III SA/Gd 435/09

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Alina Dominiak po rozpoznaniu w dniu 14 lipca 2011 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku W. K. o przyznanie prawa pomocy w sprawie ze skargi na uchwałę Rady Miejskiej z dnia 28 listopada 2008 r. nr [...] w przedmiocie ustalenia zasad i trybu przeprowadzenia konsultacji z mieszkańcami miejscowości Gminy [...] w przedmiocie wprowadzenia dodatkowych nazw tych miejscowości w języku kaszubskim postanawia odmówić wnioskodawcy przyznania prawa pomocy. Postanowieniem z dnia 2 lutego 2011 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku odrzucił skargę W. K. na uchwałę Rady Miejskiej z dnia 28 listopada 2008 r. Wnioskiem z dnia 23 marca 2011 r. skarżący wniósł o ustanowienie pełnomocnika z urzędu celem wniesienia skargi kasacyjnej. Uzupełniając w dniu 19 kwietnia 2011 r. wniosek poprzez złożenie go na urzędowym formularzu PPF, skarżący zmodyfikował żądanie, domagając się zwolnienia od kosztów sądowych oraz ustanowienia radcy prawnego. Postanowieniem referendarza sądowego z dnia 30 maja 2011 r. odmówiono wnioskodawcy przyznania prawa pomocy. Wnioskodawca wniósł sprzeciw do powyższego postanowienia domagając się jego uchylenia i przyznania prawa pomocy z uwagi na trudną sytuację materialną. Zgodnie z art. 260 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) , w razie wniesienia sprzeciwu, który nie został odrzucony, zarządzenie lub postanowienie, przeciwko któremu został on wniesiony, traci moc, a sprawa będąca przedmiotem sprzeciwu podlega rozpoznaniu przez sąd na posiedzeniu niejawnym. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku zważył, co następuje: Ze złożonego przez skarżącego oświadczenia o stanie rodzinnym, majątku i dochodach wynika, że prowadzi on sam gospodarstwo domowe nie posiadając środków na utrzymanie, nie osiąga dochodów, nie posiada jakiegokolwiek majątku, w tym nieruchomości, oszczędności, przedmiotów o wartości przekraczającej 3 000 euro. Rozpatrywany wniosek jest kolejnym wnioskiem o przyznanie prawa pomocy złożonym przez skarżącego w niniejszej sprawie. Postanowieniami Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku z dnia 2 marca 2010 r. oraz 19 listopada 2010 r. odmówiono skarżącemu przyznania prawa pomocy. Zażalenia od tych orzeczeń zostały oddalone postanowieniami Naczelnego Sądu Administracyjnego- odpowiednio z dnia 6 maja 2010 r. sygn. akt II OZ 390/10 oraz 14 stycznia 2011 r. sygn. akt II OZ 1361/10. Zasadniczą przyczyną odmowy przyznania prawa pomocy było nienależyte wykonanie przez skarżącego wezwań o przedłożenie dokumentów źródłowych, a w konsekwencji niewykazanie, że spełnia on ustawowe przesłanki warunkujące przyznanie tego prawa. Zgodnie z treścią art. 245 p.p.s.a., prawo pomocy może być przyznane w zakresie całkowitym lub częściowym. Prawo pomocy w zakresie całkowitym obejmuje zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego. Natomiast prawo pomocy w zakresie częściowym obejmuje zwolnienie tylko od opłat sądowych w całości lub w części albo tylko od wydatków albo od opłat sądowych i wydatków lub obejmuje tylko ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego. W myśl art. 246 § 1 p.p.s.a., przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej następuje: 1) w zakresie całkowitym - gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania; 2) w zakresie częściowym - gdy wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Stosownie do przepisu art. 246 § 3 p.p.s.a., adwokata, radcę prawnego, doradcę podatkowego lub rzecznika patentowego można ustanowić dla strony, która nie zatrudnia lub nie pozostaje w innym stosunku prawnym z adwokatem, radcą prawnym, doradcą podatkowym lub rzecznikiem patentowym. Nie dotyczy to adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego ustanowionego na podstawie przepisów o prawie pomocy. Prawo pomocy stanowi odstępstwo od generalnej zasady ponoszenia kosztów postępowania sądowoadministracyjnego, zawartej w art. 199 p.p.s.a. Rzeczą wnioskodawcy jest wykazanie, iż jego sytuacja materialna jest na tyle trudna, że uzasadnia wyjątkowe traktowanie, o którym mowa w przytoczonych przepisach. Tym samym to na nim spoczywa ciężar dowodu, że znajduje się w sytuacji uprawniającej go do skorzystania z prawa pomocy, zaś rozstrzygnięcie w tej kwestii zależy od tego, co zostanie przez stronę udowodnione. W sytuacji gdy oświadczenie strony zawarte we wniosku o przyznanie prawa pomocy okaże się niewystarczające do oceny jej rzeczywistego stanu majątkowego i możliwości płatniczych oraz stanu rodzinnego lub budzi wątpliwości, strona jest zobowiązana złożyć na wezwanie sądu (referendarza sądowego) dokumenty źródłowe dotyczące jej stanu majątkowego, dochodów lub stanu rodzinnego (art. 255 p.p.s.a.). W orzecznictwie sądów administracyjnych utrwalony jest pogląd, że niedopełnienie w całości lub w części obowiązku złożenia przez stronę dodatkowego oświadczenia uzasadnia oddalenie wniosku o przyznanie prawa pomocy (por. postanowienie NSA z dnia 28 lipca 2009 r. sygn. akt I OZ 744/09, publ. Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych, orzeczenia.nsa.gov.pl). Taka sytuacja miała miejsce w przedmiotowej sprawie. Zarządzeniem referendarza sądowego z dnia 26 kwietnia 2011 r. (doręczonym w dniu 12 maja 2011 r. , k. 187) wnioskodawca zobowiązany został do przedłożenia w terminie 7 dni dodatkowych wyjaśnień i dokumentów, które pozwoliłyby na dokładną analizę jego sytuacji materialnej. Pomimo upływu wyznaczonego terminu wnioskodawca nie nadesłał jakichkolwiek żądanych dokumentów ani oświadczeń. Żądanych dokumentów i oświadczeń nie dołączył również do wniesionego sprzeciwu. W ocenie Sądu wnioskodawca nie wykazał, że spełnia ustawowe przesłanki przyznania prawa pomocy. W sprawie przyznania prawa pomocy Sąd nie prowadzi dochodzenia, gdy dokładne dane umożliwiające pełną ocenę stanu majątkowego oraz możliwości płatniczych wnioskodawcy nie są znane, gdyż uchyla się on od złożenia stosownych dokumentów w tym przedmiocie. Skarżący nie wykazał też zmiany okoliczności sprawy, które przemawiałyby za uwzględnieniem jego wniosku. W konsekwencji Sąd na mocy art. 246 § 1 p.p.s.a. orzekł jak w sentencji postanowienia.