III SA/Gd 405/18

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Felicja Kajut po rozpoznaniu w dniu 16 lipca 2018 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi J. Ł. na akt Wójta Gminy P. z dnia 7 maja 2013 r. w przedmiocie lokalizacji lądowiska postanawia 1. odrzucić skargę; 2. zwrócić skarżącemu J. Ł. uiszczony wpis od skargi w kwocie 200,00 ( dwieście) złotych. Skarżący J. Ł. w skardze datowanej na dzień 9 maja 2018 r. wniósł o uchylenie aktu Wójta Gminy P. (bez numeru i daty) w przedmiocie lokalizacji lądowiska, jako aktu, o jakim mowa w art. 3 § 2 pkt 4 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. (Dz.U. 2017r., poz. 1369) Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Skarżący podkreślił, że jest to jego kolejna skarga wniesiona do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku w tej sprawie. Poprzednia skarga J. Ł. na ww. opisany akt administracyjny została bowiem odrzucona postanowieniem tutejszego Sądu z dnia 26 kwietnia 2018 r. o sygn. akt III SA/Gd 252/18. Jak wynika z sentencji ww. postanowienia zaskarżony akt został wydany w dniu 7 maja 2013 r. W skardze wskazano, że zaskarżany akt stanowi opinię organu administracji, pozytywnie opiniującą lokalizację lądowiska P. w granicach działek nr [...] i nr [...] w obrębie P., co dało podstawę do wydania przez Prezesa Urzędu Lotnictwa Cywilnego pozytywnej decyzji [...] z dnia 12 maja 2014 r. o wpisie lądowiska P. do rejestru lądowisk. Uzasadniając swoje uprawnienie do wniesienia skargi, J. Ł. wskazał, że posiada interes prawny w uchyleniu opinii Wójta Gminy P., jest bowiem właścicielem działki letniskowej nr [...] położonej w miejscowości M. gm. P. Organ w odpowiedzi na skargę wniósł o jej odrzucenie ewentualnie, w przypadku nieodrzucenia skargi, o jej oddalenie. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku zważył, co następuje: Postępowanie przed sądami administracyjnymi regulowane jest przepisami ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. 2018 r., poz. 1302) zwanej dalej "p.p.s.a.". W myśl art. 1 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi normuje postępowanie sądowe w sprawach z zakresu kontroli działalności administracji publicznej oraz w innych sprawach, do których jego przepisy stosuje się z mocy ustaw szczególnych (sprawy sądowoadministracyjne). Skarga podlega odrzuceniu jako niedopuszczalna. Wszczęcie postępowania sądowoadministracyjnego oparte jest na zasadzie skargowości. Postępowanie to może być wszczęte jedynie na żądanie pochodzące od legitymowanego podmiotu (art. 50 p.p.s.a.) Skuteczne wniesienie skargi przez legitymowany podmiot wymaga ponadto zachowania dalszych określonych w przepisach cyt. ustawy wymogów skargi m.in. takich jak tryb jej wniesienia. W pierwszej kolejności należy zauważyć, że ustawa z dnia 7 kwietnia 2017 r. o zmianie ustawy - Kodeks postępowania administracyjnego oraz niektórych innych ustaw ( Dz.U. z 2017 r., poz.935) stanowi w art. 17 ust. 2, że przepisy art. 52 i art. 53 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, w brzmieniu nadanym ustawą, stosuje się do aktów i czynności organów administracji publicznej dokonanych po dniu jej wejścia w życie. Ustawa powyższa weszła w życie z dniem 1 czerwca 2017 r. ( art. 18 ). W tej sytuacji, skoro zaskarżony akt został wydany przed dniem wejścia w życie ustawy z dnia 7 kwietnia 2017 r. o zmianie ustawy - Kodeks postępowania administracyjnego oraz niektórych innych ustaw, w niniejszej sprawie zastosowanie będzie mieć przepis art. 52 p.p.s.a. w brzmieniu sprzed zmiany. W myśl art. 52 § 1 p.p.s.a. skargę można wnieść po wyczerpaniu środków zaskarżenia, jeżeli