III SA/Gd 47/25

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Alina Dominiak, Sędziowie: Sędzia WSA Janina Guść (spr.), Asesor WSA Maja Pietrasik, Protokolant: Referent Agnieszka Gross, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 27 marca 2025 r. sprawy ze skargi W. B. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Słupsku z dnia 20 listopada 2024 r. nr SKO Gd/5613/23 w przedmiocie odmowy wydania nowego dowodu rejestracyjnego oddala skargę. Decyzją z dnia 20 listopada 2024 r. nr SKO Gd/5613/23 Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Gdańsku - działając na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (t.j.: Dz. U. z 2024 r. poz. 572) powoływanej dalej w skrócie "k.p.a." w związku z art. 74a ust. 1, ust. 4, art. 2 pkt 36 ustawy z dnia 20 czerwca 1997 r. Prawo o ruchu drogowym (t.j.: Dz. U. z 2024 r. poz. 1251 ze zm.) powoływanej dalej w skrócie "p.r.d.", po rozpatrzeniu odwołania W. B. od decyzji Starosty Powiatowego w Starogardzie Gdańskim z dnia 13 września 2023 r. nr KD-I.5410.863.2023 , o odmowie wydania nowego dowodu rejestracyjnego pojazdu marki SCANIA R500 nr rej. [...] nr VIN: [...] – utrzymało w mocy decyzję organu I instancji. W sprawie zaistniały następujące okoliczności faktyczne i prawne: W dniu 13 lipca 2023 r. został złożony przez W. B. wniosek o wydanie nowego dowodu rejestracyjnego z powodu zmiany rodzaju pojazdu z samochodu ciężarowego na samochód specjalny o przeznaczeniu "inny". Do wniosku o wydanie nowego dowodu rejestracyjnego dołączono dowód rejestracyjny na druku [...], potwierdzenie dokonania opłaty w wysokości 72,50 zł., opinię rzeczoznawcy samochodowego z dnia 6 lipca 2023 r. nr [...], zaświadczenie o przeprowadzonym badaniu technicznym z dnia 8 lipca 2023 r. nr [...], opis zmian dokonanych w pojeździe oraz oświadczenie o zmianie rodzaju pojazdu. Po wprowadzeniu nowych parametrów do systemu Centralnej Ewidencji Pojazdów okazało się, że w obowiązującym katalogu pojazdów nie istnieje pojazd marki SCANIA R500 jako pojazd specjalny z przeznaczeniem "inny". W związku z powyższym zostało złożone zamówienie do katalogu Instytutu Transportu Samochodowego w celu umożliwienia odpowiedniej klasyfikacji pojazdu oraz zostało wydane pozwolenie czasowe na druku [...] na czas zamówienia oraz wyprodukowania nowego dowodu rejestracyjnego. Instytut Transportu Samochodowego w W. wykonuje zgodnie z przepisami prawa materialnego na rzecz organu czynność materialno-techniczną polegającą na wskazaniu lub opracowaniu odpowiedniej pozycji katalogowej dotyczącej w szczególności rodzaju pojazdu. Wskazane czynności wykonywane są zgodnie z zasadami działania systemów informatycznych tj. SI POJAZD, SI CEP, SI KATALOG. W dniu 19 lipca 2023 r. zamówienie zostało odrzucone z informacją, że w wyniku wykonanych zmian konstrukcyjnych przedmiotowy pojazd nie utracił cech samochodu ciężarowego przeznaczonego do transportu ładunków oraz że zgodnie z obowiązującymi przepisami pojazd nie może być jednocześnie ciężarowy i specjalny. Pismem z dnia 31 lipca 2023 r. organ poinformował stronę, że zamówienie zostało odrzucone w związku z czym nie może wydać nowego dowodu rejestracyjnego. Ponadto organ poinformował stronę o możliwości złożenia wyjaśnień i zapoznania się z aktami sprawy. W toku postępowania skarżący podtrzymał stanowisko, że pojazd spełnia wymagania samochodu specjalnego. Decyzją z dnia 13 września 2023 r. nr KD-I.5410.863.2023 Starosta Starogardzki odmówił wydania nowego dowodu rejestracyjnego dla pojazdu marki SCANIA R500 o nr rej. [...] nr