III SA/Gd 390/09

WyrokWSA w Gdańsku2009-11-26

Skład orzekający: Anna Orłowska, Felicja Kajut, Elżbieta Kowalik-Grzanka

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy organ wojskowy prawidłowo ustalił równowartość kosztów poniesionych w związku z nauką żołnierza zawodowego, który wypowiedział stosunek służbowy przed upływem określonego terminu?
Ratio decidendi
Sąd uznał, że organy wojskowe prawidłowo ustaliły równowartość kosztów poniesionych w związku z nauką żołnierza, uwzględniając przepisy ustawy o służbie wojskowej żołnierzy zawodowych oraz rozporządzenia wykonawczego. Zastosowana metoda kalkulacji kosztów, oparta na danych księgowych uczelni i uwzględniająca specyficzne okoliczności (np. brak korzystania z bezpłatnego wyżywienia), była zgodna z prawem. Sąd podkreślił, że żołnierz zobowiązany do zwrotu kosztów musi wykazać, że faktycznie poniesione koszty były niższe niż te wynikające z ewidencji, czego skarżący nie uczynił. Ponadto, sąd odrzucił zarzut przedawnienia roszczenia, wskazując, że dotyczy on innych należności niż zwrot kosztów nauki.
Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła skargi M. K. na decyzję Dowódcy Brygady Lotnictwa Marynarki Wojennej ustalającą równowartość kosztów poniesionych w związku z nauką żołnierza. Po wcześniejszych postępowaniach i uchyleniu decyzji przez WSA, organy wojskowe ponownie ustaliły koszty nauki. Skarżący kwestionował prawidłowość ustalenia tych kosztów, zarzucając naruszenie przepisów proceduralnych i materialnych, a także przedawnienie roszczenia. Sąd administracyjny rozpoznał skargę, badając zgodność z prawem zaskarżonej decyzji.
Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Anna Orłowska (spr.), Sędziowie Sędzia WSA Felicja Kajut, Sędzia WSA Elżbieta Kowalik-Grzanka, Protokolant Referent Monika Majewska, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 26 listopada 2009 r. sprawy ze skargi M. K. na decyzję Dowódcy Brygady Lotnictwa Marynarki Wojennej z dnia 29 czerwca 2009 r., nr [...] w przedmiocie ustalenia równowartości kosztów poniesionych w związku z nauką oddala skargę. Wyrokiem z dnia 8 maja 2006 r. sygn. akt III SA/Gd 172/06 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku uchylił decyzję Dowódcy Brygady [...] z dnia 3 lutego 2006 r. [...] w przedmiocie ustalenia M. K. równowartości kosztów poniesionych w związku z nauką oraz poprzedzającą ją decyzję Dowódcy Jednostki Wojskowej [...] z dnia 20 grudnia 2005 r. nr [...]. W uzasadnieniu wskazano m.in., iż rzeczą właściwego dowódcy jest ustalenie kosztów poniesionych w związku z nauką żołnierza. Zatem właściwy dowódca powinien zgodnie z art. 7 oraz art. 77 § 1 k.p.a. w sposób wyczerpujący wyjaśnić stan faktyczny i w tym celu zobowiązany jest do zebrania i rozpatrzenia całego materiału dowodowego. Za wadliwe uznano stanowisko organu odwoławczego, który w odpowiedzi na skargę stwierdził, że ustalenia kosztów dokonał organ organizujący naukę i organy prowadzące postępowanie nie posiadają odpowiedniej wiedzy, ani tym bardziej kompetencji do weryfikowania czy kwestionowania kosztów poniesionych w związku z kształceniem skarżącego. Organem właściwym, a więc kompetentnym i zobowiązanym, do ustalenia równowartości kosztów poniesionych na utrzymanie i naukę żołnierza zawodowego jest dowódca jednostki wojskowej, w której żołnierz zawodowy pełni zawodową służbę wojskową. Konsekwencją wskazanego wyżej stanowiska właściwych dowódców jest zaniechanie przez organy obu instancji wyczerpującego ustalenia kosztów poniesionych w związku z nauką skarżącego. Za