III SA/Gd 48/11

Dnia 2 czerwca 2011 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Marek Gorski, Sędziowie Sędzia WSA Elżbieta Kowalik-Grzanka, Sędzia NSA Anna Orłowska (spr.), Protokolant Starszy Sekretarz Sądowy Kinga Czernis, po rozpoznaniu rozprawie w dniu 2 czerwca 2011 r. sprawy ze skargi M. S. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego [...] z dnia 9 listopada 2010 r. sygn. akt [...] w przedmiocie sprawdzenia kwalifikacji do kierowania pojazdami oddala skargę. Decyzją z dnia 5 marca 2010 r. nr [...] Prezydent Miasta [...], na podstawie art. 114 ust. 1 lit. b ustawy z dnia 20 czerwca 1997 r. – Prawo o ruchu drogowym (Dz. U. z 2005 r. Nr 108, poz. 908 ze zm.),po uwzględnieniu wniosku Komendanta Wojewódzkiego Policji [...], w związku z przekroczeniem 24 punktów za naruszenie przepisów ruchu drogowego skierował M. S. na egzamin teoretyczny i praktyczny w zakresie prawa jazdy kat. B .W decyzji podano, że nie poddanie się sprawdzeniu kwalifikacji w terminie do dnia 15.06.2010r spowoduje wydanie decyzji o cofnięciu uprawnienia do kierowania pojazdami. Rozstrzygnięcie to zapadło na tle następującego stanu faktycznego, przedstawionego przez organ w uzasadnieniu do decyzji: w związku z wnioskiem Komendanta Wojewódzkiego Policji w [...] z dnia 2 grudnia 2009 r. wszczęto postępowanie w sprawie skierowania M. S. na kontrolne sprawdzenie kwalifikacji kierowcy. W dniu 12 stycznia 2010 r. do organu wpłynęło pismo M. S. wraz z załączonym zaświadczeniem o odbyciu szkolenia, o którym mowa w art. 130 ust.3 ustawy z dnia 20 czerwca 1997 r. – Prawo o ruchu drogowym (Dz. U. z 2005 r. Nr 108, poz. 908 ze zm.). Organ I instancji wystąpił do Komendanta Wojewódzkiego Policji w [...] o ustosunkowanie się do przedłożonego dowodu o odbyciu szkolenia. W odpowiedzi w dniu 20.01.2010 r. Policja poinformowała, ze wniosek jest aktualny i zasadny, bowiem M. S. popełnił wykroczenia, za które przypisano Mu 25 punktów karnych. Z wniosku Komendanta Policji wynika, że M. S. za cztery naruszenia popełnione w okresie od 8.12.2008 r. do 19.08.2009 r.( a więc – krótszym niż jeden rok) uzyskał więcej niż 24 punkty karne. Mając powyższe na uwadze organ orzekł o skierowaniu M. S. na kontrolne sprawdzenie kwalifikacji w trybie art. 114 ust. 1 pkt 1 pkt.1 b ustawy Prawo o ruchu drogowym - w terminie do dnia 17 kwietnia 2009 r., w związku z przekroczeniem 24 punktów karnych za naruszenia przepisów ruchu drogowego. Powołany przepis Art. 114ust.1. stanowi, że " Kontrolnemu sprawdzeniu kwalifikacji podlega: 1) osoba posiadająca uprawnienie do kierowania pojazdem, skierowana decyzją starosty: a) w razie uzasadnionych zastrzeżeń co do jej kwalifikacji, b) na wniosek komendanta wojewódzkiego Policji, w razie przekroczenia 24 punktów otrzymanych na podstawie art. 130 ust. 1;" Samorządowe Kolegium Odwoławcze w [...], po rozpatrzeniu odwołania M. S., decyzją z dnia 9 listopada 2010 r. na podstawie art. 138 § 1 pkt 2 k.p.a. w zw. z art. 114 ust. 1 pkt. 1b ustawy Prawo o ruchu drogowym – i § 7 i § 8 Rozporządzenia Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia 20 grudnia 2002 r. w sprawie postępowania z kierowcami naruszającymi przepisy ruchu drogowego ( Dz. U. Nr 236, poz.1998 ze zm.) uchyliło zaskarżoną decyzję w części określającej termin poddania się kontrolnemu sprawdzeniu kwalifikacji i - utrzymało w mocy decyzję organu I instancji w pozostałej części. W uzasadnieniu organ odwoławczy podał, iż od decyzji o skierowaniu na sprawdzenie kwalifikacji do kierowania pojazdami M. S. wniósł odwołanie, w którym podniósł, że nie przekroczył liczby 24 punktów, zatem organ I instancji naruszył przepisy art. 114 ust. 1 w zw. z art. 130 ustawy – Prawo o ruchu drogowym. Ponadto zarzucił naruszenie art. 