VIN: [...] w związku z dokonaniem w pojeździe zmian konstrukcyjnych lub wymiany elementów powodujących zmianę stanu faktycznego w zakresie danych zawartych w dotychczasowym dowodzie rejestracyjnym. W uzasadnieniu decyzji organ wskazał, że zgodnie z definicją zawartą w art.2 pkt. 36 p.r.d., pojazd specjalny oznacza: pojazd samochodowy lub przyczepę przeznaczone do wykonywania specjalnej funkcji, która powoduje konieczność dostosowania nadwozia lub posiadania specjalnego wyposażenia; w pojeździe tym mogą być przewożone osoby i rzeczy związane z wykonywaniem tej funkcji. Wyrażenie "specjalny" rozumiane jest jako "należące do jednego wybranego przedmiotu", "przeznaczone wyłącznie dla kogoś lub czegoś, do konkretnego celu". Z ww. definicji wynika , że istotną cechą tego rodzaju pojazdu jest jego faktyczne przeznaczenie, które powoduje konieczność dostosowania nadwozia lub posiadania specjalnego wyposażenia. Przeznaczenie do wykonywania specjalnej funkcji oznacza, że pojazd specjalny ma być wykorzystywany wyłącznie do wykonywania określonego zadania. Pojazd specjalny jest zawsze przeznaczony do jednego konkretnego celu i zastosowania nie związanego z przewozem ładunku. Przeznaczenie pojazdów specjalnych szczegółowo określono w załączniku nr 6 do rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 31 sierpnia 2023 r. w sprawie szczegółowych czynności organów w sprawach związanych z dopuszczeniem pojazdu do ruchu oraz wzorów dokumentów w tych sprawach (Dz. U. z 2022 r. poz. 1849). Ww. pojazd będący przedmiotem zmian konstrukcyjnych ma zamontowaną przystawkę umożliwiającą wyrównywanie nawierzchni drogowych, natomiast tylna część pojazdu za kabiną jest nadal wyposażona w skrzynię – wywrotkę. Tak skonstruowany pojazd ma nadal cechy pojazdu ciężarowego o podrodzaju wywrotka do przewozu ładunków. W związku z powyższym, Starosta Starogardzki wyjaśnił, że zgromadzona w niniejszej sprawie dokumentacja nie wskazuje jednoznacznie na przeznaczenie ww. pojazdu do funkcji specjalnej. Dokonane zmiany konstrukcyjne w samochodzie ciężarowym marki SCANIA R500 o nr rej. [...] nie pozwalają na uznanie tego pojazdu za samochód specjalny. Od powyższej decyzji odwołanie złożył skarżący, wskazując m.in., że przedmiotowy pojazd spełnia wymogi pojazdu specjalnego. Zgodnie z ustawą Prawo o Ruchu Drogowym w pojeździe zostało zamontowane dodatkowe wyposażenie w postaci pługa równiarki drogowej (pługa śnieżnego), czołownicy i wyposażenia oprzyrządowania w kabinie kierowcy do obsługi zamontowanego dodatkowego wyposażenia. Wymienione elementy są wyposażeniem dodatkowym, które są trwale związane z podwoziem samochodu. Ponadto skarżący wskazał, że zgodnie z ustawą, do rejestracji pojazdu w Wydziale Komunikacji Starostwa Powiatowego w S. dostarczył wszystkie wymagane dokumenty potwierdzające zmianę przeznaczenia pojazdu na pojazd specjalny czyli opinię biegłego rzeczoznawcy samochodowego jak i dodatkowe badanie techniczne na przeprowadzenie zmian konstrukcyjnych w pojeździe potwierdzające fakt zamontowania wyposażenia dodatkowego. Po rozpoznaniu odwołania, decyzją z dnia 20 listopada 2024 r. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Gdańsku utrzymało w mocy decyzję organu I instancji. W uzasadnieniu decyzji organ odwoławczy przedstawił dotychczasowy przebieg postępowania oraz wskazał na treść przepisów mających zastosowanie w niniejszej sprawie. W odniesieniu do definicji pojazdu specjalnego Samorządowe Kolegium Odwoławcze powołało się na orzecznictwo sądów administracyjnych, w tym wyroki NSA: z dnia 15 lutego 2017 r. sygn. akt II FSK 3855/14, z dnia 20 grudnia 2016 r. sygn. akt 3533/14, z dnia 25 lipca 2012 r. sygn. akt II FSK 2519/10 oraz wyrok WSA w Olsztynie z dnia 10 sierpnia 2017 r. sygn. akt I SA/Ol 390/17. Zdaniem organu odwoławczego, zaskarżone rozstrzygnięcie jest prawidłowe. Samorządowe Kolegium Odwoławcze wyjaśniło, że nie neguje faktu, iż skarżący do ciężarówki zamontował urządzenia dodatkowe, co wynika z dostarczonych przez skarżącego zdjęć i dokumentów. Jednakże w dalszym ciągu samochód skarżącego jest ciężarówką. Po zmianach jest to ciężarówka, do której skarżący może doczepić pług lub równiarkę. Poprzez możliwość dołączenia do samochodu ciężarowego dodatkowego osprzętu samochód ciężarowy nie utracił pierwotnej funkcji tj. w dalszym ciągu może służyć skarżącemu jako ciężarówka, a nie służy on zatem wyłącznie do wykonywania funkcji specjalnej, co jest niezbędne do uwzględnienia wniosku. Organ odwoławczy podkreślił, że dostosowanie pojazdu do wykonywania specjalnej funkcji musi być tego rodzaju, że wyklucza używanie go do innych funkcji. W skardze na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Gdańsku W. B. wniósł o uchylenie decyzji organów obu instancji oraz o zasądzenie kosztów postępowania według norm przepisanych. Zaskarżonej decyzji skarżący zarzucił: 1. naruszenie przepisów postępowania, które miały istotny wpływ na wynik sprawy tj.: - art. 77 § 1 i art. 80 k.p.a., zgodnie z którymi organ administracji publicznej jest obowiązany w sposób wyczerpujący zebrać i rozpatrzyć cały materiał dowodowy i na podstawie całokształtu materiału dowodowego ocenić, czy dana okoliczność została udowodniona, podczas gdy organ dokonując oceny, czy pojazd marki SCANIA R500 o numerze rejestracyjnym [...] jest przystosowany do wykonywania czynności na drodze, uznał, że przystosowanie to nie ma znaczenia dla zakwalifikowania środka transportowego do pojazdów specjalnych, pomijając okoliczności wynikające z dokumentów: opinii rzeczoznawcy samochodowego z dnia 6.07.2023 r. oraz zaświadczenia o przeprowadzeniu badania technicznego pojazdu w którym stwierdzono, że w pojeździe dokonano zmian konstrukcyjnych skutkujących tym, iż odpowiada on dodatkowym warunkom technicznym przewidzianym dla pojazdu wykonującego czynności na drodze tym samym powinien być zaliczony do pojazdów specjalnych, - błąd w ustaleniach faktycznych polegający na uznaniu, że pomimo wprowadzonych zmian konstrukcyjnych pojazd marki SCANIA R500 o numerze rejestracyjnym [...] nie utracił pierwotnej funkcji tj. nie służy tylko do wykonywania specjalnej funkcji a w dalszym ciągu może służyć skarżącemu jako ciężarówka, bowiem nie utracił cech samochodu ciężarowego przeznaczonego do transportu ładunków, ponieważ po przeprowadzonych zmianach jest to ciężarówka, do której skarżący może doczepić pług lub równiarkę. Powyższe pozostaje w sprzeczności ze zgromadzonymi dowodami, które świadczą o tym, że elementy wyposażenia dodatkowego jakimi są pług-równiarka drogowa (pług śnieżny) czołownica oraz wyposażenie oprzyrządowania w kabinie kierowcy umożliwiające kierowcy jego obsługę są trwale związane z pojazdem, natomiast definicja legalna dopuszcza możliwość, że w pojeździć tym mogą być przewożone osoby i rzeczy związane z wykonywaniem funkcji pojazdu. Tym samym fakt, iż w tylnej części pojazdu znajduje się zamontowana skrzynia do przewozu załadunku, która może być wykorzystywana w celu przewozu kruszywa przeznaczonego do wyrównywania i utwardzania nawierzchni jest zgodne z funkcją specjalną pojazdu; 