwiach skarżący nie mógł swobodnie dostać się do lokalu, co jest istotną okolicznością dla dokonania oceny czy skarżący opuścił lokal w sposób dobrowolny. Słusznie organ odwoławczy wskazuje na orzecznictwo NSA, które za równoznaczne z opuszczeniem lokalu w rozumieniu art. 15 ust. 2 uznaje sytuację, w której osoby zameldowane zostały do niego niedopuszczone, a nie skorzystały we właściwym czasie z przysługujących im środków prawnych umożliwiających powrót do lokalu, jakim jest powództwo do sądu powszechnego o przywrócenie naruszonego posiadania ( patrz wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 27 marca 2007 r., sygn. akt II OSK 521/06, z dnia 12 kwietnia 2001 r sygn. V SA 3078/00, wyrok z dnia 26 października 2006 r. sygn. II OSK 1244/05, wyrok z dnia 21 listopada 2008 r. sygn. II OSK 1426/07– Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych). Jednakże wnioski organu w tym zakresie uznać należy za błędne, co miało wpływ na wynik sprawy. Otóż trafny jest zarzut skarżącego, że przysługujące mu roszczenie o przywrócenie naruszonego posiadania nie wygasło albowiem nie upłynął rok od daty naruszenia posiadania. W tej sytuacji organ odwoławczy wadliwie stanął na stanowisku, że mamy do czynienia z dobrowolnością opuszczenia lokalu. O domniemaniu dobrowolności opuszczenia miejsca pobytu stałego można mówić wówczas, gdy upłynął termin do wystąpienia z powództwem posesoryjnym, co w niniejszej sprawie nie miało przecież miejsca. Uwzględniając powyższe nie można zaakceptować zawartego w odpowiedzi na skargę stanowiska organu, że brak działań ze strony skarżącego było równoznaczne z pogodzeniem się z istniejącym stanem faktycznym i tym samym potwierdzeniem dobrowolności opuszczenia lokalu. Skarżący, jak wynika z materiału dowodowego sprawy, ma nadal zamiar przebywania w spornym lokalu, twierdzi, że znajduje się w nim wspólny majątek jego i żony, jak również jego rzeczy osobiste. Materiał dowodowy zebrany w sprawie wskazuje, że nie opuścił on spornego lokalu trwale i dobrowolnie. W dacie wydania decyzji przez organ odwoławczy miał nadal możliwość podjęcia działań mających na celu przywrócenie mu dostępu do lokalu, z czego – jak wynika ze złożonego na rozprawie w dniu 11 października 2012 r. oświadczenia – skorzystał. Skomplikowana życiowo sytuacja sprawia, że skarżący opuścił lokal ale fakt ten nie może przesądzać o spełnieniu przesłanki wymaganej powołanym przepisem do wymeldowania. Nadto Sąd stwierdził, że organ pierwszej instancji z naruszeniem przepisów postępowania administracyjnego, o których była mowa wcześniej, wadliwie uznał, że zebrany materiał dowodowy jest wystarczający do ostatecznego rozstrzygnięcia w sprawie. Nie zostały podjęte bowiem wszelkie kroki celem dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego. Organ pierwszej instancji nie przeprowadził czynności umożliwiających stwierdzenie czy opuszczenie lokalu było trwałe i dobrowolne. Nie zebrał materiału, który umożliwiłby dokonanie oceny prawnej, czy opuszczenie przez skarżącego lokalu spełniało przesłanki dobrowolności i trwałości. Wskazać należy bowiem, że orzekając w sprawie organ pierwszej instancji oparł swoje stanowisko m.in. na ustaleniach dokonanych w trakcie przeprowadzonych w dniu 22 listopada 2011 r. oględzin przedmiotowego lokalu. Z czynności tej sporządzono jedynie notatkę służbową, przy czym nie wynika z niej kto ją sporządził, nie ma ona zatem żadnej mocy dowodowej. Nadto czynność organu mająca istotne znaczenie dla rozstrzygnięcia sprawy – a do takich należy dowód z oględzin lokalu - powinna być utrwalona w formie protokołu, o czym stanowi art. 67 § 1 i § 2 pkt 3 k.p.a. Protokół winien spełniać warunki określone w art. 68 k.p.a. W sytuacji zatem, gdy dokonane w dniu 22 listopada 2011 r. oględziny lokalu nie zostały utrwalone w prawidłowy sposób – nie sporządzono protokołu, lecz wadliwie napisaną notatkę służbową - organy nie mogły powoływać się na dokonane w ich trakcie ustalenia. Nieprawidłową decyzję organu pierwszej instancji utrzymano w mocy zaskarżoną decyzją Wojewody. Zgodnie z zasadą dwuinstancyjności organ odwoławczy obowiązany jest ponownie rozpoznać i rozstrzygnąć sprawę rozstrzygniętą decyzją organu pierwszej instancji. Organ odwoławczy nie może zatem ograniczyć się tylko do kontroli decyzji organu pierwszej instancji, a obowiązany jest ponownie rozstrzygnąć sprawę. Wynika to wprost z art. 138 w związku z art. 136 k.p.a., który przyznaje organowi kompetencje do merytorycznego rozstrzygnięcia sprawy. W niniejszej sprawie organ drugiej instancji ograniczył się de facto do kontroli decyzji organu pierwszej instancji Sąd zauważył, że w odwołaniu skarżący podnosił, że nie opuścił lokalu dobrowolnie i trwale, zaś pobyt w lokalu który wynajmuje ma charakter czasowy. Wskazał również na fakty, które zaprzeczały ustaleniom organu pierwszej instancji odnośnie terminu i przyczyn opuszczenia przedmiotowego lokalu, jak też jaki ma ono charakter. Podał przy tym, że na potwierdzenie powyższego może przedstawić świadka. Odnosząc się do powyższego organ odwoławczy w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji stwierdził, że poinformował skarżącego o możliwości wystąpienia do sądu z pozwem o przywrócenie naruszonego posiadania. Takiego działania organu odwoławczego, z uwagi na treść przywołanych wyżej art. 138 w związku z art. 136 k.p.a. nie można zaakceptować. Obowiązkiem organu odwoławczego było bowiem - wobec jawiących się sprzeczności w ustaleniach stanu faktycznego – dokonanie niezbędnych ustaleń i merytoryczne odniesienie się w uzasadnieniu decyzji do podniesionych w odwołaniu zarzutów i mających znaczenie dla sprawy twierdzeń. Mając powyższe na uwadze, na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, Sąd uchylił decyzję Wojewody oraz poprzedzającą ją decyzję Wójta Gminy z dnia 30 listopada 2011 r. Działając na podstawie art. 152 ww. ustawy Sąd stwierdził również, że zaskarżona decyzja Wojewody nie może być wykonana. Z kolei o kosztach postępowania Sąd orzekł w oparciu o dyspozycję art. 200 w zw. z art. 205 § 1 ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Na zasądzoną na rzecz skarżącego kwotę składa się 100 zł uiszczone przez skarżącego tytułem wpisu od skargi. Ponownie rozpoznając sprawę organy administracji publicznej będą zobowiązane przeprowadzić postępowanie administracyjne zgodnie z zasadami wynikającymi z omówionych wyżej przepisów procedury administracyjnej w celu zbadania przesłanki wymeldowania określonej w art. 15 ust. 2 ustawy o ewidencji i dowodach osobistych. Organy winny przy tym uwzględnić fakt, że skarżący wniósł pozew o ochronę naruszonego posiadania.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 20.07.2026. · Źródło