75, 77 i 80 oraz art. 107 § 1 kpa. Odwołujący się podniósł, że na dzień odbycia szkolenia – 14 maja 2009 r. miał w ewidencji 13 punktów karnych, zatem "odbycie szkolenia i przedawnienie dalszych punktów karnych skutkują błędnym ustaleniem stanu faktycznego". Odwołujący się wskazał, ze przepisy Rozporządzenia nie określają sposobu odejmowania punktów, że stanu faktycznego sprawy nie wyjaśniono w sposób prawidłowy, naruszono zasadę czynnego udziału strony w postępowaniu, nie powiadomiono skarżącego o możliwości zapoznania się z materiałem dowodowym sprawy i możliwości złożenia wniosków dowodowych. Ponadto odwołujący się zarzucił, ze decyzja zawiera braki w uzasadnieniu faktycznym i prawnym ( naruszenie art. 107 kpa), a materiał dowodowy sprawy nie został prawidłowo zebrany i rozpatrzony. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w [...] zważyło, co następuje: kontrolnemu sprawdzeniu kwalifikacji kierowcy podlega osoba w razie przekroczenia 24 punktów otrzymanych za naruszenie przepisów o ruchu drogowym, wpisanych do ewidencji, prowadzonej przez Policję. Decyzję o skierowaniu kierującego na kontrolne sprawdzenie kwalifikacji – w razie przekroczenia 24 punktów – wydaje starosta na wniosek komendanta wojewódzkiego Policji, składany w trybie określonym przepisami § 7 rozporządzenia z dnia 20 grudnia 2002 r. w sprawie postępowania z kierowcami naruszającymi przepisy ruchu drogowego. W związku z zarzutem podniesionym w odwołaniu, organ I instancji skierował pismo o wyjaśnienie do Komendanta Wojewódzkiego Policji w [...]. Na podstawie materiału dowodowego sprawy organy ustaliły, że odwołujący się miał w ewidencji wpisy dotyczące wykroczeń drogowych z dni: 12 października 2008 r. (6 pkt.), 8 grudnia 2008 r.(6 pkt.), 26 marca 2009 r. (1 pkt) i 12 maja 2009 r.(10 pkt).Po wykreśleniu 6 pkt. z tytułu odbycia szkolenia ( w dniu 14 maja 2009 r.), w ewidencji pozostało 17 pkt., jednak w dniu 19 sierpnia 2009 r. odwołujący się popełnił wykroczenie skutkujące wpisaniem 8 punktów karnych, zatem – suma punktów w czasie przed skierowaniem na sprawdzenie kwalifikacji do prowadzenia pojazdów wynosiła 25 punktów. Przekroczenie 24 punktów w dniu 19 sierpnia 2009 r., a więc - przed upływem 1 roku liczonego od dnia 8 grudnia 2008 r. jest zatem niewątpliwe, co uzasadnia zastosowanie trybu z art.114 ust.1b ustawy – Prawo o ruchu drogowym. Organ odniósł się również do zarzutów dotyczących naruszenia przepisów i zasad postępowania, uznając je za nieuzasadnione i wyjaśnił, że skoro art. 122 ust.1 pkt.4 ustawy – Prawo ruchu drogowym nie przewiduje możliwości określenia terminu poddania się sprawdzeniu kwalifikacji, to należało tę część decyzji organu I instancji uchylić, jako wadliwą. Skargę na powyższą decyzję wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku M. S., zarzucając naruszenie: I.- przepisów prawa materialnego, tj. art. 114 ust. 1 w zw. z art. 130 ust. 1 oraz ust. 3 ustawy z dnia 20 czerwca 1997 roku. – Prawo o ruchu drogowym w zw. z art. 104 kpa polegające na przyjęciu, że jedyną podstawą skierowania na kontrolne sprawdzenie kwalifikacji poprzez udział w egzaminie teoretycznym i praktycznym jest przekroczenie ilości 24 punktów otrzymanych na podstawie art. 130 ust. 1 ustawy, podczas gdy skarżący takiej ilości punktów nie przekroczył, z uwagi na przedawnienie, udział w szkoleniu i błędne obliczenie - rażące - § 8 Rozporządzenia Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia 20 grudnia 2002 roku w sprawie postępowania z kierowcami /....../ w zw. z art. 114 ust. 1 i w zw. z art. 130 ust. 1 ustawy – Prawo o ruchu drogowym i art. 104 Kpa, naruszenie II. przepisów postępowania - art. 7,10,77 § 1 poprzez zaniechanie działań polegających na wyjaśnieniu stanu faktycznego