III SA/Gd 490/15

WyrokWSA w Gdańsku2015-09-03

Skład orzekający: Anna Orłowska, Elżbieta Kowalik-Grzanka, Jolanta Sudoł

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy decyzja o skierowaniu kierowcy na kontrolne sprawdzenie kwalifikacji, która określa termin poddania się temu sprawdzeniu, jest dotknięta wadą nieważności w zakresie ustalenia terminu?
Ratio decidendi
Decyzja o skierowaniu kierowcy na kontrolne sprawdzenie kwalifikacji może rozstrzygać jedynie o obowiązku poddania się takiemu sprawdzeniu, a nie o terminie jego wykonania. Określenie terminu w decyzji, bez wyraźnego umocowania ustawowego, stanowi wydanie decyzji bez podstawy prawnej, co uzasadnia stwierdzenie jej nieważności w tym zakresie.
Stan faktyczny
Starosta skierował kierowcę na kontrolne sprawdzenie kwalifikacji z powodu przekroczenia 24 punktów karnych. Kierowca wnioskował o stwierdzenie nieważności tej decyzji, argumentując m.in. wadliwe doręczenie oraz nieprawidłowe naliczenie punktów karnych. Samorządowe Kolegium Odwoławcze odmówiło stwierdzenia nieważności, a następnie utrzymało w mocy swoją decyzję. Kierowca zaskarżył decyzje SKO do WSA, podtrzymując zarzuty dotyczące błędnego naliczenia punktów karnych i braku weryfikacji danych przez organ.
Rozstrzygnięcie
Wojewódzki Sąd Administracyjny uchylił zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego i zasądził od Samorządowego Kolegium Odwoławczego na rzecz skarżącego zwrot kosztów postępowania.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia NSA Anna Orłowska Sędziowie: Sędzia WSA Elżbieta Kowalik-Grzanka Sędzia WSA Jolanta Sudoł (spr.) Protokolant Starszy sekretarz sądowy Hanna Tarnawska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 3 września 2015 r. sprawy ze skargi W. T. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego [...] z dnia 23 kwietnia 2015 r. nr SKO [...] w przedmiocie stwierdzenia nieważności decyzji o skierowaniu kierowcy na kontrolne sprawdzenie kwalifikacji 1. uchyla zaskarżoną decyzję oraz decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego [...] z dnia 23 lutego 2015 r. nr [...]; 2. zasądza od Samorządowego Kolegium [...] na rzecz skarżącego W. T. kwotę 200 (dwieście) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania. Starosta [...] decyzją ostateczną z dnia 15 lipca 2013 r., nr [...] orzekł o skierowaniu W. T. (dalej: "strona", "skarżący") na kontrolne sprawdzenie kwalifikacji, w związku z przekroczeniem 24 pkt za naruszenia przepisów ruchu drogowego. Wnioskiem z dnia 8 września 2014 r. strona zwróciła się o stwierdzenie nieważności przedmiotowej decyzji argumentując, że decyzja nie została mu doręczona. Wyjaśnił m.in., że odebrała ją osoba niebędąca stroną w sprawie i nieposiadająca upoważnienia do odbioru korespondencji. Samorządowe Kolegium Odwoławcze decyzją z dnia 23 lutego 2015 r., nr [...] wydaną na podstawie art. 156 § 1 pkt 2 w zw. z art. 43 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2013 r. poz. 267), odmówiło stwierdzenia nieważności ww. decyzji Starosty [...] z dnia 15 lipca 2013 r. w przedmiocie skierowania na kontrolne sprawdzenie kwalifikacji. W uzasadnieniu decyzji wskazano, że skarżący upatruje przyczynę nieważności w naruszeniu przepisów procesowych w zakresie doręczenia decyzji skutkującą w rezultacie tym, że nie została ona przez skarżącego odebrana i tym samym nie weszła do obrotu prawnego. Kolegium wyjaśniło, że okoliczności związane z doręczeniem decyzji organu z dnia 15 lipca 2013 r. były przedmiotem rozpatrywania przez Samorządowe Kolegium Odwoławcze w związku ze złożonym przez skarżącego wnioskiem o przywrócenie terminu do złożenia odwołania. Jako przyczynę wniesienia odwołania po terminie