wystarczający dokument w tej mierze nie można uznać zestawienia kosztów z dnia 29 listopada 2005 r., znajdującego się w aktach administracyjnych. Z niniejszego zestawienia nie wynika w sposób jednoznaczny jakie koszty zostały w nim ujęte, czy są to rzeczywiste poniesione koszty, wynikające z ewidencji księgowej, czy też są to również faktycznie poniesione koszty, o których mowa w § 17 ust. 2 rozporządzenia Ministra Obrony Narodowej z dnia 24 maja 2004 r. w sprawie kierowania i udzielania pomocy żołnierzom zawodowym w związku z pobieraniem przez nich nauki oraz ustalaniem równowartości kosztów poniesionych w związku z nauką (Dz. U. Nr 135, poz. 1451). Z ustaleń właściwego organu wojskowego powinno w sposób jednoznaczny wynikać jakie koszty zostały poniesione w związku z nauką żołnierza zawodowego z rozbiciem na poszczególne składniki stosownie do treści § 17 ust. 1 – 4 rozporządzenia z dnia 24 maja 2004 r. Jednocześnie z ustaleń organów winno jasno wynikać w jaki sposób przedmiotowe koszty zostały ustalone i w oparciu o jaka dokumentację księgową. Tylko rzetelne ustalenie równowartości kosztów umożliwia wydanie z sprawie prawidłowej decyzji. Sąd stwierdził, że organy obu instancji naruszyły przepisy art. 7 oraz art. 77 § 1 k.p.a. w sposób mogący mieć istotny wpływ na wynik sprawy, zaś we wskazaniach co do dalszego postępowania zobowiązał właściwe organy do rzetelnego ustalenia równowartości kosztów poniesionych w związku z nauką skarżącego, uwzględniając przedstawione w uzasadnieniu stanowisko oraz wykładnię przepisów. Po otrzymaniu z Akademii [...] "kalkulacji kosztów kształcenia słuchaczy uzupełniających studiów magisterskich na kierunku nawigacja – specjalność zabezpieczenie lotnictwa nad morzem dla żołnierzy zawodowych [...]", Dowódca Jednostki Wojskowej [...], przekazał ten dokument stronie, a następnie, decyzją z dnia 13 grudnia 2006 r. nr [...] ustalił równowartość kosztów nauki na kwotę 5 295,83 zł. Po rozpatrzeniu odwołania M. K. od tej decyzji, Dowódca Brygady [...] decyzją z dnia 12 stycznia 2007 r. nr [...] utrzymał w mocy orzeczenie organu I instancji. M. K. wniósł skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku na opisaną decyzję, żądając - na etapie wstępnego badania skargi przez organ - jej uchylenia w całości oraz przekazania sprawy do rozpoznania organowi I instancji. W przypadku nieuwzględnienia skargi w całości przez organ, skarżący wniósł o stwierdzenie nieważności, względnie uchylenie w całości obu decyzji organów wojskowych. Następnie Dowódca Brygady [...] decyzją z dnia 21 marca 2007 r. nr [...], powołując m.in. art. 154 § 1 i § 2 K.p.a., zmienił swoją decyzję z dnia 12 stycznia 2007 r. nr [...] w ten sposób, że uchylił decyzję Dowódcy Jednostki Wojskowej [...] z dnia 13 grudnia 2006 r. nr [...] i przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia organowi I instancji, ponieważ przemawia za tym słuszny interes strony. Kolejną decyzją z dnia 4 grudnia 2008 r. nr [...] Dowódca Jednostki Wojskowej [...] ustalił zwaloryzowaną na dzień zwolnienia ze służby równowartość kosztów poniesionych w związku z nauką [...].M. K., na kwotę 4 249,60 zł oraz zobowiązał go do uiszczenia należności w terminie 60 dni od daty, w której niniejsza decyzja stanie się ostateczna. W uzasadnieniu decyzji organ wskazał, że M. K. rozkazem personalnym został skierowany na studia magisterskie Akademii [...]