sprawy oraz pozbawienie adresata decyzji możliwości wypowiedzenia się co do zebranych dowodów oraz zgłoszonych żądań, - art.11 kpa poprzez niewyjaśnienie zasadności przesłanek stanowiących podstawę rozstrzygnięcia, -art. 107 § 3 kpa poprzez pominięcie w uzasadnieniu decyzji oceny faktów, na których oparto rozstrzygnięcie, -- art. 139 kpa poprzez wydanie decyzji przez organ odwoławczy wbrew brzmieniu tego przepisu, - art. 154 kpa poprzez zaniechanie zmiany lub uchylenia decyzji z uwagi na interes społeczny i słuszny interes strony, - art. 2, 7 i 32 Konstytucji RP poprzez wydanie rozstrzygnięcia wskazującego na nierówne traktowanie przez władzę publiczną osób znajdujących się w takiej samej sytuacji - art. 35 § 1 w zw. z art. 12 kpa poprzez pozostawanie przez organ w długotrwałej bezczynności, - art.75 i 80 kpa w zw. z przepisami ogólnymi – art. 6-11 kpa poprzez nie uwzględnienie w sprawie faktu udziału przez skarżącego w szkoleniu i przedawnienia naliczania punktów karnych. Nadto w skardze zarzucono: III. błąd w ustaleniach faktycznych w zakresie podstaw do uznania prawidłowości i poprawności sposobu ewidencjonowania punktów karnych, jako podstawy wydania zaskarżonej decyzji. Domagając się uchylenia zaskarżonej decyzji w całości, (ewentualnie – również przekazanie sprawy do rozpatrzenia organowi I instancji) i zasądzenia kosztów, skarżący podniósł, że decyzja organu I instancji została wydana bez przeprowadzenia szczegółowego postępowania wyjaśniającego oraz nie spełnia ustawowych wymogów dotyczących prawidłowego jej uzasadnienia. Organy orzekające dopuściły się naruszeń w/w przepisów prawa, co powoduje konieczność uchylenia, a nawet – stwierdzenia nieważności zaskarżonej decyzji. Zarzuty i wnioski skargi zostały szczegółowo uzasadnione. Wniosek skarżącego o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji rozpoznany zostal przez Sąd w dniu 10 marca 2011 r. W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze w [...] podtrzymało stanowisko zawarte w zaskarżonej decyzji oraz wniosło o oddalenie skargi. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Stosownie do art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.), sądy administracyjne kontrolują działalność administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, badając prawidłowość zastosowania przepisów obowiązującego prawa oraz trafność ich wykładni. Uwzględnienie skargi następuje w przypadku stwierdzenia naruszenia prawa materialnego lub istotnych wad w przeprowadzonym postępowaniu na podstawie art. 145 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), zwanej dalej p.p.s.a. W ocenie Sądu skarga nie jest zasadna, bowiem zarówno zaskarżona decyzja Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] jak i poprzedzająca ją decyzja Prezydenta Miasta [...] z dnia 5 marca 2010 r., nie naruszają prawa w stopniu uzasadniającym ich uchylenie. Przedmiotem sporu była legalność skierowania skarżącego na kontrolne sprawdzenie kwalifikacji do prowadzenia pojazdów w postaci egzaminu praktycznego i teoretycznego. Podstawę prawną przedmiotowego skierowania stanowił art. 114 ust. 1 pkt 1 lit. "b" ustawy z 20 czerwca 1997 r. Prawo o ruchu drogowym (tekst jedn. Dz. U. z 2005 r. Nr 108, poz. 908 ze zm.), dalej pr. o ruchu drogowym, zgodnie z którym kontrolnemu sprawdzeniu kwalifikacji podlega osoba posiadająca uprawnienie do kierowania pojazdem, skierowana decyzją starosty na wniosek komendanta wojewódzkiego policji, w razie przekroczenia 24 punktów otrzymanych za naruszenie przepisów ruchu drogowego. Skład orzekający stwierdził, że w zakresie niezbędnym do zastosowania powyższej normy i wydania spornego skierowania nie dopuszczono się w kontrolowanym postępowaniu uchybień przepisom procesowym, które