strona wskazała pobyt poza granicami kraju trwający od dnia 10 lipca 2013 r. do dnia 5 sierpnia 2013 r. Decyzja Starosty [...] doręczona została osobie uprawnionej do jej odbioru, jednakże jej treść odczytana została stronie po jej powrocie, tj. po dniu 5 sierpnia 2013 r. Tym samym Kolegium uznało, że odebranie przesyłki nastąpiło przez osobę uprawnioną - jako doręczenie zastępcze. Skarżący złożył skargę na postanowienie Kolegium o odmowie przywrócenia terminu, która została oddalona wyrokiem Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku z dnia 29 maja 2014 r. o sygn. akt III SA/Gd 172/14. W wyroku tym Sąd stwierdził, że decyzja organu z dnia 17 maja 2013 r. została skutecznie doręczona. Wobec powyższego Kolegium uznało, że brak jest podstaw aby przyjąć zaistnienie przesłanki stwierdzenia nieważności kontrolowanej decyzji z uwagi na naruszenie przepisów związanych z jej doręczeniem. Nie dowodzą tego w szczególności niespójne i niezasługujące na wiarę wyjaśnienia skarżącego, który raz twierdzi, że osoba która odebrała pismo posiadała do tego upoważnienie, a innym razem, że takiego upoważnienia nie posiadała. Ponadto organ wyjaśnił że wiążący jest dla niego w/w wyrok Sądu. W. T. wnioskiem z dnia 6 marca 2015 r. zwrócił się do Samorządowego Kolegium Odwoławczego o ponowne rozpatrzenie sprawy, podtrzymując zarzuty zgłoszone w pierwotnym wniosku o stwierdzenie nieważności decyzji. Ponadto skarżący podniósł zarzuty związane z nieprawidłowym naliczeniem punktów karnych. Do wniosku strona załączyła pismo K. K. potwierdzające wyjazd skarżącego do Brazylii w dniach 10 lipca - 05 sierpnia 2013 r. oraz pismo posła K. P. wyrażające opinię o skarżącym. Samorządowe Kolegium Odwoławcze decyzją z dnia 23 kwietnia 2015 r., nr [...] utrzymało w mocy zaskarżoną decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia 23 lutego 2015 r., nr [...]. Uzasadniając wydane orzeczenie Kolegium wyjaśniło, że skarżący wniosek o stwierdzenie nieważności przedmiotowej decyzji Starosty [...] oparł na uchybieniach proceduralnych polegających na wadliwym przeprowadzeniu postępowania dowodowego. Zdaniem organu, ewentualne wadliwości postępowania dowodowego, dotyczące sposobu przeprowadzenia dowodów, czy też braku oceny prawidłowości przeprowadzonych dowodów, mogły stanowić jedynie podstawę zarzutów odwołania od decyzji Starosty [...]. W postępowaniu nieważnościowym nie jest co do zasady dopuszczone przeprowadzanie nowych dowodów. Zastosowania sankcji nieważności nie można bowiem wyprowadzić z odmiennej oceny materiału dowodowego, na podstawie którego organy orzekające w sprawie oparły ustalenia stanu faktycznego. W postępowaniu tym nie ma więc, co do zasady, miejsca na prowadzenie postępowania dowodowego w takim zakresie, jak to ma miejsce w postępowaniu zwykłym. Oceny legalności decyzji ostatecznej dokonuje się na podstawie materiałów zgromadzonych w postępowaniu zwykłym. Ponadto organ podniósł, że podstawę wydania decyzji przez Starostę [...] stanowił art. 114 ust. 1 pkt 1 lit. b ustawy Prawo o ruchu drogowym, zgodnie z którym kontrolnemu sprawdzaniu kwalifikacji kierowców podlega m.in. osoba skierowana decyzją starosty, wydaną na wniosek komendanta wojewódzkiego Policji, w razie przekroczenia 24 punktów otrzymanych na podstawie art. 130 ust. 1. p.r.d. Decyzja taka ma charakter związany, co oznacza, że właściwy organ nie ma wyboru co do możliwości skierowania lub odstąpienia od niego w przypadku złożenia wniosku przez komendanta wojewódzkiego policji. Skoro bowiem ewidencję kierowców naruszających przepisy ruchu drogowego prowadzi komendant wojewódzki Policji i organ ten dokonuje wpisów do ewidencji (przy czym wpisy ostateczne są dokonywane na