. Studia trwały cztery semestry od dnia 13.10.2003 r. do dnia 25.06.2005 r. tj. 622 dni. Wymieniony żołnierz złożył wypowiedzenie stosunku służbowego w dniu 31.10.2005 r., z okresem wypowiedzenia do dnia 31.01.2006 r. Organ wskazał, że zgodnie z art. 54 ust. 1 ustawy z dnia 11 września 2003 r. o służbie wojskowej żołnierzy zawodowych (Dz. U. Nr 179, poz. 1750 ze zm.), żołnierz skierowany na studia lub naukę oraz na staż naukowy lub kurs trwający ponad pięć miesięcy, który wypowiedział stosunek służbowy zawodowej służby wojskowej w okresie nie przekraczającym okresu dwa razy dłuższego od czasu trwania studiów, nauki, stażu lub kursu albo okresu pobierania stypendium, licząc od dnia ukończenia tych studiów, nauki, stażu lub kursu – jest zobowiązany do zwrotu zwaloryzowanej na dzień zwolnienia ze służby równowartości kosztów poniesionych na jego utrzymanie i naukę. Zaś zgodnie z art. 54 ust. 5 tej ustawy, zwrot kosztów następuje w wysokości proporcjonalnej do czasu zawodowej służby wojskowej, jaki żołnierzowi zawodowemu pozostał do odbycia. Kwestura Akademii [...] ustaliła łączny koszt kształcenia M. K. na kwotę 6.200,43 zł, co znajduje potwierdzenie w kalkulacji kosztów kształcenia, załączonej do pisma Komendanta Akademii [...] z dnia 9.10.2006 r. Nadto organ odwoławczy ustalił, że w toku studiów M. K. nie korzystał z bezpłatnego wyżywienia. Okoliczność ta spowodowała zmniejszenie łącznego kosztu kształcenia o kwotę 1 184,76 zł. Łączny koszt kształcenia M. K. na dzień ukończenia studiów został pomnożony przez prognozowany średnioroczny wskaźnik cen towarów i usług konsumpcyjnych według ustawy budżetowej na 2005 r. Po przeprowadzeniu wyliczeń, stosownie do art. 54 ust. 5 cyt. ustawy, organ I instancji ustalił równowartość kosztów poniesionych w związku z nauką na kwotę 4 249,60 zł. W odwołaniu od tej decyzji M. K. podniósł zarzuty naruszenia przez organ : - § 15 i § 18 rozporządzenia Ministra Obrony Narodowej z dnia 24 maja 2004 r. w sprawie kierowania i udzielania pomocy żołnierzom zawodowym w związku z pobieraniem przez nich nauki oraz ustalaniem równowartości kosztów poniesionych w związku z nauką (Dz. U. Nr 135, poz. 1451), poprzez przyjęcie, iż zwrot kosztów obejmuje nie faktycznie poniesione przez uczelnię koszty, lecz koszty teoretyczne, maksymalnie możliwe do poniesienia. Ponadto organ domaga się zwrotu kosztów, które nie zostały objęte w § 15 cyt. rozporządzenia; - art. 77 § 1 w zw. z art.80 K.p.a., poprzez brak rzetelnego ustalenia wysokości faktycznie poniesionych kosztów do zwrotu przez skarżącego; - art.107 § 3 K.p.a., poprzez brak wskazania podstawy faktycznej przyjęcia kwoty 4 249,60 zł jako łącznego kosztu utrzymania żołnierza w okresie pobieranej nauki, brak uzasadnienia dokumentami, z których wynikałoby, iż Akademia [...] poniosła na utrzymanie odwołującego taki koszt oraz brak wykazania, jakie świadczenia pobierał poza nauką. Dowódca Brygady [...] po rozpoznaniu odwołania, decyzją z dnia 29 czerwca 2009 r., nr [...]. utrzymał decyzję organu I instancji w mocy. Jako podstawę prawną organ odwoławczy wskazał art. 127 § 2, art. 138 § 1 pkt 1 K.p.a., art. 54 ust. 1, 3 - 5 cyt ustawy z dnia 11 września 2003 r. o służbie wojskowej żołnierzy zawodowych, art. 10 ustawy z dnia 24 sierpnia 2007 r. o zmianie ustawy o służbie wojskowej żołnierzy zawodowych oraz o zmianie niektórych innych ustaw (Dz.U. Nr 176, poz.1242), art. 26 ustawy z dnia 22 grudnia 2004 r. – ustawa budżetowa na rok 2005 (Dz.U. Nr 278, poz. 2755), § 15, § 17 i § 18 ust. 1 rozporządzenia Ministra Obrony Narodowej z dnia 24 maja 2004 r. w sprawie kierowania i udzielania pomocy żołnierzom zawodowym w związku z pobieraniem przez nich nauki oraz ustalenia równowartości