III SA/Gd 475/12
PostanowienieWSA w Gdańsku2012-10-15
Skład orzekający: Jolanta Sudoł
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy Stowarzyszenie, działające w interesie społecznym i powołujące się na cele statutowe niezwiązane bezpośrednio z jego własnym interesem prawnym, może skutecznie zaskarżyć uchwałę rady gminy na podstawie art. 101 ust. 1 ustawy o samorządzie gminnym, jeśli nie wezwało wcześniej organu do usunięcia naruszenia prawa?Ratio decidendi
Skarga Stowarzyszenia na uchwałę rady gminy została odrzucona, ponieważ nie spełniono wymogu formalnego w postaci uprzedniego wezwania organu do usunięcia naruszenia prawa. Ponadto, Stowarzyszenie nie wykazało własnego interesu prawnego lub uprawnienia naruszonego uchwałą, a jedynie powoływało się na interes społeczny i cele statutowe, co nie jest wystarczającą podstawą do zaskarżenia uchwały na podstawie art. 101 ust. 1 ustawy o samorządzie gminnym.Stan faktyczny
Stowarzyszenie zaskarżyło uchwałę Rady Miejskiej w sprawie likwidacji przedszkola. Rada Miejska wniosła o odrzucenie skargi, podnosząc brak wezwania do usunięcia naruszenia prawa oraz brak własnego interesu prawnego Stowarzyszenia. Sąd administracyjny odrzucił skargę, uznając te argumenty za zasadne.Rozstrzygnięcie
Odrzucono skargę.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Jolanta Sudoł po rozpoznaniu w dniu 15 października 2012 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi Stowarzyszenia [...] w C. na uchwałę Rady Miejskiej z dnia 19 marca 2012 r., Nr [...] w przedmiocie likwidacji Przedszkola Samorządowego nr [...] w C. postanawia odrzucić skargę.
Stowarzyszenie [...] w C. zaskarżyło do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku uchwałę Rady Miejskiej nr [...] w przedmiocie likwidacji Przedszkola Samorządowego Nr [...] w C.
W odpowiedzi na skargę pełnomocnik Rady Miejskiej wniósł o jej odrzucenie, ewentualnie oddalenie.
Podniósł, że skarga powinna zostać odrzucona z przyczyn formalnych, gdyż nie spełnia przesłanek określonych w art. 101 ust. 1 ustawy o samorządzie gminnym; Stowarzyszenie nie wezwało organu do usunięcia naruszenia prawa. Nadto stwierdził, że przedmiotem skargi jest uchwała dotycząca zarządu mieniem gminy, która wywiera skutki w sferze prawa cywilnego, a zgodnie z orzecznictwem podmioty, których ona dotyczy, mogą dochodzić ochrony swoich interesów przed sądami powszechnymi.
Pełnomocnik wskazał również, że to na stronie skarżącej spoczywa obowiązek wykazania naruszenia jej interesu prawnego, który jest naruszony przez skarżony akt. Wskazał na treść art. 50 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi i podkreślił, że żaden z celów wymienionych w statucie skarżącego stowarzyszenia nie dotyczy działalności edukacyjnej czy oświatowej, a przepisy o stanowieniu prawa miejscowego nie przewidują udziału w nim stron.
Odnośnie argumentów merytorycznych skargi stwierdził, że zarzuty rażą ogólnikowością i są nietrafne.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku zważył, co następuje
W myśl art. 1 § 1 i § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem jej zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej.
Zgodnie z art. 101 ust. 1 ustawy z dnia 8 marca 1990 r. o samorządzie gminnym (tekst jednolity: Dz. U. z 2001 r. Nr 142, poz. 1591 ze zm.) każdy, czyj interes prawny lub uprawnienie zostały naruszone uchwałą lub zarządzeniem podjętymi przez organ gminy w sprawie z zakresu administracji publicznej, może - po bezskutecznym wezwaniu do usunięcia naruszenia - zaskarżyć uchwałę do sądu administracyjnego. Stosownie do art. 101 ust. 2a skargę na uchwałę lub zarządzenie, o których mowa w ust. 1, można wnieść do sądu administracyjnego w imieniu własnym lub reprezentując grupę mieszkańców gminy, którzy na to wyrażą pisemną zgodę.