podstawie prawomocnych wyroków, mandatów i orzeczeń), które tylko w odrębnym postępowaniu mogą zostać uchylone, to starosta kierując na kontrolne sprawdzenie kwalifikacji jest związany wnioskiem w tym sensie, że nie ma uprawnień do badania prawidłowości wpisów w zakresie ilości punktów karnych. Organ koncentruje się na ustaleniu czy wniosek komendanta wojewódzkiego Policji odpowiada określonym wymogom formalnym. W ocenie organu, wniosek komendanta znajdujący się w aktach sprawy sporządzony został w odpowiedniej formie i obligował organ do wydania stosownej decyzji administracyjnej o skierowaniu na egzamin. Odnosząc się do zarzutów dotyczących nieprawidłowego doręczenia zakwestionowanej decyzji organ w całości podzielił pogląd zawarty w uzasadnieniu decyzji z dnia 23 lutego 2015 r. i stwierdził że przedłożone opinie nie mają wpływu na treść rozstrzygnięcia. W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku na w/w decyzje W. T. zarzucił organom brak sprawdzenia prawdziwości danych zawartych w zaświadczeniu Komendanta Wojewódzkiego Policji. Zdaniem skarżącego, decyzja Starosty [...] z dnia 15 lipca 2013 r. była oparta o dokument, który zawierało nieprawdziwe dane, gdyż wzięto w nim pod uwagę punkty za wykroczenie, które uległo przedawnieniu. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w odpowiedzi na skargę wniosło o jej oddalenie, powołując się na argumentację zawartą w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku zważył, co następuje: Zgodnie z art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2014 r., poz. 1647) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Stosownie zaś do art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jednolity: Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.), sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Skarga zasługuje na uwzględnienie, choć nie z powodów w niej wskazanych. Zaskarżona decyzja utrzymała w mocy decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia 23 lutego 2015 r., którą odmówiono stwierdzenia nieważności decyzji Starosty [...] z dnia 15 lipca 2013 r. w przedmiocie skierowania W. T. na kontrolne sprawdzenie kwalifikacji w związku z przekroczeniem 24 punktów karnych. Decyzja została wydana na podstawie art. 156 § 1 pkt 2 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (tekst jednolity: Dz. U. z 2013 r., poz. 267), dalej jako "k.p.a.", a więc w jednym z nadzwyczajnych trybów wzruszenia decyzji administracyjnej. Przepis art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a. stanowi, że organ administracji publicznej stwierdza nieważność decyzji, która wydana została bez podstawy prawnej lub z rażącym naruszeniem prawa. Postępowanie w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji administracyjnej prowadzone jest na podstawie art. 156-158 k.p.a. i podlega takim regułom procesowym, jak postępowanie zwykłe z tym, że odmienny jest przedmiot obu postępowań. W postępowaniu zwykłym organ zmierza do wyjaśnienia stanu faktycznego i rozstrzyga merytorycznie sprawę, zaś w postępowaniu nadzorczym przedmiotem jest decyzja (z reguły ostateczna) i ustalenie, czy została ona wydana z kwalifikowanymi wadami, o których stanowi art. 156 § 1 k.p.a. Przesłanki stwierdzenia nieważności decyzji określone są enumeratywnie w art. 156 § 1 k.p.a. W przypadku ich ustalenia organ ma obowiązek stwierdzić nieważność decyzji, chyba, że zachodzi sytuacja, o której mowa w art. 156 § 2 k.p.a. Z uwagi jednak na fakt, że stwierdzenie nieważności decyzji jest wyjątkiem od ogólnej zasady trwałości decyzji ostatecznych (art. 16 § 1 k.p.a.), może mieć ono miejsce tylko wtedy, gdy decyzja w sposób niewątpliwy dotknięta jest przynajmniej jedną z wad