miałyby wpływ na wynik sprawy, a tylko takie zobowiązywałyby sąd do wydania wyroku kasacyjnego (art. 145 § 1 pkt 1 lit. "c" p.p.s.a.). Nie budzi wątpliwości stan faktyczny ustalony przez organy, bowiem bezspornie skarżący przekroczył limit 24 punktów uzyskanych za naruszenia przepisów ruchu drogowego, co wynika zarówno z wniosku Komendanta Policji w [...] jak i wyjaśnień udzielonych przez Policję na żądanie organu I instancji w związku z zarzutami podniesionymi przez skarżącego w piśmie z dnia 8 stycznia 2010 r. zatytułowanym "wyjaśnienia strony wraz z dodatkowymi informacjami" (k4 akt adm.). Również bezsporny jest fakt złożenia przez Komendanta Wojewódzkiego Policji w [...] wniosku o skierowanie na kontrolny egzamin (vide wniosek z 12 grudnia 2009 r., k. 1 akt adm.). W tej sprawie Sąd, pomimo pewnych zastrzeżeń co do wywiązania się przez organ I instancji z obowiązku wszechstronnego i wyczerpującego uzasadnienia decyzji, nie stwierdził, by powyższe uchybienie miało wpływ na wynik sprawy. Wyjaśnić należy, że decyzja o skierowaniu na kontrolne sprawdzenie kwalifikacji wydana na podstawie art. 114 ust. 1 pkt 1 lit. "b" pr. o ruchu drogowym ma charakter związany. Oznacza to, że właściwy starosta (prezydent) nie ma wyboru co do możliwości skierowania lub odstąpienia od niego w przypadku złożenia wniosku przez właściwego komendanta Policji. Należy podnieść, że kontrolowane postępowanie, w tym wydana w nim decyzja organu I instancji, powinno być oceniane z uwzględnieniem całokształtu okoliczności sprawy, treści pism i informacji kierowanych do strony. Te natomiast wskazują, że skarżący już na etapie postępowania przed organem I instancji miał pełną wiedzę o podstawach prawnych i przyczynach faktycznych skierowania na sprawdzenie kwalifikacji. Wynika to z faktu doręczenia skarżącemu zawiadomienia o wszczęciu postępowania (k. 2 akt adm.) i wniosku komendanta o konieczności skierowania na egzamin. Wymienione dokumenty zawierały wskazanie podstaw prawnych ich wydania oraz wyjaśnienie okoliczności prowadzenia postępowania zmierzającego do wydania spornego skierowania. Nie można zatem przyjąć w okolicznościach sprawy, że organ I instancji dopuścił się uchybień, które mogły mieć istotny wpływ na wynik sprawy i pozbawiał skarżącego możliwości dowodzenia swoich praw. Wskazać również należy, że błąd organu I instancji w postaci określenia terminu, w jakim skarżący miał poddać się egzaminowi, został wyeliminowany na etapie odwoławczym, bowiem zarówno rozstrzygnięcie jak i uzasadnienie sporządzone przez Samorządowe Kolegium Odwoławcze w [...] odpowiada wymogom art. 107 § 3 k.p.a. , a Kolegium, mając na uwadze charakter postępowania odwoławczego - po raz drugi rozpoznało sprawę w pełnym zakresie, nie ograniczając się wyłącznie do kontroli decyzji organu I instancji. Za przyjęciem, że błędy decyzji z 5 marca 2010 r. nie miały wpływu na wynik sprawy przemawia również fakt, iż w postępowaniu zainicjowanym wnioskiem komendanta wojewódzkiego Policji nie prowadzi się postępowania wyjaśniającego. Nie było zatem w omawianym postępowaniu aktów, czynności czy innych ustaleń, o których przed wydaniem skierowania skarżący nie mógł wiedzieć i o których dowiedział się dopiero z decyzji z marca 2010 r. Tutejszy sąd nie stwierdził również, by organy do prawidłowo ustalonego stanu faktycznego sprawy niewłaściwie zastosowały przepisy mające znaczenie dla kontrolowanego rozstrzygnięcia, w szczególności by dokonały ich błędnej interpretacji lub zastosowania, jak wywodził skarżący. Nie było zatem podstaw do zastosowania art. 145 § 1 pkt 1 lit. "a" p.p.s.a. Jak wyżej wskazywano, przesłanką skierowania na kontrolne sprawdzenie kwalifikacji jest złożenie przez Komendanta Wojewódzkiego Policji wniosku wskazującego