kosztów poniesionych w związku z nauką (Dz.U. Nr 135, poz. 1451). W uzasadnieniu decyzji organ odwoławczy podniósł, iż na podstawie otrzymanej kalkulacji kosztów kształcenia załączonej do pisma Komendanta Akademii [...] z dnia 9.10.2006 r. organy wojskowe uwzględniły koszty wynagrodzenia wykładowców, materiałów dydaktycznych, pozostałe koszty (obsługa administracyjna, porządkowa, laboranci, amortyzacja, remonty). Koszty te zostały wymienione w przepisach cyt. rozporządzenia Ministra Obrony Narodowej z dnia 24 maja 2004 r. Ustalając koszty, organ I instancji uwzględnił fakt niekorzystania przez odwołującego się z bezpłatnego wyżywienia w trakcie studiów, przychylając się do wcześniejszego żądania strony. Ustalając wysokość kosztów podlegających zwrotowi, organ nie uwzględnił ponadto wymienionych w odwołaniu kosztów zakwaterowania, umundurowania oraz kosztów dojazdów związanych z odbywaniem nauki. W oparciu o całokształt materiału dowodowego, organ I instancji wyczerpująco i precyzyjnie ustalił koszty poniesione w związku z nauką odwołującego, szczegółowo wyjaśnił treść rozstrzygnięcia, wskazując przepisy prawne oraz materiał dowodowy jaki był jego podstawą. W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku M. K. wniósł o uchylenie decyzji organów obu instancji. Jednocześnie wnioskował o rozpatrzenie sprawy w trybie uproszczonym bez przeprowadzania rozprawy. Skarżący powtórzył zarzuty sformułowane w odwołaniu od decyzji organu I instancji z dnia 4 grudnia 2008 r. nr [...]. Dodatkowo podniósł, iż organy bezpodstawnie przyjęły, że zgoda na odbycie studiów jest skierowaniem do odbycia tych studiów. Zdaniem skarżącego, w niniejszej sprawie doszło również do naruszenia prawa materialnego - art. 75 ust. 1 ustawy z dnia 11 września 2003 r. o służbie wojskowej żołnierzy zawodowych, polegającego na żądaniu należności, co do których roszczenie uległo przedawnieniu w związku z upływem 3 - letniego terminu od dnia zwolnienia ze służby. W odpowiedzi na skargę organ odwoławczy wniósł o jej oddalenie. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zgodnie z art. 1 § 1 i § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 z ze. zm.), sądy administracyjne sprawują kontrolę administracji publicznej przez badanie zgodności zaskarżonych decyzji z prawem. W wyniku takiej kontroli decyzja może zostać uchylona w razie stwierdzenia, że naruszono przepisy prawa materialnego w stopniu mającym wpływ na wynik sprawy lub doszło do takiego naruszenia przepisów prawa procesowego, które mogłoby w istotny sposób wpłynąć na wynik sprawy, ewentualnie w razie wystąpienia okoliczności mogących być podstawą wznowienia postępowania (art. 145 § 1 pkt 1 lit. a)-c) ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze. zm.), zwanej dalej: p.p.s.a. Z przepisu art. 134 § 1 p.p.s.a. wynika, że Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą skargi. Skarga nie zasługiwała na uwzględnienie, gdyż wbrew jej argumentacji nie zachodzą podstawy do stwierdzenia, że zaskarżona decyzja oraz poprzedzająca ją decyzja organu pierwszej instancji narusza przepisy prawa. Rozważania nad zgodnością z prawem zaskarżonej decyzji należy poprzedzić wskazaniem, że zgodnie z art. 153 p.p.s.a., ocena prawna i wskazania co do dalszego postępowania wyrażone w orzeczeniu sądu wiążą w sprawie ten sąd oraz organ, którego działanie lub bezczynność było przedmiotem zaskarżenia. Przez ocenę prawną należy rozumieć sąd o prawnej wartości sprawy. Ocena prawna może dotyczyć stanu faktycznego, wykładni przepisów prawa materialnego i