2. naruszenie przepisów prawa materialnego tj.: - art. 2 pkt 36 w związku z art. 74a ust. 1 i ust. 4 p.r.d. poprzez niewłaściwe zastosowanie i uznanie, że w okolicznościach niniejszej sprawy pojazd marki SCANIA R500 o numerze rejestracyjnym [...] nie spełnia wymogów uznania go za pojazd specjalny, pomimo, że definicja legalna określona w art. 2 pkt 36 p.r.d. dopuszcza możliwość, że w pojeździe tym mogą być przewożone osoby i rzeczy związane z wykonywaniem funkcji pojazdu, a w pojeździe dokonano zmian konstrukcyjnych, które dostosowały pojazd do wykonywania specjalnej funkcji. W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Gdańsku wniosło o jej oddalenie, podtrzymując stanowisko wyrażone w zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku zważył, co następuje: W myśl art. 1 § 1 i § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (t.j.: Dz. U. z 2024 r., poz. 1267 ze zm.), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Sąd administracyjny bada zgodność zaskarżonej decyzji organu odwoławczego z punktu widzenia jej legalności, tj. zgodności tej decyzji z przepisami powszechnie obowiązującego prawa. Z brzmienia art. 145 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2024 r., poz. 935), powoływanej dalej jako "p.p.s.a.", wynika, że uwzględnienie skargi następuje w przypadku: naruszenia prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, naruszenia prawa dającego podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego lub innego naruszenia przepisów postępowania, jeśli mogło mieć ono istotny wpływ na wynik sprawy (pkt 1), a także w przypadku stwierdzenia przyczyn powodujących nieważność kontrolowanego aktu (pkt 2) lub wydania tego aktu z naruszeniem prawa (pkt 3). Stosownie do art. 134 § 1 p.p.s.a. sąd wydaje rozstrzygnięcie w granicach danej sprawy, nie będąc związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Skarga nie zasługiwała na uwzględnienie, gdyż zaskarżona decyzja nie narusza przepisów prawa procesowego, w sposób, który mógłby mieć istotne znacznie dla rozstrzygnięcia sprawy, ani prawa materialnego w sposób mający wpływ na rozstrzygnięcia sprawy. Rozpoznanie skargi wymagało rozważenia spornego między stronami pojęcia pojazdu specjalnego. Pojęcie to zostało zdefiniowane w art. 2 pkt 36 p.r.d., zgodnie z którym pojazd specjalny to pojazd samochodowy lub przyczepa, przeznaczone do wykonywania specjalnej funkcji, która powoduje konieczność dostosowania nadwozia lub posiadania specjalnego wyposażenia; w pojeździe tym mogą być przewożone osoby i rzeczy związane z wykonywaniem tej funkcji. Z przytoczonej definicji wynika, że istotną cechą pojazdu specjalnego jest jego przeznaczenie. Pojazdy specjalne to takie pojazdy, w których ze względu na ich przeznaczenie do wykonywania specjalnych funkcji, konieczne jest dostosowanie nadwozia lub posiadanie specjalnego wyposażenia. W ocenie Sądu, skarżący wykazał dokonanie przeróbek pojazdu umożliwiających pełnienie funkcji polegającej na wyrównywaniu (odśnieżaniu) powierzchni. W sprawie nie została jednak spełniona druga przesłanka definicji pojazdu specjalnego, jaką jest wymóg zgodnie z którym, pojazd służyć może wyłącznie do wykonywania specjalnej funkcji i w pojeździe tym mogą być przewożone wyłącznie osoby i rzeczy związane z wykonywaniem tej funkcji. W orzecznictwie sądów administracyjnych wyrażane jest jednolicie stanowisko, że by uznać pojazd za specjalny w rozumieniu ww. przepisu, dostosowanie pojazdu do specjalnej funkcji musi być tego rodzaju, że wyklucza używanie go do innych funkcji, zwykle