wymienionych w art. 156 § 1 k.p.a. Z tego też powodu wykładnia tych przesłanek winna mieć charakter ścieśniający. Zgodnie z art. 157 § 2 k.p.a. postępowanie w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji wszczyna się na żądanie strony lub z urzędu. Postępowanie w niniejszej sprawie zostało wszczęte na wniosek W. T., który powołując się na dyspozycję art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a. domagał się stwierdzenia nieważności ww. decyzji Starosty [...] z dnia 15 lipca 2013 r., z uwagi na jej nieprawidłowe doręczenie. Zdaniem strony, przedmiotowa decyzja "nigdy" nie została jej prawidłowo doręczona. Ponadto, skarżący powoływał się na nieprawidłowe naliczenie punktów przez Komendanta Wojewódzkiego Policji i w konsekwencji błędne założenie przez Starostę, że nastąpiło przekroczenie 24 punktów karnych. Nie doszło więc, w ocenie strony, do rozpoznania istoty sprawy i nie zostało przeprowadzone postępowanie dowodowe. Przed przystąpieniem do dalszych rozważań należy wskazać, że w judykaturze utrwalony jest pogląd zgodnie z którym organ administracji w sprawie o stwierdzenie nieważności decyzji administracyjnej, wszczyna postępowanie w nowej sprawie, w której nie orzeka, co do istoty sprawy rozstrzygniętej w wadliwej decyzji, lecz orzeka jako organ kasacyjny. W związku z tym w swej decyzji rozstrzyga wyłącznie co do nieważności decyzji albo jej niezgodności z prawem, a nie jest władny rozstrzygać o innych kwestiach dotyczących istoty sprawy. Ponadto, co ważne, organ administracji w tym postępowaniu bada stan faktyczny, jak i prawny z daty wydania decyzji w postępowaniu zwykłym, w stosunku do której toczy się postępowanie o stwierdzenie jej nieważności. Wady nieważności decyzji wyliczone w art. 156 § pkt 1- 6 k.p.a. oraz wady nieważności ustanowione w przepisach odrębnych mają w przeważającej mierze charakter materialnoprawny. Nie są to wady ze swojej istoty o charakterze proceduralnym, gdyż usuwanie takich wad dokonywane jest na podstawie przepisów o wznowieniu postępowania (art.145 k.p.a. i nast.). W orzecznictwie sądów administracyjnych przyjmuje się, że za rażące naruszenie przepisów postępowania, a w szczególności przepisów regulujących postępowanie dowodowe, które uzasadniałoby stwierdzenie nieważności decyzji, można uznać jedynie wydanie decyzji bez uprzedniego przeprowadzenia jakichkolwiek dowodów, niezbędnych dla wyjaśnienia istoty sprawy, czy też wydania decyzji bez przeprowadzenia dowodów obligatoryjnych w danej sprawie (por. wyrok WSA w Gdańsku z dnia 13 lutego 2013 r., sygn. akt II SA/Gd 694/12, LEX nr 1285281). Przypisanie decyzji wady nieważności w przypadku naruszenia przepisów proceduralnych, w tym art. 77 § 1 i art. 80 k.p.a., może mieć miejsce wyjątkowo i dopuszczalne jest wyłącznie, gdy naruszenie ma charakter rażący i pozostaje w związku z ostatecznym rozstrzygnięciem sprawy. Nie można przyjąć, aby taka sytuacja miała miejsce w przypadku przedmiotowej decyzji wydanej przez Starostę [...]. Należy zasadniczo podzielić stanowisko i argumentację Samorządowego Kolegium Odwoławczego przedstawione w uzasadnieniach decyzji o braku podstaw do stwierdzenia rażącego naruszenia prawa w odniesieniu do doręczenia dokonanego w trybie art. 43 k.p.a. Podobnie jak w przypadku braku rażącego naruszenia przepisów postępowania dowodowego przeprowadzonego przed organem pierwszej instancji (co będzie jeszcze przedmiotem dalszych rozważań Sądu). Okoliczności sprawy nie wskazują bowiem na istnienie takiego charakteru naruszeń prawa, a strona ich istnienia nie wykazała. W znajdującym się w aktach sprawy wniosku z dnia 8 sierpnia 2013 r. skarżący stanowczo podniósł, że przesyłka została odebrana przez upoważnioną