procesowego, prawidłowości korzystania z uznania administracyjnego, jak i kwestii zastosowania określonego przepisu prawa jako podstawy do wydania decyzji. W pojęciu ocena prawna mieści się przede wszystkim wykładnia przepisów prawa materialnego i prawa procesowego. Związanie samego sądu administracyjnego, w rozumieniu komentowanego przepisu, oznacza, iż nie może on formułować nowych ocen prawnych - sprzecznych z wyrażonym wcześniej poglądem lecz zobowiązany jest do podporządkowania się mu w pełnym zakresie oraz konsekwentnego reagowania w razie stwierdzenia braku zastosowania się do wskazań w zakresie dalszego postępowania przed organem administracji publicznej (Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, Komentarz, Jan Paweł Tamo, LexisNexis, Warszawa 2008 r). Przepis art. 153 p.p.s.a. ma charakter bezwzględnie obowiązujący co oznacza, że ani organ administracji publicznej ani sąd orzekając ponownie w tej samej sprawie nie mogą nie uwzględnić oceny prawnej i wskazań wyrażonych wcześniej w orzeczeniu sądu, gdyż są nimi związane. Nieprzestrzeganie tego przepisu w istocie podważałoby obowiązującą w demokratycznym państwie prawnym zasadę sądowej kontroli nad aktami i czynnościami organów administracji i prowadziłoby do niespójności działania systemu władzy publicznej. W orzecznictwie Naczelnego Sądu Administracyjnego podkreśla się, że obowiązek podporządkowania się ocenie prawnej wyrażonej w wyroku sądu administracyjnego ciążący na organie i na sądzie może być wyłączony tyko w wypadku istotnej zmiany stanu prawnego lub faktycznego, czyniącej pogląd prawny nieaktualnym, a także w razie wzruszenia wyroku w trybie przewidzianym prawem (por. np. wyrok NSA z dnia 26 czerwca 2000 r. sygn. akt I SA/Ka 2408/98, LEX 44392). Rozstrzygając niniejszą sprawę Sąd był zatem związany ustaleniami zawartymi w wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku z dnia 8 maja 2006 r. sygn. akt III SA/Gd 172/06. We wskazanym orzeczeniu przyjęto, iż rzeczą właściwego dowódcy jest ustalenie kosztów poniesionych w związku z nauką żołnierza. Powinien on zatem zgodnie z art. 7 oraz art. 77 § 1 k.p.a. w sposób wyczerpujący wyjaśnić stan faktyczny i w tym celu zobowiązany jest do zebrania i rozpatrzenia całego materiału dowodowego. Za wadliwe uznano stanowisko organu odwoławczego, że ustalenia kosztów dokonał organ organizujący naukę i organy prowadzące postępowanie nie posiadają odpowiedniej wiedzy, ani tym bardziej kompetencji do weryfikowania czy kwestionowania kosztów poniesionych w związku z kształceniem skarżącego. Ustalenie kosztów poniesionych w związku z nauką skarżącego na podstawie zestawienia kosztów z dnia 29 listopada 2005 r., znajdującego się w aktach administracyjnych było niewystarczające. Z zestawienia nie wynikało w sposób jednoznaczny jakie koszty zostały w nim ujęte, czy są to rzeczywiste poniesione koszty, wynikające z ewidencji księgowej, czy też są to również faktycznie poniesione koszty, o których mowa w § 17 ust. 2 rozporządzenia Ministra Obrony Narodowej z dnia 24 maja 2004 r. w sprawie kierowania i udzielania pomocy żołnierzom zawodowym w związku z pobieraniem przez nich nauki oraz ustalaniem równowartości kosztów poniesionych w związku z nauką (Dz. U. Nr 135, poz. 1451). Z ustaleń właściwego organu wojskowego powinno w sposób jednoznaczny wynikać jakie koszty zostały poniesione w związku z nauką żołnierza zawodowego z rozbiciem na poszczególne składniki stosownie do treści § 17 ust. 1 – 4 rozporządzenia z dnia 24 maja 2004 r. Jednocześnie z ustaleń organów winno jasno wynikać