związanych z rodzajem pojazdu. W wyroku z dnia 11 lutego 2025 r. sygn. akt III FSK 1014/23 Naczelny Sąd Administracyjny wskazał, że pojazdy specjalne to takie pojazdy, w których ze względu na ich przeznaczenie do wykonywania specjalnych funkcji, konieczne jest dostosowanie nadwozia lub posiadanie specjalnego wyposażenia. Zalicza się do nich pojazdy konstrukcyjne przystosowane do oczyszczania dróg i zimowego utrzymania dróg, pojazdy stanowiące ruchome urządzenia (koparki, koparko - spycharki, ładowarki, żurawie samochodowe, podnośniki, agregaty) lub służące do prowadzenia określonej działalności (ambulatoria, pożarnicze, pomocy drogowej, pogotowie techniczne, kina ruchome, sklepy, radiofoniczne, do prac wiertniczych, laboratoria techniczne, bankowozy, sanitarne). Istotne staje się zatem dostosowanie pojazdu do wykonywania specjalnej funkcji. Dostosowanie pojazdu do wykonywania specjalnej funkcji musi być tego rodzaju, że wyklucza używanie go do innych funkcji, zwykle związanych z rodzajem pojazdu. Stanowisko, że aby uznać pojazd za specjalny w rozumieniu art. 12 ust. 1 pkt 2 u.p.o.l. dostosowanie pojazdu do specjalnej funkcji musi być tego rodzaju, że wyklucza używanie go do innych funkcji, zwykle związanych z rodzajem pojazdu, zostało także wyrażone m.in. w wyrokach Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 20 grudnia 2016 r. sygn. akt II FSK 3533/14, Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Olsztynie z dnia 26 września 2019 r. sygn. akt I SA/Ol 541/19 oraz z dnia 10 sierpnia 2017 r. sygn. akt I SA/Ol 390/17). W niniejszej sprawie sporny pojazd przez przeróbkami pełnił funkcję pojazdu ciężarowego – ciężarówki wywrotki. Dostosowanie pojazdu do wykonywania specjalnej funkcji winno wykluczać używanie tego pojazdu do innych funkcji, zwykle związanych z rodzajem pojazdu, w tym funkcji pojazdu ciężarowego – ciężarówki wywrotki. Z dokonanych przez organ ustaleń, znajdujących potwierdzenie w zebranym w sprawie materiale dowodowym wynika, że mimo dokonania przeróbek, pojazd w dalszym ciągu może być bez przeszkód używany zgodnie z pierwotną funkcją jako samochód ciężarowy. Skarżący argumentował, że w pojeździe zamontowano pług równiarki, który może pełnić także funkcję pługa śnieżnego i pojazdem tym mogą być przewożone rzeczy związane z wykonywaniem tych nowych specjalnych funkcji. Argumentacja ta nie zasługuje na uwzględnienie bowiem w pojeździe posiadającym wszystkie cechy pojazdu ciężarowego, z uwagi na jego konstrukcję, mogą być przewożone wszelkie rzeczy zwykle przewożone pojazdem ciężarowym a nie tylko wyłącznie rzeczy związane z wyrównywaniem nawierzchni drogowych lub odśnieżaniem. Montaż do samochodu ciężarowego przystawki umożliwiającej wyrównywanie nawierzchni drogowej nie spowodował zatem zmiany charakteru tego pojazdu na pojazd specjalny w rozumieniu art. 2 pkt 36 p.r.d. Podnoszona w sprawie okoliczność czy pług równiarki został w pojeździe zamontowany na stałe czy też możliwe jest jego montowanie i demontowanie, nie miała w tej sytuacji istotnego znaczenia dla rozstrzygnięcia sprawy. Pojazd nie mógł być bowiem zakwalifikowany jako specjalny z innego powodu, możliwości pełnienia funkcji pojazdu ciężarowego - mimo dokonanych przeróbek. Biorąc pod uwagę powyższe, Wojewódzki Sąd Administracyjny, na podstawie art. 151 p.p.s.a., oddalił skargę jako niezasadną. Powołane w treści niniejszego uzasadnienia orzeczenia sądów administracyjnych dostępne są w Internetowej Bazie Orzeczeń Sądów Administracyjnych pod adresem internetowym orzeczenia.nsa.gov.pl.