przez niego osobę do jej odbioru, jednak została mu odczytana dopiero po powrocie do kraju. Natomiast WSA w Gdańsku w uzasadnieniu wyroku z dnia 29 maja 2014 r. w sprawie sygn. akt III SA/Gd 172/14 (zapadłym w przedmiocie przywrócenia terminu) przesądził, że decyzja Starosty [...] z dnia 17 maja 2013 r. została skutecznie doręczona na wskazany przez skarżącego adres w trybie art. 43 k.p.a. Trzeba tu zaznaczyć, że instytucja stwierdzenia nieważności zalicza się do nadzwyczajnych trybów wzruszania decyzji i stanowi ona, jak już podniesiono, odstępstwo od ogólnej zasady trwałości decyzji administracyjnych określonej w przepisach Kodeksu postępowania administracyjnego. Oznacza to, że nie każdy (nawet uzasadniony) zarzut naruszenia prawa może być skuteczną podstawą wzruszenia decyzji w tym trybie. Trafnie Samorządowe Kolegium Odwoławcze wskazuje, że zgodnie z ugruntowanymi poglądami doktryny i orzecznictwem, rażące naruszenie prawa ma miejsce, gdy treść decyzji pozostaje w wyraźnej i oczywistej sprzeczności z treścią przepisu prawa, jak również gdy skutki uchybienia prawa są nie do zaakceptowania z punktu widzenia praworządności. Istnienie zaś tej sprzeczności da się ustalić poprzez proste zestawienie (tj. wówczas gdy treść decyzji pozostaje w sprzeczności z wyraźnym nakazem lub zakazem wynikającym z przepisu prawa). Tylko bowiem takie naruszenie prawa, któremu można przypisać rażący charakter, może być podstawą skutecznego wzruszenia decyzji. Przechodząc dalej, to we wniesionej skardze strona podniosła, że w sprawie nie było materialnoprawnych przesłanek do wydania decyzji w przedmiocie skierowania na kontrolne sprawdzenie kwalifikacji, a rażące naruszenie prawa wynikało z nie sprawdzenia przez organ prawdziwości danych zawartych w zaświadczeniu (wniosku) komendanta Policji. Z tym stanowiskiem nie sposób się również zgodzić. Podstawę materialnoprawną decyzji, której stwierdzenia nieważności domagał się skarżący stanowił przepis art. 114 ust. 1 pkt 1 lit. b ustawy z dnia 20 czerwca 1997 r. - Prawo o ruchu drogowym (Dz. U. z 2012 r., poz. 1137 ze zm.), zwanej dalej "ustawą". W świetle przepisu art. 136 ust. 1 ustawy z dnia 5 stycznia 2011 r. o kierujących pojazdami (Dz. U. z 2014 r., poz. 600) w stosunku do osób, które dopuściły się naruszeń przepisów ruchu drogowego przed dniem 4 stycznia 2016 r. i naruszenia te skutkowały przekroczeniem liczby 24 punktów za naruszenia przepisów ruchu drogowego, a w przypadku kierowców, którzy dopuścili się tych naruszeń w okresie jednego roku od wydania po raz pierwszy prawa jazdy - liczby 20 punktów, stosuje się tryb postępowania oraz skutki według stanu prawnego na dzień popełnienia naruszenia powodującego przekroczenie dopuszczalnej liczby punktów. W tym celu Policja może przetwarzać dane zgromadzone w trybie art. 130 ustawy z dnia 20 czerwca 1997 r. - Prawo o ruchu drogowym. Przepis art. 114 ust. 1 pkt 1 lit. b ustawy stanowi, że kontrolnemu sprawdzeniu kwalifikacji podlega osoba posiadająca uprawnienia do kierowania pojazdem, skierowana decyzją starosty na wniosek komendanta wojewódzkiego Policji, w razie przekroczenia 24 punktów otrzymanych zgodnie z art. 130 ust. 1. Natomiast zgodnie z art. 130 ust. 1 ustawy - Policja prowadzi ewidencję kierowców naruszających przepisy ruchu drogowego. Określonemu naruszeniu przypisuje się odpowiednią ilość punktów w skali od 1 do 10. W oparciu o delegację zawartą w art. 130 ust. 4 ustawy Minister Spraw Wewnętrznych wydał w dniu 25 kwietnia 2012 r. rozporządzenie w sprawie postępowania z kierowcami naruszającymi przepisy ruchu drogowego (Dz. U. 2012 r., poz. 488). Stosownie do § 7 ust. 1 pkt 2 rozporządzenia komendant wojewódzki Policji występuje do