w jaki sposób przedmiotowe koszty zostały ustalone i w oparciu o jaka dokumentację księgową. Tylko rzetelne ustalenie równowartości kosztów umożliwia wydanie z sprawie prawidłowej decyzji. We wskazaniach co do dalszego postępowania Sąd zobowiązał właściwe organy do rzetelnego ustalenia równowartości kosztów poniesionych w związku z nauką skarżącego, uwzględniając przedstawione w uzasadnieniu stanowisko oraz wykładnię przepisów. W ocenie Sądu w niniejszym składzie, zaskarżona decyzja uwzględnia ocenę prawną oraz wskazania co do dalszego postępowania zawarte w powołanym wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku z dnia 8 maja 2006 r. sygn. akt III SA/Gd 172/06. Podstawę prawną wydania zaskarżonej decyzji stanowił art. 54 ust. 1 ustawy z dnia 11 września 2003 r. o służbie zawodowej żołnierzy zawodowych (Dz.U. Nr 179, poz 1750 ze zm.) w pierwotnym jego brzmieniu, zgodnie z którym żołnierz zawodowy będący absolwentem szkoły wojskowej i żołnierz skierowany na studia lub naukę oraz na staż naukowy lub kurs trwający ponad pięć miesięcy, który wypowiedział stosunek służbowy zawodowej służby wojskowej lub został z niej zwolniony na podstawie art. 111 pkt 1, 4, 6, 7, 9 lit. a oraz pkt 11-16, a także art. 112 pkt 1, w okresie nieprzekraczającym okresu dwa razy dłuższego od czasu trwania studiów, nauki, stażu lub kursu albo okresu pobierania stypendium, licząc od dnia ukończenia tych studiów, nauki, stażu lub kursu - jest zobowiązany do zwrotu zwaloryzowanej na dzień zwolnienia ze służby równowartości kosztów poniesionych na jego utrzymanie i naukę, z zastrzeżeniem ust. 5 i 6. Zwrot tych kosztów, stosownie do art. 54 ust. 5, następuje w wysokości proporcjonalnej do czasu zawodowej służby wojskowej, jaki żołnierzowi zawodowemu pozostał do odbycia. Decyzję o ustaleniu równowartości kosztów, wydaje dowódca jednostki wojskowej, w której żołnierz zawodowy pełni zawodową służbę wojskową (art.54 ust. 4 cyt. ustawy) Szczegółowy sposób ustalania zwaloryzowanej na dzień zwolnienia ze służby równowartości kosztów poniesionych na utrzymanie i naukę żołnierzy zawodowych oraz warunki i tryb ich zwrotu określono w rozporządzeniu Ministra Obrony Narodowej z dnia 24 maja 2004 r. w sprawie kierowania i udzielania pomocy żołnierzom zawodowym w związku z pobieraniem przez nich nauki oraz ustalania równowartości kosztów poniesionych w związku z nauką (Dz.U. Nr 135, poz.1454). W § 15 tego rozporządzenia przewidziano, że koszty rzeczywiście poniesione w związku z nauką żołnierza zawodowego, o którym mowa w art. 54 ust. 1 ustawy, obejmują koszty przypadające na jednego żołnierza szkolonego w zakresie: zakwaterowania, umundurowania, wyżywienia, w przypadku korzystania z bezpłatnego wyżywienia w czasie pobierania nauki, świadczeń związanych z nauką, dojazdu do miejsca pobierania nauki oraz koszty, o których mowa w § 3 ust. 1, dotyczące żołnierzy wymienionych w art. 54 ust. 1 i 2 ustawy. Wbrew zarzutom skargi, uwzględniona przy orzekaniu przez organy wojskowe kalkulacja kosztów kształcenia słuchaczy uzupełniających studiów magisterskich na kierunku nawigacja – specjalność zabezpieczenie lotnictwa nad morzem dla żołnierzy zawodowych [...], załączona do pisma Komendanta Akademii [...] z dnia 9.10.2006 r. zawierała kategorie kosztów określone w § 15 cyt. rozporządzenia. Co istotne, ustalając wysokość kosztów podlegających zwrotowi, organy uwzględniły okoliczność nie korzystania przez skarżącego z bezpłatnego wyżywienia w trakcie studiów. Ponadto nie uwzględniły też podnoszonych w skardze kosztów