służyły one skarżącemu w postępowaniu przed organem właściwym w sprawie (...). Ponieważ w niniejszej sprawie nie przysługiwał żaden środek zaskarżenia, o jakim mowa w § 2 art. 52 ustawy, zatem zgodnie z § 3 skargę na akt, o którym mowa w art. 3 § 2 pkt 4, można wnieść po uprzednim wezwaniu na piśmie właściwego organu do usunięcia naruszenia prawa w terminie czternastu dni od dnia, w którym skarżący dowiedział się lub mógł się dowiedzieć o wydaniu aktu lub podjęciu innej czynności. Sąd, po wniesieniu skargi, może uznać, że uchybienie tego terminu nastąpiło bez winy skarżącego i rozpoznać skargę. Jak wynika z treści przywołanego wyżej art. 52 § 3 p.p.s.a., skarga na akt, o którym mowa w art. 3 § 2 pkt 4 p.p.s.a., musi być poprzedzona wezwaniem właściwego organu do usunięcia naruszenia prawa. Przedmiotem skargi była opinia Wójta Gminy P. z dnia 7 maja 2013 r., w której potwierdzono możliwość wykorzystania terenu położonego w miejscowości P. na cele lądowiska. Zgodnie z art. 93 ust. 2 ustawy z dnia 3 lipca 2002 r. - Prawo lotnicze ( w brzmieniu obowiązującym w dacie wydania opinii) lądowiska podlegają wpisowi do ewidencji lądowisk, prowadzonej przez Prezesa Urzędu, na wniosek zgłaszającego lądowisko posiadającego zgodę posiadacza nieruchomości, na której znajduje się lądowisko, po uzyskaniu pozytywnej opinii instytucji zapewniającej służby ruchu lotniczego i właściwej miejscowo gminy (wójta, burmistrza, prezydenta miasta). W orzecznictwie ugruntowane jest stanowisko, że opinia wydana przez organy administracji na podstawie art. 93 ust. 2 ustawy Prawo lotnicze ma charakter aktu z zakresu administracji publicznej ( art. 3 § 2 pkt 4 p.p.s.a.), podlegającego zaskarżeniu do sądu administracyjnego na zasadach określonych w przepisach art. 50-57 p.p.s.a. (por. np. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 20 marca 2012, sygn. akt II OSK 2/11, wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu z dnia 7 września 2017 r., sygn. akt II SA/Po 529/17). Wniesienie skargi na taki akt wymaga zatem zachowania opisanego wyżej trybu. Jak wskazano wyżej pierwsza ze skarg J. Ł. na opinię Wójta Gminy P. o lokalizacji lądowiska, nie została poprzedzona wezwaniem do usunięcia naruszenia prawa i z tej przyczyny została odrzucona postanowieniem tutejszego Sądu z dnia 26 kwietnia 2018 r. o sygn. akt III SA/Gd 252/18. Niezachowanie trybu wniesienia skargi stanowiło samodzielną podstawę do odrzucenia tej skargi i wyłączyło jej merytoryczne rozpoznanie przez Sąd i dalsze badanie jej dopuszczalności pod kątem pozostałych warunków wynikających z ustawy p.p.s.a. Kolejna i obecnie badana pod kątem jej dopuszczalności skarga J.Ł. na tę samą opinię Wójta Gminy P. została przez skarżącego wniesiona w maju 2018 r. i została poprzedzona wezwaniem organu do usunięcia naruszenia prawa z dnia 16 kwietnia 2018 r. Wójt Gminy P. w odpowiedzi na skargę wniósł o jej odrzucenie wobec uchybienia terminowi na wniesienie wezwania do usunięcia naruszenia prawa (14 dni). W treści skargi skarżący stwierdził, że o wydaniu opinii dowiedział się w dniu 25 września 2016 r., zaś jej kopię otrzymał w dniu 14 października 2016 r. Wezwanie do usunięcia prawa zostało zaś przez skarżącego skierowane w dniu 16 kwietnia 2018 r. Jak wynika z powołanych wcześniej przepisów, aby mówić o skutecznym wezwaniu do usunięcia naruszenia prawa, musi ono być wniesione w terminie 14-dniowym, o którym mowa w art. 52 § 3 p.p.s.a. w brzmieniu sprzed 1 czerwca 2017 r. Wezwanie do usunięcia naruszenia prawa, które ma miejsce już po upływie czternastodniowego terminu z art. 52 § 3 p.p.s.a. jest niedopuszczalne, a zatem i nieskuteczne. Należy