organu właściwego w sprawach wydawania prawa jazdy z wnioskiem o kontrolne sprawdzenie kwalifikacji kierowcy w zakresie wszystkich posiadanych przez niego kategorii praw jazdy, w razie przekroczenia 24 punktów otrzymanych za naruszenie przepisów ruchu drogowego. Wniosek sporządza się na podstawie wpisów ostatecznych stosując formularz, którego treść została normatywnie określona (załącznik nr 7 do rozporządzenia). Zgodnie z § 4 ust. 1 tego rozporządzenia wpisu ostatecznego do ewidencji dokonuje się, jeżeli naruszenie zostało stwierdzone prawomocnym wyrokiem sądu, postanowieniem sądu o warunkowym umorzeniu postępowania, mandatem karnym albo orzeczeniem dyscyplinarnym w sprawie o naruszenie rozpatrywane w postępowaniu dyscyplinarnym. Ewidencja, o której mowa w art.130 ust.1 ustawy jest swego rodzaju rejestrem (wykazem), w którym wpisów dokonuje wyłącznie uprawniony do tego organ Policji. Organ ten ma również kompetencję do usuwania punktów karnych. Jak wskazał Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z dnia 9 sierpnia 2013 r. w sprawie I OSK 503/12, orzeczenie dostępne w Centralnej Bazie Orzeczeń Sądów Administracyjnych, www. nsa.gov.pl, w sytuacji w której danemu podmiotowi zostało przyznane prawo do prowadzenia określonej ewidencji, rejestru czy innego wykazu, ten podmiot jest odpowiedzialny za prawidłowe jego prowadzenie i zgodność z prawem dokonywanych wpisów. Zgodnie też z jednolitą judykaturą przywołaną w tym wyroku, wpis do ewidencji stanowi czynność materialnoprawną i w przypadkach spornych jedynie sąd administracyjny może stwierdzić nieprawidłowość dokonanego wpisu. Dlatego inny organ administracyjny, w toku prowadzonego przez siebie postępowania, takich kompetencji nie posiada i jest związany treścią danych zawartych w ewidencji. Tym samym organ, wydając na wniosek komendanta wojewódzkiego Policji (w razie przekroczenia 24 punktów karnych za przekroczenie przepisów ruchu drogowego), decyzję o skierowaniu na kontrolne sprawdzenie kwalifikacji, nie ma uprawnienia do badania prawidłowości orzeczenia, w związku z którym naliczone zostały określonemu kierowcy punkty karne. Innymi słowy organ nie ma kompetencji do samodzielnego ustalania ilości punktów naliczonych kierowcy ze względu na naruszenie przepisów ruchu drogowego. Organ ten tym samym, w myśl art. 114 ust. 1 pkt 1 lit. b ustawy, wiąże wniosek komendanta Policji o skierowanie danego kierowcy na egzamin sprawdzający kwalifikacje, jeśli w ewidencji wykazane jest, że kierowcy temu przyznano ponad 24 punkty karne. Tak więc postępowanie o skierowanie na kontrolne sprawdzenie kwalifikacji odbywa się w trybie art. 114 ust. 1 ustawy i jest ono uwarunkowane uzyskaniem 24 punktów za naruszenie przepisów ruchu drogowego, zaś przesłanką do wszczęcia postępowania jest wystąpienie komendanta wojewódzkiego Policji ze stosownym wnioskiem, który został w tej sprawie złożony. Starostę tym samym wiązał wniosek komendanta Policji o skierowanie kierowcy (skarżącego) na egzamin sprawdzający kwalifikacje był bowiem zobligowany wydać stosowne rozstrzygnięcie z uwagi na treść danych zawartych w dokumencie urzędowym (sformalizowanej informacji pochodzącej od komendanta wojewódzkiego Policji). Trafnie więc Samorządowe Kolegium Odwoławcze w uzasadnieniu zaskarżonego rozstrzygnięcia wskazało na charakter związany zapadłej decyzji i na wynikający z niego brak możliwości wyboru co do skierowania na kontrolne badanie lub odstąpienia od niego. Nie można upatrywać więc rażącego naruszenia prawa ani w braku weryfikacji wniosku przez organ ani w braku postępowania dowodowego w tym zakresie. W konsekwencji też przedstawiona przez skarżącego argumentacja zawarta w skardze, a wcześniej we