III SA/Gd 462/09

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Elżbieta Kowalik-Grzanka (spr.) Sędziowie: Sędzia NSA Anna Orłowska Sędzia NSA Marek Gorski Protokolant Starszy Sekretarz Sądowy Anna Zegan po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 17 grudnia 2009 r. sprawy ze skargi D. G. na decyzję Wojewody z dnia 20 lipca 2009 r. nr [...] w przedmiocie wymeldowania z pobytu stałego oddala skargę. Decyzją z dnia 20 maja 2009 r. Prezydent Miasta, powołując się na treść art. 15 ust. 2 ustawy z 10 kwietnia 1974r. o ewidencji ludności i dowodach osobistych (t. j. Dz. U. z 2006 r. nr 139, poz. 993 ze zm.) orzekł o wymeldowaniu D.G. wraz z małoletnią córką O. z pobytu stałego z G. ul. [...]. Organ ustalił, że w dniu 24 lutego 2009 roku M. T.- matka D. G. oświadczyła, że wymieniona nie zamieszkuje od trzech lat w miejscu stałego zameldowania, nie posiada żadnych rzeczy osobistych, ani kluczy do mieszkania. Obecnie zamieszkuje w O. przy ul. [...]. Z kolei D. G. w protokole przesłuchania oświadczyła, iż w miejscu stałego zameldowania nie mieszka od dwóch lat. Powodem opuszczenia przedmiotowego lokalu były ciągłe nieporozumienia i kłótnie z matką. W mieszkaniu nie posiada rzeczy osobistych, nie ma też kluczy do niego. Podała, że w roku 2007 jej matka wymieniła zamki w drzwiach. W konkluzji organ stwierdził, że wobec faktu nie zamieszkiwania D.G. w lokalu oraz brakiem z jej strony jakichkolwiek działań prawnych zmierzających do ponownego zamieszkania w tym lokalu zasadne jest uwzględnienie wniosku jej matki w przedmiocie wymeldowania z lokalu. Odwołanie od powyższej decyzji wniosła D. G. podnosząc, m.in., iż w chwili podjęcia działań zmierzających do jej wymeldowania próbowała wszelkimi środkami, nawet przy pomocy Policji wejść do domu ale bezskutecznie. W jej ocenie bezduszne i bezprawne działanie Urzędu doprowadziło do jej wymeldowania. Podkreśliła, że z mieszkania tego nie wyprowadziła się dobrowolnie lecz została wyrzucona. Wojewoda decyzją z dnia 20 lipca 2009 r. nr [...], powołując się na art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a. w zw. z art. 15 ust. 2 ustawy o ewidencji ludności i dowodach osobistych, utrzymał zaskarżoną decyzję w mocy. W uzasadnieniu organ odwoławczy podał, iż zgromadzony materiał dowodowy jednoznacznie wskazuje na okoliczność nie zamieszkiwania w miejscu pobytu stałego. Okoliczność tę potwierdziła sama skarżąca wskazując, że została zmuszona do opuszczenia lokalu wskutek zachowania jej matki. Nie występowała także do żadnej instytucji, w tym sądu, aby móc tam ponownie zamieszkać. Organ wyjaśnił także, iż w sytuacji braku dobrowolności w opuszczeniu lokalu przysługuje prawo wystąpienia do sądu z pozwem o przywrócenie naruszonego posiadania, w terminie roku od momentu naruszenia posiadania. Skarżąca opuściła lokal. Z materiału zgromadzonego w toku postępowania wynika, iż do naruszenia posiadania doszło w 2006 roku, czyli w chwili dokonania przez M. T. wymiany zamków w drzwiach spornego lokalu zatem termin do wystąpienia ze stosownym pozwem już minął. Organ podkreślił, że – zgodnie z orzecznictwem sądowoadministracyjnym, za równoznaczną z opuszczeniem lokalu w rozumieniu art. 15 ust. 2 ustawy o ewidencji ludności i dowodach osobistych należy uznać nie tylko dobrowolną zmianę miejsca pobytu , lecz także sytuację, w której nie skorzystano we właściwym czasie z przysługujących środków prawnych umożliwiających powrót do lokalu. Organ podał również, iż meldunek ma jedynie charakter ewidencyjny, rejestracyjny i powinien odzwierciedlać tylko istniejący stan faktyczny. W skardze na powyższą decyzję do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku D. G.wniosła o uchylenie zaskarżonej decyzji oraz poprzedzającej ją decyzji organu pierwszej instancji. Podała, iż nie kwestionuje faktu, że nie zamieszkiwała pod wskazanym adresem przez okres ponad 3 miesięcy i nie zamieszkiwanie miało charakter trwały a także, że sporny lokal nie stanowi jej centrum życiowego. Podkreśliła natomiast, że nie może się zgodzić na ustalenie, że opuszczenie miało charakter dobrowolny, gdyż z mieszkania została wyrzucona. Tym samym, w jej ocenie nie zostały spełnione łącznie przesłanki wymagane na podstawie art. 15 ust. 2 ustawy o ewidencji ludności i dowodach osobistych albowiem opuszczenie lokalu nie było dobrowolne. Jej zdaniem powoływana przez Wojewodę możliwość wystąpienia na drogę sądową o przywrócenie naruszonego posiadania nie ma żadnego związku formalnego z dobrowolnym opuszczeniem lokalu przez skarżącą. W odpowiedzi na skargę Wojewoda wniósł o jej oddalenie. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: W myśl art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. nr 153, poz. 1269 ze zm.) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Skarga nie jest zasadna. Kwestię wymeldowania osoby z miejsca stałego pobytu normuje przepis art. 15 ust. 2 ustawy z dnia 10 kwietnia 1974 r. o ewidencji ludności i dowodach osobistych, zgodnie z którym organ gminy wydaje na wniosek strony lub z urzędu decyzję w sprawie wymeldowania osoby, która opuściła miejsce pobytu stałego lub czasowego trwającego ponad 3 miesiące i nie dopełniła obowiązku wymeldowania się. W orzecznictwie sądów administracyjnych utrwalony jest pogląd, że przez opuszczenie miejsca stałego pobytu w rozumieniu przywołanego przepisu należy rozumieć dobrowolne i trwałe zaniechanie dalszego zamieszkiwania w nim, w wyniku którego miejsce to przestało być miejscem koncentracji życiowych interesów osoby w nim zameldowanej. Rezygnacja z prawa do przebywania w lokalu powinna nastąpić w sposób wyraźny, poprzez odpowiednie zachowanie, które w sposób niebudzący wątpliwości wyraża wolę danej osoby. Opuszczeniem jest zatem nie tylko fizyczne nieprzebywanie, ale i zamiar opuszczenia danego lokalu, z jednoczesnym zerwaniem wszelkich związków z lokalem dotychczasowym i założeniem w nowym miejscu ośrodka swoich osobistych i majątkowych interesów. Zamiar, który da się określić na podstawie obiektywnych, możliwych do stwierdzenia okoliczności. W przedmiotowej sprawie niesporna jest okoliczność, że skarżąca nie zamieszkuje w lokalu od około 2 lat i lokal ten nie stanowi jej centrum życiowego. W skardze przyznaje, że opuszczenie to miało charakter trwały ale nie zgadza się z ustaleniem organów, że lokal ten opuściła dobrowolnie albowiem została z niego wyrzucona. Podniosła, że do opuszczenia lokalu zmusiło ją zachowanie jej matki, która w pewnym momencie wymieniła zamki w drzwiach, uniemożliwiając jej dostęp do lokalu. Według skarżącej opuszczenie spornego lokalu było pozbawione cech dobrowolności. Jednocześnie z materiału dowodowego sprawy wynika, że nie występowała nigdy z pozwem o przywrócenie naruszonego posiadania. Sąd podziela stanowisko organu odwoławczego, który powołując się na utrwalone orzecznictwo sądowoadministracyjne wskazał, że za równoznaczną z opuszczeniem lokalu w rozumieniu art. 15 ust. 2 ustawy o ewidencji ludności i dowodach osobistych należy uznać sytuację, w której osoby dotychczas zameldowane zostały usunięte z lokalu i do niego nie dopuszczone, a nie skorzystały we właściwym czasie z przysługujących im środków prawnych umożliwiających powrót do lokalu ( patrz wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 27 marca 2007 r., sygn. akt II OSK 521/06, z dn.12 kwietnia 2001r sygn. V SA 3078/00, wyrok z dn. 26 października 2006r. sygn. II OSK 1244/05, wyrok z dn. 21 listopada 2008r. sygn. II OSK 1426/07). Okoliczność, na którą powołuje się skarżąca, iż opuściła lokal na skutek zachowania jej matki, nie może być zaliczona do działań pozbawiających opuszczenie lokalu cech dobrowolności w sytuacji, gdy skarżąca nie podjęła działań zmierzających do odzyskania utraconego posiadania w okresie gdy została go pozbawiona. Z protokołu jej przesłuchania z dnia 8 maja i 22 kwietnia 2009r. wynika, że odnosi się ona do próby ponownego wprowadzenia się do tego lokalu, co koresponduje z zeznaniami jej matki, iż w 2006 roku opuściła ten lokal, zamieszkując z narzeczonym w innym miejscu. Tak więc zrozumiałe jest, iż wówczas nie podejmowała żadnych działań w zakresie ochrony posiadania. Nie oznacza to jednak - wbrew stanowisku skarżącej, nawet przyjmując za prawdziwe jej twierdzenia, że została usunięta z lokalu wbrew jej woli - w sytuacji nie podjęcia przez nią przez długi okres czasu kroków prawnych w celu przywrócenia jej posiadania tego lokalu, że organy w sposób bezprawny ustaliły spełnienie przesłanki dobrowolności opuszczenia lokalu w rozumieniu art. 15 ust. 2 powołanej ustawy. Zameldowanie jest czynnością materialno-techniczną, nie mającą żadnego związku z tytułem prawnym do lokalu. Pełni ono jedynie funkcję ewidencyjną - ma zapewnić zgodność ewidencji ludności ze stanem faktycznym. Jeśli skarżąca zamieszka w lokalu ponownie, powinna być w nim zameldowana. Skoro skarżąca nie przebywa od paru lat w przedmiotowym lokalu, a ponadto nie podjęła żadnych środków prawnych w celu przywrócenia posiadania tegoż lokalu , organy obu instancji prawidłowo przyjęły, że lokal ten opuściła trwale i dobrowolnie. Mając na uwadze powyższe Sąd na mocy art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. nr 153, poz. 1270 ze zm.) oddalił skargę.