W niniejszej sprawie Stowarzyszenie [...] w C. zaskarżyło wskazaną wyżej uchwałę Rady Miejskiej w trybie art. 101 ust. 1 ustawy o samorządzie gminnym.
W pierwszym rzędzie należy wskazać, że warunkiem wniesienia do sądu administracyjnego skargi na uchwałę organu gminy jest jej poprzedzenie wezwaniem organu gminy, który wydał kwestionowaną uchwałę, do usunięcia naruszenia prawa. Dopiero bezskuteczność takiego wezwania do usunięcia naruszenia interesu prawnego lub uprawnienia umożliwia zaskarżenie uchwały do sądu administracyjnego.
Jak wynika ze skargi Stowarzyszenie zwracało się jedynie do organu nadzoru z zastrzeżeniami do przedmiotowej uchwały (wnosiło o unieważnienie uchwały). Jednak wniosek został odrzucony. Także w odpowiedzi na wniesioną skargę, organ wskazał na brak wezwania do usunięcia naruszenia prawa, co skutkuje nie spełnieniem wymogu formalnego do wniesienia skargi.
Zatem powyższy warunek uprzedniego wezwania do usunięcia naruszenia nie został w niniejszej sprawie spełniony.
Ze skargi, ani z akt sprawy nie wynika również, by Stowarzyszenie posiadało własny interes prawny do wniesienia skargi na przedmiotową uchwałę. W sytuacji, gdy skargę na uchwałę rady gminy składa podmiot, który nie powołuje się na własny interes prawny lub uprawnienie, ani nie działa w imieniu grupy mieszkańców, którzy wyrazili na to zgodę, a jedynie powołuje się na naruszenie przez uchwałę abstrakcyjnie pojętego dobra ogółu należy uznać, że skarga taka jest oczywiście bezzasadna jako niedopuszczalna (zob. postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 8 maja 2008 r., sygn. akt I OZ 318/08, baza Lex nr 494188).
Stowarzyszenie wskazywało jedynie, że zgodnie z celami statutowymi działa na rzecz wzmacniania społeczeństwa obywatelskiego oraz na rzecz młodzieży i składa skargę w interesie społecznym. Nie ma to nic wspólnego z interesem własnym Stowarzyszenia, rozumianym jako chronione przepisami prawa uprawnienie lub obowiązek danego podmiotu. Interes prawny musi wynikać z prawa materialnego. Dla skutecznego wniesienia skargi Stowarzyszenie powinno wykazać związek pomiędzy zaskarżona uchwałą a własną indywidualną sytuacją prawną, przy czym związek ten musi powodować ograniczenie lub pozbawienie konkretnych uprawnień lub nałożenia obowiązków. Do wykazania naruszenia interesu prawnego nie wystarczy powołanie się wyłącznie na własny cel statutowy, bowiem nie jest to wówczas działanie z uwagi na naruszenie własnego, indywidualnego interesu prawnego, ale w obronie interesu publicznego, a ten nie może stanowić przesłanki zaskarżenia na podstawie powyższego przepisu (por. postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 28 września 2012 r., sygn. akt II OSK 2173/12, niepublikowane).
Sąd zwrócił uwagę, że Stowarzyszenie nie wywodziło, by podstawą jego działania w niniejszej sprawie był art. 101 ust. 2a ustawy o samorządzie gminnym, tj. w interesie mieszkańców gminy w oparciu o pisemną zgodę poszczególnych mieszkańców.
Na zakończenie można dodać, że jak wynika z załączonego do akt sądowych odpisu KRS-u Stowarzyszenia celem jego działania jest działalność na rzecz ochrony przyrody i odtwarzania różnorodności przyrodniczej Europy, ze szczególnym uwzględnieniem obszaru RP.
Mając na względzie Sąd na podstawie art. 58 § 1 pkt 6 p.p.s.a., orzekł jak w sentencji postanowienia.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 22.07.2026. · Źródło