wniesionym wniosku, nie może odnieść skutku i nie pozwala na stwierdzenie istnienia rażącego naruszenia prawa (zarówno w odniesieniu do prawa materialnego, jak i do przepisów postępowania). W świetle poczynionych rozważań, zarzuty skarżącego dotyczące prawidłowości naliczania punktów karnych, jak i braku ich weryfikacji przez organ kierujący na sprawdzenie, nie mogą przemawiać za istnieniem kwalifikowanych wad decyzji. Niemniej należy podkreślić, że organ będąc zobligowany do skierowania skarżącego na sprawdzenie kwalifikacji, nie był zarazem uprawniony do określenia terminu, w którym należy się podać takiemu sprawdzeniu. Okoliczność, że zakwestionowana w trybie nadzwyczajnym ww. decyzja wyznaczyła skarżącemu termin do poddania się sprawdzeniu kwalifikacji - była poza sporem. Zgodnie z utrwalonym orzecznictwem sądów administracyjnych w tego rodzaju sprawach decyzja, o której mowa w art. 114 ust. 1 pkt 1 lit. b ustawy Prawo o ruchu drogowym rozstrzygać może wyłącznie o obowiązku poddania się sprawdzeniu kwalifikacji, a nie o terminie poddania się takiemu sprawdzeniu (por. wyroki Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 27 września 2007 r. w sprawie sygn. akt 1363/06, z dnia 30 czerwca 2009 r. w sprawie sygn. akt I OSK 960/06, z dnia 15 października 2009 r. w sprawie sygn. akt I OSK 35/90 czy z dnia 25 listopada 2010 r. w sprawie sygn. akt I OSK 190/10, orzeczenia dostępne w Centralnej Bazie Orzeczeń Sądów Administracyjnych, www. nsa.gov.pl). Brzmienie przepisu art. 114 ust. 1 pkt 1 lit. b ustawy upoważnia bowiem organ orzekający jedynie do skierowania kierowcy na kontrolne sprawdzenie kwalifikacji. W przepisie tym nie przewidziano natomiast uprawnienia do określenia terminu do złożenia egzaminu sprawdzającego kwalifikacje. Oznacza to, że bez wyraźnego umocowania ustawowego organ nie może decydować o terminie wykonania nałożonego przez siebie obowiązku. Zatem brak jest podstaw prawnych do określenia terminu sprawdzenia kwalifikacji w decyzji o skierowaniu na egzamin. Zgodnie z art. 6 k.p.a. organy administracji publicznej działają na podstawie przepisów prawa. Brak podstawy prawnej do ustalenia terminu wykonywania nałożonego obowiązku oznacza, że decyzja w zakresie określającym taki termin została wydana bez podstawy prawnej, o czym stanowi przepis art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a. Takie też stanowisko jest reprezentowane przez WSA w Gdańsku, a które w pełni jest akceptowane przez Sąd orzekający w tej sprawie (zob. chociażby wyrok z dnia 14 marca 2013 r., sygn. akt III SA/Gd 22/13, w którym stwierdzono nieważność zaskarżonej decyzji w zakresie zakreślenia terminu, orzeczenie dostępne w Centralnej Bazie Orzeczeń Sądów Administracyjnych, www. nsa.gov.pl). Dlatego przy ponownym rozpoznaniu wniosku skarżącego organy będą zobowiązane do uwzględnienia powyższego poglądu i oceny prawnej. Przy czym w literaturze prawa, jak i w orzecznictwie wskazuje się zgodnie na możliwość stwierdzenia nieważności decyzji nie tylko w całości ale również w części. Stosownie do treści art. 153 ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ocena prawna i wskazania co do dalszego postępowania wyrażone w orzeczeniu sądu wiążą w sprawie organy, których działanie, bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania było przedmiotem zaskarżenia, a także sądy, chyba że przepisy prawa uległy zmianie. Mając powyższe na uwadze, Sąd na mocy art. 145 § 1 pkt 1 lit. a w zw. z art. 135 ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi rozstrzygnął jak w sentencji wyroku. O kosztach orzeczono na podstawie art. 200 i art. 205 tej ustawy.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 22.07.2026. · Źródło