na przekroczenie przez kierowcę limitu 24 punktów. Podstawą złożenia wniosku jest § 7 ust. 1 pkt 2 rozporządzenia Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z 20 grudnia 2002 r. w sprawie postępowania z kierowcami naruszającymi przepisy ruchu drogowego (Dz. U. Nr 236, poz. 1998). Przepis ten brzmi: komendant wojewódzki policji występuje do organu właściwego w sprawach wydawania prawa jazdy z wnioskiem o kontrolne sprawdzenie kwalifikacji kierowcy, w zakresie wszystkich posiadanych przez niego kategorii praw jazdy, w razie przekroczenia przez niego 24 punktów otrzymanych za naruszenie przepisów ruchu drogowego. Jak to już również wyżej wyjaśniono, skierowanie wydane w takim wypadku przez starostę ma charakter decyzji związanej. W ocenie sądu, a wbrew stanowisku skarżącego, ani przeprowadzone postępowanie ani decyzja organu odwoławczego nie narusza konstytucyjnej zasady równości wobec prawa (art. 32 Konstytucji RP). Wprowadzenie przez ustawodawcę określonego limitu punktów, po przekroczeniu którego kierowca ma obowiązek poddania się sprawdzeniu kwalifikacji, ma na celu zapewnienie bezpieczeństwa ruchu drogowego poprzez skontrolowanie uprawnień i ewentualne wyeliminowanie z ruchu podmiotu, którego zachowanie nie daje gwarancji bezpiecznego przemieszczania się uczestnikom ruchu. Powtarzające się nieprawidłowe zachowanie na drodze, nieprzestrzeganie zasad bezpieczeństwa i przepisów ruchu drogowego zawsze stanowi potencjalne zagrożenie. Interpretacja przepisów cytowanego rozporządzenia i ustawy zastosowanych w niniejszej sprawie w praktyce sądowoadministracyjnej jest jednolita i nie nasuwa wątpliwości. Należy wskazać między innymi następujące orzeczenia: wyrok WSA w Kielcach z 30.10.2008 r., II SA/Ke 501/09, Lex nr 511390; wyrok WSA w Warszawie z 25.11.2005 r., VI SA/Wa 788/05, Lex nr 198857; wyrok WSA w Białymstoku z 21.02.2008 r., II SA/Bk 833/07, dostępny w Centralnej Bazie Orzeczeń i Informacji o Sprawach; wyrok NSA z 08.02.2007 r., I OSK 440/06, dostępny w powyższej Bazie). Prewencyjnemu celowi uregulowań art. 114 ust. 1 pkt 1 lit. "b" pr. o ruchu drogowym i omawianego rozporządzenia, sprowadzającemu się do zapewnienia bezpieczeństwa nieokreślonej liczbie użytkowników dróg, noszącego znamiona celu publicznego (powszechnego) nie mogą być, wbrew stanowisku skarżącego, przeciwstawione argumenty o rzekomych naruszeniach przepisów postępowania wyjaśniającego (dowodowego) albowiem nie są one w okolicznościach sprawy uprawnione. Z uwagi na powyższe sąd nie podzielił zarzutów skargi dotyczących niekonstytucyjności postępowania z kierowcami naruszającymi przepisy ruchu drogowego - w zakresie naruszenia przez omawiane uregulowania prawne zasady równości wobec prawa (art. 32 Konstytucji RP),albowiem, zdaniem sądu, skarżący nie wykazał na czym polegać ma nieuzasadnione zróżnicowanie sytuacji kierowców, którzy są kierowani na sprawdzenie uprawnień w takim zakresie, w jakim je posiadają. W okolicznościach niniejszej sprawy, co należy podkreślić, istotne jest, iż przekroczenie przez skarżącego limitu 24 punktów za naruszenie zasad ruchu drogowego w okresie nie przekraczającym roku, obligowało prezydenta do wydania w oparciu o art. 114 ust. 1 pkt 1 lit "b" pr. o ruchu drogowym o skierowaniu na kontrolne sprawdzenie kwalifikacji kierowcy na wniosek właściwego komendanta wojewódzkiego policji złożony na podstawie § 7 ust. 1 ocenianego rozporządzenia wykonawczego. Z powyższych przyczyn sąd stwierdza, że skierowanie na kontrolne sprawdzenie kwalifikacji wywołane wnioskiem komendanta złożonym w sprawie niniejszej należało uznać za zgodne z prawem. Mając powyższe na uwadze na podstawie art. 151 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi orzeczono jak w sentencji.