zakwaterowania, umundurowania oraz dojazdów związanych z odbywaniem nauki. Odnosząc się do pozostałych zarzutów skargi, Sąd stoi na stanowisku, że aby skutecznie zakwestionować prawidłowość ustalenia równowartości kosztów poniesionych w związku z nauką, konieczne jest wykazanie, że w określonym czasie organ nie poniósł danych kosztów wynikających z ewidencji, związanych z nauką, w związku z zaistnieniem pewnych zdarzeń powodujących ich obniżenie. Co do zasady bowiem koszty rzeczywiście poniesione, o których mowa w § 17 ust. 1 cyt. rozporządzenia, będą kosztami faktycznie poniesionymi, chociaż mogą istnieć sytuacje powodujące, że koszty faktycznie poniesione będą niższe (por. wyroki Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 25 lipca 2007 r., sygn. I OSK 1524/06 i z dnia 9 stycznia 2009 r., sygn. I OSK 34/08). Skarżący, polemizując z organami, nie podał jednak dowodów na to, że koszty poniesione na jego szkolenie powinny być niższe, niż przyjęto w zaskarżonej decyzji. W świetle zebranego materiału dowodowego w sprawie, nie można bowiem przyjąć twierdzenia skarżącego, iż zwrot kosztów obejmuje nie faktycznie poniesione przez uczelnię koszty, lecz koszty teoretyczne, maksymalnie możliwe do poniesienia. W orzecznictwie Naczelnego Sądu Administracyjnego wyrażany jest pogląd, że sposób wyliczenia równowartości kosztów poniesionych na utrzymanie i naukę konkretnego żołnierza musi stanowić pewną wielkość wypadkową ogólnej kwoty kosztów poniesionych przez uczelnię na wszystkich uczących się w określonym czasie, gdyż przyjęcie innej metody przy rozliczaniu tego rodzaju kosztów, po upływie dłuższego czasu, licząc od momentu ich wydatkowania, nie byłoby realne (por. wyroki z dnia 25 lipca 2007 r. sygn. akt I OSK 1524/06; z dnia 13 maja 2008 r. sygn. akt I OSK 798/07, z dnia 24 października 2008 r. sygn. akt I OSK 1656/07 i z dnia 23 kwietnia 2009 r., sygn. akt I OSK 731/08). Wobec powyższego stwierdzić należy, że w okolicznościach faktycznych sprawy, skarżący nie przedstawił dowodów wskazujących na to, że w jego przypadku koszty faktycznie poniesione są niższe od kosztów wynikających z ewidencji księgowej, zatem zasadnie przyjęto, że koszty ujęte w ewidencji księgowej stanowią koszty faktycznie poniesione na naukę skarżącego. Prawidłowo zatem organy ustaliły waloryzowaną na dzień zwolnienia ze służby równowartość kosztów poniesionych w związku z nauką skarżącego na kwotę 4 249,60 zł. Sąd nie stwierdził w kontrolowanym postępowaniu administracyjnym naruszenia przepisów postępowania, w szczególności naruszenia art. 7, art. 77 § 1 K.p.a. oraz art.80 K.p.a.,, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Zgromadzony w sprawie materiał dowodowy pozwalał na prawidłowe ustalenie stanu faktycznego i rozstrzygnięcie sprawy co do istoty. Odnosząc się do ostatniego z zarzutów skargi, polegającego, zdaniem skarżącego, na niezastosowaniu art. 75 ust. 1 ustawy z dnia 11 września 2003 r. o służbie zawodowej żołnierzy zawodowych Sąd zauważa, iż przepis ten określa trzyletni termin przedawnienia roszczeń z tytułu prawa do uposażenia i innych należności, enumeratywnie wymienionych w art. 73, przysługujących żołnierzom zawodowym. W niniejszej sprawie przedmiotem sporu nie jest natomiast należność przysługująca skarżącemu, lecz zobowiązanie do zwrotu zwaloryzowanej na dzień zwolnienia ze służby równowartości kosztów poniesionych na jego naukę. W tym stanie rzeczy, na podstawie art. 151 p.p.s.a, należało orzec jak w sentencji wyroku.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 27.07.2026. · Źródło