je więc traktować na równi z brakiem wezwania. Upływ więc takiego terminu wyłącza możliwość skutecznego zaskarżenia do sądu kwestionowanego aktu. Skarżący w skardze wskazał jednak, że w przypadku gdyby Sąd uznał, że uchybił terminowi do złożenia skargi wnosi o uznanie, że uchybienie terminu nastąpiło bez jego winy i przestąpienie do rozpoznania skargi. Odnosząc się do powyższego Sąd stwierdza, że mając na uwadze treść art. 52 § 3 p.p.s.a. skarżącemu prawdopodobnie chodziło o możliwość uznania przez Sąd – po wniesieniu skargi - że uchybienie czternastodniowego terminu na wezwanie organu do usunięcia naruszenia prawa nastąpiło bez winy skarżącego i by Sąd rozpoznał skargę. Uwzględniając powyższe Sąd przyjął, że brak wiedzy skarżącego co do możliwości zaskarżenia przedmiotowej opinii – skarżący podaje, że dowiedział się o tym dopiero z postanowienia Samorządowego Kolegium Odwoławczego w G. z dnia 2 marca 2018 r. - nie daje podstaw do przyjęcia, że wniesienie ww. wezwania po terminie, a następnie skargi zostało dokonane bez winy strony skarżącej. Skarżący nie uprawdopodobnił, iż do uchybienia terminu w zakresie wniesienia wezwania do usunięcia naruszenia prawa doszło bez jego winy. Ewentualna okoliczność nieznajomości przepisów prawa, czy też brak wiedzy prawniczej nie może stanowić podstawy do uznania braku winy strony. Nieznajomość, czy niezrozumienie przepisów prawa procesowego nie może być uznawana jako usprawiedliwiona przeszkoda uniemożliwiająca dokonanie czynności, gdyż już ze swej istoty jest ona zawiniona przez stronę. Nie stanowi zatem podstaw uwzględnienia wniosku o przyjęcie skargi do rozpoznania pomimo wniesienia wezwania do usunięcia naruszenia prawa po terminie (zob. postanowienia Naczelnego Sądu Administracyjnego: z dnia 22 stycznia 2016 r., sygn. akt II OZ 1314/15; z dnia 29 września 2017 r., sygn. akt II OZ 1003/17; z dnia 25 kwietnia 2017 r., sygn. akt II OZ 305/17). Sąd uznał zatem, że skarżący wniósł wezwanie do usunięcia naruszenia prawa po terminie, o którym mowa w art. 52 § 3 p.p.s.a., co stanowi podstawę do odrzucenia skargi. Nadto Sąd stwierdza, że skarżący nie posiada legitymacji do wniesienia skargi (art. 50 p.p.s.a.). Co do zasady brak legitymacji do wniesienia skargi stanowi przesłankę materialno-prawną, powodującą oddalenie skargi. Jednakże w sytuacji, gdy wiadomym jest od razu, że podmiot wnoszący skargę nie ma uprawnienia do jej wniesienia i nie zachodzi potrzeba badania jego interesu prawnego, skarga taka podlega odrzuceniu, jako niedopuszczalna. Naczelny Sąd Administracyjny w postanowieniu z dnia 13 czerwca 2007 r., sygn. II FSK 1337/06 wyraził pogląd, że odrzucenie skargi uznać należy tylko wtedy za dopuszczalne, gdy brak legitymacji skargowej jest ewidentny, np. skargę wniosła osoba, której ustawa szczególna nie przyznaje w konkretnym przypadku tej legitymacji, tak jak ma to miejsce w niniejszej sprawie. Z art. 50 p.p.s.a. wynika, że legitymację do złożenia skargi oparto co do zasady na kryterium interesu prawnego. Oznacza to, że skarżący musi mieć interes prawny w przeprowadzeniu sądowej kontroli zgodności z prawem konkretnego aktu lub czynności organu administracji publicznej, oparty na normach administracyjnego prawa materialnego, a nawet - jak się również przyjmuje - na normach procesowych czy ustrojowych (tak np. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 20 kwietnia 2007 r., II OSK 2019/06). Skarga może dotyczyć zatem tylko własnej sprawy administracyjnej skarżącego, rozumianej jako przewidziana w przepisach prawa administracyjnego możliwość konkretyzacji uprawnień i obowiązków. W tej płaszczyźnie interes prawny, o którym mowa 50 p.p.s.a., ma charakter materialnoprawny. Jest oparty na normach administracyjnego prawa materialnego, gdzie musi istnieć norma prawna przewidująca w określonym stanie faktycznym i w odniesieniu do określonego podmiotu możliwość wydania określonego aktu (decyzji, postanowienia) lub też podjęcia określonych czynności, o których mowa w art. 3 § 2 pkt 4 p.p.s.a. tj. innych niż decyzje i postanowienia aktów lub czynności z zakresu administracji publicznej dotyczących uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa. W rozpoznawanej sprawie nie istnieje żadna norma materialnego prawa administracyjnego, na podstawie której J. Ł. może wywieść prawo do złożenia skargi do sądu administracyjnego. Jak wskazano wcześniej podstawę prawną wydania kwestionowanej przez skarżącego opinii Wójta Gminy P. stanowi art. 93 ust. 2 Prawa lotniczego. Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z dnia z dnia 28 stycznia 2015 r., I OSK 1347/13 wyraził pogląd, który Sąd orzekający w sprawie w pełni aprobuje, że: "Przepis art. 93 ust. 2 ustawy z 2002 r. - Prawo lotnicze nie reguluje kręgu podmiotów biorących udział w postępowaniu, którego przedmiotem jest wpis lądowiska do ewidencji, a przynajmniej nie czyni tego wyczerpująco. Stanowi on bowiem o konieczności wpisu lądowiska do ewidencji lądowisk na wniosek zgłaszającego, który winien wykazać się odpowiednimi dokumentami, w wypadku spełnienia przepisanych wymogów. Zatem w sposób wyraźny statuuje legitymację czynną wyłącznie podmiotu zgłaszającego lądowisko, czyli precyzuje jedynie przymiot strony wnioskującego o ów wpis, nadto ewentualnie można zeń skonstruować to uprawnienie właściciela czy posiadacza gruntów, na jakich lądowisko jest usytuowane, skoro wymaga jego zgody." Skarżący argumentuje, że posiada interes prawny dający legitymację do wniesienia skargi na opinię organu w sprawie lokalizacji lotniska w P., ponieważ jest właścicielem działki letniskowej nr [...] położonej w miejscowości M. w gminie P., a hałas przelatujących samolotów jest niezmiernie uciążliwy nie tylko dla skarżącego, ale dla wielu innych mieszkańców i właścicieli działek letniskowych w sąsiednich miejscowościach na terenie gminy P. oraz T. B. nad którymi przelatywały samoloty. Z akt sprawy, czego nie kwestionuje również sam skarżący wynika jednak, że nie był on podmiotem zgłaszającym wpis lądowiska, oraz że nie jest on właścicielem żadnej z działek, na których to lądowisko usytuowano. Zaskarżona opinia stała się podstawą do wydania decyzji Prezesa Urzędu Lotnictwa Cywilnego pozytywnej decyzji [...] z dnia 12 maja 2014 r. o wpisie lądowiska [...] do rejestru lądowisk, które usytuowano na działkach nr [...] i nr [...] w obrębie P. Skarżący jest natomiast właścicielem innej działki w gminie P. Wbrew przekonaniu skarżącego, powyższe, jak i opisana przez skarżącego uciążliwość, jaką odczuwa z powodu funkcjonującego w pobliżu lądowiska, stanowi wyłącznie o interesie faktycznym skarżącego, lecz nie o interesie prawnym do wniesienia przedmiotowej skargi. Zgodnie z art. 58 § 1 pkt 6 p.p.s.a. skarga niedopuszczalna "z innych przyczyn" podlega odrzuceniu. Do tych przyczyn należy zaliczyć wniesienie wezwania do usunięcia naruszenia prawa po terminie, jak również wniesienie skargi przez podmiot do tego nieuprawniony w rozumieniu art. 50 p.p.s.a. Mając na uwadze powyższe Sąd, na podstawie art. 58 § 1 pkt 6 p.p.s.a. skargę jako niedopuszczalną odrzucił (pkt 1 postanowienia). O zwrocie wpisu Sąd orzekł na podstawie art. 232 § 1 pkt 1 p.p.s.a., który stanowi, że sąd z urzędu zwraca stronie cały uiszczony wpis od pisma odrzuconego (pkt 2 postanowienia).